Nghiên cứu nội dung nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong đó tư tưởng Hồ Chí Minh về nghệ thuật quân sự là một cống hiến đặc sắc, có giá trị lý luận và thực tiễn hết sức quan trọng đối với các giai đoạn cách mạng mà còn trường tồn với qu

MO ĐẦU

1 Ly do chon dé tai

“Tháp Mười đẹp nhất bông sen

Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”

Hồ Chí Minh là tỉnh hoa của non sông đất nước Việt Nam - Người anh

hùng dân tộc vĩ đại, nhà văn hóa kiệt xuất của dân tộc Việt Nam, của nhân

loại Người để lại cho Đảng Cộng sản và nhân dân Việt Nam cũng như nhân

dân tiến bộ trên thế giới - một di sản tỉnh thần vô giá - một hệ thống tư tưởng nhiều mặt Trong đó tư tưởng Hồ Chí Minh về nghệ thuật quân sự là một

cống hiến đặc sắc, có giá trị lý luận và thực tiễn hết sức quan trọng đối với các giai đoạn cách mạng mà còn trường tồn với quá trình phát triển của dân

tộc

Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh nói chung và nghệ thuật quân sự nói riêng là sự tiếp thu và phát huy truyền thống đánh giặc của tổ tiên, là sự vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về quân sự và kinh nghiệm quân sự các nước trên thế giới vào thực tiễn Việt Nam, trở thành hệ thống tư tưởng quan điểm quân sự, đặt cơ sở cho sự hình thành và phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam từ khi có Đảng lãnh đạo

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nghệ thuật quân sự trong tình hình

hiện nay có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng Trong thời chiến, nhờ vận dụng

linh hoạt tư tưởng của Người về nghệ thuật quân sự, cách mạng nước ta đã trải qua hết từ khó khăn này đến khó khăn khác, đã giành hết thắng lợi này

đến thắng lợi khác Ở thời bình cũng vậy, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc, bảo vệ vững chắc thành quả xã hội chủ nghĩa, tư tưởng của Người

về nghệ thuật quân sự đến nay vẫn còn nguyên giá trị

Xuất phát từ những cơ sở lý luận trên, em đã chọn nghiên cứu đề tài

“Nghiên cứu nội dung nghệ thuật quân sự theo tư trông Hồ Chí Minh”

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu nội dung nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu:

- Cơ sở hình thành nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

- Nội dung cơ bản về nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

-_ Vận dụng của Đảng trong cách mạng Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Những nội dung cơ bản về nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh và vận dụng của Đảng trong cách mạng Việt Nam

4.2 Phạm vỉ nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh từ

năm 1930 — 1975 và trong giai đoạn cách mạng hiệm nay

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp duy vật biện chứng: nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về

nghệ thuật quân sự trong trạng thái luôn vận động và xem xét nó trong các mối quan hệ với đời sống xã hội

Phương pháp duy vật lịch sử: nghiên cứu nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh với tư cách là một chỉnh thể thống nhất để vạch ra những nét chung của nghệ thuật quân sự, đồng thời đi sâu nghiên cứu những động lực, những nguyên nhân cơ bản để hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nghệ

thuật quân sự

Phương pháp lịch sử kết hợp với logic: nghiên cứu nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong các giai đoạn phát triển cụ thể, từ đó rút ra những quy luật phát triển và những bài học kinh nghiệm quý báu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Phương pháp lý luận: thông qua việc nghiên cứu, thu tập tài liệu các kênh thông tin quân đội

Phương pháp hệ thống: thực hiện đầy đủ quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật quân sự Việt Nam, dẫn đến sự hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh về nghệ thuật quân sự

6 Ý nghĩa khoa học thực tiễn của đề tài

Đề tài khẳng định giá trị to lớn của nghệ thuật quân sự cách mạng Việt

Nam đặc biệt là nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Qua việc nghiên cứu nghệ thuật quân sự theo tưởng Hồ Chí Minh cũng như việc nghiên cứu các giai đoạn lịch sử cách mạng, đề tài góp phần bố sung

những lý luận quý báu cho sự phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam, để nền quân sự Việt Nam phát huy được hết vai trò và sứ mệnh của mình trong sự

nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

NOI DUNG

Chương 1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH NGHỆ THUẬT QUẦN SỰ

THEO TU TUONG HO CHi MINH 1.1 Khái niệm về nghệ thuật quân sự

1.1.1 Khái niệm

Theo từ điển bách khoa quân sự Việt Nam: “Nghệ thuật là hình thái ý thức xã hội đặc biệt, dùng hình tượng sinh động, cụ thể và gợi cảm dé phan ánh hiện thực và truyền đạt tư tưởng và tình cảm” Bên cạnh đó, khái niệm quân sự cũng được khái quát theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp: “quân sự theo nghĩa rộng là lĩnh vực hoạt động đặc biệt của xã hội, liên quan đến đấu tranh

vũ trang, chiến tranh, quân đội hay lực lượng vũ trang Theo nghĩa hẹp, quân

sự là một trong những hoạt động cơ bản của quân đội với các hoạt động khác như chính trị, hậu cần, kỹ thuật tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội

Cũng theo từ điển bách khoa quân sự Việt Nam: “Nghệ thuật quân sự là

lý luận, thực tiễn chuẩn bị và thực hành chiến tranh, chủ yếu là đấu tranh vũ

trang gồm: chiến lược quân sự, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật”

Nghệ thuật quân sự Việt Nam phán ánh những quy luật của đấu tranh vũ trang cách mạng nói chung, đồng thời phản ánh quy luật đấu tranh vũ trang cách mạng ở nước ta nói riêng, mang màu sắc dân tộc độc đáo, có tính cách

dich va chién thuat Nghé thuat chién dich va chién thuat vach ra nhung co tac động trở lại với chiến lược quân sự

Chiến lược quân sự: Chiến lược quân sự là lý luận, thực tiễn chuẩn bị

đưa đất nước, lực lượng vũ trang nhằm ngăn ngừa và sẵn sàng tiến hành chiến tranh, lập kế hoạch chuẩn bị và tiến hành chiến tranh Chiến lược quân sự là

bộ phận hợp thành và là bộ phận quan trọng nhất có tác dụng chỉ đạo trong

nghệ thuật quân sự

Nghệ thuật chiến dịch: Chiến dịch là tổng thể các trận chiến đấu (trong

đó có những trận then chốt), có tác động liên quan đến nhau chặt chẽ diễn ra trong một không gian, thời gian nhất định, dưới quyền chỉ huy thống nhất của một bộ phận đề hoàn thành những nhiệm vụ do chiến lược đặt ra Quy mô của chiến lược từ sư đoàn trở lên, bao gồm sư đoàn, trung đoàn và lữ đoàn

Chiến thuật: là lý luận, thực tiễn về chuẩn bị và thực hành trận chiến đấu của phân đội, binh đội, binh đoàn lực lượng vũ trang, bộ phận hợp thành của nghệ thuật quân sự Việt Nam

Chiến thuật hình thành, phát triển gắn liền với lịch sử xây dựng chiến đấu của quân đội ta Sự phát triển đó là kết quả của nghệ thuật chỉ đạo chiến

lược, chiến dịch, nghệ thuật tổ chức và thực hành các trận chiến đấu thông qua vận dụng các hình thức chiến thuật của người chỉ huy trước đối tượng địch, địa hình, thời gian cụ thé

1.2 Các yếu tố tác động đến việc hình thành nghệ thuật quân sự đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam

1.2.1 Địa lý

Nước ta nằm trên bán đảo Đông Dương, ở Đông Nam lục địa Châu Á Phía Đông và Nam tiếp giáp biến Thái Bình Dương trong vùng nhiệt đới gió mùa Nước Việt Nam có cấu tạo địa hình đa dạng bao gồm rừng núi cao nguyên, trung du chiếm 3/4 lãnh thé, nhiều sông ngòi, kênh rạch Nước ta có

hai con sông lớn đó là sông Hồng và sông Mêkông bắt nguồn từ tây bắc lục địa châu Á chảy ra biển Đông, tạo nên hệ thống giao thông thủy chiến lược

rộng khắp Từ xa xưa, nước ta đã có đường “thiên di” của nhiều tộc người tạo

nên hai trục đường chính nối dài từ Bắc xuống Nam

Việt Nam là nước giàu tài nguyên, có điều kiện để phát triển nền sản

xuất nông nghiệp nhưng lại nằm vào vành đai thiên tai, lụt lội, khí hậu không

điều hòa Mặt khác, nước ta nằm ở vị trí chiến lược quan trọng cửa ngõ đi vào lục địa châu Á, đi ra Thái Bình Dương, điểm cắt của đường thiên di Bắc Nam

và Đông Tây Vì thế, nước ta luôn bị thên tai đe dọa, kẻ thù nhòm ngó, tiễn

công xâm lược Điều này đòi hỏi dân tộc ta phải biết đoàn kết, cảnh giác, sát

cánh bên nhau tạo nên sức mạnh chống lại sự tàn phá của thiên nhiên, đánh

bại kẻ thù dé tồn tại, xây dựng và phát triển Trong đánh giặc, tổ tiên ta đã biết vận dụng yếu tổ “địa lợi” sáng tạo ra cách đánh giặc phù hợp hiệu quả; tiêu diệt địch, bảo vệ mình Nguyễn Trãi viết: “Quan hà bách nhị do thiên thiết” (quan hà hiểm yếu hai người chống được trăm người)

1.2.2 Kinh tế

Kinh tế việt nam trước đây lấy sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp là

chính, theo mô hình tự cung tự cấp, trình độ canh tác thấp, quy mô nhỏ, tính

chất phân tán Theo một số nhà nghiên cứu thì nước ta nằm trong vùng các nước thuộc nền văn minh nông nghiệp Trình độ phát triển thấp ảnh hưởng trực tiếp đến nghệ thuật đánh giặc của dân tộc Vì vậy ngay từ thời kì đầu dựng nước, dân tộc ta đã biết kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng đất nước đi đôi với chăm lo củng cố quốc phòng, sẵn sàng đánh giặc giữ nước theo tỉnh thần

tự lực, tự cường Quán triệt tư tưởng “quốc phú binh cường”, trong xây dựng đất nước tổ tiên ta đã đề ra những chính sách nhằm phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng như “ngụ binh ư nông” của nhà Lý, “khoan thư sức dân dé làm kế

sâu rễ bền gốc” của nhà Trần, “ra sức làm đường, đắp đê, đào kênh, cải tạo

đồng ruộng đây mạnh chăn nuôi sản xuất ra các loại công cụ lao động, đóng thuyền bè để phát triển sản xuất, cơ động quân đội” Trong đánh giặc, dân ta

đã cất giấu lương thực để én định đời sống nuôi quân, sử dụng các công cụ lao động, sản xuất ra các loại vũ khí như mũi tên đồng, cung nỏ để đánh giặc

bảo vệ Tổ quốc

1.2.3 Chính trị

Nước ta có 54 dân tộc cùng chung sống, không qua chế độ chiếm hữu nô

lệ, phân vùng cát cứ không nhiều Do phải cùng nhau chung lưng đấu cật chống lại thiên tai, giặc giã; các nhà nước phong kiến Việt Nam lại có tư

tưởng tiến bộ thân dân, có những chính sách hòa hợp dân tộc đúng đắn, nên các dân tộc ít có mâu thuẫn, hận thù Các dân tộc sống trên dải đất Việt Nam

sông hòa thuận, thủy chung, yêu quê hương đất nước Đây là nhân tố, là cơ sở

tạo nên sức mạnh đoàn kết thống nhất dân tộc, sự cố kết cộng đồng bền vững

Trong quá trình xây dựng đất nước, chúng ta đã tổ chức ra nhà nước xác định chủ quyền lãnh thổ, tổ chức ra quân đội, đề ra luật pháp dé quản lí, xây dựng

và bảo vệ tô quốc Các nhà nước phong kiến Việt Nam đều có tư tưởng thân

dân, đưa ra nhiều chính sách hợp lòng dân, xác định đúng vai trò, vị trí của

quần chúng nhân dân, mối quan hệ giữa dân với nước, nước với dân, nên đã động viên và phát huy được sức mạnh toàn dân trong xây dựng đất nước, động viên cả nước tham gia đánh giặc giữ gìn non sông Trong đánh giặc quân dân ta đã chiến đấu với tỉnh thần quyết tâm cao, sáng tạo ra nhiều cách

đánh, đánh giặc mềm dẻo khôn khéo, mưu trí sáng tạo Dân tộc ta đã đánh

thắng nhiều kẻ thù, bảo vệ vững chắc tổ quốc, giữ vững nền độc lập dân tộc 1.2.4 Văn hóa xã hội

Nước ta có nền văn hóa bản địa xuất hiện sớm từ thời tiền sử với cấu kết bên vững, nước có nhà, có làng, có bản, có nhiêu dân tộc cùng chung sông

Mỗi dân tộc, làng xã lại có phong tục tập quán riêng Nhưng trong quá trình

lao động xây dựng đất nước, đấu tranh bảo vệ tổ quốc, các dân tộc lại xây

dựng được truyền thống văn hóa chung như: tinh thần đoàn kết, yêu nước, ý thức lao động cần cù sáng tạo, ý chí đấu tranh kiên cường, bất khuất Đây là nguồn gốc sức mạnh dân tộc đề chống lại thiên nhiên, đánh bại kẻ thù Truyền thống văn hóa chung đó được thể hiện qua các truyền thuyết “Lạc Long Quân

- Âu Cơ”, “Sơn Tỉnh - Thủy Tinh”, “Thánh Gióng” Trong quá trình xây dựng đất nước, dân tộc ta coi trọng phát triển nền văn hóa, giáo dục, kiến trúc, hội

họa, âm nhạc mang đậm bản sắc dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc

những tỉnh hoa của nền văn hóa khác làm cho nền văn hóa Việt Nam ngày càng phong phú, đa dạng và đầy sức sống

Sự phát triển về văn hóa, xã hội đã nâng cao trí tuệ, sự thông minh sáng tạo cho toàn dân, tạo ra sức mạnh to lớn của cá dân tộc để xây dựng đất nước,

đánh giặc bảo vệ Tổ quốc, đấu tranh bảo vệ giống nòi, giữ vững nền độc lập

dân tộc, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ

1.3 Nội dung của nghệ thuật quân sự đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam

1.3.1 Tư tưởng và kế sách đánh giặc

Tư tưởng xuyên suốt trong đánh giặc của dân tộc là tích cực chủ động

tiến công Tiến công liên tục, từ nhỏ đến lớn, từ cục bộ đến toàn bộ, nhằm tiêu

diệt nhiều sinh lực địch, làm thay đổi so sánh lực lượng trên chiến trường, thay đổi cục diện nhiều chiến tranh đến thắng lợi

Trong tác chiến, ông cha ta vận dụng linh hoạt tư tưởng tích cực chủ

động tiến công nên đã đánh bại nhiều kẻ thù xâm lược, ngay khi buộc phải chiến đấu phòng ngự cũng phái là “phòng ngự thế công”

Trước nguy cơ xâm lược của nhà Tống, thời Lý đã thực hiện “tiên phát chế nhân”, chủ động đánh trước dé phá thế mạnh của giặc, ngồi yên chờ giặc

chỉ bằng mang quân diệt trước mũi nhọn của chúng Vua Lý Thái Tông trực tiếp cầm quân đi đánh giặc ở phía nam, phá thế liên kết của chúng định đánh

ra từ hai đầu đất nước

Quang Trung - Nguyễn Huệ đã đánh tan quân xâm lược nhà Thanh Tư tưởng tích cực chủ động tiến công được thể hiện ở hai giai đoạn Lúc đầu quân địch đang mạnh, quân ta thực hiện “chịu nhịn để đánh tránh sức mạnh ban đầu của chúng”, đồng thời dùng mưu kế lừa địch làm cho chúng chủ quan mắc nhiều sai lầm trong phòng bị Sau đó Quang Trung tập trung toàn bộ lực lượng: thủy, bộ, kỊ, tượng binh tiến công liên tục, với quyết tâm “đánh cho

nó chích luân bất phản, đánh cho nó phiến giáp bất hoàn”, đã tổ chức nhiều trận đánh mang tính quyết định như: Ngọc Hồi, Đống Đa giành chiến thắng

vẻ vang cho dân tộc

Lê Lợi, Nguyễn Trãi thực hiện “mưu phạt công tâm”, sau khi đánh tan quân tiếp viện Liễu Thăng đã vây chặt thành Đông Quan tranh thủ chiêu hàng quân đội Vương Thông, các ông đã cấp lương thảo cho bọn hàng binh giặc về nước nhằm “dập tắt muôn đời chiến tranh”

Tư tưởng tích cực chủ động tiến công và kế sách đánh giặc mềm dẻo, khôn khéo của dân tộc đã được quân dân qua các triều đại vận dụng linh hoạt, sáng tạo trở thành truyền thống dân tộc Với truyền thống đó quân dân ta đã

đánh bại nhiều kẻ thủ xâm lược giữ vững độc lập dân tộc, bảo vệ lãnh thô chủ

quyền Tổ quốc

1.3.2 Nghệ thuật chiến tranh nhân dân toàn dân đánh giặc

Toàn dân đánh giặc, cả nước đánh giặc là truyền thống, nét độc đáo

trong nghệ thuật quân sự của dân tộc ta, được thể hiện trong các cuộc khởi nghĩa và chiến tranh giải phóng, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc

Lực lượng tham gia đánh giặc là toàn thể dân tộc Mỗi người dân là một người lính, mọi người cùng tham gia đánh giặc theo các cương vị của mình

Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đi đến đâu “chật đất người theo, đầy đường rượu

bày”, cuộc khởi nghĩa Tây Sơn thì: “anh đi theo chúa Tây Sơn, em về cày cuốc mà thương mẹ già”

Thế trận đánh giặc của dân tộc ta là thế trận chiến tranh nhân dân thực

hiện “cử quốc nghênh địch” (cả nước là một chiến trường), mỗi thôn xóm,

bản làng là một pháo đài diệt giặc Thế trận chiến tranh nhân dân làm cho

quân địch luôn sa vào thế giặc bị động, lúng túng chúng đông mà hóa ít, mạnh

mà hóa yếu

Trong đánh giặc, cha ông ta đã tận dụng địa hình, xây dựng thế trận như: phòng tuyến sông Cau, Bach Dang, đồng thời vận dụng cách đánh của lực lượng vũ trang được tổ chức gồm nhiều thứ quân (quân triều đình, quân các

lộ, phủ và dân binh làng xã) làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc Sử dụng linh hoạt, rộng rãi các hình thức đánh giặc để đạt hiệu quả cao như: mai phục, đánh bất ngờ (tập kích), công thành, thủy chiến Đồng thời tập trung lực lượng, tổ chức các trận quyết chiến lược như: trận Như Nguyệt, Bạch Đằng, Chi Lăng, Ngọc Hồi, Đống Đa để giành thắng lợi quyết định trong chiến

tranh Điều đó được coi như một mẫu mực về nghệ thuật nghi binh lừa địch,

điều địch của tổ tiên ta trong đánh giặc

1.3.3 Nghệ thuật lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống

mạnh

Nước ta là một nước có diện tích đất không rộng, người không đông, luôn phải chống lại những thế lực có quân số, trang bị, vũ khí hơn mình, đó là

những để chế phong kiến to lớn thời bấy giờ buộc ông cha phải lấy nhỏ thắng

lớn, lẫy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh chính là sản phẩm của “thế thắng lực” bởi vì chúng ta tiễn hành cuộc chiến tranh tự vệ chính nghĩa, do đó huy

động được toàn dân tham gia với mức độ cao nhất

Quy luật của chiến tranh là mạnh được yếu thua, nhưng quan niệm của chúng ta về sức mạnh chiến tranh là sức mạnh tổng hợp, sức mạnh có chuyên

hóa phát triển, chứ không đơn thuần là so sánh hơn, kém về quân số, vũ khí trang bị mỗi bên tham chiến

Thời Lý chống quân Tống, số lượng quân khoảng 10 vạn người đã chiến thắng 30 vạn quân Tống xâm lược Nhà Trần có khoảng 15 vạn quân thường trực đã đánh bại 60 vạn quân Nguyên Mông Cuộc khởi nghĩa của Lê Lợi, Nguyễn Trãi, số quân lúc cao nhất khoảng 10 vạn, nhưng đã đánh bại được 80

vạn quân Minh xâm lược Và cuộc khởi nghĩa Tây Sơn, quân ta chỉ có 10 vạn

nhưng đã quét sạch 29 vạn quân Thanh ra khỏi bờ cõi

Như vậy nghệ thuật lay nhỏ đánh lớn, lay it dich nhiéu, lay yếu chống

mạnh trở thành nét đặc sắc của nghệ thuật quân sự Việt Nam

1.3.4 Nghệ thuật kết hợp đấu tranh giữa các mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao, binh vận

Chiến tranh là sự thử thách toàn diện đối với toàn xã hội Quá trình chỉ

đạo chiến tranh phải biết kết hợp chặt chẽ đấu tranh giữa các mặt trận nhằm tạo ra sức mạnh tông hợp giành thắng lợi

Mặt trận quân sự: Có tính chất quyết định trực tiếp thắng lợi của chiến

tranh, là quá trình tổ chức thực hành các phương thức tác chiến huy động lực

lượng, các hình thức và thủ đoạn chiến đấu nhằm tiêu diệt nhiều sinh lực địch, tạo đà, tạo thế, làm hậu thuẫn cho các mặt trận khác

Mặt trận chính trị: Là thường xuyên tuyên truyền cho tính chính nghĩa

của cuộc kháng chiến nhằm tập hợp sức mạnh dân tộc

Mặt trận ngoại giao: Sống bên một nước lớn có tư tưởng bành trướng, đó

là để chế phong kiến phương Bắc, đòi hỏi ông cha ta phải có nghệ thuật ngoại giao Tư tưởng xuyên suốt trong đấu tranh ngoại giao mà cha ông đã thực

hiện thành công là: giữ vững nguyên tắc độc lập dân tộc, kết hợp với mặt trận quân sự, kết thúc chiến tranh càng sớm càng tốt

Mặt trận binh vận: Đi đôi với việc phát huy những chỗ mạnh của mình

về mặt quân sự, tổ tiên ta đã biết phát huy cao độ yếu tô chính nghĩa của cuộc chiến tranh đang tiến hành, để đánh vào kẻ xâm lược phi nghĩa Tiêu biểu

nhất là cuộc chiến tranh thời Lê; Nguyễn Trãi đã đặt vẫn đề địch vận lên một

vị trí rất cao, tiễn hành rất kiên nhẫn và có hệ thống chiến lược “đánh vào lòng người”

Nghệ thuật đánh giặc giữ nước của tổ tiên ta bao hàm nhiều nội dung song được tập trung ở tư tưởng kế sách, chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc, lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh và sự kết hợp

các mặt trận trong chiến tranh

1.4 Chủ nghĩa Mác — Lênin là nguồn gốc lý luận trực tiếp quyết

định bản chất tư tưởng Hồ Chí Minh

H6 Chi Minh khang định: chủ nghĩa Mác - Lênin đối với chúng ta những

người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái “cảm nang” thần

kì, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường

chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng là đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa

cộng sản, đối với chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh nắm được cái cốt lõi,

linh hồn sống của nó, là phương pháp biện chứng duy vật, học tập lập trường, quan điểm, phương pháp luận biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin để giải quyết các vấn đề thực tiễn của Việt Nam Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo

và phát triển học thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin và nghệ thuật quân sự

thành một hệ thống mới mẻ sáng tạo, bao gồm cả đường lối chiến lược, sách lược và phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa, về

bạo lực cách mạng

Hồ Chí Minh cho rằng, cách mạng giải phóng dân tộc được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở

chính quốc.Theo Người, chính cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có

thuận lợi hơn vì nhiều nguyên nhân:

Thứ nhất, chính sách khai thác thuộc địa hết sức tàn bạo của chủ nghĩa

đế quốc làm mâu thuẫn nhân dân thuộc địa với chủ nghĩa ngày càng gay gắt,

vì vậy mà tiềm năng cách mạng của các dân tộc bị áp bức là rất lớn

Thứ hai, tỉnh thần yêu nước và chủ nghĩa dân tộc chân chính của các dân

tộc thuộc địa là một sức mạnh tiềm ấn của cách mạng giải phóng dân tộc Sức

mạnh đó nếu được chủ nghĩa Mác - Lênin giác ngộ và soi đường thì cách

mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa sẽ có một sức bật rất lớn và có

khả năng chủ động cao so với cách mạng vô sản ở chính quốc

Thứ ba, thuộc địa là khâu yếu nhất của chủ nghĩa tư bản nên cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa dé dàng giành chính quyền

Như vậy, đây là một luận điểm mới và sáng tạo của Hồ Chí Minh, một

cống hiến rất quan trọng vào kho tàng lí luận của chủ nghĩa Mác - Lênin Trong phong trào cộng sản quốc tế, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin lúc bấy giờ đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng

thuộc địa phụ thuộc trực tiếp vào cách mạng vô sản chính quốc - chỉ khi nào

cách mạng chính quốc giành thắng lợi thì cách mạng thuộc địa mới giành thắng lợi

Quan điểm trên của Hồ Chí Minh không nằm ngoài lý luận của chủ

nghĩa Mác - Lênin mà thể hiện sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo của Hồ Chí

Minh vào điều kiện lịch sử cụ thể Điều đó còn được thể hiện ở việc Người đã

chủ trương thực hiện bằng con đường bạo lực, kết hợp lực lượng chính trị của quần chúng với lực lượng vũ trang trong nhân dân Đặc biệt từ sau yêu sách 8

điểm gửi đến Hội nghị Vécxay bị bác bỏ, cho thấy bản chất thật sự của chế độ

thực dân và hoạt động chủ yếu của nó là hoạt động bạo lực, nhân dân ta muốn

giải phóng dân tộc chỉ có thể dựa vào chính mình, “cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực cách mạng” Chính vì thế trong “Tuyên ngôn Đảng

Cộng Sản” về vận động bạo lực cách mạng Người có nói: “Cách mạng xã hội

có thể diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, nhưng đù dưới hình thức nào,

cách mạng cũng không thê đạt tới thành công nếu không sử dụng bạo lực cách

mạng” C.Mác và Ăngghen đã khẳng định: bạo lực là một quy luật đấu tranh

cách mạng, là bà đỡ cho mọi xã hội cũ đang thai nghén một xã hội mới, bạo

lực mà công cụ mà vận động của xã hội dùng để tự nó mở đường cho mình và

đập tan những hình thức cứng đờ và chết Bạo lực của giai cấp vô sản trong cuộc đầu tranh chống lại giai cấp tư sản để giành chính quyền là bạo lực mang yếu tố cách mạng: quyền lực chính trị, theo đúng nghĩa của nó, là bạo lực tô chức của một giai cấp để trấn lột một giai cấp khác Chủ tịch Hồ Chí Minh

cho rằng: Bạo lực cách mạng ở Việt Nam là bạo lực của quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng, bao gồm hai lực lượng cơ bản là lực lượng chính trị quần

chúng và lực lượng vũ trang nhân đân; với hai hình thức đấu tranh cơ bản là đấu tranh chính trị và đấu ranh vũ trang

Thắng lợi của cách mạng tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã chứng minh hùng hồn tính khoa học đúng đắn, tính cách mạng sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường giải phóng

dân tộc Việt Nam, về sự kế thừa vận dụng nghệ thuật quân sự một cách sáng tạo khoa học

Đã hơn 100 năm kể từ ngày Bác ra đi tìm đường cứu nước, toàn bộ cuộc

đời và sự nghiệp của người đã gắn liền với vận mệnh và tiễn trình lịch sử của dân tộc Trái tìm và khối óc của Người đã trở thành linh hồn của dân tộc

Những đóng góp sáng tạo và công hiến lớn lao ấy đã soi đường cho thắng lợi cách mạng Việt Nam suốt những năm qua, vì vậy chúng ta càng quyết tâm

kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội - con đường đi tới dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh

Tiểu kết chương 1:

Địa lý, kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội là những yếu tố tác động đến

việc hình thành nghệ thuật quân sự đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam Cũng chính những yếu tố đó đã tác động đến nội dung đánh giặc giữ nước của

dân tộc Việt Nam Điều đó thể hiện ở: tư tưởng và kế sách đánh giặc; nghệ

thuật chiến tranh nhân dân toàn đân đánh giặc; nghệ thuật lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít chống mạnh; nghệ thuật kết hợp đấu tranh giữa các mặt trận quân sự,

chính trị, ngoại giao, binh vận Bên cạnh đó, một yếu tố quan trọng nằm trong

cơ sở hình thành nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh là chủ nghĩa Mác — Lênin — nguồn gốc lý luận trực tiếp quyết định bản chất tư tưởng Hồ

Chí Minh Tắt cả những điều đó là cơ sở hình thành nghệ thuật quân sự theo

tư tưởng Hồ Chí Minh

Chuong 2 NOI DUNG CO BAN CUA NGHE THUAT QUAN SU

THEO TU TUONG HO CHi MINH

2.1 Nội dung cơ bản của nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh 2.1.1 Nắm vững tư tưởng chiến lược tiến công luôn giành thế chủ động Hạt nhân của tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là tư tưởng chiến lược tiễn công

Có tư tưởng tiến công mới có hành động tiến công Có chủ động mới phát triển được thế tiến công Luôn giữ quyền chủ động Thông thường các cuộc

đọ sức, bên nào chủ động, bên ấy giành được 50% phần thắng Hồ Chí Minh

cũng khẳng định: “giữ được chủ động thì thế nào cũng thắng, không thắng to

thì thắng nhỏ” Thế nào là chủ động? Theo Hồ Chí Minh, “giữ quyền chủ động là khôn khéo sử khiến quân thù, muốn đánh nó ở chỗ nảo thì đưa nó đến

đó mà đánh, muốn đưa nó vào bẫy của mình có thể đưa được” Hay nói cách

khác, chủ động tức là đây địch vào thế bị động đối phó với ta Thế chủ động

còn thể hiện ở chỗ chủ động tiến công và chủ động rút lui đúng nơi, đúng lúc

nhằm bảo đảm chắc thắng và bảo toàn lực lượng Hồ Chí Minh luôn đề cao tư

tưởng “tiến công thoái thủ nhanh như chớp”, “tiễn công phòng ngự không sơ hở” và “Kiên quyết không ngừng thế tiến công” là biểu hiện cao nhất của tư tưởng tiến công

Tư tưởng chiến lược tiến công không loại trừ cách đánh phòng ngự nhưng như Người phân tích, phòng ngự là phòng ngự chủ động, là “phòng

ngự thế công”, là “tiến công, thoái thủ nhanh như chớp”, là “tiến công, phòng

ngự không sơ hở”

Tiến công phải nắm vững nguyên tắc chắc thắng, không phưu lưu mạo

hiểm Người luôn giáo dục cán bộ không được chủ quan khinh địch, tích cực tiêu diệt nhanh phải biết “bảo toàn lực lượng đề kháng chiến lâu đài”, phải tiết

kiệm sức quân, tiết kiệm sức dân, chắc thắng thì đánh, không chắc thắng thì kiên quyết không đánh

Bài thơ “Học đánh cờ” được các nhà nghiên cứu nghệ thuật quân sự nước ta coi là sự thể hiện của đường lối chiến lược quân sự Việt Nam ngắn

gọn nhất, sinh động nhất Chỉ có trên cơ sở tấn công mới tạo ra được thời cơ Cấu trúc của khô thơ sau là một kết cấu nhân quả:

“Phải nhìn cho rộng suy cho kỹ Kiên quyết không ngừng thế tắn công Lạc nước hai xe đành bỏ phí Gặp thời một tốt cũng thành công.”

Nhờ có tầm nhìn rộng, suy nghĩ kỹ càng kết hợp với thế tiến công thì dù

có “lạc nước” nhưng vẫn có thế “gặp thời một tốt cũng thành công”

2.1.2 Kết hợp chặt chẽ lực, thế, thời, mưu

Lực là sức mạnh tỉnh thần và vật chất của từng người, từng đơn vị, từng địa phương và cả nước, là lượng của toàn quân, toàn dân Nghệ thuật quân sự

Hồ Chí Minh là vừa đánh vừa xây dựng lực lượng càng đánh càng mạnh,

càng đánh càng thắng, là đám đánh và biết đánh Dám đánh là điều kiện hàng

đầu, nhưng biết đánh, biết thắng mới là yếu tố quan trọng làm nên thắng lợi Muốn đánh thắng, theo tư tưởng Hồ Chí Minh trước tiên phải đánh giá đúng địch đúng ta Sinh thời, Người thường nhắc câu nói nổi tiếng của Tôn Tử:

“Tri bi tri ky, bách chiến bách bại” (biết địch biết ta, trăm trận không thua)

Chính vì vậy, trong thời kì đầu của kháng chiến chống Pháp, so sánh địch, ta

có chênh lệch nên Người cho là “châu chấu đá voi” Nhưng Người vẫn khăng

định: “Ta nhất định thắng, địch nhất định thua” Người phân tích: Địch như

mặt trời vào lúc hoàng hôn, hống hách lắm nhưng đã gần tắt nghỉ, lực lượng

ta ngày càng mạnh như suối mới chảy, như lửa mới nhen, chỉ có tiễn không

có thoái, thế địch như lửa, thế ta như nước, nước nhất định thắng lửa Hồ Chí

Minh tiên đoán: “Nay châu chấu đá voi nhưng mai voi sẽ lòi ruột ra” Quy

luật chung của chiến tranh là mạnh được yếu thua, ta muốn đánh địch phải

mạnh hơn địch Sức mạnh đó được tạo ra trong quá trình chiến tranh để thực hiện càng đánh càng mạnh, càng mạnh càng thắng và cuối cùng là giành thắng lợi hoàn toàn Quá trình đó theo Hồ Chí Minh là quá trình vận dụng các

nhân tổ lực - thế - thời - mưu

Muốn tạo lực, theo Hồ Chí Minh là phải dựa vào dân, “có dân là có tất cả” Muốn dựa vào dân thì phải được tổ chức chặt chẽ, được giác ngộ lòng

yêu nước, phải chăm lo bồi đưỡng sức dân mới có cơ sở tạo lực mới

Đi đôi với tạo lực Hồ Chí Minh rất coi trọng tạo thế

Thế là không gian và địa bàn hoạt động là cách bố trí lực lượng cách mạng chọn hướng tiến công để phát huy được sức mạnh đánh địch Từng trận chiến đấu, từng chiến dịch, từng chiến trường và trên cả nước đều tạo ra thế

trận toàn dân căng địch ra mà đánh, để quân đội tập trung lực lượng đánh vào

những chỗ sơ hở, chỗ yếu hiểm của địch

Nét độc đáo trong nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh về tạo thế là phải

xây dựng “thế trận lòng dân” Theo Người đó là thế trận vững chắc, quyết

định nhất Hồ Chí Minh cho rằng: “Phải dựa chắc vào dân thì kẻ địch không

thể nào tiêu diệt được ta”

Lấy yếu đánh mạnh là nói về toàn bộ cuộc kháng chiến, một cuộc chiến tranh, nhưng Người cũng chỉ ra rằng khi đánh địch thì phải luôn đánh địch

trên thé mạnh Ở vào thế thuận lợi thì một lực yếu có thể trở thành lực mạnh Thời là thời gian, thời điểm, thời cơ tấn công địch Chọn thời điểm tấn

công bất ngờ vào lúc địch không chuẩn bị, không đề phòng, không dự đoán

trước, để bảo đảm đã đánh là chắc chắn giành được thắng lợi Trong “Học

đánh cò”, Người đã khái quát:

“Lạc nước hai xe đành bỏ phí

Gặp thời, một tốt cũng thành công”

[8.Tr.287]

Theo Hồ Chí Minh, phải biết tận dụng thời gian, vì thời gian là lực

lượng, thời gian là sức mạnh, Người dùng kế “trường kỳ kháng chiến”, “vừa kháng chiến vừa kiến quốc” dé có thời gian chuân bị mọi mặt và chuyển dần

từ thế yếu sang thế mạnh Người cũng nói: giặc Pháp có “vỏ quýt dày”, ta phải có thời gian để mài “móng tay nhọn”

Cùng với tạo lực, tạo thế, tranh thời, nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh

còn nhắn mạnh phải lập mưu

Mưu là mưu trí, mưu lược, mưu kế của Bộ thống soái, hơn nữa là mưu

kế của mỗi chiến sĩ, mỗi người dân, của toàn quân, toàn dân

Trong quân sự, mưu là toàn bộ chủ trương, ý đồ quyết tâm chiến đấu, kế

hoạch chiến lược, chiến dịch Mưu còn là tải thao lược của các tướng lĩnh, là tỉnh thần mưu trí sáng tạo, linh hoạt của các cán bộ lãnh đạo, chỉ huy trong lúc lâm trận, mưu còn là thuật nghi binh lừa địch, tạo ra động thái thực thực,

hư hư trong chiến tranh

Muốn vận dụng lực, thế, thời cho kết quả, Người nhắn mạnh phải dùng

mưu - phải quyết đoán, đũng cảm, khi tiến đánh thì phải thật nhanh nếu trần

trừ, do dy sé mat thoi cơ Nhưng đánh nhanh, không phải là hap tap vội vàng

mà quên hết dùng mưu, phải vừa nhanh vừa có mưu kế giỏi thì mới đánh

thắng được địch

Nghệ thuật tạo ra lực mạnh, thế mạnh, thế mạnh, thời cơ có lợi và mưu

kế giỏi trong nghệ thuật quân sự Hồ Chí Minh có nội dung rất phong phú và sáng tạo

Kế thừa tư tưởng về “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” của người xưa, Người

coi trọng cả ba nhân tố, trong đó nhân hòa là quan trọng nhất Có nhân hòa

mới có lực lượng, mới tạo ta được thế trận và thời cơ đánh thắng địch, trong

từng trận chiến đấu, cũng như trong toàn bộ cuộc chiến tranh

2.1.3 Phải đánh địch bằng mọi lực lượng, mọi quy mô, mọi cách đánh, mọi thứ vũ khí trang bị, kết hợp cách đánh du kích với đánh tập trung, đánh tiêu hao với đánh tiêu diệt

Trong kháng chiến toàn dân, toàn diện, phải đánh địch bằng mọi lực

lượng: Bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích, phải đánh địch bằng mọi quy mô: từng người đánh, từng đơn vị đánh, có đánh lớn, có đánh nhỏ phải đánh bằng mọi thứ vũ khí có trong tay, đặc biệt phải cướp vũ khí của

địch để tiêu diệt địch Và cách đánh đu kích là hệ quả tất yếu của đường lối chiến tranh nhân dân được Bác đặc biệt chú ý Người viết tác phẩm đánh du kích như đánh cờ, nêu những cách đánh giặc cụ thể của một cụ nông dân đã

già yếu: Một ông già, một sợi dây/ làm cho điêu đứng một bầy địch nhân”, của một cụ bà cao tuổi: “Tuổi già gan lại càng già/ làm cho địch biết tay bà mưu cao”, hay của một em bé: “Tuổi nhỏ mà gan thì to/ đem hai thứ trứng bán cho quân thù”

Đánh du kích không những có vị trí chiến lược trong khởi nghĩa vũ trang, mà cả trong chiến tranh cách mạng Hồ Chí Minh đã nhắn mạnh: “ làng

nào, huyện nào, tỉnh nào cũng có du kích, thì nó thành một tấm lưới sắt, một

thứ “thiên la, địa võng” mà địch không tài gì thoát ra được” [10, Tr.335] Mục đích của du kích chiến không phải là đánh lớn ăn to, mà phải đánh tỉa dần, đánh liên tục, đánh cho địch ăn không ngon, ngủ không yên, làm cho địch bị

tiêu hao về sinh lực, suy nhược vé tinh thần, hao mòn về vật chất rồi đi đến

chỗ bị tiêu diệt

Phải đánh địch bằng mọi cách: tập kích, phục kích, đánh phá đồn bốt

Cách đánh của “đặc công” biệt động “là một sáng tạo đặc sắc của tư tưởng lay

nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, “xuất quỷ nhập thần, thiên biến vạn hóa” theo

tư tưởng Hồ Chí Minh

2.1.4 Đánh vào lòng người, kết hợp tác chiến với binh vận, địch vận

Tư duy quân sự Hồ Chí Minh hàm chứa sâu sắc tư tưởng quân sự truyền thống của dân tộc ta: Không chỉ đánh vào quân đội địch có vũ khí mà còn đánh vào lòng người “công tâm là thứ nhất, công thành là thứ hai”

Vấn đề “công tâm” đã được đặt ra trong lịch sử đấu tranh các nước từ lâu Trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc ta Ông cha ta rất coi trọng đánh vào lòng người Xuất phát từ truyền thống “lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lẫy chí nhân thay cường bạo” (Cáo Bình Ngô - Nguyễn Trãi) Người rất tin ở khả năng cảm hóa binh sĩ địch, một khi ta làm cho họ rõ được cuộc chiến tranh họ đang tiến hành là phi nghĩa, thức tỉnh lương tri của họ hướng về cuộc chiến đấu chính nghĩa của ta Người rất coi trọng chính sách khoan hồng nhân đạo đối với tù binh và những hàng ngũ địch chạy sang hàng ngũ của ta

Không những đánh vào lòng người của binh lính địch, mà để cỗ vũ tỉnh

thần quân dân ta, người cầm quân phải làm gì? Nhân đây cũng xin nói tới đạo làm tướng theo quan niệm của Bác Theo Người, nói tới đạo làm tướng thì cái gốc vẫn là tình thương yêu và sự gương mẫu: “Từ tiểu đội trưởng trở lên, từ tổng tư lệnh trở xuống, phải săn sóc đời sống vật chất và tinh thần của đội

viên bộ đội chưa ăn cơm, cán bộ không được kêu mình đói, bộ đội chưa đủ

chỗ ở, cán bộ không được kêu mình mệt” Có thế thì trăm vạn người đều nghe theo

2.1.5 Biết khởi đầu và kết thúc chiến tranh

Theo chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta chỉ tiến hành chiến tranh giải

phóng, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc khi không còn con đường nào khác, không

còn chút hi vọng nào để cứu vãn hòa bình Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đề quốc Mỹ xâm lược đều bắt đầu như vậy

Khi bước vào kháng chiến thì toàn quân, toàn dân ta quyết kháng chiến cho đến thắng lợi cuối cùng Kháng chiến là trường kỳ, nhưng trường kỳ không có nghĩa là vô thời hạn Thời hạn đó là bao nhiêu năm tháng thì không thé nói trước được Điều đó tùy thuộc vào quyết tâm cố gắng của quân dân ta trong cả nước và những biến đổi của tình hình thế giới có ảnh hưởng đến nước ta

Trong điều kiện lực lượng so sánh địch - ta quá chênh lệch lúc đầu, quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta là: Phải giành thắng lợi từng

bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn, phải kết thúc chiến tranh vào thời

điểm thích hợp và có lợi nhất Mục tiêu của chúng ta không phải là tiêu diệt

toàn bộ bộ đội quân xâm lược của chủ nghĩa đế quốc, mà qua tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch để đánh bại ý chí xâm lược của chúng

Trong kháng chiến chống Pháp, ta đánh bại cố gắng cao nhất và cũng là

cố gắng cuối cùng của dịch trong chiến dịch Đông - Xuân (1953 — 1954) Tại

Điện Biên Phủ, đi đến kết thúc chiến tranh bằng hiệp định Giơnevơ trong

kháng chiến chống đề quốc Mỹ, ta liên tiếp đánh bại các chiến lược tiến công của chúng, cuối cùng buộc chúng phải ký hiệp định Pari và rút quân khỏi Việt Nam Sau đó ta đánh bại quân ngụy, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước Quá trình thắng lợi đã diễn ra theo tư tưởng chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đánh cho Mỹ cút đánh cho ngụy nhào” (Thơ xuân 1968)

2.1.6 Lấy dân làm gốc

Lấy dân làm gốc đã trở thành hòn đá tảng trong tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh Sau những năm bôn ba tìm đường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, Người đã tìm ra chân lý: Muốn được giải phóng, các dân tộc chỉ

có thể trông cậy vào mình, trông cậy vào lực lượng của bản thân mình

Từ chân lý đó, Người xác định: Mọi tiễn trình cách mạng của dân tộc

phải là của dân, do dân tiến hành và mưu cầu cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho dân Theo quan điểm của Người: Dân vừa là mục tiêu để thực hiện cách

mạng, vừa là động lực của cách mạng

Trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Người viết: “Hỡi đồng bào! Chúng ta phải đứng lên! Bat kì đàn ông, đàn bà, bat kì người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp cứu Tổ Quốc Ai có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuống, gậy, gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước” [9, Tr.480]

Từ khởi nghĩa vũ trang đến chiến tranh cách mạng, Hồ Chí Minh luôn nêu cao ngọn cờ chính nghĩa của dân tộc Bởi chính nghĩa là bản chất tốt đẹp

của con người Đó chính là sức mạnh chính trị, tinh thần của toàn dân Toàn

dân đoàn kết một lòng dưới sự lãnh đạo của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh,

quyết tâm đồng lòng dám đánh và quyết đánh quân xâm lược và tay sai,

không sợ khó, không sợ khổ, không sợ chết thì sẽ biết đánh và tìm ra cách

đánh thì mới có sức mạnh Điều cốt lõi là dám đánh, quyết đánh Dám đấu tranh thì mới có đấu tranh, có kháng chiến có đấu tranh, có kháng chiến thì

mới thoát khỏi ách lầm than, nô lệ, có độc lập, tự do

Lấy dân làm gốc, khơi dậy lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, nêu cao ngọn cờ chính nghĩa và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân vừa là điều kiện tiên quyết vừa là luận điểm cơ bản, xuyên suốt trong tư tưởng quân sự

Hồ Chí Minh Khi làm việc với cán bộ, Người thường căn dặn: “Dễ trăm lần

không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”

Như vậy, nắm vững tư tưởng chiến lược tiễn công luôn giành thế chủ

động, kết hợp chặt chẽ lực, thế, thời , mưu; phải đánh địch bằng mọi quy mô,

mọi cách đánh, mọi thứ vũ khí trang bị, kết hợp cách đánh du kích với đánh tập trung, đánh tiêu hao với đánh tiêu diệt; đánh vào lòng người, kết hợp tác

chiến với binh vận, địch vận; biết khởi đầu và kết thúc chiến tranh và lấy dân

làm gốc là những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về nghệ thuật

quân sự Những tư tưởng này là một di sản đạo một di sản nghệ thuật quân sự

Thế giới hiện nay đang trải qua một thời kỳ biến đối cực kỳ nhanh chóng

với những diễn biến phức tap và thay đổi khó lường

Thứ nhất: Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, đặc biệt là công nghệ

thông tin, đã có bước phát triển nhảy vọt chưa từng thấy, dẫn tới những thay

đi to lớn trong xã hội loài người:

Nhân loại đang bước vào “nền văn minh trí tuệ” mà hai đặc trưng cơ bản

là “xã hội thông tin” và “kinh tế trí thức”

Cách mạng khoa học công nghệ là một động lực xuyên quốc gia, nó dang tao cơ sở vật chat cho quá trình “toàn cầu hóa”, thúc đây sự chuyển dịch kinh tế, cơ cấu kinh tế, làm thay đổi nhiều quan niệm cũ về nhiều lĩnh vực trên phạm vi quốc gia và quốc tế Toàn cầu hóa là một xu thế khách quan, vừa

có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực, đang bị một số nước phát triển và các tập

đoàn kinh tế xuyên quốc gia chỉ phối

Trong cuộc cạnh tranh đề tồn tại và phát triển, xu hướng liên kết, hợp tác

đang diễn ra mạnh mẽ với nhiều cấp độ, cả về kinh tế, chính trị, an ninh, giữa những nước có chế độ chính trị khác nhau Tắt nhiên, sự liên kết nào cũng là vừa hợp tác vừa cạnh tranh, nó là sự thống nhất giữa các mặt đối lập

Thứ hai: Chiến tranh lạnh đã kết thúc nhưng chiến tranh cục bộ xung đột

vũ trang, xung đột dân tộc, sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can

thiệp, lật đỗ, khủng hoảng quốc tế vẫn đang còn diễn ra nhiều nơi trên thé giới, tính chất phức tạp ngày càng tăng Cuộc đấu tranh của các dân tộc vì hòa

bình và phát triển, vì độc lập dân tộc, dân chủ dân sinh vì tiến bộ và công

bằng xã hội vẫn đang tiến bước

Thứ ba: Tại khu vực Đông Nam Á, Châu Á - Thái Bình Dương, sau cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ đang từng bước phục hồi và tiếp tục phát triển, song vẫn đang tiềm ân những nhân tố gây mắt ổn định, có thể tác động đến

các mặt đời sống kinh tế - chính trị - xã hội của nước ta

Tuy nhiên, xét từ xu hướng của thế giới, trong mối liên hệ gắn bó với

toàn cầu hóa về kinh tế, hòa bình, hợp tác và phát triển đang trở thành xu thế

lớn của thời đại ngày nay

Tình hình trong nước

Sau thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cách mạng Việt Nam bước sang một thời kỳ mới, cả nước thống nhất đi lên chủ

nghĩa xã hội Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta giành được nhiều thắng

lợi quan trọng Bước vào thời kì đối mới, Đảng Cộng Sản Việt Nam nhận thức đầy đủ hơn, sâu sắc hơn giá trị to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh, trong

đó có tư tưởng của Người về nghệ thuật quân sự Tư tưởng này không chỉ đúng trong chiến tranh - một câm nang thần kỳ trong đấu tranh giải phóng

dân tộc mà còn có ý nghĩa sâu sắc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội

chủ nghĩa

Sau gần 30 năm đổi mới, đất nước ta đã thoát ra khỏi khủng hoảng kinh

tế, xã hội có sự thay đổi cơ bản và toàn diện, kinh tế tăng trưởng khá nhanh

với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế thị trường

định hướng xã hội chủ nghĩa được đây mạnh Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, hệ thống chính trị và khối địa bàn đoàn kết toàn dân được tăng

cường, chính trị - xã hội én định, quốc phòng - an ninh được giữ vững, vị thế

của ta trên trường quốc tế không ngừng được tăng lên, tạo nhiều thế và lực cho đất nước tiếp tục đi lên với triển vọng tốt đẹp

Như vậy, vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với dân tộc là nắm bắt cơ hội

vượt qua thách thức, nêu cao tinh thần cách mạng tiên tiến, tiếp tục vươn lên

mạnh mẽ, vững vàng trước mọi sóng gió, tiếp tục khăng định mình hơn trong thé ky XXI phan dau dua dat nước đi lên sánh vai cùng các nước phát triển

trên thế giới

Và sự nghiệp cách mạng lớn lao như vậy chỉ có thể thực hiện được khi

toàn dân đoàn kết, khi cả dân tộc đồng tâm hiệp lực Đảng và nhà nước ta không ngừng tăng cường công tác quốc phòng - an ninh để bảo vệ Tổ quốc,

chống lại luận điệu xuyên tạc của bọn phản động cho rằng nghệ thuật quân sự

Hồ Chí Minh chỉ phù hợp trong thời chiến còn trong thời bình thì không phù hợp Chính vì vậy, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nghệ thuật quân

sự và vận dụng tư tưởng đó phù hợp với thời kỳ đổi mới, để xây dựng đất

nước đi lên con đường xã hội chủ nghĩa là một điều vô cùng quan trọng 2.2.2 Thực trạng việc phát huy nghệ thuật quân sự theo tư tướng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Trong giai đoạn hiện nay, việc phát huy nghệ thuật quân sự theo tư tưởng Hồ Chí Minh đóng một vai trò vô cùng quan trọng Điều đó được thể hiện trong nhiều cương lĩnh, chỉ thị của Đảng, đặc biệt là trong báo cáo về các văn kiện Đại hội XI Ban chấp hành trung ương Đảng (khóa X) rút ra một số

kinh nghiệm thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết nhiệm kì vừa

qua, kinh nghiệm đầu tiên là : “trong bất kì điều kiện và tình huống nào, phải

kiên trì thực hiện đường lối và mục tiêu đổi mới, kiên định mục tiêu độc lập

dân tộc và chủ nghĩa xã hội”