nghe thuat quan su khi co dang

Tính cấp thiết của đề tài Kế tục thành công cuộc cách mạng tháng 8 năm 1945, cuộccách mạng dân tộc dân chủ nhân dân bằng chiến tranh cáchmạng, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Kế tục thành công cuộc cách mạng tháng 8 năm 1945, cuộccách mạng dân tộc dân chủ nhân dân bằng chiến tranh cáchmạng, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ

là sản phẩm đích thực về học thuyết của Đảng cộng sản ViệtNam và Hồ Chí Minh về bạo lực cách mạng, học thuyết chiếntranh toàn dân, toàn diện trên đất nớc ta nhằm đập tan bạolực phản cách mạng cua chủ nghĩa đế quốc thể hiện nguyệnvọng tha thiết về một nền hoà bình, độc lập tự do của cảdân tộc

Thắng lợi của kháng chiến chống thực dân Pháp và đếquốc Mĩ xâm lợc đã khẳng định sự ra đời tính cách mạng vàtính khoa học cuả một phơng thức tiến hành chiến tranhnhân dân, một nền nghệ thuật quân sự của chiến tranh toàndân và chiến tranh toàn diện ở nớc ta Bằng sự lãnh đạo tàitình của Đảng đã lãnh đạo quân và dân ta vận dụng nhữnghình thức va phơng thức đấu tranh cách mạng một cách hợp lí;nâng cao phơng thức đó lên một trình độ nghệ thuật mới phùhợp với quy luật của chiến tranh cách mạng Chính nền khoa học

và nghệ thuật quân sự cách mạng tuy còn non trẻ nhng dới sựlãnh đạo dẫn dắt của Đảng ta vẫn luôn luôn tràn đầy một sứcsống mãnh liệt, cũng chính sức mạnh tiềm tàng ấy đã khơi dậy

sự đồng lòng của quân và dân ta, làm phá sản học thuyếtchiến tranh xâm lợc, các sản phẩm t duy quân sự tinh tuý nhấtcủa nớc Pháp và đế quốc Mĩ trong so sánh lực lợng rất khôngcân sức ban đầu

Với ý nghĩa đó, tôi xin phép đợc chọn vấn đề: “Nghệthuật quân sự những nét đặc sắc từ khi có

Đảng lãnh đạo” làm đề tài nghiên cứu của mình.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

2.1 mục đích

Trên cơ sở làm rõ vấn đề nghệ thuật quân sự Việt Namchỉ ra sự tài tinh trong phơng pháp lãnh đạo cách mạng của

Đảng ta trong khang chiến chống thực dân Pháp và đế quốc

Mĩ Những nét dặc sắc trong nghệ thuật quân sự từ khi có

Đảng lãnh đạo

2.2 Nhiệm vụ

Để đạt đợc mục đích trên đề tài phải thực hiện đợcnhững nhiệm vụ sau:

- Làm rõ khái niệm nghệ thuật quân sự

- Làm rõ cơ sỡ lí luận của nghệ thuật Viêt Nam

- Chỉ rõ sự tài tình trong phơng pháp lãnh đạo cách mạngcủa Đảng

- Chỉ rõ những nét đặc sắc trong nghệ thuật quân sự

từ khi co Đảng lãnh đạo

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu

- Vấn đề nghiên cứu: nghệ thuật quân sự _ những nétdặc sắc từ khi có Đảng lãnh đạo

- Đối tợng nghiên cứu: Sự lãnh đạo của Đảng

- thời gian: trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

và đế quốc Mĩ

4 Cơ sở lí luận và phơng pháp nghiên cứu của đề tài

- Cơ sở lí luận: Đề tàiđợc thực hiện trên cơ sở cácnguyên lí của chủ nghĩa Mác_lênin, t tởng Hồ Chí Minh vànhững quan điển của Đảng cộng sản Viêt Nam.

- Phơng pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng phơngpháp lịch sử va lôgic, phân tich và tổng hợp, quy nạp và diễndịch, cụ thể hoá và trừa tợng hoá, đồng thời sử dụng phơngpháp luận khoa học dựa trên quan điểm duy vật lịch sử, duyvật biện chứng va những quan điểm lịch sử cụ thể

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mỡ đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nộidung của đề tài đợc chia làm hai chơng:

Chơng I: Cơ sở lí luận nghệ thuạt quân sự Viêt Nam

Chơng II: nghệ thuật quân s Việt Nam_ nhng nét đặcsắc từ khi có Đảng lãnh đạo

Nội Dung

Chơng I: Cơ sở lí luận của nghệ thuật quân

sự việt nam

1.1 khái niệm nghệ thuật quân sự viêt nam

“Nghệ thuật quân sự lí luận, thực tiễn chuẩn bị và thựchành chiến tranh, chủ yếu là đấu tranh vũ trang gồm chiến lợcquấn sự, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật”

_ chiến lơc quân sự là lí luận, thực tiễn chuẩn bị cho

đất nớc, lực lợng vũ trang nhằm ngăn chặn và sẵn sàng tiếnhành chiến tranh, lập kế hoạch chuẩn bi và tiến hành chiêntranh Chiến lợc quân sự la bộ phận hợp thành và là bộ phậnquan trọng nhất, có tác dụng chủ đạo trong nghệ thuât quânsự

_ chiến dịch là tổng thể các trận đấu( trong đó cónhững trận đánh then chốt) có tác động liên quan chặt chẽ,diễn ra trong một không gian, thời gian nhất định, dới quyềnchỉ huy thống nhất của một bộ phận để nhằm hoàn thànhnhững nhiệm vụ do chiến lợc vạch ra.

_ chiến thuật là lí luận và thực tiễn về chuẩn bị và thựchành trận chiến đấu của phân đội, binh đội, binh đoàn lực l-ợng vũ trang, bộ phận hợp thành của nghệ thuật quân sự ViệtNam

_ ba bộ phạn của nghệ thuật quân sự thống nhất , liênquan chặt chẽ, tác động bổ sung cho nhau Trong đó chiến lợcquân sự đóng vai trò quyết định chủ đạo, chi phối nghệthuật chiến dịch và chiến thuật trở thành phơng tiện thựchiện những nhiệm vụ do chiến lợc vạch ra nhng có tac động trởlại đối với chiến lợc quân sự

1.2 Cơ sở hình thành nghệ thuật quân sự 1.2.1 Lí luận chủ nghĩa Mác_lênin về t tởng quân sự

chủ nghĩa Mác_lênin với hệ thống luận điểm nguồn gốc,bản chất xã hội của chiến tranh: về phân loại chién tranh vàquan đội dụa theo bản chất chính trị_xã hội của nó, về vai tròcủa chiến tranh trong lịch sử loài ngời, các quy luật phát sinh,quá trình và kết cục của chiến tranh; bản chất xã hội và chứcnăng của quân đội, công cụ chủ yếu để tiến hành chiến

tranh.lần đầu tiên trong lịch sử của khoa học xã hội, chủ nghĩaMác_Lênin đã cung cấp cho loài ngời cơ sở lí luận khoa học đẻnhận thúc dúng nguồn gốc, bản chất của chiến tranh và củaquân đội là sản phảm của xã hội có giai cấp đối kháng, bảnchất khinh tế_xã hội của giai cấp đã sử dụng nó.

Học thuyết do Mác va Ănghen sáng lập, dơc lênin pháttriẻn và làm phong phú thêm trong thời đại đế quốc chủ nghĩa

và cách mạng vô sản trở thành nền tảng thế giới quan và phơngphap luận dể các đảng cộng sản và công nhân Dựa vào đóvạch ra hoc thuyết quân sự,

xây dựng nền nghệ thuật quân sự tiên tiến , xây dựngquân đội kiểu mới của giai cấp vô sản, đấu tranh giành chínhquyền và bảo vệ chủ nghĩa xã hội Học thuyết còn là vũ khícủa các lực lợng cách mạng và tiến bộ trong đấu tranh chốngchủ nghĩa đế quốc và giải phóng dan tộc trong thời đại chúng

ta Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng Sản Việt Nam đã vậndụng học thuyết này kết hợp hài hoà với truyền thống quân sựviêt nam va tinh hoa quân sự của thế giói vào thực tiễn ViệtNam, đề ra những luận điểm cơ bản về khởi nghĩa vũ trang

và chiến tranh cách mạng ở việt nam trong thời đại mới Ngàynay, trong sự nghiệp đấu tranh cho hoà bình, độc lập dântộc, dân chủ và tiến bộ xã hội của nhân dân thế giới, họcthuyết Mác_Lênin về nghệ thuật quân sự vẫn là công cụ đángtin cậy của các đảng cộng sản, công nhân, các nhà nớc xã hộichủ nghĩa, toàn bộ phong trào cộng sản công nhân quốc tế vàphong trào giải phong dân tộc

1.2.2 T tởng quân sự Hồ Chí Minh

T tởng Hồ Chí Minh là cách nhìn, nhận định,ý tởng, và

lý luận học thuyết của ngời về xây dựng nền quốc phòng toàndân, xây dựng lực lợng vũ trang nhân, về vấn đề có tính quyluật của khởi nghĩa vũ rang và chiến tranh cách mạng, vềchính trị và quân sự tong thời đại mới

Trong tư tưởng quõn sự Hồ Chớ Minh, Nghệ thuật quõn sự chiếm một vịtrớ rất quan trọng Người đó viết nhiều tỏc phẩm cú giỏ trị về Nghệ thuật quõn

sự, đặc biệt tư tưởng ấy thể hiện rất sỏng tạo trong thực tiễn chỉ đạo khởi nghĩa

vũ trang và chiến tranh cỏch mạng Hồ Chớ Minh đó dày cụng nghiờn cứu, kếthừa và phỏt triển truyền thống quõn sự của cha ụng, tiếp thu tinh hoa quõn sựcủa nhõn loại, nhất là tư tưởng quõn sự ưu việt của Lờ-nin, kinh nghiệm chiếntranh cỏch mạng của Trung Quốc, Liờn Xụ, vận dụng sỏng tạo vào điều kiện cụthể của cỏch mạng Việt Nam trong thời kỳ hiện đại

Nghệ thuật quõn sự Hồ Chớ Minh là vừa đỏnh vừa xõy dựng lực lượng,càng đỏnh càng mạnh, càng đỏnh càng thắng, là dỏm đỏnh và biết đỏnh Dỏmđỏnh là điều kiện hàng đầu, nhưng biết đỏnh, biết thắng mới là yếu tố quan trọnglàm nờn thắng lợi Muốn đỏnh thắng, theo Hồ Chớ Minh, trước hết phải đỏnh giỏđỳng địch, ta Sinh thời, Người thường nhắc cõu núi nổi tiếng của Tụn Tử: "Tri

bỉ tri kỷ, bỏch chiến bất bại" (biết địch biết ta, trăm trận khụng thua) Người núi:Nếu thiếu nghiờn cứu tỡm hiểu khả năng của ta và của địch một cỏch tỉ mỉ để đề

ra mục đớch, cỏch đỏnh thớch hợp thỡ mắc nhiều khuyết điểm Hồ Chớ Minh đỏnhgiỏ so sỏnh lực lượng địch, ta trờn quan điểm chiến tranh nhõn dõn, theo phươngphỏp khoa học biện chứng, khụng dừng lại ở hiện tượng mà nhỡn sõu vào bảnchất, nhỡn toàn diện, khụng đỏnh giỏ địch, ta một cỏch tĩnh mà đặt nú trong quỏtrỡnh đang vận động Chớnh vỡ vậy, trong thời kỳ đầu khỏng chiến chống Phỏp,

so sỏnh địch ta cú chờnh lệch lớn nờn cú người cho là "chõu chấu đỏ voi".Nhưng Chủ tịch Hồ Chớ Minh vẫn khẳng định: "Ta nhất định thắng, địch nhất

định thua" Người phân tích: Địch như mặt trời vào lúc hoàng hôn, hống háchlắm nhưng đã gần tắt nghỉ, lực lượng ta ngày càng mạnh thêm như suối mớichảy, như lửa mới nhen, chỉ có tiến không có thoái", "Thế địch như lửa, thế tanhư nước, nước nhất định thắng lửa" Hồ Chí Minh tiên đoán: "Nay tuy châuchấu đá voi nhưng mai voi sẽ lòi ruột ra" Quy luật chung của chiến tranh làmạnh được yếu thua Ta muốn thắng địch phải mạnh hơn địch Sức mạnh đóđược tạo ra trong quá trình chiến tranh để thực hiện càng đánh càng mạnh, càngmạnh càng thắng và cuối cùng giành thắng lợi hoàn toàn Quá trình đó theo HồChí Minh là quá trình vận dụng các nhân tố lực, thế, thời, mưu Bác Hồ nói:

"Phải nghiên cứu cách đánh giặc để có một lối đánh rất tài giỏi thì trăm trậntrăm thắng"

Muốn tạo lực, theo Hồ Chí Minh là phải dựa vào dân, "có dân là có tấtcả" Muốn dựa vào dân thì dân phải được tổ chức chặt chẽ, được giác ngộ lòngyêu nước, phải chăm lo bồi dưỡng sức dân mới có cơ sở tạo ra lực mới Đi đôivới tạo lực, Hồ Chí Minh rất coi trọng tạo thế Nét độc đáo trong nghệ thuậtquân sự Hồ Chí Minh về tạo thế là phải xây dựng "thế trận lòng dân" TheoNgười đó là thế trận vững chắc nhất, quyết định nhất Hồ Chí Minh cho rằng:

"Phải dựa chắc vào dân thì kẻ địch không thể nào tiêu diệt được ta" Thế có quan

hệ với lực Ở vào một thế tốt thì lực được nhân lên gấp bội Người đưa ví dụ:1kg nếu ở vào thế tốt có thể nâng 100kg lên được Thế trong từng trận đánh, thếtừng chiến dịch, thế của từng chiến trường và thế trận của cả nước Đi đôi tạolực, tạo thế, Hồ Chí Minh còn rất coi trọng tạo thời cơ Thời cơ là thời thế, làthời điểm có lợi nhất để tiến công đối phương Người yêu cầu phải nắm vữngthời cơ, tận dụng thời cơ và biết tạo ra thời cơ bởi: "Lạc nước hai xe đành bỏphí, gặp thời một tốt cũng thành công" (Bài thơ Học đánh cờ)

Theo Hồ Chí Minh, phải biết tận dụng thời gian, vì thời gian là lực lượng,thời gian là sức mạnh, Hồ Chí Minh dùng kế "Trường kỳ kháng chiến", "Vừakháng chiến vừa kiến quốc" để có thời gian chuẩn bị mọi mặt và chuyển dần từthế yếu lên thế mạnh Người nói: giặc Pháp có "vỏ quýt dày", ta phải có thời

gian để mài "móng tay nhọn" Bác Hồ nói: Thắng lợi và trường kỳ đi đôi vớinhau "Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi!" Muốn ăn quả tốt phải trồngcây to Trường kỳ kháng chiến, theo Hồ Chí Minh không đối lập với tư tưởngchiến lược tiến công Nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh là phải luôn luôn tiếncông, chủ động giành thế tiến công Có tiến công mới làm cho địch suy yếu,càng bộc lộ những mặt yếu cơ bản của chúng, làm cho ta mạnh dần lên, phát huynhững mặt mạnh ưu thế của ta Cho nên phải "Kiên quyết không ngừng thế tiếncông".

Cùng với tạo lực, tạo thế, tranh thời, nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh cònnhấn mạnh phải biết lập mưu Trong quân sự, mưu là toàn bộ chủ trương, ý đồ,quyết tâm chiến đấu, kế hoạch chiến lược, chiến dịch; mưu còn là tài thao lượccủa các tướng lĩnh, là tinh thần mưu trí sáng tạo, linh hoạt của cán bộ lãnh đạo,chỉ huy trong lúc lâm trận, mưu còn là thuật nghi binh đánh lừa địch, tạo ra độngthái thực thực, hư hư trong chiến tranh Theo Hồ Chí Minh dựng mưu thế tronglúc địch mạnh hơn ta phải dùng sức mạnh của toàn dân, dùng mưu trí của toàndân, "đánh giặc bằng mưu, thắng giặc bằng thế" Mưu trong nghệ thuật quân sự

Hồ Chí Minh là phải sử dụng tất cả các yếu tố: lực, thế, thời, mưu để tạo ra cáchđánh thích hợp, hiệu quả

Tư duy quân sự Hồ Chí Minh hàm chứa sâu sắc tư tưởng quân sự truyềnthống của dân tộc ta: Lấy ít địch nhiều, lấy nhỏ đánh lớn, lấy chất lượng caothắng số lượng đông Biết đánh bằng mọi lực lượng, mọi quy mô, bằng mọi thứ

vũ khí có trong tay; không chỉ đánh vào quân đội địch có vũ khí mà còn đánhvào lòng người, kết hợp tác chiến với binh địch vận "Công tâm là thứ nhất,công thành là thứ hai" Người nói: Địch vận là "tìm cách làm sao phá được địch

mà ta không phải đánh" Nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh còn là đánh lui từngbước, đánh đổ từng bộ phận, tiến tới đánh đổ hoàn toàn "Đánh cho Mỹ cút,đánh cho ngụy nhào" (Thơ "Xuân 1968"), chủ đổ, tớ ắt phải đổ theo; là nghệthuật khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng khởi nghĩa Dưới ánh sáng tư tưởngquân sự, Nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh và của Đảng, quân và dân ta đã sáng

tạo ra chiến tranh nhõn dõn vĩ đại, đỏnh thắng mọi kẻ thự hung bạo, một phỏtminh lớn cú ý nghĩa thời đại gúp vào kho tàng lý luận và thực tiễn quõn sự ưuviệt của cỏch mạng thế giới.

1.2.3 Truyền thống, kinh nghiệm, nghệ thuật đánh

giặc của tổ tiên

Nghiờn cứu về chiến tranh và nghệ thuật quõn sự Việt Nam trong lịch sửchống ngoại xõm từ thế kỷ III trước cụng nguyờn đến thế kỷ XVIII, cú thể phõncỏc cuộc khởi nghĩa và chiến tranh thành hai loại, đú là cỏc cuộc khởi nghĩa vàchiến tranh giải phúng, và cỏc cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc Nghệ thuật quõn

sự trong giai đoạn này vỡ thế cũng bao gồm cả nghệ thuật khởi nghĩa vũ trang,nghệ thuật quõn sự của chiến tranh giải phúng và nghệ thuật quõn sự của chiếntranh giữ nước Sự hỡnh thành và phỏt triển liờn tục kế tiếp nhau và đan xen nhaucủa cỏc loại hỡnh đú đó đưa đến sự hỡnh thành và phỏt triển mạnh mẽ, đặc sắccủa một nền nghệ thuật quõn sự Việt Nam mà chỳng ta đó thừa kế, vậndụng.“Nền độc lập của nước ta gắn liền với những chiến cụng oanh liệt của chaụng ta chống lại nhiều đạo quõn xõm lược rất mạnh…”

Cỏc cuộc chiến tranh trong lịch sử của dõn tộc ta diễn ra trong những hoàncảnh khỏc nhau, nhưng những chiến cụng hiển hỏch của Tổ tiờn ta đều cú nhữngbiểu hiện tương đối thống nhất của một nền nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh độc

đỏo, ưu việt.“Chủ nghĩa Mỏc-Lờnin khụng phủ định lịch sử và tinh hoa của một dõn tộc; ngược lại nú cũn phỏt triển những tinh hoa đú đến một trỡnh độ mới trong điều kiện lịch sử mới Trải qua mấy nghỡn năm lịch sử, dõn tộc ta

đó từng bao phen anh dũng đứng dậy chống nạn ngoại xõm, giữ gỡn độc lập cho đất nước Trong cỏc cuộc đấu tranh vũ trang đú, dõn tộc ta đó cú những sỏng tạo kiệt xuất về tài thao lược.”(1)

Trước nạn ngoại xõm, dõn tộc ta khụng cú con đường nào khỏc là conđường đứng lờn cầm vũ khớ chống quõn thự Nhưng quõn xõm lược là một kẻđịch cú lực lượng quõn sự mạnh hơn ta gấp nhiều lần Để đỏnh bại một kẻ địch

như vậy, Tổ tiên ta đã biết tìm sức mạnh trong khối đoàn kết toàn dân Còn phảisáng tạo ra cách đánh như thế nào để đánh thắng địch.

Đất nước ta không rộng, người nước ta không đông, địch là một nước lớn,người nhiều của nhiều Cho nên để giữ gìn đất nước, yêu cầu của dân tộc ta làphải đánh quyết liệt, phải thắng oanh liệt, phải lập nên những chiến công vangdội, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, làm tan rã ý chí xâm lược của chúng

Do điều kiện lịch sử trước đây, nền nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh của Tổtiên ta không thoát khỏi sự ràng buộc và hạn chế ý thức hệ phong kiến, nhưng từđời này qua đời khác, nó cũng đã được xây dựng tương đối toàn diện

Nêu lên điểm đó, nhà quân sự vĩ đại Trần Quốc Tuấn có nói: "Cả nước góp sức chiến đấu nên giặc phải bó tay" Theo nhà sử học thế kỷ thứ XIX Phan Huy Chú thì "đời Trần nhân dân ai cũng là binh, nên mới phá được giặc dữ, làm cho thế nước được mạnh ".

Với lực lượng vũ trang của cả nước, lực lượng vũ trang các địa phươngkết hợp với thổ binh, hương binh, dân binh và dân chúng, sức mạnh của toàndân, toàn quân được phát huy đến độ cao để diệt giặc

* Trong điều kiện ta là một nước đất không rộng, người không đông, phảiđánh thắng những quân đội xâm lược lớn mạnh, dân tộc ta đã tạo nên một nghệthuật mà Tổ tiên ta gọi là "lấy ít đánh nhiều, lấy yếu trị mạnh, lấy đoản chống

Trong nhiều cuộc chiến tranh, quân và dân ta đã đánh địch cả ở trước mặt và saulưng, đánh địch tại chỗ, không những tiêu diệt sinh lực địch mà còn làm tan rãquân xâm lược về tổ chức và về tinh thần, không những đánh tập trung mà cònđánh phân tán, dùng nhiều cách đánh, đánh những đòn oanh liệt làm cho địchgãy xương sống, nát xương sườn Tổ tiên ta coi trọng việc dùng lực lượng một

cách hợp lý, nhằm đạt hiệu lực cao, như Nguyễn Trãi nói: "sức dùng có nửa, công được gấp đôi" Không những biết giành thắng lợi quân sự quyết định mà

còn có biện pháp để củng cố những thắng lợi đó

Câu ca dao từ ngàn xưa:

"Nực cười, châu chấu đá xe Tưởng rằng chấu ngã ai dè xe nghiêng”.

Có thể nói lên phần nào đặc điểm này

* Nghệ thuật đó xây dựng trên cơ sở một tinh thần yêu nước rất cao, mộttinh thần quật cường bất khuất, tự lập tự cường rất mạnh, trên cơ sở tính chấtchính nghĩa của cuộc chiến tranh, nên có sức sống mãnh liệt, có tinh thần tíchcực chủ động rất cao Nền nghệ thuật đó biết phát huy những chỗ mạnh mọi mặtcủa mình nhất là chỗ mạnh về tính chất chính nghĩa, về ý chí bất khuất kiêncường của dân tộc, về chất lượng mọi mặt của quân đội, để đánh quân địch vàochỗ chúng yếu, lúc chúng yếu Nhiều nhà quân sự nổi tiếng thời xưa thườngnhấn mạnh cách đánh chủ động linh hoạt, nhử người đến, chứ không để ngườinhử, cách đánh vu hồi, bao vây chặt chẽ để tiêu diệt gọn, tiến công liên tục, dồnđịch vào thế bị động chịu đòn, không có cách nào thoát khỏi bị tiêu diệt

* Nghệ thuật đó rất sáng tạo, độc đáo, rất xuất sắc, tinh vi, rất mưu trí vàlinh hoạt:

“Ông cha ta ngày trước có nhiều sáng tạo về cách đánh giặc, không có sáng tạo đó, không thể giữ được nước, không thể giành lược tự do ”

“Anh dũng và thông minh là hai yếu tố tạo nên súc mạnh của dân tộc

ta trong chiến đấu chông ngoại xâm”

Tổ tiên ta biết dựa trên yếu tố chính nghĩa, trên tinh thần yêu nước nồngnàn và chiến đấu anh dũng của quân và dân, phát huy mọi cái mạnh của ta trongđiều kiện ta chiến đấu trên đất nước mình, đánh bại những đạo quân xâm lược từ

xa đến, mà sáng tạo ra cách đánh của ta, buộc địch phục tùng ý chí của ta, buộcđịch đánh theo cách đánh có lợi cho ta, không cho địch đánh theo cách đánh sởtrường của chúng

Nguyễn Huệ nói: "Người khéo thắng là thắng ở chỗ rất mềm dẻo, chứ không phải lấy mạnh đè yếu, lấy nhiều hiếp ít".

Trong chỉ đạo chiến tranh, Trần Quốc Tuấn nhấn mạnh: “Phải xem xét tình thế biến chuyển như người đánh cờ, tùy theo thời cơ mà ứng biến cho đúng”

Ngô Thời Nhiệm, một tướng giỏi của Nguyễn Huệ, cho rằng là một người

tướng giỏi phải biết "lường thế giặc rồi mới đánh, nắm phần thắng rồi mới hành động, tùy theo tình thế thay đổi mà bày ra chước lạ".

Sức sáng tạo của dân tộc ta thể hiện ở chỗ, không phải chỉ có quân độiđánh giặc, mà là cả nhân dân và quân đội cùng đánh Ta yếu mà ta đánh thắng đócũng là sáng tạo Sự nỗ lực chủ quan phi thường của toàn dân tộc, sức sốngmãnh liệt của nền nghệ thuật đó cũng nói lên sức sáng tạo này

Nền nghệ thuật đó dựa trên cơ sở đánh giá địch ta một cách bình tĩnh, hiểuđịch, hiểu ta một cách sâu sắc

Trần Quốc Tuấn cho rằng: "Nếu thấy quân giặc tràn sang như gió như lửa, thì thế giặc có thể dễ chống cự được".

Nguyễn Trái nói: "Tri kỷ tri bỉ, năng nhược năng cường” Nghĩa là biết

người biết ta, có thế yếu, có thế mạnh

Tổ tiên ta đã không nao núng vì sức mạnh tạm thời của địch, không bị uyhiếp vũ bão bên ngoài của chúng Những nhà quân sự thời xưa của ta hiểu rõ ta

không phải chỉ có yếu, mà còn có mạnh, hơn nữa có những chỗ mạnh rất cơ bản;còn địch, không phải chỉ có mạnh, mà còn có yếu, những chỗ yếu trí mạng tấtyếu; đồng thời cũng thấy rõ những chỗ và lúc địch yếu, ta mạnh để có nhữngchủ trương chiến lược thích hợp.

Nhìn bao quát cả cuộc chiến tranh, Tổ tiên ta không sợ địch, tin tưởngmình có thể đánh bại địch Trong việc xử trí tình huống chiến lược cụ thể thìkhông khinh địch, đánh giá đúng mức sức mạnh ban đầu của quân xâm lược: lúcquân địch còn mạnh thì ta hành động rất thận trọng, nhưng khi địch đã trở thànhyếu lại hành động rất táo bạo Trước thanh thế lớn lao của quân Thanh tiến vàoxâm lược nước ta, lời phân tích của Ngô Thời Nhiệm sau đây nêu rõ được phần

nào điều đã nói trên: “Giống như đánh cờ, trước thì chịu thua người một nước, sau mới được người ta một nước; đừng có đem nước sau làm nước trước, đó mới là tay cao cờ Nay ta hãy bảo toàn lấy quân lực mà rút lui, không bỏ mất một mũi tên Cho chúng ngủ trọ một đêm, rồi lại đuổi đi, cũng như ngọc bích, của nước Tấn đời xưa, vẫn nguyên lành chứ có mất gì”,

Trên cơ sở đánh giá đúng đắn tình thế khách quan, biết địch biết ta một cáchđúng đắn, Tổ tiên ta đã phát huy đến mức độ cao nỗ lực chủ quan, phát huy đến

độ cao trí tuệ của mình, tìm ra trăm phương nghìn kế, khắc phục muôn vàn khókhăn gian khổ và đã lập nên những chiến công kỳ lạ Đó cũng chính là điều kiệnlàm cho tính sáng tạo trong nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh đạt đến trình độ rấtcao, câu nói của Nguyễn Trãi có thể nêu rõ điều đó:

“Có lẽ nhiều tai nạn chính là cái gốc để dựng nước, mà sự băn khoăn

lo lắng cũng là cái nền đề mở ra nghiệp thánh Trải biến cố nhiều thì trí lự sâu Lo công việc xa thì thành công kỳ Đế vương nổi lên, ai cũng thế này”.

Yếu có thể đánh mạnh, ít đánh nhiều là do tinh thần dũng cảm, dám đánh

và sau đó là biết đánh: đánh mai phục, lừa địch vào sâu, toàn dân đều đánh, v.v

Có thể nêu lên một số nội dung chính của nền nghệ thuật đó thành 3 vấn

đề lớn như sau:

A Chỉ đạo quân sự.

B Địch vận

C Đấu tranh vũ trang và đấu tranh ngoại giao

Xét thực tiễn diễn biến của nhiều cuộc chiến tranh thắng lợi có thể thấy rõ

Tổ tiên ta không bao giờ đi chệch khỏi mục đích quân sự cuối cùng là tiến côngtiêu diệt địch trên đất nước ta Nhưng Tổ tiên ta cũng không hề tách mục đíchcần đạt đó với điều kiện khách quan là lúc đầu lực lượng quân sự địch mạnh, tayếu

Trước quân địch lớn mạnh, các nhà quân sự ta đã biết tránh quyết chiếntrong điều kiện không có lợi khi cuộc chiến tranh mới bắt đầu nhằm bảo toàn lựclượng tranh thủ thời gian, tạo nên thế có lợi cho ta, làm địch suy yếu, bồi dưỡnglực lượng ta, rồi từng bước tiêu diệt quân địch mà giành thắng lợi trong chiếntranh

Trong chiến tranh tự vệ, trước thế tiến công mạnh mẽ của quân địch có ưuthế về số lượng Tổ tiên ta đã tránh không dốc toàn bộ lực lượng để hòng phânthắng bại, giành thắng lợi nhanh chóng ngay buổi đầu, mà đã biết thực hành rútlui chiến lược, có gan rút bỏ kinh đô, cho địch vào sâu mà tiêu hao địch Trongchiến tranh chống quân Nguyên lần thứ nhất, trước ý định của vua Trần quyếtchiến với địch trong điều kiện không có lợi ở gần biên giới, tướng Lê Phủ Trân

đã can rằng: “Làm như vậy thì chỉ như những người dốc hết túi tiền để đánh nốt tiếng bạc mà thôi", và khuyên "hãy nên lánh đi” Trong chiến tranh chống quân Nguyên lần thứ hai, Trần Quốc Tuấn đã chủ trương “Nguyên binh khí nhuệ đương hưng, kịp đánh chẳng bằng kiên thủ chờ suy” Do đó quyết định

rút khỏi Vạn Kiếp, rút khỏi kinh thành Nhận xét về chủ trương rút bỏ Thăng

Long của Ngô Văn Sở và Ngô Thời Nhiệm, Nguyễn Huệ đã đánh giá "Chịu nhịn để tránh sức mạnh ban đầu của chúng, đành hãy chỉnh đốn đội ngũ, rút

về giữ chỗ hiểm yếu, trong thì khiên cho lòng quân kích thích, ngoài thì khiến cho lòng giặc kiêu căng…”

Nhưng rút lui chiến lược của Tổ tiên ta có những nét độc đáo Đất nước takhông rộng, chiều sâu không lớn, nếu cứ rút mãi thì sẽ không còn đất để mà rút,phải tự hãm mình vào thế bị động nghiêm trọng Trong chiến tranh chống quânNguyên lần thứ hai, Trần Quốc Tuấn đã chặn đứng địch ở phía nam, trong khi ởphía bắc thì chỉ huy chủ lực rút lui từng bước Trong cuộc chiến tranh này cũngnhư nhiều cuộc chiến tranh tự vệ khác, khi chủ lực rút lui, quân địa phương vẫn

ở lại phối hợp với thổ binh, dân binh, hương binh đánh địch tại chỗ, thực hiệnrút phía trước nhưng đánh mạnh phía sau lưng địch Tóm lại, trong quá trình rútlui vẫn tiến công tích cực Trong lịch sử dân tộc, cũng có những nhà cầm quânkhông biết tiếp thu nghệ thuật đúng đắn đó của dân tộc, nên đã bị thất bại; trongchiến tranh chống quân Minh dưới thời Hồ, trận quyết chiến thất bại ở Đa Bang,rồi chỉ rút chạy dài mà không tích cực tiến công địch, đã đưa cuộc kháng chiếnchính nghĩa của dân tộc ta đến thất bại

Thừa nhận sự cần thiết rút lui chiến lược, biết cách rút lui đúng đắn và cólợi, các nhà quân sự ta còn thông thạo trong việc tạo nên điều kiện để chuyểnsang quật trả lại địch những đòn quyết liệt, biết vận dụng một cách sáng tạonguyên tắc quân sự cổ điển "Dĩ dật đãi lao" tức là lấy nhàn chờ mệt, lấy mạnhchờ yếu, lấy sung sức chờ hao mòn Trong quá trình phòng ngự, rút lui, khôngnhững đã liên tục tiêu hao địch, buộc địch phải chịu ảnh hưởng không lợi củakhí hậu và địa hình nước ta, hãm chúng vào tình trạng thiếu lương thực nghiêmtrọng, mà còn biết buộc địch rải quân ra (như Trần Quốc Tuấn) hoặc làm chođịch sơ hở phạm sai lầm (như Nguyễn Huệ) tức là tạo nên một thế chiến lượckhiến cho địch từ mạnh trở thành yếu, tự bộc lộ nhược điểm, để diệt đội quânxâm lược lớn mạnh

Để đạt tới mục đích đó, các nhà quân sự ta thường dùng hai cách: Một là,khi địch đã rải quân, ta đi từ thắng lợi nhỏ, vừa, đến thắng lợi lớn, tạo nên bướcngoặt trong chiến tranh Trong trường hợp này, Tổ tiên ta đã tỏ ra biết nắm quyluật phát triển của địch trong chiến tranh Trong quá trình ta phản công, quânđịch bị tiêu diệt từng bộ phận ngày càng lớn hơn, đến một mức nào đó, khi

nhưng đạo quân nào đó bị tiêu diệt, thì đoàn quân xâm lược to lớn của địch bắtđầu tan rã (như Lý Thường Kiệt đánh quân Tống, Trần Quốc Tuấn đánh quânNguyên) Khi chưa tạo ra được bước ngoặt chiến lược Tổ tiên ta biết đánh địchmột cách vừng chắc Khi thì lấy ít thắng nhiều, khi thì lấy nhiều thắng ít, tiêudiệt tiêu hao địch, tạo ra từng bước chuyển biến, nhưng chủ yếu vẫn là lấy ítthắng nhiều Nhưng sau khi bước ngoặt diễn ra, lại táo bạo lấy ít đánh nhiều, dốclực lượng thường không nhiều của mình đánh vào toàn bộ quân địch với sốlượng còn to lớn nhưng chất lượng đã suy sụp mà giành thắng lợi quyết định chocuộc chiến tranh tự vệ Hai là, địch tuy chưa rải quân nhưng có sơ hở nên ta thựchành chia cắt địch ra từng mảng, giáng những đòn mãnh liệt vào chỗ hiểm nhấtcủa địch, đánh vào trung tâm đầu não của chúng khiến cho địch choáng váng,kinh hoàng, rối loạn, tê liệt, (như Nguyễn Huệ đánh quân Thanh) Từ nhữngcuộc chiến tranh thắng lợi đó có thể thấy rằng ngay trong khi rút lui chiến lược,các nhà quân sự ta luôn luôn nhằm vào mục đích phản công tiêu diệt địch, tíchcực tạo điều kiện để chuyển sang phản công chiến lược Trong phản công chiếnlược đã sáng tạo ra cách đánh tiến công lần lượt hoặc đồng thời, tiến công từ nhỏđến lớn hoặc đánh một đòn quyết định

Trong chiến tranh giải phóng, Tổ tiên ta đã thực hiện chiến lược đánh lâudài một cách khác Trong điều kiện dân tộc ta sống dưới sự thống trị của phongkiến nước ngoài và bè lũ tay sai, các nhà yêu nước ngày xưa đã nắm được kháchính xác tình hình so sánh lực lượng giữa hai bên, thấy rõ thế và lực của địch

và ta, lãnh đạo dân tộc vùng lên khởi nghĩa, thực hành liên tục tiến công địchcho đến khi đánh đổ hoàn toàn nền thống trị của chúng Lê Lợi, Nguyễn Trãi đãđưa cuộc khởi nghĩa Lam Sơn phát triển thành chiến tranh giải phóng lâu dài.Trong quá trình đó, về chiến lược ta không ngừng tiến công địch trong nhiềunăm liền (không kể thời gian đình chiến) với quy mô ngày càng to lớn cho đếnthắng lợi hoàn toàn Còn địch thì không ngừng phản công hòng tiêu diệt lựclượng khởi nghĩa và khôi phục nền thống trị của chúng Chúng nhiều lần tăngthêm quân đội từ chính quốc nhưng thế phản công chung của chúng không

ngừng sút kém; chúng ngày càng đi sâu vào thế phòng ngự cho đến khi chịu thấtbại hoàn toàn Trên chiến trường, quá trình giao tranh giữa ta và địch diễn ratheo hình thái: ta tiến công và phản công đánh tan các cuộc phản công và tiếncông của địch cho đến thắng lợi hoàn toàn

Khi mới bắt đầu đứng lên tiến công địch, tuy thế chính trị và chiến lượctrên những mặt nào đó có lợi cho ta không lợi cho địch, nhưng lực lượng quân

sự địch nhiều hơn ta Trong điều kiện đó các nhà quân sự ta đã cho biết “chờthời cơ để lừa khi địch mỏi mệt, giấu mũi nhọn và bít ánh sáng" buộc địch phảiđánh lâu dài, ngày càng tiêu hao, suy yếu; còn ta có thể tránh thủ thời gian xâydựng, mở rộng lực lượng vũ trang và chỗ đứng chân của mình Do đó mà tạonên thời cơ chiến lược có lợi giáng cho địch những đòn quyết định, trong nhữngnăm sau của cuộc chiến tranh giải phóng lâu dài

Khởi nghĩa Lam Sơn và nhiều cuộc khởi nghĩa khác của dân tộc ta tronglịch sử đã sáng tạo ra một kinh nghiệm quý báu: Trong thế chính trị và chiếnlược chung có lợi ích cho ta, không lợi cho địch ở một số mặt, có thể tạo thành

ưu thế cục bộ mà tiến công địch, phát triển tiến công từ nhỏ đến lớn, từ cục bộđến toàn cục, giành thắng lợi hoàn toàn trong chiến tranh giải phóng lâu dài

Có thể nói hình thái phát triển của những cuộc chiến tranh tự vệ và giảiphóng đã nói trên như sau:

Thời Lý: Phòng ngự chiến lược tích cực, phản công chiến lược

Thời Trần: Rút lui chiến lược, phản công chiến lược

Thời Tây Sơn: Rút lui chiến lược, phản công chiến lược

Thời Lê: Liên tục tiến công chiến lược từ nhỏ đến lớn (có 2 năm đìnhchiến)

chiến tranh thời Hồ, do bị buộc phải quyết chiến với địch trong điều kiện khônglợi cho ta mà lợi cho địch, không biết bảo toàn chủ lực trong tình hình địchmạnh, ta yếu, dốc sức để phân thắng bại ngay từ đầu, kết quả là chủ lực tan vỡ.

Do không nắm vững được quy luật chỉ đạo chiến tranh tự vệ theo chiến lượcđánh lâu dài của thời Lý, thời Trần, nên bị thất bại là điều tất yếu

Đáng chú ý là các nhà quân sự của ta nghiên cứu, tham khảo Tôn Tử,nhưng không theo quan điểm "thắng nhanh" của Tôn Tử Binh pháp Tôn Tử cho

rằng "việc dùng binh, chỉ nghe nói có tốc quyết vụng về, chứ không thấy có lâu dài, khôn khéo; chiến tranh lâu dài mà có lợi cho quốc gia là việc không thế có" Biết đánh lâu dài, điều đó chứng tỏ tinh thần độc lập sáng tạo của Tổ

tiên ta

Chính sách "Ngụ binh ư nông" (nghĩa là đặt binh ở nông thôn) được thihành ở nước ta từ khá sớm, nhất là từ thời kỳ Lý, Trần trở đi Chính sách đónhằm bảo đảm có số quân tập trung của triều đình đến mức cần thiết và hợp lý,giảm một phần nào đóng góp của nhân dân và tiêu dùng của nhà nước, bảo đảm

có sức sản xuất để đánh lâu dài Điều quan trọng hơn nữa là với chính sách đó,ngoài việc bảo đảm có quân đội tập trung, còn tổ chức nên những đội dân binh(hương binh, thổ binh) bảo vệ các thôn, ấp, đánh địch tại chỗ Thời Lê lại pháttriển đến chính sách "vừa đánh giặc vừa cày ruộng" nhằm bảo đảm xây dựng

"chỗ đứng chân” để từ đó tiến lên giải phóng toàn bộ đất nước Đó là những điềukiện rất quan trọng để có thể đánh lâu dài

Đánh lâu dài rõ ràng là một kinh nghiệm quý báu của dân tộc ta Khi thìđánh đòn phủ đầu trước, khiến địch phải tiến quân trong thế bị động, rồi chặnđứng địch trên tuyến thuận lợi đã chuẩn bị sẵn, chuyển sang quật trả địch (Lý).Khi thì cho địch vào thật sâu, buộc địch rải quân, rồi chọn thời gian, địa điểmtốt, đánh địch từng trận đến khi tiêu diệt toàn bộ (Trần) Khi thì lập chỗ đứngchân quần nhau lâu dài với địch, rồi tiến lên đánh bại hoàn toàn quân địch (Lê).Khi thì chủ động rút, nhân sơ hở của địch, điều động chủ lựe từ xa tới, chiến

thắng địch trong một trận thần tốc (Tây Sơn)…Hình thức nhiều hình nhiều vẻ,nhưng nội dung là một: tránh quyết chiến với địch trong điều kiện không lợi,làm cho địch từ chiến lược đánh nhanh thắng nhanh phải chuyển sang đánh lâudài, đợi cho địch từ mạnh trở thành yếu, lực còn nhiều nhưng thế đã yếu, sốlượng còn đông nhưng chất lượng đã kém; còn ta thì giữ gìn và bồi dưỡng đượclực lượng, tiến lên đánh cho địch một đòn hoặc nhiều đòn quyết chiến chiếnlược liên tiếp, tiêu diệt phần lớn hay toàn bộ quân địch, giành thắng lợi to lớn.Điều đáng chú ý là, trong quá trình đánh lâu dài như vậy, các nhà quân sự ta đãbiết chớp thời cơ có lợi chuyển sang giáng cho địch những đòn mãnh liệt, giànhthắng lợi quyết định trong thời gian tương đối ngắn Trong các cuộc chiến tranhchống xâm lược của dân tộc ta, tư tưởng, đường lối chung về chiến lược là đánhlâu dài, vì quân xâm lược thường mạnh hơn quân ta lúc đầu Nhưng căn cứ vàocác điều kiện chủ quan, khách quan khác nhau về các mặt của cuộc chiến tranh

mà tình hình lâu dài có khác nhau Cũng có cuộc chiến tranh, giành thắng lợitrong một thời gian tương đối ngắn

Lịch sử đã đặt dân tộc ta trước một sự lựa chọn mới Thực tế cho thấy khảnăng hoà hoãn không còn Địch đã công khai tuyên bố chúng sẽ hành động sángngày 20 - 12 nếu Chính phủ ta khước từ những điểm nêu trong tối hậu thư củachúng Trong thời điểm lịch sử đó, Trung ương Đảng đã kịp thời hạ quyết tâm

phát động toàn dân kháng chiến và chủ động mở cuộc tổng giao chiến lịch sửtrước khi thực dân Pháp thực hiện màn kịch đảo chính quân sự ở Hà Nội vàongày 20-12-1946 như chúng đã nêu lên trong tối hậu thư gửi cho Chính phủ tatrong những ngày 18, 19 Mệnh lệnh đã được phát đi Vào lúc 20 giờ ngày 19-12-1946, tất cả các chiến trường trong cả nước đồng loạt nổ súng.

Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ

Nhân dân cả nước đã đứng lên theo lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch:

"Hỡi đồng bào toàn quốc!

húng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa!

Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ .

Chúng ta phải đứng lên!

Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc Ai có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước .

Giờ cứu nước đã đến Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước.

Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi nhất định về dân tộc ta"

Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tiếng gọi của non sông đất nước,

là lời hịch cứu quốc, khơi dậy mạnh mẽ lòng tự hào dân tộc, truyền thống anhhùng bất khuất, kiên cường của nhân dân ta; làm cho cả nước sục sôi đứng lên

chiến đấu với ý chí "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", vì độc lập tự do thiêng

liêng của Tổ quốc

Ngay trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến, Ban Thường vụ Trungương Đảng ra bản Chỉ thị Toàn dân kháng chiến Bản Chỉ thị đã nêu rõ: Mục

đích của kháng chiến là "đánh phản động thực dân Pháp xâm lược; giành thống nhất và độc lập"; "tính chất: Trường kỳ kháng chiến, toàn diện kháng chiến"; các chính sách của cuộc kháng chiến là đoàn kết toàn dân, xây dựng

thực lực về mọi mặt, đoàn kết quốc tế (cả với nhân dân Pháp) để chống bọn thựcdân Pháp phản động Bản Chỉ thị còn dự đoán về các giai đoạn phát triển củacuộc kháng chiến, về chương trình kháng chiến, về cơ quan lãnh đạo khángchiến, về tuyên truyền trong kháng chiến

Từ tháng 3 - 1947, qua thực tiễn những ngày đầu của cuộc chiến đấu,

Trường Chinh, Tổng Bí thư của Đảng đã viết một loạt bài đăng trên báo Sự thật

để làm sáng tỏ thêm đường lối kháng chiến của Đảng Những bài viết này được

xuất bản thành tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi.

Tác phẩm của Trường Chinh đã xác định rõ:

Mục tiêu của cuộc kháng chiến: Dân tộc ta kháng chiến đánh bọn thực

dân phản động Pháp xâm lược nhằm giành độc lập và thống nhất

Tính chất của cuộc kháng chiến: Kế tục sự nghiệp Cách mạng Tháng

Tám, cuộc kháng chiến này hoàn thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc, mở rộng

và củng cố chế độ cộng hoà dân chủ Việt Nam phát triển trên nền tảng dân chủ

mới Cho nên cuộc kháng chiến của ta có tính chất dân tộc giải phóng và dân chủ mới.

Về mối quan hệ giữa nhiệm vụ dân tộc và dân chủ, Trường Chinh khẳngđịnh " Cuộc kháng chiến này chỉ hoàn thành nhiệm vụ giải phóng đất nước,củng cố và mở rộng chế độ cộng hoà dân chủ Nó không tịch thu ruộng đất củađịa chủ phong kiến chia

cho dân cày, chỉ tịch thu ruộng đất và các hạng tài sản khác của Việt gianphản quốc để bổ sung ngân quỹ kháng chiến hay ủng hộ gia đình các chiến sĩ hysinh"1

Cuộc kháng chiến của chúng ta là một cuộc chiến tranh nhân dân, toàndân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính.

Chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc là nội dung cơ bản của đường

lối quân sự của Đảng Đoàn kết toàn dân, thực hiện quân, chính, dân nhất trí,động viên nhân lực, vật lực, tài lực của cả nước cho chiến đấu và để chiến thắng

Chiến tranh là một cuộc đọ sức toàn diện giữa hai bên tham chiến, đồng

thời để phát huy mặt mạnh của cuộc chiến đấu chính nghĩa của dân tộc ta, nênchúng ta phải đánh địch trên tất cả các mặt: quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa,trong đó quân sự là mặt trận hàng đầu, nhằm tiêu diệt lực lượng của địch trên đấtnước ta, đè bẹp ý chí xâm lược của chúng, lấy lại toàn bộ đất nước

Do tương quan lực lượng giữa ta và địch chi phối, phương châm chiến

lược của ta là đánh lâu dài Đó là một quá trình vừa đánh vừa xây dựng và phát

triển lực lượng của ta, từng bước làm thay đổi so sánh lực lượng có lợi cho ta,đánh bại từng âm mưu và kế hoạch quân sự của địch, tiến lên giành thắng lợihoàn toàn Đồng chí Trường Chinh dự đoán về đại thể cuộc kháng chiến sẽ pháttriển qua ba giai đoạn: phòng ngự, cầm cự và tổng phản công; ba giai đoạn đó cóquan hệ chặt chẽ, kế tiếp và đan xen với nhau trong kháng chiến

Để đánh lâu dài, ta phải tự lực cánh sinh, không ngừng phát huy sức mạnh

của cả dân tộc đấu tranh vì độc lập tự do, đồng thời hết sức tranh thủ sự ủng hộ,giúp đỡ quốc tế để chiến đấu và chiến thắng kẻ thù Đánh lâu dài, dựa vào sứcmình là chính là "thầy chiến lược", là "bí quyết của sự thắng lợi" của ta

Tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi đã vạch ra một phương châm

"tử chiến" (quyết chiến) với thực dân phản động Pháp để giành độc lập, thống

nhất thực sự cho đất nước

Kháng chiến nhất định thắng lợi là niềm tin, là động lực và sức mạnh

kháng chiến của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta

Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chỉ thị của Ban Thường vụ Trung

ương Đảng và tác phẩm của Trường Chinh là đường lối kháng chiến của Đảng

ta, dẫn dắt và tổ chức nhõn dõn ta đấu tranh giành thắng lợi trong cuộc khỏng

chiến lõu dài, gian khổ anh dũng và nhất định thắng lợi

2.2 Nét đặc sắc_trong đờng lối quân sự

2.2.1 Đường lối khỏng chiến chống thực dõn Phỏp và can thiệp Mỹ của Đảng - giỏ trị lịch sử của đường lối khỏng chiến.

Đường lối k/chiến chống thực dõn Phỏp và can thiệp Mỹ được đề ra ngay

từ đõu cuộc khỏng chiến và được phỏt triển bổ sung hoàn chỉnh trong quỏ trỡnhtiến hành khỏng chiến Nội dung cơ bản của đường lối khỏng chiến chống thựcdõn Phỏp được thể hiện qua cỏc văn kiện quan trọng của Đảng.Khi cuộc khỏng chiến chống phỏp bựng nổ, ngày 19-12-1946, Chủ tịch HCM ra

"Lời kờu gọi toàn quốc khỏng chiến", lời kờu gọi đó tỏ rừ quyết tõm cao độ của

dt vn khỏng chiến chống xõm lược, Tiếp đú ngày 22-12, tw đảng đó ra chỉ thị

"toàn dõn khỏng chiến"

Hai văn kiện trờn đó chỉ ra những tư tưởng cơ bản đặt nền múng chođường lối khỏng chiến Những tư tưởng và nội dung cơ bản đú được đồng chớTrường Chinh phỏt triển đầy đủ trong tỏc phẩm "Khỏng chiến nhất định thắnglợi" vào cuối năm 1947, và đó trở thành những quan điểm cơ bản về đường lốikhỏng chiến của Đảng Đường lối đú được đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IIcủa đảng (2-1951) khẳng định là hoàn toàn đỳng đắn

a) Xđ đối tượng, mục đớch và tớnh chất của cuộc khỏng chiến.Trong cỏc văn kiện nờu trờn, Đảng ta chỉ rừ đối tượng, nhiệm vụ và mục đớchcủa cuộc khỏng chiến; "kẻ thự chớnh là bọn thực dõn phản động phỏp đang dựng

vũ khớ cướp lại nước ta"

- Xỏc định chớnh xỏc đối tượng chủ yếu của cuộc khỏng là vấn đề chiếnlược cực kỳ quan trọng, nhằm tập trung mũi nhọn để tiờu diệt chỳng, đoàn kếtmọi lực lượng trong nước, tranh thủ sự giỳp đỡ ngoài ngước để cụ lập kẻ thự

- Mục đích của cuộc kháng chiến là giành độc lập, tự do, thống nhất thật sự,hoàn thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc và phát triển chế độ dân chủ nhân dân.

- Tính chất của cuộc kháng chiến là một cuộc chiến tranh cách mạng cótính chất "dân tộc độc lập và dân chủ, tự do"

Quán triệt mục đích, tính chất của cuộc kháng chiến, Đảng ta đề ra đườnglối kháng chiến, chiến chống thực dân Pháp xâm lược và can thiệt Mỹ là đườnglối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính; là đườnglối tiến hành chiến tranh nhân dân phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh nước ta

b) Nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến

- Kháng chiến toàn dân: Trong đường lối chiến tranh nhân dân của đảng,điều cốt lõi và cơ bản nhất là chiến lược toàn dân kháng chiến Để đánh thắngnhững đội quân xâm lược lớn của chủ nghĩa đế quốc, đảng ta đã dựa vào sứcmạnh của toàn dân, phát huy sức mạnh của khối đoàn kết dân tộc Với chiếnlược toàn dân kháng chiến, đảng đã tổ chức cả nước thành một mặt trận, tạo nênthế trận "cả nước đánh giặc" Điều kiện chủ yếu đẻ quyết định thắng lợi củacuộc kháng chiến là huy đọng cho được sức mạnh toàn dân Trong "Lời kêu gọitoàn quốc kháng chiến", chủ tịch HCM kêu gọi: "Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳngười già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái dt Hễ là người VN thì phảiđứng lên đánh thực dân pháp cứu tổ quốc Ai có súng dùng súng, ai có gươmdùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sứcchống thực dân pháp cứu nước"

- Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch HCM không chỉ độngviên, cổ vũ cho toàn dân Các giai cấp, các tầng lớp xh, các nhân sĩ yêu nướctrong khối đoàn kết dt đều cùng góp sức người, sức của cho kháng chiến

- Đảng ta đã chỉ rõ nhiệm vụ cấp bách trước mắt của cuộc kháng chiến là đánhđuổi thực dân pháp xâm lược, giành độc lập và thống nhất thật sự Đảng ta sớmxác định được mục tiêu chính trị đúng đắn Đó là điều cơ bản nhất, là điều kiện

đi đến thực hiện toàn dân kháng chiến Do đó, trong kháng chiên, đảng ta đã biết

tổ chức động viên các tầng lớp nhân dân đứng lên đánh giặc Đảng đã phát độngtoàn dân tham gia kháng chiến bằng nhiều biện pháp đa dạng, phong phú và phùhợp, làm cho toàn dân thấy rõ mục đích kháng chiên, từ đó xác định trách nhiệmphải đứng lên giết giặc cứu nước cứu nhà Đồng thời, trong quá trình khángchiến, đảng còn chăm lo thực hành những cải cách dân chủ, giải quyết từngbước vấn đề ruộng đất, nhằm bồi dưỡng sức dân; nhân dân hăng hái, phấn khởi,

tự nguyện góp ngày càng nhiều cho kháng chiến

c) Kháng chiến toàn diện: Để phát huy sức mạnh tổng hợp của cuộc khángchiến, đảng chủ trương kháng chiến toàn diện Kháng chiến toàn dân gắn liênvới kháng chiến toàn diện Kháng chiến toàn dân, toàn diện là nét đặc sắc củachiến tranh nhân dân, có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ

- Thực dân phát tiến hành chiến tranh tổng lực, đánh phá ta trên tất cả cácmặt: chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, ngoại giao Để đánh bại chiến tranhtổng lực của địch ta phải đánh chúng trên tất cả các mặt đó, tạo thành sức mạnhtổng hợp, tiến công toàn diện kẻ địch

- Về chính trị: đảng ta nhấn mạnh vấn đề xây dựng khối toàn dân đoànkết Trong suốt cuộc kháng chiến, đảng ta đã ra sức củng cố khối liên minhcông, nông và trí thức, không ngừng mở rộng mặt trận đoàn kết dân tộc Đảngđặc biệt chăm lo củng cố và xây dựng nhà nước dân chủ cộng hòa, thườngxuyên kiện toàn bộ máy kháng chiến từ trung ương đến địa phương; kiên quyếttrấn áp bọn phản cm và đẩy mạnh đấu trnah chính trị ở cả thành thị và nôngthôn

- Về quân sự: đảng đã chăm lo vũ trang toàn dân, xd llvt nhân dân, xđđánh lâu dài làm phương châm chiến lược, quán triệt tư tưởng tích cực tiếncông, kết hợp đánh địch cả bằng chiến tranh du kích và chiến tranh chính quy, cảbằng quân sự, chính trị và binh vận Phải xd cho được ba thứ quân làm nòng cốtcho toàn dân đánh giặc Tiến công địch ở cả ba vùng chiến lược: nông thôn, đôthị và miền núi

- Về kinh tế, ta vừa phải phá kinh tế địch, vừa xd kinh tế của ta, giảm tức,cải cách ruộng đất, xây dựng nền kt của ta trong thời chiến Đảng đã lãnh đạonhân dân ta vượt lên mọi khó khăn, xây dựng nền kt tự chủ, bảo đảm nhu cầucủa kháng chiến Kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ kháng chiến với kiến quốc.

- Về văn hóa: ta vừa chống lại văn hóa nô dịch của địch, vừa xd nền vănhóa mới ba nguyên tắc: dân tộc, khoa học và đại chúng

- Về ngoại giao: đấu tranh trên mặt trận ngoại giao, mở rộng quan hệ quốc

tế nhằm tranh thủ thêm nhiều bầu bạn, làm cho nhân dân thế giới kể cả nhân dânpháp hiểu và ủng hộ cuộc khán chiến của nhân dân ta

Với đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, ta đã tạo được sức mạnhtổng hợp để đánh thắng thực dân pháp xâm lược và cũng chính trong lòng cuộckháng chiến, chế độ dân chủ nhân dân được xd và củng cố

d) Kháng chiến lâu dài và dựa vào sức mình là chính: Trong các văn kiệnnói trên, đảng ta cũng chỉ ra rằng phương châm của cuộc kháng chiến là: khángchiến lâu dài và dựa vào sức mình là chính Đây cũng chính là quy luật tất yếucủa chiến tranh nhân dân do điều kiện so sánh lực lượng giữa ta và địch quyđịnh Đảng ta chỉ rõ: chỗ mạnh của địch là quân sự, chỗ yếu của địch là chínhtrị "Địch mạnh về ngọn, ta mạnh về gốc" Chiến lược của địch là đánh nhanh,thắng nhanh Ta dùng chiến lược đánh lâu dài để tiêu diệt địch.Tóm lại, dưới sự lãnh đạo của đảng, nhân dân ta đã giành được thắng lợi trongcuộc kháng chiến chống thức dân pháp xâm lược và can thiệp Mỹ Sự lãnh đạocủa đảng thể hiện đường lối kháng chiến đúng đắn: độc lập, tự chủ và sáng tạo.Đường lối đó là sự kết tinh những nguyên lý phổ biên scủa chủ nghĩa M-L về

cm bạo lực, về chiến tranh nhân dân được vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụthể của nước ta Đường lối kháng chiến trải qua thực tiễn chiến đấu được pháttriển và hoàn chỉnh, là nguyên nhân đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi