SGK am nhac va mi thuat 8
Trang 18
Trang 2Nhộ xuÊt bờn giịo dôc viỷt nam
(Tịi bờn lẵn thụ mđêi)
Trang 301-2014/CXB/245-1062/GD M sè : 2H818T4B¶n quyÒn thuéc Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam - Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o.
Trang 6ậỒ cã nhiÒu bội hịt viạt vÒ mỉa thu vắi nhọng sớc thịi từnh cờm khịc nhau Trong
bội hịt Mỉa thu ngộy khai trđêng, ta nhđ nghe thÊy tiạng trèng trđêng vang lến
rén rỒ, nhén nhỡp, thóc giôc cịc em ệạn trđêng
ằm nhỰc cựa bội hịt trộn ệẵy niÒm vui, trĨ trung Bội hịt chia lộm 2 ệoỰn :
ậoỰn 1, tõ Tiạng trèng trđêng rén rz ệạn trong tiạng hịt mỉa thu : từnh cờm
sềi nữi, hộo hụng
ậoỰn 2, tõ Mỉa thu ệạn nhđ trêi thu : từnh cờm tha thiạt, ệỪm thớm.
Cẹu hái vộ bội tẺp
1 KÓ tến mét vội bội hịt vÒ mỉa thu
2 Hảc thuéc bội Mỉa thu ngộy khai trđêng.
Trang 8Hiỷn nay, ẻ mét sè ệỡa phđểng trong nđắc ta vÉn cưn tăn tỰi mét loỰi dộn nhỰc
mộ nhẹn dẹn gải lộ Ộphđêng bịt ẹmỢ ậẹy lộ dộn nhỰc thđêng dỉng trong cịc ệịmrđắc lÔ, ệịm ma Theo cữ nhẹn quan niỷm, bịt ẹm lộ 8 chÊt liỷu ẹm thanh gải chungcho 8 chựng loỰi nhỰc khÝ khịc nhau ậã lộ :
ThỰch -Thữ -Kim -Méc -Tróc -Bộo -Ti -Cịch
- ThỰch lộ tến gải chung cho cịc loỰi nhỰc khÝ ệđĩc chạ tịc bỪng ệị, nhđ ệộn
ệị, khịnh ệị
- Thữ ệÓ chử cịc nhỰc khÝ lộm bỪng ệÊt, nhđ trèng ệÊt cựa ệăng bộo dẹn téc Cao Lan.
- Kim lộ nhỰc khÝ cã dẹy bỪng sớt.
- Méc lộ loỰi nhỰc khÝ bỪng gẫ nhđ song loan, mâ.
- Tróc lộ cịc nhỰc khÝ dỉng hểi thữi, ệđĩc chạ tịc tõ cẹy tróc nhđ tiếu, sịo.
- Bộo ệÓ chử cịc loỰi nhỰc khÝ lộm bỪng vá quờ bẵu nhđ tÝnh tÈu, ệộn bẵu.
- Ti lộ dẹy tể, dỉng cho cịc loỰi ệộn dẹy nhđ nhỡ, hă,
- Cịch lộ da, dỉng gải cịc loỰi trèng mẳt bỡt bỪng da nhđ trèng cịi, trèng ệạ,
trèng chẵu
Nhđ vẺy, danh tõ bịt ẹm dỉng ệÓ phẹn loỰi nhỰc khÝ theo chÊt liỷu Khi nhỰc khÝ
ngộy mét phịt triÓn thừ danh tõ bịt ẹm khềng cưn chÝnh xịc nhđ quan niỷm cữ nọa.Mét cẹy ệộn khi gờy lến, ẹm thanh cựa nã ệỒ mang tÝnh tững hĩp cựa nhiÒu chÊtliỷu chạ tịc
Trong dẹn ca cã cẹu :
ỘTay tềi dỰo nẽm cung ệộn
Tiạng tể, tiạng tróc, tiạng ệăng thiạt thaỢ.
Hừnh ờnh ệiếu khớc ệđĩc chỰm nữi xung quanh tờng ệị ẻ chẹn cét chỉa PhẺt TÝchtửnh Bớc Ninh vộo ệêi nhộ Lý cã dộn bịt ẹm cữ Nhọng nĐt chỰm miếu tờ sinh ệéngcịc nghỷ sỵ ệang biÓu diÔn cịc nhỰc khÝ găm : sịo dảc, sịo ngang, ệộn nhỡ, ệộnnguyỷt, ệộn tam, ệộn từ bộ, trèng, phịch
Theo Huy Trẹn
BộI ậảC THặM
Bịt ẹm thêi cữ vộ dộn bịt ẹm
Cẹu hái vộ bội tẺp
1 Cờm nhẺn cựa em khi hịt bội Mỉa thu ngộy khai trđêng.
2 ậảc nhỰc kạt hĩp ệịnh nhỡp TậN sè 1.2
Trang 9Tiạt 3
- ấn tẺp bội hịt : Mỉa thu ngộy khai trđêng
- ấn tẺp TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 1
-ằm nhỰc thđêng thục : NhỰc sỵ Trẵn Hoộn vộ bội hịt
Mét mỉa xuẹn nho nhá
1 NhỰc sỵ Trẵn Hoộn
Tến thẺt cựa ềng lộ NguyÔn Tẽng HÝch (cưn cã bót danh lộ
Hă ThuẺn An), sinh nẽm 1928 ẻ Hời Lẽng, tửnh Quờng Trỡ
ấng nguyến lộ Bé trđẻng Bé Vẽn hoị -Thềng tin
ấng tham gia hoỰt ệéng ẹm nhỰc tõ thêi kừ khịng chiạnchèng thùc dẹn Phịp Lóc ệã ềng ệỒ viạt cịc ca khóc trọ từnh
nữi tiạng nhđ Sển nọ ca, Lêi ngđêi ra ệi,
Trong khịng chiạn chèng ệạ quèc Mỵ, ềng hoỰt ệéng ẻchiạn trđêng Trỡ - Thiến - Huạ Thêi gian nộy ềng viạt ca khóc
nữi tiạng : Lêi ru trến nđểng (phữ thể NguyÔn Khoa ậiÒm) Nhọng ca khóc vÒ ệÒ tội Bịc Hă nhđ Giọa MỰc Tđ Khoa nghe cẹu hư vÝ dẳm,
Thẽm bạn Nhộ Răng, Lêi Bịc dẳn trđắc lóc ệi xa, cã thÓ coi lộ nhọng sịng tịc
thộnh cềng nhÊt cựa ềng
ấng ệỒ ệđĩc Nhộ nđắc trao tẳng Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ Vẽn hảc Nghỷ thuẺt NhỰc sỵ Trẵn Hoộn mÊt ngộy 23-11-2003 ẻ Hộ Néi
-2 Bội hịt Mét mỉa xuẹn nho nhá
Bội thể Mét mỉa xuẹn nho nhá cựa nhộ thể Thanh Hời ệđĩc nhỰc sỵ Trẵn Hoộn
phữ nhỰc vộo nẽm 1980 Vắi chÊt liỷu trọ từnh cựa dẹn ca Huạ, bội hịt nhđ métbục tranh xuẹn ệẵm Êm vộ trộn ệẵy từnh cờm Bội hịt viạt theo nhỡp vắi giai ệiỷuphãng khoịng, trong sịng vộ sẹu lớng
Bội hịt chia lộm 2 ệoỰn ậoỰn 1 tõ Mảc giọa dưng sềng xanh ệạn hoộ ca, viạt ẻ giảng La thụ, giai ệiỷu mÒm mỰi, duyến dịng ậoỰn 2 tõ Mỉa xuẹn ệạn
nhỡp phịch tiÒn chuyÓn sang giảng La trđẻng, giai ệiỷu ệÈy dẵn lến cao trộo răi
ệảng lỰi nhđ khớc hoỰ mét mỉa xuẹn vắi nhiÒu cờm xóc chan chụa từnh ngđêi
ằm nhỰc thđêng thục
NhỰc sỵ Trẵn Hoộn
vộ bội hịt Mét mỉa xuẹn nho nhá
68
Trang 10Mét mïa xu©n nho nhá
Nh¹c : TrÇn Hoµn Lêi : Th¬ Thanh H¶i
Trang 11Cẹu hái vộ bội tẺp
1 Hảc thuéc bội hịt Mỉa thu ngộy khai trđêng vộ ệảc ệóng bội TẺp ệảc nhỰc sè 1.
2 KÓ tến mét vội bội hịt cựa nhỰc sỵ Trẵn Hoộn
Trang 13LÝ lộ nhọng khóc hịt dẹn gian chiạm vỡ trÝ quan trảng trong sinh hoỰt tinh thẵn
cựa ệăng bộo Trung Bé vộ Nam Bé ậã lộ nhọng ca khóc ngớn gản, sóc tÝch, cÊutróc mỰch lỰc, thđêng ệđĩc hừnh thộnh tõ cẹu thể lôc bịt
VÝ dô :
ỘHai tay bđng dỵa bịnh bư
GiÊu cha, giÊu mứ, cho trư ệi thiỢ.
Cẹu thể lôc bịt trến ệỒ ệđĩc nhẹn dẹn sịng tỰo thộnh bội hịt LÝ dỵa bịnh bư Vắi
giai ệiỷu vui tđểi vộ lêi ca hãm hửnh, bội hịt ệđĩc lđu truyÒn réng rỒi ệạn ngộy nay
Cẹu hái vộ bội tẺp
1 Em hỒy kÓ tến mét vội bội LÝ
2 Thỏ ệẳt lêi mắi theo ệiỷu LÝ dỵa bịnh bư (chự ệÒ tù chản).
Trang 15Cẹu hái vộ bội tẺp
1 TẺp thÓ hiỷn bội hịt LÝ dỵa bịnh bư vắi tÝnh chÊt vui, dÝ dám.
2 Từm mét vội bội hịt viạt ẻ giảng thụ
- Bội nhỰc viạt ẻ giảng La thụ
- VÒ cao ệé : găm cã cịc nèt La, Si, ậề, Rế, Mi, Pha
- VÒ trđêng ệé : cã hừnh nèt mãc ệển, nèt ệen, nèt trớng, lẳng ệen
- ằm hừnh tiạt tÊu chÝnh :
Tha thiạt, khoan thai
Trang 16bội hịt Hư kĐo phịo.
ấng cã nhọng bội hịt nữi tiạng nhđ Quờng Bừnh quế
ta ểi, Hai chỡ em, Tềi lộ ngđêi thĩ má, Bội ca xẹy dùng, Từnh ca Tẹy Nguyến, Hoộng Vẹn cưn lộ ỘNhỰc sỵ cựa
tuữi thểỢ vắi nhiÒu ca khóc ệđĩc cịc em yếu thÝch nhđ
Em yếu trđêng em, Con chim vộnh khuyến, Mỉa hoa phđĩng nẻ, Ca ngĩi Tữ quèc, NhỰc sỵ Hoộng Vẹn ệỒ ệđĩc Nhộ nđắc trao tẳng
Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒ Vẽn hảc - Nghỷ thuẺt
2 Bội hịt Hư kĐo phịo
Hoộng Vẹn lộ chiạn sỵ, nhỰc sỵ trùc tiạp tham gia chiạn dỡch ậiỷn Biến Phự(1954), ệđĩc chụng kiạn mải diÔn biạn cựa chiạn dỡch, thÊy ệđĩc nhọng giannan vÊt vờ cựa bé ệéi ngộy ệếm phời ệđa nhọng cẫ phịo nẳng hộng tÊn vđĩt quadèc nói chiạm lỵnh trẺn ệỡa Nhọng tÊm gđểng hi sinh anh dòng nhđ anh hỉngTề Vỵnh Diỷn, Phan ậừnh Giãt vộ bao ệăng ệéi ệỒ thềi thóc nhỰc sỵ viạt nếnnhọng lêi ca chịy báng :
ỘHư dề ta nộo ! KĐo phịo ta vđĩt qua ệÌo
Hư dề ta nộo ! KĐo phịo ta vđĩt qua nóiDèc nói cao cao nhđng lưng quyạt tẹm cưn cao hển nóiVùc sẹu thẽm thỬm, vùc nộo sẹu bỪng chÝ cẽm thỉ !Ợ
Bội hịt Hư kĐo phịo ẹm vang mỒi cỉng vắi chiạn thớng lỡch sỏ ậiỷn Biến Phự.
Trang 17Hß kÐo ph¸o
Nh¹c vµ lêi : Hoµng V©n
Trang 18C©u hái vµ bµi tËp
1 KÓ tªn mét vµi bµi h¸t cña nh¹c sÜ Hoµng V©n
2 Em cã c¶m nhËn g× sau khi nghe bµi h¸t Hß kÐo ph¸o ?
Trang 19a) Hình tiết tấu có trong TĐN số 1 :
b) Hình tiết tấu có trong TĐN số 2 :
c) Cao độ :
- Thang 5 âm : Đô - Rê - Mi - Son - La (âm chủ Đô) :
- Thang 7 âm : La - Si - Đô - Rê - Mi - Pha - Son (âm chủ La) :
Trang 21NhỰc sỵ Trđểng Quang Lôc lộ tịc giờ bội hịt nữi tiạng Vộm Cá ậềng
(thể Hoội Vò) Ngoội ra ềng cưn sịng tịc nhiÒu bội hịt cho thiạu nhi nhđ cịc
bội Xửa cị mÌ, Trịi ệÊt nộy lộ cựa chóng em, Mộu mùc tÝm,
Bội Tuữi hăng dộnh cho lụa tuữi thiạu niến, lụa tuữi ệứp tùa mỉa xuẹn ệang vÒ
trến cộnh lị, nhđ khoờng trêi bừnh yến réng cịnh chim bay
Bội hịt chia lộm 2 ệoỰn :
ậoỰn 1 : Tõ Vui sao ệạn bừnh minh rùc lến, mề tờ bđắc chẹn cựa cịc em trến
ệđêng ệạn trđêng
ậoỰn 2 : Tõ La la ệạn ệứp mỉa hoa, tuữi hăng ểi diÔn tờ niÒm vui cựa cịc em,
lụa tuữi cựa nhọng đắc mể tđểi ệứp
Cẹu hái vộ bội tẺp
1 Hảc thuéc bội hịt Tuữi hăng.
2 KÓ tến mét vội bội hịt cựa nhỰc sỵ Trđểng Quang Lôc
Trang 22Tiạt 9
- ấn tẺp bội hịt : Tuữi hăng
- NhỰc lÝ : Giảng song song, giảng La thụ hoộ thanh
- TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 3
1 Giảng song song
Giảng song song lộ mét giảng trđẻng vộ mét giảng thụ cã hoị biÓu gièng nhau
2 Giảng La thụ hoộ thanh
Giảng La thụ hoộ thanh lộ giảng thụ cã ẹm bẺc VII tẽng lến nỏa cung so vắigiảng La thụ tù nhiến
Giảng La thụ tù nhiến :
Giảng La thụ hoộ thanh :
Giảng song song, giảng La thụ hoộ thanh
NhỰc lÝ
VII
VII
Trang 23TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 3
HMy hãt, chó chim nhá hay hãt
(TrÝch)
* NhẺn xĐt TậN sè 3:
- Bội nhỰc viạt ẻ nhỡp , giảng La thụ hoộ thanh (cã nèt Son thẽng)
- Hai nhỡp ệẵu cựa cẹu nhỰc thụ nhÊt vộ cẹu nhỰc thụ hai hoộn toộn gièng nhau
- Trong bội cã hừnh tiạt tÊu mãc ệển cã chÊm dềi ệụng trđắc mãc kĐp ( )
Cẹu hái vộ bội tẺp
1 Trến hoị biÓu cựa giảng Pha trđẻng cã ghi mét dÊu Si giịng Giảng song songcựa giảng ệã cã tến lộ gừ ?
2 Luyỷn tẺp bội TậN sè 3 vộ ghĐp lêi
NhỰc : Ba Lan
ậẳt lêi : anh hoộng
34
Võa phời
Trang 24Tiạt 10
- ấn tẺp bội hịt : Tuữi hăng
- ấn tẺp TẺp ệảc nhỰc : TậN sè 3
- ằm nhỰc thđêng thục : NhỰc sỵ Phan Huúnh ậiÓu
vộ bội hịt Bãng cẹy kể-nia
ằm nhỰc thđêng thục
NhỰc sỵ Phan Huúnh ậiÓu
vộ bội hịt Bãng cẹy Kể-nia
1 NhỰc sỵ Phan Huúnh ậiÓu
NhỰc sỵ Phan Huúnh ậiÓu cưn cã bót danh lộHuy Quang, sinh ngộy 11-11-1924, quế ẻ ậộ Nơng
ấng bớt ệẵu sịng tịc ẹm nhỰc tõ trđắc Cịch mỰngthịng Tịm nẽm 1945 NhiÒu sịng tịc nữi tiạng cựa ềng
ệđĩc quẵn chóng yếu thÝch nhđ ậoộn vỷ quèc quẹn,
Từnh trong lị thiạp, Nhọng ịnh sao ệếm, Bãng cẹy kể-nia
(lêi do Ngảc Anh pháng dỡch tõ dẹn ca Hrế), Anh ẻ ệẵu
sềng em cuèi sềng (thể Hoội Vò), ThuyÒn vộ biÓn (thể
Xuẹn Quúnh),
Giai ệiỷu trong cịc bội hịt cựa Phan Huúnh ậiÓutrau chuèt, trọ từnh, mang hểi thẻ cựa thêi ệỰi vộ ệẺm
ệộ bờn sớc dẹn téc ấng cưn cã nhọng ca khóc thiạu nhi quen thuéc nhđ Nhọng em
bĐ ngoan, Nhắ ển Bịc, ậéi kÌn tÝ hon,
NhỰc sỵ Phan Huúnh ậiÓu ệỒ ệđĩc Nhộ nđắc trao tẳng Giời thđẻng Hă ChÝ Minh vÒVẽn hảc - Nghỷ thuẺt
2 Bội hịt Bãng cẹy kể-nia
Bội hịt ệđĩc viạt vộo nẽm 1971 Thêi kừ nộy nđắc ta cưn bỡ chia cớt lộm 2 miÒn,cuéc chiạn ệÊu giời phãng miÒn Nam ệang khã khẽn gian khữ, ệăng bộo miÒn NamnhÊt lộ ệăng bộo Tẹy Nguyến ệang rến xiạt dđắi ịch kừm kứp cựa bản Mỵ - nguợ.Hừnh ờnh cề gịi vộ bộ mứ ngộy ngộy lến nđểng rÉy nhừn thÊy bãng cẹy kể-nialỰi nhắ tắi ngđêi thẹn cựa mừnh ệi xa, ệỒ phờn ịnh ệóng tẹm trỰng cựa cờ ệăng bộomiÒn Nam ệang hđắng ra miÒn Bớc chê ệĩi ngđêi thẹn cựa mừnh trẻ vÒ giời phãngquế hđểng
Trang 25Tõ lêi thể do Ngảc Anh pháng dỡch dẹn ca Hrế, nhỰc sỵ Phan Huúnh ậiÓu ệỒdỉng chÊt liỷu ẹm nhỰc dẹn gian Tẹy Nguyến tỰo nến mét ca khóc sẹu lớng,trọ từnh, lóc tha thiạt nhắ nhung (ệoỰn ệẵu), lóc thềi thóc dăn dẺp (ệoỰn sau), lócvang vảng nhớn nhự (ệoỰn kạt) lộm rung ệéng biạt bao ngđêi nghe.
Bội hịt Bãng cẹy kể-nia lộ mét tịc phÈm cã sục sèng lẹu bÒn trong ệêi sèng ẹm
nhỰc cựa nhẹn dẹn ta
Bãng cẹy kể-nia
NhỰc : Phan huúnh ệiÓu Lêi : ngảc anh (pháng dỡch dẹn ca Hrế)
Trang 26C©u hái vµ bµi tËp
1 Hy ph¸t biÓu c¶m xóc cña em khi nghe bµi h¸t Bãng c©y k¬-nia.
2 ¤n l¹i bµi h¸t Tuæi hång vµ T§N sè 3.
Trang 28Hư lộ mét khóc dẹn ca, thđêng hịt trong khi lao ệéng Hư ệÓ thóc ệÈy nhỡp ệélao ệéng, ệÓ ệéng viến cữ vò, ệÓ giời trÝ khi lộm viỷc mỷt nhảc, ệÓ bộy tá từnh cờmvắi quế hđểng ệÊt nđắc, vắi ngđêi thđểng,
Cịc ệỡa phđểng trến ệÊt nđắc ta cã nhiÒu ệiỷu hư :
- Hư ậăng Thịp ;
- Hư hôi (Quờng Bừnh) ;
- Hư giỒ gỰo (Quờng Trỡ) ;
- Hư xuềi nhỡp mét, hư sềng MỒ (Thanh Hoị) ;
- Hư qua sềng hịi cựi (Hời Phưng)
Lêi ca trong nhọng ệiỷu hư thđêng bớt nguăn tõ nhọng cẹu thể lôc bịt :
ỘKĐo buăm mau kĐo buăm lến
Ta nhđ chim trớng lđĩn trến biÓn lộnhỢ.
(Hư hôi)
ỘBÊy lẹu kĨ Hịn ngđêi Hă
Bọa ni thiến ngé (hzy) phẹn phề (cho) tá tđêngỢ.
Xđắng : dộnh cho mét ngđêi cã giảng tèt
Xề : dộnh cho tẺp thÓ võa lộm võa hịt theo ệéng tịc lao ệéng
Hư ba lÝ lộ dẹn ca Quờng Nam, ệđĩc xẹy dùng tõ mét cẹu ca dao :
ỘTrÌo lến trến rÉy khoai lang
ChĨ tre ệan sỡa cho nộng phểi khoaiỢ.
ậiỷu hư cã phẵn ỘxđắngỢ vộ phẵn ỘxềỢ nhđ sau :
Xề : Ba lÝ tang từnh mộ nghe ta hư ba lÝ từnh tang ba lÝ từnh tang
Xđắng : TrÌo lến trến rÉy khoai lang
Xề : Ba lÝ tang từnh từnh tang
Xđắng : ChĨ tre mộ ệan sỡa
Xề : Lộ hè
Xđắng : Cho nộng phểi khoai
Xề : Khoan hè khoan lộ hè hư khoan
Cẹu hái vộ bội tẺp
1 Hảc thuéc bội hịt Hư ba lÝ.
2 Thỏ từm mét cẹu lôc bịt ệÓ hịt theo ệiỷu Hư ba lÝ.
Trang 29Tiạt 12
1 Thụ tù cịc dÊu thẽng, giịng ẻ hoị biÓu
Cịc dÊu hoị ẻ hoị biÓu cã 2 loỰi : cịc dÊu thẽng vộ cịc dÊu giịng, ệđĩc xuÊt hiỷntheo mét thụ tù nhÊt ệỡnh
a) Hoị biÓu cã dÊu thẽng :
b) Hoị biÓu cã dÊu giịng :
- 1 dÊu giịng (Si giịng)
- 2 dÊu giịng (Si giịng, Mi giịng)
- 3 dÊu giịng (Si giịng, Mi giịng,
Trang 30Câu hỏi và bài tập
1 Học thuộc thứ tự các dấu thăng, giáng ở hoá biểu
(Hoá biểu không có dấu thăng, giáng) (Hoá biểu có 3 dấu giáng)
Nhạc và lời : nguyễn đình tấn
Trang 31ằm thanh cựa căng, chiếng vang nhđ tiạng sÊm rÒn ậèi vắi cịc dẹn téc ẻViỷt Nam căng, chiếng ệđĩc coi lộ nhỰc cô thiếng Lóc ệẵu căng, chiếng chử dỉng
ệÓ tạ lÔ thẵn linh, sau nộy mắi ệđĩc dỉng trong cịc lÔ héi dẹn gian
2 ậộn tỖrđng
ẻ Viỷt Nam còng nhđ ẻ mét sè nểi trến thạ giắi cã nhiÒu téc ngđêi ệỒ biạt dỉngtre, nụa ệÓ lộm nến nhọng nhỰc cô khịc nhau Tuy vẺy khềng nểi nộo cã mét nhỰc
cô lộm tõ tre nụa ệéc ệịo nhđ ẻ Tẹy Nguyến ậã lộ ệộn tỖrđng
ậộn tỖrđng lộm bỪng cịc èng nụa to, nhá, dội, ngớn khịc nhau Mét ệẵu èng bỡtkÝn bỪng cịch ệÓ nguyến cịc ệẵu mÊu, ệẵu kia vãt nhản Khi dỉng dỉi gâ vộo cịcèng sỳ tỰo thộnh ẹm thanh cao thÊp khịc nhau tuú ệé to, nhá, dội, ngớn cựa èng
Căng, chiếng
Trang 32Cẹu hái vộ bội tẺp
1 Hảc thuéc vộ ghĐp lêi TậN sè 4
ậộn t'rđng
ậộn ệị
ằm sớc cựa ệộn tỖrđng hểi ệôc, tiạng
khềng vang to, vang xa nhđng khị ệẳc
biỷt Nghe tiạng ệộn tỖrđng ta cã cờm giịc
nhđ tiạng suèi rãc rịch, tiạng thịc ệữ, tiạng
xộo xỰc cựa rõng tre nụa khi giã thữi
3 ậộn ệị
ậộn ệị lộ mét nhỰc cô gâ cữ nhÊt cựa
Viỷt Nam ậộn ệđĩc lộm bỪng cịc thanh
ệị vắi kÝch thđắc dội, ngớn, dộy, máng
khịc nhau Thanh ệị dội, to, dộy thừ tiạng
trẵm Thanh ệị ngớn, nhá, máng thừ
tiạng thanh
ẻ ẹm vùc cao, tiạng ệộn ệị thịnh thãt xa
xẽm ẻ ẹm vùc trẵm, ệộn ệị vang nhđ tiạng
déi cựa vịch ệị Ngđêi xđa quan niỷm ẹm
thanh cựa ệộn ệị nhđ mét phđểng tiỷn ệÓ
nèi liÒn câi ẹm vắi câi dđểng, giọa con
ngđêi vắi trêi ệÊt thẵn linh, giọa hiỷn tỰi
vắi quị khụ
ậộn ệị ệỒ ệđĩc giắi thiỷu ẻ trong vộ
ngoội nđắc
Trang 33ằm nhỰc lộ nghỷ thuẺt cựa ẹm thanh Cã thÓ nãi ệẹy lộ loỰi hừnh nghỷ thuẺt ệạnsắm nhÊt ệèi vắi con ngđêi Ngay khi cưn trong bông mứ, thai nhi ệỒ cã phờn xỰ ệèivắi ẹm thanh NhỰc sỵ Cề-ệai (1882-1967, Hung-ga-ri) -ngđêi cã nhọng ệãng gãphạt sục to lắn cho sù nghiỷp giịo dôc ẹm nhỰc -ệỒ nãi mét cịch dÝ dám : ỘCã ngđêihái tềi nến cho trĨ nhá hảc nhỰc tõ lóc nộo, tềi ệỒ trờ lêi lộ : trđắc khi em bĐ ra ệêi
9 thịngỢ Nhđ thạ, ý nãi lộ nến cho trĨ nhá hảc nhỰc tõ khi em bĐ cưn trong bông
mứ, qua cịc ệiỷu hịt ru
ậđêng nĐt giai ệiỷu du dđểng, trẵm bững kÌm theo mét tiạt tÊu khoan thai, ẻnhọng khóc hịt ru cã thÓ nãi lộ nhọng tịc phÈm ẹm nhỰc ệẵu tiến vộ gẵn gòi ệèi vắitrĨ sể sinh Mẫi ngđêi thđêng giọ Ên tđĩng suèt ệêi vÒ nhọng cẹu hịt ru cựa mứ
Tõ bao ệêi nay, ngđêi mứ Viỷt Nam ệỒ hịt cho con nghe nhọng bội ca quen thuéccựa quế hđểng ậã lộ nhọng ẹm ệiỷu thớm thiạt nhÊt, ếm ịi nhÊt, cã tịc dông lộmnờy nẻ nhọng từnh cờm tèt ệứp, lưng yếu con ngđêi, yếu quế hđểng xụ sẻ Nhọng
ẹm ệiỷu mđĩt mộ, ếm dỡu Êy tịc ệéng vộo ệềi tai bĐ báng, non nắt cựa trĨ thể, hừnhthộnh nến ệềi tai biạt nghe ẹm nhỰc vộ nẽng khiạu ẹm nhỰc còng bớt ệẵu tõ ệã
ẻ gãc ệé cựa cịc nhộ khoa hảc thừ hịt ru lỰi lộ nhọng kÝch thÝch rÊt cã lĩi khềngnhọng ệèi vắi sù phịt triÓn tẹm, sinh lÝ mộ cưn cờ sù phịt triÓn thÓ chÊt cựa trĨ nọa
ậã lộ sù kÝch thÝch tiÒn ệừnh vộ nhiÒu ngđêi ệỒ xịc nhẺn rỪng nhọng trĨ hỪng ngộy
ệđĩc kÝch thÝch tiÒn ệừnh bỪng nhọng lêi hịt ru (trong khoờng 10 phót) thừ phờn xỰvẺn ệéng tèt hển nhiÒu so vắi nhọng trĨ khềng ệđĩc nghe hịt ru (tội liỷu cựaTrđêng ậỰi hảc ấ-hai-ề ẻ Mỵ)
ThÊy ệđĩc tịc dông to lắn cựa hịt ru ệèi vắi sù phịt triÓn cựa trĨ thể, nhọngngđêi mứ, nhọng cề nuềi dỰy trĨ vộ nhọng ai gẵn gòi vắi trĨ thể ệÒu nến hảc hịt
ru ệÓ ru trĨ ngự, ệÓ dẫ dộnh khi trĨ quÊy khãc, chuyỷn trư vắi trĨ bỪng nhọng ẹmthanh tuyỷt diỷu Êy
Theo PhỰm Tuyến BộI ậảC THặM
Hịt ru
Trang 34- Giảng song song, giảng La thụ hoộ thanh
- Thụ tù cịc dÊu thẽng, dÊu giịng ẻ hoị biÓu
- Giảng cỉng tến
3 ấn tẺp TẺp ệảc nhỰc
TậN sè 3, sè 4
Chó ý cịch thÓ hiỷn cịc ẹm hừnh tiạt tÊu vộ tẺp ệảc ệóng cao ệé :
a) Hừnh tiạt tÊu cã trong TậN sè 3
b) Hừnh tiạt tÊu cã trong TậN sè 4
Từm hiÓu vÒ cịc nhỰc sỵ : Trẵn Hoộn, Hoộng Vẹn, Phan Huúnh ậiÓu vộ cịc tịc
phÈm ệđĩc giắi thiỷu trong sịch giịo khoa (Mét mỉa xuẹn nho nhá, Hư kĐo phịo,
Bãng cẹy kể-nia).
Trang 35Tõ bao nẽm nay, nhọng ệờng viến ậờng Céng sờn Viỷt Nam khi ệụng nghiếm
chộo cê, khềng ai khềng biạt bội Quèc tạ ca - bội ca chÝnh thục cựa nhọng ngđêi
céng sờn trến toộn thạ giắi : ỘVỉng lến hìi cịc nề lỷ ẻ thạ gian ! Vỉng lến hìi aicùc khữ bẵn hộn ! Sôc sềi nhiỷt huyạt trong tẹm ệẵy chụa răi Quyạt phen nộy sèng
chạt mộ thềi Ợ Bội thể Quèc tạ (LỖInternationale) ệđĩc sịng tịc nẽm 1871 cựa
nhộ thể lắn, ngđêi chiạn sỵ trung kiến cựa Cịch mỰng về sờn Phịp tến lộ ầ-gienPèt-chi-ế (sinh nẽm 1816, mÊt nẽm 1887) Nẽm 1888 nhỰc sỵ Pi-e ậể-gẹy-te(1848 -1932) ngđêi phô trịch ậéi hĩp xđắng Tiạng nãi Cềng nhẹn ẻ thộnh phèLin-lể (Phịp) ệỒ phữ nhỰc bội thể thộnh bội hịt
Quèc tạ ca ệđĩc lan truyÒn rÊt nhanh ẻ nđắc Phịp, qua nđắc Bử răi trẻ thộnh mét
bờn hộnh khóc chiạn ệÊu chung cựa cịc chiạn sỵ céng sờn vộ tÊt cờ nhọng ngđêidẹn lao ệéng toộn thạ giắi Bội hịt tiạp tôc ệđĩc phữ biạn khớp chẹu ằu Sục truyÒncờm cựa ệiỷu nhỰc vộ lêi ca ệỒ cã sục cữ vò, ệéng viến, kếu gải mỰnh mỳ Cịc ệỰibiÓu ệi dù nhọng héi nghỡ Quèc tạ Céng sờn vộo ệẵu thạ kử XX ệỒ hảc thuéc ệem
vÒ phữ biạn ẻ ệÊt nđắc mừnh, mẳc dỉ bỡ chÝnh quyÒn sẻ tỰi cÊm ệoịn bỪng ệựmải cịch
Nẽm 1902, Quèc tạ ca ệđĩc dỡch ra tiạng Nga Nhọng ngđêi cịch mỰng Nga
nhẺn thÊy bội hịt Êy chÝnh lộ tiạng gải ệoộn kạt, gièng nhđ khÈu hiỷu ỘVề sờn toộnthạ giắi liến hiỷp lỰiỢ cựa Mịc vộ ¡ng-ghen
Sau Cịch mỰng thịng Mđêi Nga (1917), chÝnh quyÒn Xề viạt quyạt ệỡnh lÊy
Quèc tạ ca lộm Quèc ca Liến Xề ậạn nẽm 1944, sau khi chÊp nhẺn bờn Quèc ca
mắi (sịng tịc cựa nhỰc sỵ A-lạch-xẽng-ệrèp), ậờng Céng sờn Liến Xề quyạt nghỡ
giọ bội Quèc tạ ca lộm ậờng ca.
ẻ Viỷt Nam, bội thể Quèc tạ ệđĩc Bịc Hă pháng dỡch thộnh thể lôc bịt vộ in trến
mét sè bịo cựa tữ chục Thanh niến cịch mỰng ệăng chÝ héi vộo nẽm 1927 :
ỘHìi ai nề lỷ trến ệêi
Hìi ai cùc khữ ệăng thêi ệụng lến Ợ
Khi ậờng Céng sờn ậềng Dđểng thộnh lẺp nẽm 1930, bội Quèc tạ ca ệđĩc bÝ
mẺt phữ biạn réng rỒi trong nđắc vộ sau ệã ệđĩc hịt cềng khai trong nhọng cuécbiÓu từnh
BộI ậảC THặM
ằm vang mét bội ca Quèc tạ
Trang 36Cịc bờn dỡch khịc nhau ệỒ ệđĩc cịc ệăng chÝ ệờng viến thèng nhÊt, hoộn chửnhlỰi nhđ lêi ca hiỷn nay.
Trong nhọng nẽm ệÊu tranh về cỉng gian khữ trđắc khi Cịch mỰng thịng Tịm
thộnh cềng, Quèc tạ ca lộ nguăn an ựi, sù thóc giôc gãp phẵn giọ vọng ý chÝ chiạn
ệÊu cho biạt bao chiạn sỵ cịch mỰng trung kiến Bỡ giẳc bớt, hả hịt Quèc tạ ca Khi
ra trđắc toộ ịn, khi ra phịp trđêng, Quèc tạ ca vang lến mét cịch hiến ngang, bÊt khuÊt Trong trỰi giam, nhộ tỉ, hả dỰy nhau hịt Quèc tạ ca ệÓ giọ vọng tinh thẵn Khi mÝt tinh, biÓu từnh, hịt Quèc tạ ca ệÓ tẺp hĩp lùc lđĩng quẵn chóng ệÊu tranh
Quèc tạ ca lộ mét tịc phÈm ẹm nhỰc phữ biạn khớp thạ giắi ằm nhỰc vộ thể ca
ẻ ệẹy khềng cưn lộ nghỷ thuẺt ệển thuẵn mộ ệỒ trẻ thộnh mét vò khÝ ệÊu tranh thùc
sù Suèt nhiÒu thẺp kử qua, Quèc tạ ca ệđĩc xem lộ bội ca chÝnh thục cựa ậờng ta Trđắc cịch mỰng, trong khịng chiạn ệạn hoộ bừnh vộ hiỷn nay, Quèc tạ ca vÉn luền
luền cỉng vắi lị cê ậờng dÉn ệđêng vÉy gải chóng ta ệi
Quèc tạ ca
NhỰc : Pi-e ậể-gẹy-te Lêi : Thể ể-gien pèt-chi-ế
Trang 38Nh¹c sÜ NguyÔn §øc Toµn vµ bµi h¸t BiÕt ¬n Vâ ThÞ S¸u
Häc h¸t : Bµi Kh¸t väng mïa xu©n
Nh¹c : M«-Da Pháng dÞch lêi ViÖt : T« H¶i
Kh¸t väng mïa xu©n
8
Trang 39Cẹu hái vộ bội tẺp
1 HỒy phịt biÓu cờm xóc cựa em vÒ bội hịt Khịt vảng mỉa xuẹn.
2 Bội hịt Khịt vảng mỉa xuẹn ệđĩc chia thộnh 2 ệoỰn nhỰc, mẫi ệoỰn nhỰc bớt
ệẵu vộ kạt thóc ẻ chẫ nộo ?
NhỰc sỵ Vền-gang A-ma-ệể Mề-da (1756 -1791) lộ ngđêi ịo ấng lộ mét danhnhẹn ẹm nhỰc thạ giắi NhỰc sỵ Mề-da thiến tội ệỒ ệÓ lỰi cho nÒn vẽn hoị nhẹn loỰirÊt nhiÒu tịc phÈm thuéc cịc thÓ loỰi ẹm nhỰc khịc nhau, tõ nhọng ca khóc ệạn cịcbờn giao hđẻng vộ cịc vẻ nhỰc kỡch (ề-pế-ra)
Tõ nhiÒu nẽm nay, bội hịt Khịt vảng mỉa xuẹn cựa Mề-da ệỒ ệđĩc phữ biạn ẻ
nđắc ta Bội hịt cã giai ệiỷu ệứp, trong sịng, viạt theo nhỡp tỰo nến sù nhỡpnhộng, uyÓn chuyÓn Cỉng vắi lêi ca diÔn tờ nhọng hừnh ờnh tđểi ệứp cựa thiếnnhiến, ẹm nhỰc gĩi cờm xóc lỰc quan, yếu ệêi vắi nhọng đắc mể dỰt dộo cựa tuữitrĨ trđắc mỉa xuẹn vộ cuéc sèng
68
Trang 40- Xin lẫi nhĐ ! Anh vui lưng ra ngoội dỰo chểi ệé mđểi phót ệÓ tềi ghi chĐp métvội giai ệiỷu.
Võa dỰo bđắc trong vđên, võa chẹm thuèc lị hót, ệiạu thuèc cựa ềng bỰn chđatộn thừ ệỒ thÊy Su-be ngã qua cỏa sữ gải vộo
Ngđêi bỰn vộo phưng, thÊy trến bộn tê giÊy kĨ nhỰc cựa Su-be ệỒ ệẵy nhọng nètnhỰc, nĐt mùc chđa khề
Vừ khềng cã ệộn nến ệềi bỰn ệộnh rự nhau tắi mét trđêng tiÓu hảc cỰnh ệã, sỏdông nhê pi-a-nề Su-be ệộn, cịc giịo viến cựa nhộ trđêng hịt Bội hịt ệỒ lộm chocờ ngđêi hịt vộ ngđêi nghe về cỉng cờm ệéng Nghe xong, cịc giịo viến trongtrđêng ềm lÊy ngđêi nhỰc sỵ trĨ bộy tá sù chóc mõng vộ hoan hề năng nhiỷt
ậã lộ trđêng hĩp ra ệêi bội hịt Chóa rõng, mét tịc phÈm nữi tiạng cựa nhỰc sỵ
Su-be soỰn theo thể cựa Gắt VÒ sau chÝnh Gắt còng hịt bội nộy vộ cờm ệéng nãi :
ỘTềi cã thÓ dỉng lêi ệÓ diÔn tờ ý thể nhđng Su-be thừ cã khờ nẽng chử dỉng nhọngnèt nhỰcỢ
Ngđêi ta thđêng nãi tắi nhọng bội hịt cựa Su-be*
ệđĩc soỰn ra nhđ dưng nđắc chờy ộo Ựt, bẻi vừ Su-bekhềng phời mÊt nhiÒu cềng suy nghỵ mộ cụ ệẳt bótviạt mét mỰch theo cờm xóc trộo dẹng cựa mừnh.Thđêng nhọng bờn nhỰc Ộchờy raỢ nhđ dưng nđắc ệãkhềng cẵn phời sỏa chọa, gảt giòa mộ cụ thạ trẻthộnh bội hịt hay
Khi Su-be 18 tuữi, gia ệừnh sa sót, ềng phời dỰy hảctỰi mét trđêng tiÓu hảc ẻ nềng thền ệÓ lÊy tiÒnsinh sèng Mét ngộy chự nhẺt nả, Su-be cỉng métngđêi bỰn ệang ệảc thể cựa Gắt (mét nhộ thể lắnngđêi ậục), bẫng ềng nãi vắi bỰn :
BộI ậảC THặM
ỘVuaỢ bội hịt
* NhỰc sỵ Su-be (1797 -1828) lộ ngđêi ịo ấng lộ mét trong nhọng danh nhẹn ẹm nhỰc thạ giắi.