NGHE THUAT QUAN SU VIET NAM 2017

Một dân tộc mà hàng bao thế hệ kế tiếpnhau phải chống giặc ngoại xâm, trong những điều kiện rất ác liệt, trong so sánhlực lượng hết sức chênh lệch, tiến hành chiến tranh vệ quốc vứi hoàn

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm của Đảng cộng sản Việt Nam cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài thể hiện

ở các nội dung sau:

Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng ta đã từng nói :

“Các vua hùng đã có công dựng nước Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

Dựng nước luôn đi đôi với giữ nước đã trở thành quy luật tồn tại và pháttriển của dân tộc Việt Nam Kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

là vấn đề có chiến lược sống còn, đảm bảo cho dân tộc ta mãi mãi trường tồn vàcường thịnh

Dân tộc Việt Nam đã trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đầygian khổ và hi sinh nhưng rất vẻ vang Một dân tộc mà hàng bao thế hệ kế tiếpnhau phải chống giặc ngoại xâm, trong những điều kiện rất ác liệt, trong so sánhlực lượng hết sức chênh lệch, tiến hành chiến tranh vệ quốc vứi hoàn cảch mộtnước kinh tế còn lạc hậu, chống lại sự xâm lực của những kẻ thù giàu mạnh,đông quân hơn trang bị hiện đại hơn, người Việt Nam đã tìm ra cách đánh riêng,

có hiệu quả Đó là cả nước đánh giặc, kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường

kì, tự lực cách sinh; mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xóm, đường phố làmột pháo đài, đánh giặc mọi nơi mọi lúc và bằng mọi vũ khí có trong tay

Qua mỗi cuộc chiến tranh, thời nào dân tộc ta cũng có anh hùng hào kiệt,những tướng lĩnh thao lược, nhưng nhà quân sự, chính trị kiệt xuất Trước những

kẻ thù xảo quyệt và hung bạo, dân tộc Việt Nam đã vùng lên, dám đánh, quyếtđánh, biết đánh và biết thắng bằng sức mạnh truyền thống dân tộc anh hùng,lòng dũng cảm và trí tuệ của con người Việt Nam giàu lòng nhân nghĩa nhưngrất kiên cường Nghệ thuật đánh giặc, tư tưởng lý luận quân sự Việt Nam pháttriển và trở thành một truyền thống quân sự độc đáo, một kế sách giữ nước thíchhợp và đạt đến đỉnh cao học thuyết chiến tranh nhân dân trong thời đại Hồ ChíMinh

Kế thừa và phát triển nghệ thuật đánh giặc của tổ tiên, nghệ thuật quân sựViệt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã không ngừng phát triển, gắn liền với haicuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ là sản phẩm đích thực vềhọc thuyết của Đảng cộng sản Việt Nam và Hồ Chí Minh về bạo lực cách mạng,học thuyết chiến tranh toàn dân, toàn diện trên đất nước ta nhằm đập tan bạo lựcphản cách mạng của chủ nghĩa đế quốc thể hiện nguyện vọng tha thiết về mộtnền hoà bình, độc lập tự do của cả dân tộc.

Thắng lợi của kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ xâm lược

đã khẳng định sự ra đời tính cách mạng và tính khoa học cuả một phương thứctiến hành chiến tranh nhân dân, một nền nghệ thuật quân sự của chiến tranh toàndân và chiến tranh toàn diện ở nước ta Bằng sự lãnh đạo tài tình của Đảng đãlãnh đạo quân và dân ta vận dụng những hình thức va phương thức đấu tranhcách mạng một cách hợp lí; nâng cao phương thức đó lên một trình độ nghệthuật mới phù hợp với quy luật của chiến tranh cách mạng Chính nền khoa học

và nghệ thuật quân sự cách mạng tuy còn non trẻ nhưng dưới sự lãnh đạo dẫndắt của Đảng ta vẫn luôn luôn tràn đầy một sức sống mãnh liệt, cũng chính sứcmạnh tiềm tàng ấy đã khơi dậy sự đồng lòng của quân và dân ta, làm phá sảnhọc thuyết chiến tranh xâm lược, các sản phẩm tư duy quân sự tinh tuý nhất củanước Pháp và đế quốc Mĩ trong so sánh lực lượng rất không cân sức ban đầu

Lịch sử dân tộc ta đã để lại một pho tàng kinh nghiệm vô giá, những bàihọc sâu sắc cho muôn đời Càng tự hào và trân trọng di sản quá khứ, chúng tacàng phải khai thác, khơi dậy nguồn sức mạnh của bao thế hệ người Việt Nam,của cả dân tộc Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trongcuộc sống đổi mới , trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá chúng ta cầnvận dụng sáng tạo những bài học lịch sử, phát huy truyền thống anh hùng dântộc, tinh thần yêu nước nồng nàn cũng như truyền thống lao động, chiến đấudũng cảm của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân tộc để xây dựng và bảo vệ Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, việc học tập, nghiên cứu nghệ thuật quân sự để

kế thừa, phát huy, vận dụng vào xây dựng bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam

XHCN là rất cần thiết, đó là trách nhiệm là nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi ngườidân Việt Nam hiện nay.

Từ những lý do trên tôi quyết định chọn đề tài: “Nghệ thuật quân sự Việt

Nam” làm đề tài nghiên cứu.

- Nghiên cứu để có thể làm tài liệu tham khảo và làm cơ sở để giảng dạy

môn “Giáo Dục Quốc Phòng” sau này

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để làm sáng tỏ mục đích nghiên cứu, đề tài cần tập trung giải quyết cácnhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất: Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của nghệ thuật quân sự ViêtNam

Thứ hai: Tìm hiểu nghiên cứu các yếu tố tác động và nội dung nghệ thuậtđánh giặc giữ nước của tổ tiên

Thứ ba: Nghiên cứu về nghệ thuật quân sự Việt Nam từ khi có Đảng lãnhđạo

4 Đối tượng nghiên cứu

- Tiềm hiểu về “nét đặc sắc của nghệ thuật quân sự Việt Nam từ khi có Đảng lãnh đạo”.

5 Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp lý luận thông qua việc nghiên cứu thu thập tàiliệu, các kênh thông tin quân đội

- Sử dụng phương pháp hệ thống để thể hiện đầy đủ quá trình hình thành

và phát triển của nghệ thuật quân sự Việt Nam

B NỘI DUNG

I NGHỆ THUẬT ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

1.1 Khái niệm nghệ thuật quân sự Viêt Nam

“Nghệ thuật quân sự lí luận, thực tiễn chuẩn bị và thực hành chiến tranh,chủ yếu là đấu tranh vũ trang gồm chiến lược quấn sự, nghệ thuật chiến dịch vàchiến thuật”

- Chiến lươc quân sự là lí luận, thực tiễn chuẩn bị cho đất nước, lựclượng vũ trang nhằm ngăn chặn và sẵn sàng tiến hành chiến tranh, lập kế hoạchchuẩn bi và tiến hành chiên tranh Chiến lược quân sự la bộ phận hợp thành và

là bộ phận quan trọng nhất, có tác dụng chủ đạo trong nghệ thuât quân sự

- Chiến dịch là tổng thể các trận đấu( trong đó có những trận đánh thenchốt) có tác động liên quan chặt chẽ, diễn ra trong một không gian, thời giannhất định, dưới quyền chỉ huy thống nhất của một bộ phận để nhằm hoàn thànhnhững nhiệm vụ do chiến lược vạch ra

- Chiến thuật là lí luận và thực tiễn về chuẩn bị và thực hành trận chiếnđấu của phân đội, binh đội, binh đoàn lực lượng vũ trang, bộ phận hợp thành củanghệ thuật quân sự Việt Nam

Ba bộ phận của nghệ thuật quân sự thống nhất , liên quan chặt chẽ, tácđộng bổ sung cho nhau Trong đó chiến lược quân sự đóng vai trò quyết địnhchủ đạo, chi phối nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật trở thành phương tiệnthực hiện những nhiệm vụ do chiến lược vạch ra nhưng có tac động trở lại đốivới chiến lược quân sự

1.2 Cách yếu tố tác động đến việc hình thành nghệ thuật đánh giặc giữ nước của dân tộc ta

1.2.1 Địa lý

Do Việt Nam là nước giàu tài nguyên, có điều kiện để phát triển nền sảnxuất nông nghiệp nhưng lại nằm ở vành đai thiên tai, lụt lội, khí hậu không điềuhoà Mặt khác nước ta nằm ở một vị trí chiến lược hết sức quan trọng, cửa ngõ

đi vào lục địa Châu á, đi ra Thái Bình Dương, điểm cắt nhau của đường thiên diBắc Nam và Đông Tây Vì thế nước ta luôn bị các thiên tai địch hoạ, kẻ thù dòmngó tiến công xâm lược Điều này đòi hỏi dân tộc ta phải biết đoàn kết, cảnhgiác, sát cánh bên nhau, cùng nhau tạo nên sức mạnh tổng hợp chống lại sự tànphá của thiên nhiên, đánh bại mọi kẻ thù để tồn tại, xây dựng và phát triển đấtnước Trong đánh giặc, tổ tiên ta đã biết vận dụng yếu tố “thiên thời, địa lợi”sáng tạo ra nhiều cách đánh phù hợp hiệu quả như: Lợi dụng núi rừng, đèo dốc,sông biển, đồng ruộng ao hồ, đầm lầy để tiêu diệt kẻ địch, bảo vệ mình

1.2.3 Chính trị

Đất nước ta có 54 dân tộc anh em cùng chung sống, không qua chế độchiếm hữu nô lệ, phân vùng cát cứ không nhiều Các dân tộc đều sống hoàthuận, gắn bó thuỷ chung, yêu quê hương đất nước Đây là nhân tố, là cơ sở tạonên sức mạnh đoàn kết, thống nhất dân tộc, sự cố kết cộng đồng bền vững.Trong quá trình xây dựng đất nước, chúng ta đã tổ chức ra nhà nước xác địnhchủ quyền lãnh thổ, tổ chức ra quân đội, đề ra luật pháp để quản lý, xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Trong đánh giặc, quân và dân ta đã chiến đấu dũng cảm, kiêncường, bất khuất, tinh thần quyết tâm cao, với ý chí quật cường sắt đá và nghịlực phi thường, luôn sáng tạo ra nhiều cách đánh hay, đánh giặc mềm dẻo khônkhéo, mưu trí sáng tạo Dân tộc ta đã chiến đấu và đánh bại nhiều kẻ thù, bảo vệvững chắc Tổ quốc, giữ vững độc lập cho dân tộc.

1.2.4 Văn hoá - xã hội

Dân tộc ta có một nền văn hoá bản địa xuất hiện sớm, từ thời tiền sử vớikết cấu bền vững có nhà, có làng, có bản, có nhiều dân tộc cùng chung sống,mỗi dân tộc, làng xã lại có một truyền thống phong tục tập quán riêng Nhưngtrong quá trình lao động, đấu tranh để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thì các dântộc đã vun đắp nên những truyền thống văn hóa chung như: Tinh thần yêu nước,đoàn kết, gắn bó, yêu thương đùm bọc che chở lẫn nhau, ý thức lao động cần cùsáng tạo, ý chí tự lực tự cường, đấu tranh dũng cảm, kiên cường, bất khuất Đây

là nguồn gốc sức mạnh của dân tộc để chống lại thiên nhiên, đánh bại mọi thếlực, mọi kẻ thù xâm lược Tóm lại, Các yếu tố địa lý kinh tế, chính trị, văn hoá

xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến nghệ thuật đánh giặc của tổ tiên ta Tất cả nữngyếu tố đó đã không ngừng được tìm tòi và phát triển, tạo nên sức mạnh to lớncho dân tộc ta trong quá trình xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc, đấu tranh bảo

vệ giống nòi, giữ vững nền độc lập dân tộc, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổquốc

1.3 Nét nổi bật của nghệ thuật thật quân sự đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam

Từ thế kỉ X, các nhà nước phong kiến Việt Nam đã dành được độc lập tựchủ, đây cũng là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất của nghệ thuật đánh giặc ViệtNam dưới chế độ phong kiến Nghệ thuật đánh giặc trong thời kỳ này là sự kếthừa và phát triển nghệ thuật đánh giặc của nhân dân Âu Lạc trước đây, cũngnhư của các vị anh hùng dân tộc như Ngô Quyền, Lê Hoàn, Lê Lợi, NguyễnTrãi, Nguyễn Huệ

Nội dung nghệ thuật đánh giặc giữ nước của tổ tiên ta được thể hiện ởnhững mặt sau đây

1.3.1 Tư tưởng, kế sách đánh giặc

Với tư tưởng tích cực chủ động tiến công và kế sách đánh giặc mềm dẻo,khéo léo của dân tộc ta đã được các triều đại Lí, Trần, Hậu Lê và Quang Trungvận dụng một cách linh hoạt, sánh tạo, đưa quân và dân ta đánh bại nhiều kẻ thùxâm lược, giữ vững nền độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của

Tổ quốc và được thể hiện qua các nội dung sau:

Thứ nhất, Tư tưởng tích cực, chủ động tiến công

Lịch sử chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc cho

thấy: “Tư tưởng chiến lược tiến công là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình đánh

thắng các đạo quân xâm lược đất nước ta”

Quan điểm quân sự của dân tộc Việt Nam cho rằng: chỉ có tiến công vàtiến công một cách kiên quyết mới có thể đánh bại được kẻ thù để giải phóng đấtnước và bảo vệ Tổ quốc Và trên thực tế, các cuộc chiến tranh chống xâm lược

đã giành được thắng lợi, dân tộc Việt Nam đều rất coi trọng nghệ thuật tiến công

và thực hiện tiến công rất tài giỏi

Cách tiến công của chúng ta là tích cực chuẩn bị, tiến công liên tục, tiến

công từ nhỏ đến lớn, từ cục bộ đến toàn bộ Đạt được mục tiêu tiến công là tiêudiệt nhiều sinh lực địch, làm thay đổi so sánh lực lượng ta và địch trên chiến

trường, thay đổi cục diện chiến tranh và ta dành thắng lợi Tư tưởng tích cực chủ động tiến công là chủ động giành quyền đánh giặc trên các mặt trận của dân tộc,

kiên quyết tiến công bằng sức mạnh tổng hợp toàn dân, không thụ động phòngngự đó là yếu tố quyết định thắng lợi trong chiến tranh và là nét đặc sắc trong

nghệ thuật đánh giặc giữ nước của dân tộc ta Với thế cơ động tiến công từ mọiphía, hãm địch vào thế bị động lúng túng, nắm được thời cơ chuyển sang phảncông, tiến công và giành thắng lợi

Trong nghệ thuật quân sự dân tộc Việt Nam, phòng ngự luôn gắn liềnvới tiến công và phản công Vừa chặn địch ở chính diện, vừa đánh vào bênsườn phía sau, kết hợp phản công và tiến công ngay khi đang còn phòngngự, tìm cách bộc lộ sơ hở để ta chuyển sang tiến công hoặc phản công, đó

là cách phòng ngự thế công

Thứ hai, kế sách đánh giặc

Chiến tranh là một quá trình đấu tranh vũ trang rất quyết liệt giữa hai bêntham chiến để dành ưu thế mà thắng Sự đọ sức quyết liệt ấy đòi hỏi phải có lựclượng, song nó còn gắn liền với sự đấu tranh rất gay go quyết liệt về trí tuệ củacác bên tham chiến, bên nào thông minh hơn sẽ thắng Càng đọ sức quyết liệt và

gay go thì càng biểu hiện quy luật chung của chiến tranh “Mạnh được yếu thua”, mạnh yếu tuỳ thuộc vào số lượng, chất lượng mọi người tham chiến,

tranh bị vật chất kỹ thuật và nguồn lực bảo đảm các mặt cho cuộc chiến tranh

đó, và còn phụ thuộc rất lớn vào tài nghệ chỉ đạo, chỉ huy của người cầm quyềncùng năng lực sáng tạo trong vận dụng nghệ thuật của người tham chiến trênchiến trường Vì vậy ai có sức mạnh hơn, thông minh hơn và sáng tạo hơn thìngưới đó sẽ chiến thắng

Do đó kế sách đánh giặc ở đây là mưu kế, là sách lược đánh giặc của dântộc Kế sách phải mềm dẻo, khéo léo kết hợp chặt chẽ giữa tiến công và phòngngự, quân sự với binh vận, ngoại giao tạo ra thế mạnh của ta phá thế mạnh củađịch, trong đó tiến công quân sự luôn giữ vai trò quyết định Kế sách đó đượcvận dụng linh hoạt sáng tạo cho từng cuộc chiến tranh Vì vậy mưu kế và kếsách giữ vai trò hết sức quan trọng trong nghệ thuật đánh giặc

Mưu kế trong chiến tranh tạo ra thế trận và thời cơ có lợi mà đánh thắng

địch, đó là yếu tố thế và thời trong chiến tranh do mưu kế tạo nên Trong lịch sửđấu tranh của dân tộc, nhân dân ta luôn phải đương đầu với những kẻ thù lớnmạnh hơn mình rất nhiều lần, chúng vừa đông lại có tiềm lực kinh tế, quân sự to

lớn hơn Nhân dân ta đánh giặc trong điều kiện nhỏ đánh lớn, ít địch nhiều, yếuchống mạnh và thường bị quân thù bao vây về mọi phía

Có mưu hay kế khéo thì các trận đánh lớn, nhỏ cũng như tác chiến đềucho phép ta với lực lượng ít hơn, có thể đánh thắng được một đối thủ có lựclượng đông và vũ khí trang bị kỹ thuật mạnh hơn Mưu hay kế khéo có thể buộcđịch đánh theo cách đánh của ta, biến địch từ tiến công thành bị tiến công, quátrình giao chiến buộc địch bộc lộ ra những sơ hở để ta chủ động và bất ngờ đánhthắng

Từ đó cho thấy tư tưởng chỉ đạo đánh giặc của nhân dân ta phải dành, giữvững quyền chủ động, liên tục tiến công địch Nhưng tuỳ theo điều kiện củatừng cuộc chiến tranh, so sánh lực lượng ta và địch, để tìm ra cách đánh thíchhợp tiêu diệt chúng Kế sách đánh giặc của nhân dân ta rất mềm dẻo, khôn khéo,kết hợp chặt chẽ giữa tiến công quân sự với binh vận, ngoại giao tạo ra thếmạnh của ta, phá thế mạnh của địch, đánh bại chúng, trong đó tiến công quân sựluôn giữ vai trò quyết định

1.3.2 Toàn dân là binh cả nước đánh giặc

Đây là nghệ thuật về tổ chức, sử dụng lực lượng, động viên tinh thần, pháthuy sức mạnh, cách đánh giặc theo sở trường của từng người, từng lực lượng,

mỗi bản làng, thôn xóm trên cả nước tạo thành sức mạnh toàn dân là binh cả nước đánh giặc

Toàn dân là binh, cả nước đánh giặc là nghệ thuật đánh giặc truyền thốngđộc đáo, sáng tạo của dân tộc ta, là chiến thuật chiến tranh nhân dân toàn dânđánh giặc, nó được thể hiện trong cả khởi nghĩa vũ trang, trong chiến tranh bảo

vệ Tổ quốc và chiến tranh giải phóng dân tộc

Thắng lợi của nhân dân ta chống kẻ thù xâm lược trong lịch sử đều do biết

tiến hành chiến tranh nhân dân, phát huy sức mạnh toàn dân là binh, cả nước đánh giặc mà nội dung thực chất là nghệ thuật quân sự dựa vào dân, lấy dân làm

gốc để tiến hành chiến tranh Nó mang tính truyền thống của nghệ thuật quân sựViệt Nam, nó đã trở thành nguyên lý sâu sắc nhất để tiến hành giành thắng lợikhởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng suốt hàng ngàn năm lịch sử

- Cơ sở phát động toàn dân đánh giặc

Các cuộc chiến tranh mà nhân dân ta tiến hành đều là chiến tranh yêunước chính nghĩa để bảo vệ Tổ quốc hoặc giải phóng dân tộc, đây là nguồn sứcmạnh tinh thần to lớn thúc đẩy toàn đân hăng hái tham gia, nhà nhà hưởng ứng,người người đứng lên đánh giặc cứu nước Dân tộc ta có truyền thống đoàn kết,yêu nước, thương nòi, ý chí đấu tranh kiên cường bất khuất, tinh thần quyếtđánh quyết thắng quân xâm lược để bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền toàn vẹnlãnh thổ Tổ quốc

Trải qua bao nhiêu thế hệ, dân tộc Việt Nam với khí phách anh hùng ngàycàng nảy nở và phát triển, đã kiên quyết liên tục đứng lên chống ngoại xâm, sẵnsàng chịu đựng mọi gian khổ, bảo vệ quyền sống của mình trên mảnh đất quêhương

- Nội dung nghệ thuật phát huy sức mạnh toàn dân là binh, cả nước đánh giặc

Thứ nhất, tổ chức động viên lực lượng

Là tổ chức động viên toàn dân, mọi nhà, mọi người đều đánh giặc, “trăm

họ là binh, cả nước đánh giặc” tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc Với

truyền thống yêu nước nồng nàn, tự lập tự cường, anh dũng bất khuất gắn liền với

ngọn cờ đại nghĩa chiến đấu vì độc lập, thống nhất đất nước “nhân dân ta đã sớm

có ý thức gắn quyền lợi của Tổ quốc với quyền lợi của gia đình và bản thân, gắn

bó nước với nhà, làng với nước trong mối quan hệ keo sơn bền chặt”, “nước mất nhà tan”, câu nói đó đã có từ lâu đời cho nên mỗi khi có giặc xâm lược thì mọi người đều đồng lòng đứng dậy chống giặc để giữ nước, giữ nhà “Cả nước chung sức đánh giặc đó là truyền thống quân sự của dân tộc Việt Nam”

Thứ hai, Với sức mạnh“toàn dân là binh, cả nước đánh giặc” đã hình

thành nên thế trận đánh giặc độc đáo, sáng tạo ra nhiều cách đánh đạt hiệu quả cao

Nghệ thuật đánh giặc mưu trí sáng tạo của dân tộc ta là giành giữ vữngquyền chủ động trong cả công và phòng Trong đánh giặc phải linh hoạt sử dụng

mưu kế để lừa địch, tạo lợi thế, tận dụng thời cơ để tập trung lực lượng đánh

địch Ta thắng địch là thắng địch ở chỗ khôn khéo như Nguyễn Huệ nói “Người khéo thắng là thắng ở chỗ rất mềm dẻo”

Một nước nhỏ bị một nước lớn đang lúc cường thịnh chinh phục và nôdịch, lại có thể tự giải phóng hoàn toàn bằng những chiến thắng quân sự hết sứclẫy lừng trong một thời gian ngắn như vậy, thì đó là một sự kiện hiếm có trongthời đại bấy giờ Điều đó chứng tỏ rằng vào thế kỉ XX dân tộc Việt Nam đã làmột dân tộc trưởng thành, có ý thức dân tộc sâu sắc, có sức sống phi thường vànăng lực sáng tạo phong phú Đó là một dân tộc đã có hàng ngàn năm lịch sửđấu tranh dựng nước và giữ nước, một dân tộc anh hùng và không một thế lựcxâm lược nào có thể khuất phục nổi

1.3.3 Nghệ thuật lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh

Nghệ thuật lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh xuấtphát từ điều kiện thực tiễn chiến tranh ở nước ta Một nước đất không rộng, ngườikhông nhiều, luôn phải chống lại nhiều kẻ thù lớn mạnh, chúng có lực lượng quânđội, trang bị vũ khí, kinh tế lớn hơn ta rất nhiều lần Đứng trước một kẻ thù lớnmạnh như thế phải làm thế nào để không bị đè bẹp? Làm thế nào để nắm quyềnchủ động? Làm thế nào để xoay chuyển tình thế? Đó là vấn đề tưởng chừng nhưkhông thể trong cuộc đối đầu giữa một quốc gia nhỏ bé với những kẻ thù lớnmạnh Tuy thế nhưng lịch sử Việt Nam chứng minh được rằng kẻ địch dù có đến

từ đâu, lớn mạnh cỡ nào ta cũng tìm cách tiêu diệt chúng Trong binh pháp người

việt, kỹ thuật lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh đã trở thành

nghệ thuật quân sự Những đội quân xâm lược có tiềm lực mạnh luôn muốn đánhnhanh và chúng chắc chắn rằng nếu cự lại sức mạnh của chúng thì chúng ta khôngthể tồn tại được lâu, thế nên thay vì chọn cách đánh đối đầu ngay như ý muốn củagiặc ta lại tìm cách làm suy yếu giảm sức mạnh của địch Đó là bằng thế trận

chiến tranh nhân dân rộng khắp, bằng sức mạnh thoắt ẩn, thoắt hiện và dường như

ở đâu cũng có lực lượng của ta đánh địch

Trong các cuộc chiến tranh giải phóng và giữ nước của dân tộc, nghệthuật quân sự Việt Nam có nhiều sáng tạo và linh hoạt, phù hợp với tương quanlực lượng giữa địch và ta để định ra phương thức sử dụng lực lượng phù hợp vớitình hình đặc điểm của từng cuộc chiến tranh Lịch sử chống giặc ngoại xâm của

dân tộc ta mỗi thời một khác nhưng đều để lại truyền thống “Biết địch, biết ta trăm trận không nguy”, nghệ thuật sử dụng lực lượng trên cơ sở đánh giá địch

một cách chính xác, từ so sánh lực lượng và phân tích thế địch, thế ta, dự báohình thái đôi bên sẽ diễn biến trên chiến trường từ đó đưa ra phương thức đểđánh địch Đánh giá so sánh lực lượng địch ta là nghệ thuật quân sự của dân tộc

để vận dụng quan điểm tổng hợp không chỉ dựa vào số lượng quân đội, vũ khí,phương tiện mà còn xem xét toàn diện: quân sự, kinh tế, chính trị, văn hoá, vậtchất và tinh thần, số lượng và chất lượng, điều kiện thế giới và trong nước cóliên quan đồng thời không chỉ nhìn trước mắt, ban đầu, tìm ra chỗ mạnh, chỗyếu của mỗi bên để định ra hình thức và phương thức cho phù hợp Hầu hết cácnhà quân sự của ta đều hiểu rõ ta không chỉ có yếu mà còn có mạnh, hơn nữa cócái rất mạnh cơ bản, còn địch không phải chỉ có mạnh mà còn có cái yếu, cónhững chỗ yếu rất cơ bản, cái yếu chí mạng, cái tất yếu dẫn đến yếu

Do đó, đối với một dân tộc nhỏ bé như chúng ta nếu không biết lựa sứcmình thì không bao giờ có thể đánh bại được kẻ thù hùng mạnh Vì thế chủ độngbất ngờ là mạch sống tác chiến trong nghệ thuật quân sự của dân tộc ta

Nghệ thuật đánh giặc dùng nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh đã có bước phát triển mới, được vận dụng rất linh hoạt trong chiến tranh,

chiến lược và chiến đấu Quân dân ta kết hợp rất chặt chẽ mưu, kế, thế, thời,lực để nâng cao sức mạnh chiến đấu đạt hiệu quả đánh tan mọi âm mưu, thủđoạn của kẻ thù

Qua đó cho thấy nghệ thuật dùng nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh là nghệ thuật đánh giặc độc đáo, sáng tạo của dân tộc ta Đòi hỏi

các nhà lãnh đạo, chỉ huy phải có tài thao lược, biết động viên, phát huy sức

mạnh toàn diện, vận dụng cách đánh phải tạo ra được nhiều lợi thế hơn kẻ thù,

để tiêu diệt chúng Trong đánh giặc nếu ta chưa tạo được lợi thế hơn địch, thìnhất thiết phải tập trung binh lực mạnh để đánh thắng chúng Nó đã trở thành nétđặc sắc trong nghệ thuât đánh giặc truyền thống của dân tộc ta

1.3.4 Nghệ thuật kết hợp đấu tranh giữa các mặt trận quân sự chính trị, ngoại giao, binh vận

Nghệ thuật chiến tranh nhân dân của dân tộc ta là giải quyết mối quan hệ

giữa đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị, đấu tranh ngoại giao, binh vận,địch vận và các mặt đấu tranh khác trong cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện

và lâu dài Vì vậy sự kết hợp giữa các mặt đấu tranh quân sự, đấu tranh chính trị,đấu tranh ngoại giao và đấu tranh binh vận trong chiến tranh là nét điển hìnhtrong nghệ thuật đánh giặc của tổ tiên ta

Trong chiến tranh, đấu tranh quân sự là điều diễn ra rất tất yếu, và có tínhquyết định trực tiếp đến thắng lợi của cuộc chiến tranh Phải tổ chức thực hànhcác phương thức tác chiến, huy động lực lượng đánh giặc, thực hiện các hìnhthức, thủ đoạn chiến đấu rất linh hoạt sáng tạo, tiêu diệt nhiều sinh lực địch tạolợi thế cho các mặt trận khác Lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta đã chỉ rarằng: nhân dân ta luôn phải đối chọi với những kẻ thù mạnh hơn ta về mọi thứ,

âm mưu của chúng rất nham hiểm, xảo quyệt Muốn đánh thắng, làm chúnghoàn toàn thất bại về ý đồ xâm lược của chúng thì phải đánh thật mạnh, tiêu diệtnhiều binh lực, phá huỷ nhiều phương tiện vật chất của chúng mới làm chochúng suy yếu mà đi tới thất bại Song mặt khác phải tìm cách khoét sâu nhượcđiểm, yếu điểm của quân xâm lược về mặt tinh thần thì thắng lợi của ta mới trọnvẹn, giảm bớt được thương vong tổn thất to lớn với ta Đấy chính là nghệ thuậtphải biết dựa vào thế mạnh, thế thắng của ta mà làm công tác chính trị binh vân,

ngoại giao Thế mạnh của ta là yếu tố chính nghĩa, thế thắng của ta là thế trận chiến tranh nhân dân Dựa vào hai thế đó và kết hợp một cách chặt chẽ giữa các

mặt trận để giành thắng lợi trong chiến tranh

Đánh giặc đến xâm lược đất nước mình, tất yếu là một cuộc chiến tranhchính nghĩa, là thế mạnh về chính trị của nhân dân ta Phát huy cao độ yếu tố

chính nghĩa của chiến tranh chống xâm lược đánh vào quân xâm lược phi nghĩa.Dân tộc ta luôn tìm cách làm rõ mục đích chiến đấu chống quân xâm lược, phânbiệt rõ tính chất chính nghĩa của ta và tính chất phi nghĩa của chiến tranh xâmlược, tạo ra sự nhất trí của nhân dân ta, lôi kéo được những phần tử trong binhlính địch đứng vào trong hàng ngũ của ta chống lại quân xâm lược, thu hút sựđồng tình ủng hộ của nhân dân tiến bộ trong nước và trên thế giới

Bên cạnh đó mặt trận ngoại giao cũng rất được chú trọng, ngày càng pháttriển và trở thành một mặt trận phối hợp hiệu quả với đấu tranh quân sự, chínhtrị, đánh mạnh vào ý chí xâm lược của kẻ thù, làm sáng tỏ giá trị nhân văn quân

sự của ta Ngoại giao đã tích cực, chủ động, luôn giương cao ngọn cờ vì hoàbình, độc lập dân tộc, kiên trì kết hợp đấu tranh chính trị, tập trung làm rõ chínhnghĩa của ta, vạch trần những âm mưu thủ đoạn và tội ác của kẻ thù Mỗi khidành được thắng lợi trên mặt đấu tranh quân sự, chính trị, ông cha ta đều cử sứ

giả “Bàn hoà” với địch; tu sửa lại các con đường, cung cấp lương thảo cho hàng

binh của địch khi thất bại trở về nước tất cả việc làm đó với mục đích là để dậptắt muôn đời chiến tranh

Xuất phát từ tư tưởng “Lấy đại nghĩa thắng hung tàn, đem chí nhân thay cường bạo”, đây là một nội dung mang bản chất chính nghĩa trong nghệ thuật

tác chiến kết hợp với binh vận, địch vận, nó thể hiện tính nhân đạo sâu sắc trong

truyền thống dân tộc “đánh người quay đi, không đánh người trở lại”, có nghĩa

rằng đối với binh lính địch đã bị bắt làm tù binh hoặc đã đầu hàng thì ta luôn cóchính sách đối xử tử tế với họ

Kết hợp giữa đấu tranh quân sự, đấu tranh chính trị, binh vận, địch vậnvới đấu tranh ngoại giao, tiến công địch toàn diện đã thể hiện tính độc đáo sángtạo, vô cùng phong phú và linh hoạt Nghệ thuật kết hợp cần phải luôn nắm chắcthắng lợi của đấu tranh quân sự, chính trị, binh vận, địch vận làm cơ sở và thếmạnh cho tiến công ngoại giao phát triển Điểm nổi bật ở đây không chỉ là pháttriển đấu tranh quân sự ở mức cao mà còn là sự hình thành và phát triển kháhoàn thiện một nghệ thuật đấu tranh chính trị đặc sắc, làm cho chính trị khôngchỉ là nền tảng cơ bản của cuộc chiến tranh mà còn là phương thức tiến công