SGK am nhac va mi thuat 7 new1
Trang 2(Tịi bờn lẵn thụ mđêi mét)
Nhộ xuÊt bờn giịo dôc viỷt nam
Trang 3B¶n quyÒn thuéc Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam - Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o.
Trang 6- Hảc hịt : Bội Mịi trđêng mạn yếu
- Bội ệảc thếm : NhỰc sỵ Bỉi ậừnh Thờo vộ bội hịt ậi hảc
Trang 7Bội hịt Mịi trđêng mạn yếu gĩi lến hừnh ờnh ngềi trđêng quen thuéc vắi nhọng
hộng cẹy xanh thớm, cã ệộn chim vui hãt trong vưm lị Nểi ệẹy cã cịc thẵy giịo,cề giịo suèt ệêi gớn bã vắi sù nghiỷp trăng ngđêi Vắi mét từnh yếu tha thiạt vừ
ệộn em nhá thđểng yếu, thẵy cề ệ dỰy dẫ vộ ệem tắi cho cịc em bao hoội bo,đắc mể tđểi ệứp, chớp cịnh cho cịc em bay vộo tđểng lai ngêi sịng
NĐt nhỰc nhứ nhộng, tha thiạt cựa bội hịt lớng sẹu trong tẹm hăn tuữi thể hừnh
ờnh mịi trđêng vộ cịc thẵy cề yếu quý
Trang 8cẹu hái vộ bội tẺp
1 KÓ tến mét vội bội hịt viạt vÒ mịi trđêng vộ thẵy, cề giịo mộ em biạt
2 Em từm trong bội hịt Mịi trđêng mạn yếu cã nhọng cẹu hịt nộo giai ệiỷu
hoộn toộn gièng nhau ?
bội ệảc thếm
nhỰc sỵ bỉi ệừnh thờo vộ bội hịt ệi hảc
NhỰc sỵ Bỉi ậừnh Thờo (1931 - 1997) quế ẻthỡ trÊn ậăng Vẽn, huyỷn Duy Tiến, tửnh HộNam ấng bớt ệẵu sịng tịc ca khóc tõ nẽm
1956 Suèt cuéc ệêi gớn bã vắi sù nghiỷp vẽnhoị vẽn nghỷ, gẵn gòi vắi nềng thền, trong cakhóc cựa mừnh, ềng thđêng nãi vÒ nhọng conngđêi bừnh dỡ cựa xãm lộng trong lao ệéng sờnxuÊt vộ chiạn ệÊu giọ nđắc Giai ệiỷu trong cịcbội hịt cựa ềng dung dỡ, ệẵm Êm, mÒm mỰi,mang ẹm hđẻng ẹm nhỰc dẹn gian
NhỰc sỵ Bỉi ậừnh Thờo ệ dộnh nhiÒu tẹm
sục viạt cho thiạu nhi Sịng tịc cựa ềng cưn ệảng lỰi nhọng bội nhđ : Em ệi giọa
biÓn vộng (thể NguyÔn Khoa ậẽng), Bộ thđểng em, Bộn tay mứ (lêi Phong Thu), Sịch bót thẹn yếu ểi ! vộ nữi tiạng lộ bội ậi hảc (lêi : Minh ChÝnh - Bỉi ậừnh
Thờo)
ỘHđểng rõng thểm ệăi vớng
Nđắc suèi trong thẵm thừ
Cả xoÌ ề che nớng Rẹm mịt ệđêng em ệiỢ.
Bội hịt ậi hảc ra ệêi nẽm 1970 nhđng ệạn nay vÉn ệđĩc mải ngđêi yếu thÝch.
ậẹy lộ mét ca khóc xinh xớn, vắi giai ệiỷu khị ệéc ệịo, lêi thể ệứp, nhiÒu hừnh ờnhsinh ệéng
ậi hảc nãi vÒ cịc em bĐ miÒn nói lẵn ệẵu tiến theo mứ ệạn lắp, ệạn trđêng trong
mét khung cờnh thiến nhiến thể méng NhỰc sỵ ệ vẺn dông chÊt liỷu dẹn ca Tộyhừnh thộnh mét giai ệiỷu duyến dịng, ệẵy sục truyÒn cờm, mang râ phong cịch ẹmnhỰc miÒn nói phÝa Bớc
Trang 9✽NhẺn xĐt TậN sè 1 :
- VÒ cao ệé : dỉng cịc nèt ậề - Rế - Mi - Pha - Son
- VÒ trđêng ệé : cã cịc hừnh nèt mãc ệển, nèt ệen, nèt trớng
TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 1
cẹu hái vộ bội tẺp
1 Từm cịc nèt nhỰc cã trong bội TậN sè 1 vộ sớp xạp lỰi trến khuềng nhỰc theothụ tù tõ thÊp lến cao Em hy tẺp ệảc ệóng cao ệé cịc nèt ệã
2 Hảc thuéc bội TậN sè 1 vộ kạt hĩp gâ theo ẹm hừnh tiạt tÊu trong bội
Trang 10ậộn bẵu lộ mét trongnhọng nhỰc cô ệéc ệịo vộ lẹu
ệêi cựa Viỷt Nam Lóc ệẵu,
ệộn bẵu khị ệển giờn, chửgăm mét èng bđểng, mét dẹy
ệộn, mét cẵn ệộn vộ mét quờbẵu hay nỏa cịi gịo dõa.Trong quị trừnh phịt triÓn,cẹy ệộn bẵu ệđĩc cời tiạnkhềng ngõng ậộn bẵu phữbiạn hiỷn nay găm cã : thẹn
ệộn hừnh hép dội, phẵn ệẵu nhá hển phẵn cuèi, mẳt ệộn hểi phăng lộm bỪng gẫnhứ, cã lẫ thoịt ẹm ẻ ệẵu ệộn cã mét cẵn ệộn lộm bỪng tre, mÒm dĨo, ệẵu vãt nhádẵn vộ uèn cong ; cẵn ệộn xuyến qua vá quờ bẵu giộ cớt ệịy vộ cớm xuèng thẹn
ệộn Cuèi ệộn cã mét trôc bỪng gẫ hoẳc bỪng kim loỰi ệÓ lến dẹy Dẹy ệộn bỪngkim loỰi ệđĩc buéc vộo cẵn ệộn, mớc vộo trôc ệộn Que gÈy bỪng tre hoẳc songvãt nhản
VÒ nguyến lÝ phịt ẹm, ệộn bẵu dỉng ẹm băi Khi chểi ệộn, nhỰc cềng gÈy vộodẹy, ệăng thêi cỰnh bộn tay chỰm nhứ vộo ệiÓm nót cựa dẹy tỰo nến ẹm băi KỵthuẺt diÔn tÊu cựa bộn tay phời cã gÈy, cã vế, tay trịi nhỰc cềng uèn cẵn ệộn Do
sù ệộn hăi cựa dẹy khi cẽng khi chỉng mộ ẹm thanh nẹng cao hay hỰ thÊp, luyạnlịy uyÓn chuyÓn, ệiếu luyỷn Kỵ thuẺt tay trịi cã ngãn rung, ngãn nhÊn, ngãn chỉn,ngãn nhón ậộn bẵu cã thÓ ệịnh ệđĩc bịn ẹm, 1/3 hay 1/4 ẹm Tẵm cọ ẹm cựa ệộnbẵu réng ba qung tịm
ằm sớc cựa ệộn bẵu ãng chuèt, ngảt ngộo, quyạn rò, sẹu thỬm, lộm say mếngđêi nghe Trong nhọng nẽm gẵn ệẹy, ngđêi ta ệ thộnh cềng trong viỷc khuạch
ệỰi ẹm, lộm cho ẹm thanh ệộn bẵu vang to nhđng vÉn giọ ệđĩc mộu ẹm ệéc ệịotruyÒn thèng
ậộn bẵu thđêng ệđĩc sỏ dông ệÓ ệéc tÊu hoẳc ệỷm khi ngẹm thể Gẵn ệẹy, ệộn
bội ệảc thếm
CằY ậộN BẵU
Trang 11nhỰc sỵ hoộng viỷt vộ bội hịt nhỰc rõng
ằm nhỰc thđêng thục
1 NhỰc sỵ Hoộng Viỷt (1928 - 1967)
Tến khai sinh cựa nhỰc sỵ lộ Lế ChÝ Trùc
ấng sinh nẽm 1928, quế ẻ x An Họu, huyỷn Cịi
BÌ, tửnh TiÒn Giang NhỰc sỵ lộ tịc giờ cựa nhiÒu
ca khóc nữi tiạng nhđ : Lến ngộn, Lị xanh, Mỉa
lóa chÝn, Từnh ca, Tịc phÈm Quế hđểng cựa
ềng lộ bờn giao hđẻng nhiÒu chđểng ệẵu tiến cựanÒn ẹm nhỰc Viỷt Nam hiỷn ệỰi ấng ệ hi sinhnẽm 1967 ẻ miÒn Nam, trến ệđêng ệi cềng tịctrong thêi kừ chèng Mỵ cụu nđắc Tõ nẽm 1985, ẻThộnh phè Hă ChÝ Minh cã mét ệđêng phè mangtến ềng Nẽm 1996, ềng ệđĩc Nhộ nđắc truy tẳngGiời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ Vẽn hảc - Nghỷ thuẺt
2 Bội hịt NhỰc rõng
Bội hịt NhỰc rõng ệđĩc nhỰc sỵ Hoộng Viỷt sịng tịc nẽm 1953 ẻ Nam Bé,
trong thêi kừ khịng chiạn chèng thùc dẹn Phịp
Bội hịt viạt ẻ nhỡp , ẹm nhỰc vui tđểi, trong sịng, nhỡp nhộng thÓ hiỷn vĨ
ệứp cựa rõng miÒn ậềng Nam Bé Bội hịt nhđ mét bục tranh sinh ệéng, trộn
ệẵy ẹm thanh cựa thiến nhiến Nhọng tiạng chim, tiạng suèi, tiạng lị rõng cỉng hoộ quyỷn vộo nhau tỰo nến mét bờn ỘnhỰc rõngỢ bÊt tẺn, trong ệã nữi lếnhừnh ờnh cịc anh bé ệéi trĨ tuữi lỰc quan yếu ệêi, say mế ca hịt vộ còng rÊt anhdòng chiạn ệÊu chèng quẹn thỉ
ậẹy lộ mét trong sè nhọng bội hịt hay ệđĩc viạt trong thêi kừ khịng chiạnchèng thùc dẹn Phịp Bội hịt cã sục sèng lẹu bÒn trong sinh hoỰt ca nhỰc cựa
3 4
Trang 12Nh¹c rõng
Nh¹c vµ lêi : Hoµng ViÖt
Trang 13cẹu hái vộ bội tẺp
1 ấn tẺp bội hịt Mịi trđêng mạn yếu vộ TậN sè 1.
2 Em hy phịt biÓu cờm nghỵ sau khi nghe bội hịt NhỰc rõng.
Trang 14- Học hát : Bài Lí cây đa
- Bài đọc thêm : Hội Lim
Trang 15Bớc Ninh lộ mét tửnh ẻ phÝa Bớc, giịp vắi Thự ệề Hộ Néi Vỉng Kinh Bớc xđa
cã truyÒn thèng hịt quan hả tõ lẹu ệêi Nhọng lộn ệiỷu quan hả duyến dịng, trọtừnh, cã phong cịch riếng biỷt, tỰo nến mét miÒn dẹn ca nữi tiạng ẻ nđắc ta NhiÒu
bội dẹn ca quan hả ệ ệđĩc phữ biạn réng ri nhđ : Hoa thểm bđắm lđĩn, Ngđêi ẻ
ệõng vÒ, Trèng cểm, Ba mđểi sịu thụ chim, TrÌo lến trịi nói thiến thai, Cưn duyến, Qua cẵu giã bay, Thoờ nẫi nhắ mong
Dẹn ca quan hả Bớc Ninh cã hộng trẽm bội khịc nhau LÝ cẹy ệa lộ mét trong
nhọng bội dẹn ca quan hả quen thuéc
ỘTrÌo lến quịn dèc
Ngăi gèc cẹy ệa Cho ệềi mừnh gẳp Xem héi ệếm rỪm Ợ.
Tõ lêi thể trến, ềng cha ta ệ sịng tịc thộnh mét bội ca hoộn chửnh vộ cưn lđutruyÒn ệạn ngộy nay Vắi chÊt nhỰc vui tđểi, dÝ dám, mÒm mỰi, bội hịt gĩi nếnkhềng khÝ cựa ngộy héi quan hả
cẹu hái vộ bội tẺp
1 Hảc thuéc bội LÝ cẹy ệa Chó ý hịt ệóng nhọng tiạng cã dÊu luyạn.
2 KÓ tến mét vội bội dẹn ca quan hả Bớc Ninh mộ em biạt
Trang 16Vỉng Kinh Bớc xđa cã ệạn 49 lộng hịt quan hả Héi Lim chÝnh lộ héi Chỉa lộngLim ệđĩc tữ chục trến ệăi Lim ẻ x Néi Duỷ, huyỷn Tiến Du, tửnh Bớc Ninh.
HỪng nẽm, cụ ệạn ngộy 13 thịng Giếng ẹmlỡch, cịc ỘbỰnỢ quan hả lộng Lim lỰi mêi cịc
ỘbỰnỢ quan hả kạt nghỵa vắi mừnh tõ lộng Bỡu
vộ Tam Sển sang lộng Lim hịt vắi nhau Saukhi chự, khịch vộo Chỉa Lim lÔ PhẺt, chự ệãnkhịch vÒ nhộ tiạp ệi vộ mẻ canh hịt Trến ệăiLim, cịc bỰn quan hả vÉn tiạp tôc ca hịt
Quan hả lộ lèi hịt ệèi ệịp nam nọ ệỰt trừnh
ệé cao vÒ ẹm nhỰc Vộo ệẵu canh hịt, cịc ỘliÒnanhỢ, ỘliÒn chỡỢ hịt cịc giảng ỘlÒ lèiỢ sauchuyÓn sang cịc giảng ỘvẳtỢ vộ cuèi cỉng lộcịc giảng Ộgi bỰnỢ ệÓ chia tay
Cho ệạn nay, ngđêi ta ệ sđu tẵm ệđĩc trến
200 lộn ệiỷu quan hả Mét vỉng dẹn ca giộu lộn
ệiỷu nhđ quan hả Bớc Ninh thừ ngay cờ trến thạgiắi còng hiạm thÊy
bội ệảc thếm
héi lim
Trang 17Nh¹c lÝ : NhÞp
1 NhÞp
NhÞp cßn cã kÝ hiÖu lµ nhÞp C, mçi nhÞp cã 4 ph¸ch, mçi ph¸ch b»ng mét nèt ®en.Ph¸ch thø nhÊt lµ ph¸ch m¹nh, ph¸ch thø hai lµ ph¸ch nhÑ, ph¸ch thø ba lµph¸ch m¹nh võa, ph¸ch thø tð lµ ph¸ch nhÑ
44
44
4 4
4 4
44
44
4 4
4
1
32
Trang 181 Từm mét vội bội hịt thiạu nhi viạt ẻ nhỡp
2 TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 2 vộ kạt hĩp ệịnh nhỡp
✽NhẺn xĐt TậN sè 2 :
- VÒ cao ệé : cã cịc nèt Son - La - Si - ậề - Rế - Mi
- VÒ trđêng ệé : cã cịc nèt ệen, nèt trớng, nèt trưn ; cờ bội ệđĩc xẹy dùng trếnmét ẹm hừnh tiạt tÊu :
- Sỏ dông dÊu nhớc lỰi :
4444
TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 2
cẹu hái vộ bội tẺp
ịnh trẽng
NhỰc Phịp Lêi Viỷt : Lế Minh Chẹu
Trang 19NhỰc lÝ : Nhỡp lÊy ệộ
TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 3
Quan sịt vÝ dô trến, ta thÊy nhỡp ệẵu tiến khềng ệự 4 phịch, chử cã mét phịch
nhứ cuèi cỉng cựa nhỡp lộ nèt Son ệen ậẹy lộ mét nhỡp thiạu, cưn gải lộ nhỡp lÊy
ệộ Cã nhiÒu dỰng nhỡp lÊy ệộ, sau ệẹy lộ mét vÝ dô :
Lến ệộng(TrÝch)
Khẽn quộng thớm mEi vai em(TrÝch)
ậÊt nđắc tđểi ệứp saoNhỰc Ma-lai-xi-a
Lêi Viỷt : Vò Trảng Tđêng
Trang 20✽NhẺn xĐt TậN sè 3 :
- VÒ cao ệé : dỉng ệự 7 ẹm ậề - Rế - Mi - Pha - Son - La - Si
- VÒ trđêng ệé : cã cịc hừnh nèt ệen, mãc ệển, trớng cã chÊm dềi, ệen cã chÊmdềi, lẳng ệen
- Cã ệờo phịch :
- Cã khung thay ệữi :
- ằm hừnh tiạt tÊu chự yạu lộ :
ằm nhỰc thđêng thục
sể lđĩc vÒ mét vội nhỰc cô phđểng tẹy
NhiÒu nhỰc cô phđểng Tẹy du nhẺp vộo nđắc ta ệ tõ lẹu Phữ biạn hển cờ lộcịc loỰi ệộn nhđ : pi-a-nề, vi-ề-lềng, ghi-ta, ớc-coãc-ệế-ềng
1 ậộn pi-a-nề
ậộn pi-a-nề cưn gải lộ dđểng cẵm, nã thuéc loỰi ệộn phÝm Pi-a-nề dỉng
ệÓ ệéc tÊu, hoộ tÊu, ệỷm cho cịc nhỰc cô khịc hoẳc ệỷm cho hịt
2 ậộn vi-ề-lềng
ậộn vi-ề-lềng cưn gải lộ vỵ cẵm, cã 4 dẹy, dỉng cung kĐo trến dẹy ệộn ậộn
cã hừnh dịng gièng vi-ề-lềng nhđng cã kÝch cì lắn hển nhiÒu, ẹm thanh trẵm,
Êm hển vi-ề-lềng - ệã lộ ệộn vi-ề-lềng xen, cưn gải lộ xen-lề Hai cẹy ệộnnộy cã thÓ ệéc tÊu hoẳc hoộ tÊu trong dộn nhỰc
ậộn ớc-coãc-ệế-ềng cưn gải lộ phong
cẵm ậộn nộy dỉng hép giã ệÓ ệiÒu khiÓn
tiạng ệộn Bộn phÝm cựa ớc-coãc-ệế-ềng
gièng nhđ ệộn pi-a-nề nhđng sè lđĩng
phÝm Ýt hển ậộn dỉng ệÓ ệéc tÊu hoẳc
ệỷm cho hịt ậộn ớc-coãc-ệế-ềng rÊt tiỷn
dông trong hoỰt ệéng ca nhỰc
Trang 211 Tập đọc TĐN số 3 và kết hợp đánh nhịp
2 Tìm nhịp lấy đà trong một số bài hát mà em biết
câu hỏi và bài tập
44
Đàn ghi-ta Đàn vi-ô-lông
Đàn xen-lô
Đàn pi-a-nô
Trang 22a) H×nh tiÕt tÊu cña T§N sè 1 :
b) H×nh tiÕt tÊu cña T§N sè 2 :
c) H×nh tiÕt tÊu cña T§N sè 3 :
Trang 24NhỰc sỵ Hoộng Long vộ ngđêi em sinh ệềi lộ nhỰc sỵ Hoộng Lẹn ệ viạt nhiÒu
ca khóc cho tuữi thể Nhọng bội hịt cựa Hoộng Long - Hoộng Lẹn ệ ệđĩc cịc
em ệãn nhẺn vộ yếu thÝch nhđ : Em ệi thẽm miÒn Nam, Bịc Hă - Ngđêi cho em
tÊt cờ, Tõ rõng xanh chịu vÒ thẽm Lẽng Bịc, Nhọng bềng hoa - nhọng bội ca,
ậi hảc vÒ
Hđẻng ụng phong trộo thiạu nhi quèc tạ Ngản cê hoộ bừnh nẽm 1985, hai tịc giờ ệ viạt bội hịt Chóng em cẵn hoộ bừnh ệÓ nãi lến đắc vảng cựa tuữi thể mong
muèn cuéc sèng yến vui ệẵy từnh thẹn ịi
Bội hịt mang tÝnh chÊt hộnh khóc vắi giai ệiỷu vui tđểi, trong sịng, phỉ hĩp vắihịt tẺp thÓ
1 Hảc thuéc bội Chóng em cẵn hoộ bừnh, võa hịt võa ệịnh nhỡp
2 KÓ tến mét vội bội hịt cựa hai nhỰc sỵ Hoộng Long vộ Hoộng Lẹn mộ em biạt
cẹu hái vộ bội tẺp
24
Trang 25✽NhẺn xĐt TậN sè 4 :
- Nhỡp ệẵu tiến lộ nhỡp lÊy ệộ
- VÒ cao ệé : cã cịc nèt Mi - Pha - Son - La - Si - ậề
- VÒ trđêng ệé : cã nèt trớng, nèt ệen, nèt ệen chÊm dềi vộ mãc ệển
Trang 26bội ệảc thếm
Héi xuẹn ỘSớc bỉaỢ
Vộo dỡp Tạt vộ ệẵu xuẹn, ệăng bộo Mđêng thđêng tữ chục héi xuẹn ỘSớc bỉaỢ(tiạng Mđêng lộ ỘXĐc bỉaỢ) ậẹy lộ mét hừnh thục chóc tông, cẵu mong ệđĩc mỉa,mong cuéc sèng bừnh yến cho con ngđêi
ẻ mét vội vỉng ngđêi Kinh còng cã chểi héi ỘSớc bỉaỢ (nhđ Bạn Tre, QuờngNgi, Quờng Bừnh) nhđng kiÓu cịch khềng gièng ngđêi Mđêng
ỘXĐc bỉaỢ Mđêng do phđêng bỉa tiạn hộnh Theo quy ệỡnh tõ xđa, phđêng bỉagăm cã mét ềng Trỉm giái hịt vộ 12 cề gịi mang 12 cịi chiếng cã nóm, 2 ngđêikhiếng 2 cịi thóng ệùng gỰo tẳng phÈm Tõ măng 2 Tạt, phđêng bỉa bớt ệẵu ỘXĐcbỉaỢ ẻ lộng mừnh trđắc, lẵn lđĩt tõng nhộ, răi ệi ỘXĐc bỉaỢ tiạp cịc lộng khịc.Khi ệi ệđêng, phđêng bỉa ệịnh bội chiếng Ộậi ệđêngỢ ậạn mẫi nhộ hả ệịnhbội chiếng ỘXin mẻ cữngỢ Sau khi ệđĩc vộo nhộ, ềng Trỉm hịt vộ dộn căng chiếng
ệịnh bội ỘMẻ nđắcỢ ca tông sù phăn vinh cựa gia chự Sau khi chự nhộ tẳng gỰo,phđêng bỉa trẻ ra, võa ệi võa ệịnh chiếng vộ ệi sang nhộ khịc Nạu chự nhộ mêihịt thừ hịt ệèi ệịp (hịt thđêng) sau ệã phđêng ệđĩc mêi hịt cã khi thẹu ệếm chđaxong Chđểng trừnh ẹm nhỰc cựa ỘXĐc bỉaỢ cã 12 bội chiếng vộ 12 bội hịt chiathộnh tõng cẳp, mẫi cẳp mét bội chiếng - mét bội hịt, ụng vắi mét thịng trongnẽm Ngộy nay ẻ cịc vỉng dẹn téc Mđêng vÉn cưn chểi ỘXĐc bỉaỢ nhđng khềngtheo ệẵy ệự lỷ chểi nhđ ngộy xđa
Trang 27Nhắ chiạn khu, ịo mỉa ệềng, Du kÝch ca, Du kÝch sềng Thao, Chiạn thớng ậiỷn Biến, Vui mẻ ệđêng, Viỷt Nam quế hđểng tềi vộ nhiÒu thÓ loỰi ẹm nhỰc khịc NhỰc kỡch Cề Sao cựa ậẫ NhuẺn lộ vẻ nhỰc kỡch ệẵu tiến cựa nÒn ẹm
nhỰc Viỷt Nam hiỷn ệỰi ấng ệ ệđĩc Nhộ nđắc truy tẳngGiời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ Vẽn hảc - Nghỷ thuẺt
2 Bội hịt Hộnh quẹn xa
NhỰc sỵ ậẫ NhuẺn ệ tham gia chiạn dỡch ậiỷn Biến Phự lỡch sỏ (1954) ấng
kÓ chuyỷn sịng tịc bội hịt Hộnh quẹn xa nhđ sau :
ỘThu - ậềng nẽm 1953, tỰi ậỰi Tõ - Thịi Nguyến, tềi cỉng ệển vỡ cựa mừnh
lộ ậỰi ệoộn 308 vđĩt ệÌo Khạ qua sềng Hăng ệÓ chuÈn bỡ mẻ chiạn dỡch ậiỷnBiến Phự Cịn bé phữ biạn môc tiếu hộnh quẹn cho bé ệéi xong thừ nhiÒu ngđêithớc mớc : Trến bờn ệă nđắc ta lộm gừ cã ệỡa danh Trẵn ậừnh ? (ậã lộ tến gải
bÝ mẺt ệÓ chử ậiỷn Biến Phự) Bộn ci mét lóc, sau ệã cã mét giảng cÊt cao :
ỘThềi, dứp thớc mớc nhĐ ! Tuyỷt ệèi tin tđẻng ẻ trến ậêi chóng ta ệẹu cã giẳc
lộ ta cụ ệiỢ Nghe thÊy cẹu nãi Êy, nhđ mét tia chắp loĐ lến trong ệẵu, mét ý tụhay quị cã thÓ lộm bội hịt, tềi véi chĐp vộo sữ tay
ậđêng hộnh quẹn trong mộn sđểng ệôc, rõng nói ệiỷp trỉng, nhọng ẹm ệiỷumang theo lêi ca vang lến trong ãc tềi :
Hộnh quẹn xa dÉu qua nhiÒu gian khữ, vai vịc nẳng ta ệw ệữ mă hềi.
Tềi võa ệi võa suy nghỵ bè côc bội hịt : sỳ lộ mét ệoỰn nhỰc, ẹm hđẻng dẹntéc vộ toộn bé cÊu tróc gản gộng, chẳt chỳ Tiạp ệã lộ cẹu hịt :
Mớt ta sịng, chÝ cẽm thỉ bờo vỷ ệăng quế ta tiạn bđắc ậêi chóng ta ệẹu cã giẳc lộ ta cụ ệi.
Trang 281 Hy kể tên một số bài hát của nhạc sĩ Đỗ Nhuận mà em biết.
2 Học thuộc bài hát Chúng em cần hoà bình.
câu hỏi và bài tập
Thế là đ hoàn chỉnh
nhạc điệu của bài ca Qua
Nà Sản, đoàn quân đi về
gây nhiều đau khổ
Kìa đồng bào đang
Nhạc và lời : Đỗ
Trang 30Sển ca ệđĩc gải lộ Ộdanh caỢ cựa cịc
loội chim Tõ tiạng hãt tuyỷt vêi cựa chim
sển ca, tịc giờ ậẫ Hoộ An ệ khĐo liến hỷ
ệạn nhọng bỰn nhá cã giảng hịt nhđ sển
ca, cã thÓ Ộgải ịnh trẽng vộng, gải nớng
xuẹn sang bỪng tiạng hịt mế say tuữi thểỢ
Tịc giờ mong cho tiạng hịt cựa cịc em
vang khớp mải nểi ệÓ mải ngđêi cỉng
chung sèng trong từnh thẹn ịi, ệoộn kạt
Bội hịt chia thộnh 2 ệoỰn :
- ậoỰn mét nĐt nhỰc dỡu dộng tờ tiạng
chim sển ca vộ sù liến hỷ giọa tiạng hịt sển
ca vắi thiến nhiến, vắi cuéc sèng con
ngđêi
- ậoỰn hai ẹm nhỰc say sđa thớm thiạt
hển, nãi vÒ giảng hịt Ộsển caỢ hăn nhiến,
trong sịng cựa cịc em nhá vắi đắc mong
mét cuéc sèng hoộ bừnh hỰnh phóc cho
1 Hảc thuéc lêi vộ hịt ệóng giai ệiỷu bội Khóc hịt chim sển ca.
2 Em hy xịc ệỡnh ệoỰn mét vộ ệoỰn hai cựa bội hịt bớt ệẵu tõ chẫ nộo vộ kạtthóc ẻ chẫ nộo
cẹu hái vộ bội tẺp
Trang 31NhỰc lÝ
- Cung vộ nỏa cung
- DÊu hoị
1 Cung vộ nỏa cung
Cung vộ nỏa cung lộ ệển vỡ dỉng ệÓ chử khoờng cịch vÒ ệé cao giọa 2 ẹmthanh ệi liÒn bẺc Mét cung bỪng 2 nỏa cung
La - Si : 1 cung
Si - ậề : cungGhi mét cung vộ nỏa cung trến khuềng nhỰc thđêng dỉng kÝ hiỷu :
12
12
Tiạt 12
- ấn tẺp bội hịt : Khóc hịt chim sển ca
- NhỰc lÝ : - Cung vộ nỏa cung
- DÊu hoị
Trang 322 DÊu hoị
a) DÊu hoị lộ kÝ hiỷu dỉng ệÓ thay ệữi ệé cao cựa cịc nèt nhỰc Cã 3 loỰi dÊu
hoị thđêng dỉng lộ : dÊu thẽng ( ), dÊu giịng ( ), dÊu bừnh ( ) DÊu thẽng cãtịc dông nẹng cao nèt nhỰc lến nỏa cung DÊu giịng hỰ thÊp nèt nhỰc xuèng nỏacung DÊu bừnh chử sù huũ bá hiỷu lùc cựa dÊu thẽng hoẳc dÊu giịng DÊu hoị
ệẳt sau khoị nhỰc hoẳc ệẳt trđắc nèt nhỰc
b) DÊu hoị suèt ệẳt ẻ ệẵu khuềng nhỰc (sau khoị nhỰc) gải lộ hoị biÓu Cịc dÊu hoị trong hoị biÓu ệđĩc ghi cỉng mét loỰi, nã cã hiỷu lùc vắi tÊt cờ cịc nèt
cỉng tến trong bờn nhỰc Trến hoị biÓu cã thÓ cã tõ 1 ệạn 7 dÊu hoị
VÝ dô :
c) DÊu hoị bÊt thđêng ệẳt ẻ trđắc nèt nhỰc chử cã ờnh hđẻng tắi nèt nhỰc cỉng
tến ệụng sau nã trong phỰm vi mét nhỡp
VÝ dô :
Nèt Son ẻ nhỡp thụ ba trẻ lỰi nèt Son bừnh
d) Quan sịt cịc nèt nhỰc cịch nhau mét cung vộ nỏa cung trến ệộn phÝm :
1 Từm khoờng cịch nỏa cung vộ mét cung trong 2 nhỡp ệẵu cựa bội hịt Khóc hịt
chim sển ca.
2 Từm nhọng cẹu hịt cã giai ệiỷu gièng nhau trong bội hịt võa hảc
cẹu hái vộ bội tẺp
Trang 33nèt ỘPha thẽngỢ cao hển nỏa
cung so vắi nèt Pha) ậẹy lộ
dÊu hoị bÊt thđêng
Trang 34ệóng lóc nhộ soỰn nhỰc Mề-da ệang sịng tịc vẻ nhỰc kỡch ậềng Gioẽng.
Bđắc ra mẻ cỏa, Mề-da thÊy mét thanh niến khoĨ mỰnh trỰc 17 tuữi, dịng dÊphểi thề : vai réng, trịn cao, duy cã ệềi mớt thừ lóc nộo còng nhđ sịng rùc lến.Chộng thanh niến rôt rÌ nãi :
- Thđa nhỰc sđ, tềi biạt nhỰc sđ rÊt bẺn nhđng quờ thùc tềi võa tõ Bon tắi ệẹy,rÊt mong ệđĩc nhỰc sđ chử bờo cho
Tõ ngộy nữi tiạng, Mề-da rÊt sĩ nhọng vỡ khịch tù nhẺn lộ Ộthẵn ệăngỢ ệạn xin
ệđĩc dỰy bờo Hển ai hạt, Mề-da hiÓu rÊt râ nghỷ thuẺt ệẹu phời lộ con ệđêng ệẵyhoa hăng Trong lỵnh vùc nghỷ thuẺt, ệịnh giị sai vÒ mét con ngđêi chÝnh lộ lộmkhữ con ngđêi ệã suèt ệêi
Mề-da chử vộo cẹy ệộn pi-a-nề, bờo :
- Anh bỰn trĨ thộnh Bon, hy chểi mét bội mộ anh yếu thÝch nhÊt
Lót-vÝch van BĐt-tề-ven (1770 -1827) lộ nhỰc
sỵ thiến tội ngđêi ậục, sinh ẻ thộnh phè Bon, tịcgiờ cựa nhọng tịc phÈm ẹm nhỰc nữi tiạng : 9bờn giao hđẻng, 32 bờn xề-nịt cho ệộn pi-a-nề
vộ rÊt nhiÒu tịc phÈm xuÊt sớc khịc
Trong cuéc ệêi, ềng gẳp nhiÒu khã khẽn,
ệau khữ vộ mớc bỷnh ệiạc Tuy vẺy, ềng vÉnsịng tịc ệÒu ệẳn vộ cộng lắn tuữi ềng cộngsịng tịc nhọng tịc phÈm ẹm nhỰc cã giịtrỡ hển, hoộn hờo hển Giao hđẻng sè 3, sè 5,
sè 6, sè 9 vộ xề-nịt sè 8, sè 14, sè 23 lộ nhọngbờn nhỰc rÊt quen biạt vắi cềng chóng yếu ẹm
Trang 35BĐt-tề-ven ngăi xuèng ghạ, khỳ ệẳt hai bộn tay to lến mẳt ệộn, nhọng ệẵu ngãntay lđắt nhứ trến nhọng phÝm ệộn.
Tiạng nhỰc mẻ ệẵu gĩi cho Mề-da mét bờn xề-nịt khị quen thuéc, ệưi hái rÊtnhiÒu kỵ xờo phục tỰp Vắi phong cịch mỰnh mỳ, phãng khoịng, chộng thanh niếnnộy ệ ệỰt tắi trừnh ệé kỵ thuẺt ệiếu luyỷn
ậđa mớt nhừn Mề-da, BĐt-tề-ven cụ tđẻng nhỰc sđ bỡ cuèn hót vộo bội biÓu diÔn
ỘtựỢ cựa mừnh Nộo ngê, anh rÊt ngỰc nhiến khi thÊy nhỰc sỵ bẺc thẵy tá vĨ lể lộ dẵn.Tiạng nhỰc võa dụt, Mề-da gẺt gỉ bờo BĐt-tề-ven :
- Khị ệÊy ! Cã nhỰc cờm vộ kỵ thuẺt tèt Cụ khữ luyỷn ệi, anh sỳ trẻ thộnh métnhỰc sđ giái
ỘNhỰc sđ giáiỢ ? BĐt-tề-ven khềng muèn ệi theo con ệđêng ệã ậiÒu chộng mểđắc chÝnh lộ muèn ệÓ lỰi cho ệêi nhọng bờn nhỰc bÊt hự ! Chộng cè nĐn hăi hép,mỰnh dỰn nãi :
- Thđa nhỰc sđ, tềi rÊt muèn tẺp sịng tịc Xin ngội hy ra cho tềi mét chự ệÒ,tềi sỳ cè gớng sịng tịc tuú hụng ệÓ ngội dỰy bờo cho
Mề-da nhừn chộng trai, suy nghỵ mét lịt, răi bđắc tắi bến cẹy ệộn, mđêi ngãntay lóc nhanh, lóc chẺm nhÊn trến phÝm ệộn dùng thộnh mét chự ệÒ ẹm nhỰc
ấng ệđa mớt nhừn vỡ khịch trĨ nhđ cã ý bờo : ỘChự ệÒ ệÊy ! Anh bỰn hy thỏ tỰonến mét bờn nhỰc xem sao !Ợ
Vội giẹy yến lẳng thoịng qua, BĐt-tề-ven khềng hÒ lóng tóng Dđắi nhọng ngãntay mÒm mỰi, nhọng ẹm thanh ếm dỡu lan ra, cã lóc nhỡp nhộng thịnh thãt, cã lócsềi ệéng mnh liỷt khiạn Mề-da phời ềm ệẵu, nhẽn trịn vừ tẹm hăn bỡ dưng nhỰccuèn hót mẫi lóc mét thếm mỰnh mỳ
- Hy dõng lỰi ! - Mề-da giể tay ra hiỷu
ậđĩc nghe ệóng nhọng tiạng nhỰc bẺt ra tõ trịi tim ệẵy hÊp dÉn vộ kừ diỷucựa BĐt-tề-ven, Mề-da xóc ệéng hái :
- Tến anh lộ gừ ?
- Thđa, tềi lộ Lót-vÝch van BĐt-tề-ven Ự !
Mề-da tiạn lỰi gẵn, ệẳt hai bộn tay cưn run rÈy vừ cờm xóc mỰnh lến vai chộngtrai trĨ vộ nãi khỳ nhđ thẵm thừ nhđng khỬng ệỡnh :
- Răi ệẹy anh bỰn sỳ buéc toộn thạ giắi phời nhớc ệạn tến mừnh !
Chộng trai trĨ thộnh Bon cờm thÊy choịng vịng xóc ệéng khi nghe nhọng lêinãi nhđ vẺy tõ mét Mề-da thiến tội
Theo sịch Cuéc sèng vộ sù nghiỷp - NXB Kim ậăng
Trang 36Bội ca hoộ bừnh
(TrÝch ệoỰn hĩp xđắng trong Giao hđẻng sè 9)
NhỰc : BĐt-tề-ven Pháng dỡch lêi : Lý Trảng
1 Em kÓ ệềi ệiÒu vÒ nhỰc sỵ vỵ ệỰi ngđêi ậục BĐt-tề-ven
2 ậảc bội TậN sè 5, hịt vộ kạt hĩp ệịnh nhỡp
cẹu hái vộ bội tẺp
Trang 37a) Hừnh tiạt tÊu cựa TậN sè 4 :
b) Hừnh tiạt tÊu cựa TậN sè 5 :
- Mịi trđêng mạn yếu - Chóng em cẵn hoộ bừnh
2 ấn tẺp TẺp ệảc nhỰc
TậN sè 1, 2, 3, 4, 5
3 ằm nhỰc thđêng thục
Từm hiÓu vÒ cịc nhỰc sỵ Hoộng Viỷt, ậẫ NhuẺn, BĐt-tề-ven vộ cịc tịc phÈm
ệđĩc giắi thiỷu trong sịch giịo khoa
Tiạt 15 - 16 - 17 - 18
ền tẺp vộ kiÓm tra hảc kừ I
Trang 38ậẳt lêi mắi : Lế Minh Chẹu
Tiạt 19
- Hảc hịt : Bội ậi cớt lóa
- NhỰc lÝ : Sể lđĩc vÒ qung
Trang 39MiÒn ệÊt cao nguyến mộu mì ẻ Tẹy Nam Trung Bé nđắc ta găm cã cịc tửnhGia Lai, Kon Tum, ậớc Lớc, ậớc Nềng, Lẹm ậăng ệđĩc gải chung lộ Tẹy Nguyến.Rõng nói Tẹy Nguyến bao la lộ nểi sinh sèng cựa cịc dẹn téc Ýt ngđêi nhđ Ba-na,Gia-rai, ặ-ệế, Xể-ệẽng, Hrế, Cể-ho vộ nhiÒu téc ngđêi bờn ệỡa khịc Ngđêi dẹnTẹy Nguyến yếu quế hđểng ệÊt nđắc, yếu tù do chÝnh nghỵa Hả ệ vẺt lén vắithiến nhiến, thó dọ ệÓ bờo vỷ nđểng ngề, rÉy lóa, chiạn thớng giẳc ngoỰi xẹm, giọcho buền lộng ệđĩc yến vui Ngđêi Tẹy Nguyến yếu thÝch ca hịt, nhờy móa Mẫidẹn téc ẻ ệẹy ệÒu cã nÒn ca nhỰc phong phó vắi nhọng ẹm ệiỷu vộ tiạt tÊu ệéc
ệịo, ệẺm ệộ bờn sớc cựa dẹn téc mừnh
ậi cớt lóa lộ mét trong nhọng bội dẹn ca cựa dẹn téc Hrế ệ trẻ nến quen thuéc
vắi nhẹn dẹn ta Bội hịt ngớn gản, mỰch lỰc cã tÝnh chÊt hăn nhiến, lỰc quan,
Trang 40NhỰc lÝ Sể lđĩc vÒ QuUng
1 ậỡnh nghỵa
- Qung lộ khoờng cịch vÒ cao ệé giọa 2 ẹm, vang lến lẵn lđĩt hoẳc cỉngmét lóc
- Qung cã 2 ẹm, vang lến lẵn lđĩt gải lộ qung giai ệiỷu
- Qung cã 2 ẹm, vang lến cỉng mét lóc gải lộ qung hoộ ẹm