Copy of doi moi pp day hoc

phong trào tự học, tự đào tạo thờng xuyên liên tục và rộng khắptrong toàn dân nhất là thanh niên...''Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã xác định những quan điểm và phơng hớng cơ bản về

Phần Mở đầu

1, Lí do chọn đề tài

Trong mỗi Quốc gia giáo dục đóng vai trò đặc biệt quantrọng trong chiến lợc phát triển bởi'' Giáo dục và đào tạo là chìakhoá để mở cửa tiến vào tơng lai'' Sự nghiệp Công nghiệp hoá,Hiện đại hoá đất nớc đòi hỏi giáo dục phải đào tạo nên nhữngcon ngời năng động, tự chủ, sáng tạo, giàu lòng nhân ái, phảinang cao chất lợng giáo dục mà một trong những giải pháp có tính

chiến lợc là việc''đổi mới công tác quản lí giáo dục'' từ cấp

Trung ơng đến cấp cơ sở, đổi mới công tác quản lí trờng học,trọng tâm là đổi mới quản lí dạy và học Hơn nửa thế kỉ quanền giáo dục cách mạng Việt Nam đã đạt đợc những thắng lợi vợtbạc,nhng so với yêu cầu của thời đại chất lợng vẫn cha thực sự đápứng và còn nhiều bất cập Nâng cao chất lợng nhà trờng là vấn

đề cốt tử của ngành giáo dục, là trung tâm chú ý của cáo nhàgiáo cũng nh mọi thành vien trong xã hội Nghị quết hội nghị lầnthứ IV Ban chấp hành Trung ơng Đảng khoá VI đã chỉ rõ:'' Phải xác

định lại mục tiêu, thiết kế lại chơng trình, kế hoạch, nội dung,phơng pháp giáo dục đào tạo Đổi mới phơng pháp dạy học ở tấtcả các bậc học ,cấp học áp dụng những phơng pháp giáo dục hiện

đại để bồi dỡng học sinh năng lực t duy sáng tạo và năng lực giảiquyết vấn đề.''

Nghị quyết hội nghị lần thứ II Ban cháp hành Trung ơng

Đảng khoá VIII cũng neu:'' đỏi mới mạnh mẽ phơng pháp giáo dục

đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thànhnếp t duy sáng tạo của ngời học Từng bớc áp dụng phơng pháp tiêntiến, phơng pháp hiện đại vào quá trình dạy học phát triển

phong trào tự học, tự đào tạo thờng xuyên liên tục và rộng khắptrong toàn dân nhất là thanh niên ''

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã xác định những quan

điểm và phơng hớng cơ bản về phát triển giáo dục đào tạo đólà: Đổi mới t duy giáo dục một cách nhất quán từ mục tiêu ,chơngtrình,nội dung, phơng pháp đến cơ cấu và hệ thống tổ chức,cơchế quản lí để tạo đợc chuyển biến cơ bản và toàn diện củanền giáo dục nớc nhà tiếp cận với trình độ khu vực và thế giới.utiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lợng dạy và học.Nâng caochất lợng đội ngũ giáo viên và tăng cờng cơ sở vật chất của nhàtrờng, phát triển khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của ngờihọc

Mục tiêu cơ bản của điịnh hớng chiến lợc phát triển giáo dục

và đào tạo trong thời kì" Công nghiệp hoá, hiện đại hoá" đất nớc

đó là : Tạo bớc chuyển biến cơ bản vì chất lợng giáo dục theo ớng tiếp cận với trình độ tiên tiến của thế giới phù hợp với trình

h-độ của Việt Nam, phục vụ thiết thựccho sự phát triển kinh tế vàxã hội của đất nớc của từng vùng, từng địa phơng, hớng tới một xãhội học tập Phấn đấu đa nền giáo dục nớc ta thoát khỏi tìnhtrạng tụt hậu trên một số lĩnh vực so với các nớc phát triển trongkhu vực Ưu tiên nâng cao chất lợng đào tạo nhân lực, đặc biệtchú trọng nhận lực khoa học công nghệ trình độ cao cán bộquản lí kinh doanh giỏi và công nhân kĩ thuật lành nghề trựctiếp góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Đổi mớimục tiêu, nội dung phơng pháp, chơng trình giáo dục các cấp học

và trình độ đào tạo phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêucầu vừa tăng qui mô vừa nâng cao chất lợng, hiệu quả, đổi mới

phơng pháp day Học, đổi mới quản lí giáo dục tạo cơ sở pháp lí

và phát huy nội lực phát triển giáo dục

Để đạt đợc những mục tiêu trên, nhà trờng đóng một vai tròcực kì quan trọng Nhà trờng không chỉ là nơi truyền thụ trithức cho học sinh mà còn rèn luyện cho học sinh ý thức, hành viứng xử trong lối sống cho phù hợp với đạo đức của con ngời mớiViệt Nam XHCN Chính vì vậy ngời hiệu trởng Tiểu học phảinắm vững dợc những đặc thù của trờng Tiểu học để phát huy

đúng hớng và có hiệu quả việc chỉ đạo những hoạt động dạy vàhọc trong nhà trờng nhằm nâng cao chất lợng dạy và học nhằm

đảm bảo mục tiêu phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh

Một trong những vấn đề cơ bản và quan trọng tác động

đến chất lợng đào tạo đó là phơng pháp dạy học.Trong nhữngnăm gần đây việc đổi mới phơng pháp dạy học đang đợc tiếnhành khẩn trơng sôi nổi mạnh mẽ với qui mô rộng lớn Trung tâmnghiên cứu nội dung và phơng pháp giáo dục phổ thông thuộcviện KHGD đã đề xuất nghiên cứu đề tài:'' Đổi mới phơng phápdạy học ở Tiểu học'' với mong muốn là nâng cao chất lợng Giáo dụcTiểu học và đổi mới phơng pháp dạy học trở thành nhu cầu cấpthiết của Tiểu học Một phong trào đổi mới phơng pháp dạy học

đã và đang phát triển, cũng đã mang lại nhiều kết quả tốt đẹphứa hẹn nhiều triển vọng phía trớc.Trong những năm học gần

đây , trờng Tiểu học Phú Nhuận đã cố gắng và có nhiều thànhcông bớc đầu trong việc đổi mới phơng pháp dạy học nói chung

và môn Toán nói riêng theo hơng phát huy tính tích cực học tậpcủa học sinh nhằm dào tạo ra những thế hệ trẻ thông minh,năng

động,sáng tạo, góp rhần tạo tiền đề đào tạo nguồn nhân lựcphục vụ sự nghiệp Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nớc

Từ những yêu cầu và nhiệm vụ cấp bách của việc nâng caochất lợng và hiệu quả đào tạo trong sự nghiệp giáo dục, nhận thức

đợc ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đổi mới phơng pháp dạyhọc các môn học nói chung và môn Toán nói riêng đã thôi thúc tôichọn đề tài:'' Hiệu trởng chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy họcmôn Toán ở trờng Tiểu học Phú Nhuận theo hớng phát huy tínhtích cực học tập của học sinh''

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất và phân tích một số biện pháp chỉ đạo đổi mớiphơng pháp dạy học môn Toán ở trờng Tiểu học theo hớng phát huytính tích cực học tập của học sinh, góp phần triển khai có hiệuquả chơng trình SGK mới và nâng cao chất lợng giáo dục Tiểuhọc

3 Đối tợng nghiên cứu

Các biện pháp chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học mônToán theo hớng phát huy tính tích cực học tập của học sinh ở tr-ờng Tiểu học Phú Nhuận NhThanh.Thanh Hoá

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Một số vấn đề lí luận về công tác chỉ đạo đổi mới phơngpháp dạy học môn Toán ở trờng Tiểu học theo hớng phát huy tínhtích cực học tập của học sinh

5.2 Thực trạng dạy học và chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy họcmôn Toán ở trờng Tiểu học,Phú Nhuận, Nh Thanh Thanh Hoá.

5.3 Đề xuất các biện pháp chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy họcmôn Toán ở trờng Tiểu học Phú Nhuận theo hớng phát huy tínhtích cực học tập của học sinh

6 Phơng pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phơng pháp nghiên cứu lí luận:

Đọc tài liệu, tra cứu các văn bản nghị quyết

6.2 Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:

Điều tra, khảo sát, phỏng vấn, quan sát, tổng kết kinhnghiệm

+ Chơng II: Thực trạng dạy học và chỉ đạo đổi mới phơng phápdạy học theo hớng phát huy tính tích cực học tập của học sinh ởtrờng Tiểu học, Phú Nhuận, Nh thanh, Thanh Hoá

+ Chơng III: Đề xuất một số biện pháp chỉ đạo và việc cải tiến

đổi mới phơng pháp dạy học môn Toán theo hớng phát huy tínhtích cực của học sinh ở trờng Tiểu học Phú Nhuận 3 Phần Kếtluận

Phần Nội dungChơng 1 Cơ sở lí luận của công tác chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng phát huy tính tích cực của học sinh

1 Từ khi cách mạng tháng Tám thành công đến nay, Đảng và Nhànớc ta tuân theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn luôn coicon ngời là vốn quí nhất,là nguồn lực hàng đàu của đất nớc cần

đợc coi trọng nuôi dỡng và phát triển không ngừng

Con ngời là không lặp lại, sự trởng thành và phát triển củamỗi con ngời đều đợc đánh dấu bằng một loạt những vấn đề và

đòi hỏi riêng, điều này đòi hỏi phải tôn trọng nhu cầu, hứng thú,năng lực, thói quen của từng ngời Điều này lại càng cần đợc coitrọng trong việc giáo dục Để thực hiện thắng lợi sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá cần giáo dục thế hệ trẻ trở thành nhữngcon ngời'' năng động, sáng tạo, có năng lực giải quyết vấn đề'',những con ngời tự tin, có trách nhiệm, có hành động phù hợp vớigiá trị nhân văn và công bằng xã hội Cần thực hiện một kiểu dạyhọc'' hớng tập trung vào đứa trẻ, trên cơ sở hoạt động của đứatrẻ''

Nghị quyết 40 Quốc hội khoá X đã chỉ rõ: Mục tiêu của việc

đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông là xây dựng nội dungchơng trình, phơng pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mớinhằm nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứngyêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nớc, phù hợp với thực tiễn và truyền thống ViệtNam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nớc phát triểntrong khu vực và trên thế giới

Tại điểm 2 điều 28( Luật giáo dục 2005) có ghi:'' Phơngpháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ

động sáng tạo của học sinh;phù hợp với đặc điểm của từng lớphọc, môn học; bồi dỡng phơng pháp tự học, khả năng làm việctheo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn;tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập chohọc sinh.''

'' Đổi mới phơng pháp dạy học có vị trí đặc biệt quan trọng vìhoạt động dạy học là hoạt động chủ yếu trong nhà trờng và xétcho đến cùng thì khoa học giáo dục là khoa học về phơng pháp,sáng tạo về khoa học giáo dục thực chất là sáng tạo về phơngpháp giáo dục trong đó có phơng pháp dạy học Hơn nữa ở cácbậc học càng thấp vai trò của phơng pháp càng quan trọng.Đặcbiệt, bậc học Tiểu học là bậc học nền tảng lại bao gồm số họcsinh đông đảo nhất''

( Trích th của nguyên Bộ trởng Bộ giáo dục gửi cán bộ giáo viênTiểu học toàn quốc tham gia hội thảo'' Đổi mới phơng pháp dạyhọc Tiểu học'' tổ chức tại Hà Nội tháng 4 năm 1995)

hình thành và phát triển nhân cách con ngời mới Vì vậy cuộccách mạng về phơng pháp là yêu cầu tất yếu của thời đại mới.Đặcbiệt đổi mới phơng pháp dạy học ở Tiểu học là vấn đề cấp thiếttạo đà cho một thế hệ học sinh vững bớc trên con đờng học vấn

2 Bản chất của dạy học theo hớng phát huy tính tích cực học tập của học sinh

2.1 Tại sao phải đổi mới phơng pháp dạy học

Chúng ta đang sống và làm việc trong một nèn kinh tế nôngnghiệp, để phát triển và trở thành một nớc có nền kinh tế công

nghiệp, đòi hỏi phải vó những con ngời năng đông sáng tạo,cóbản lĩnh, dám nghĩ, dám làm.Ngày nay sự phát triển của khoahọc và công nghệ vô cùng mạnh mẽ,với những thay đổi đangdiễn ra hàng ngày, hàng giờ, đòi hỏi giáo dục phải đào tạo ranhững con ngời thích ứng, nắm bắt đợc tiến bộ khoa học kĩthuật để tham gia vào đời sống xã hội.( Thời kì CNH,HĐH)

Vì vậy các nhà trờng cần đièu chỉnh cách nghĩ, cách làm chophù hợp với sự chỉ đạo về đổi mới nội dung và phơng pháp dạyhọc cho nên sự đổi mới của ngành giáo dục là tất yếu

Phơng pháp dạy học cũ là thông tin một chiều từ thày đếntrò.Việc phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinhcha đợc quan tâm.Trong các giờ học, giáo viên truyền thụ các kiếnthức trong sách giáo khoa đến học sinh một cách gò bó, áp đặt.Học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, chỉ biết làm theo mẫu

định sẵn, không vận dụng đợc vào thực hành hoặc vận dụngmột cách máy móc Chính vì vậy dẫn đến khả năng t duy củahọc sinh bị hạn chế, học sinh không thích ứng đợc những thay

đổi của cuộc sống Năng lực của học sinh không có điều kiệnbộc lộ và phát triển

Tiểu học là bậc học đầu tiên trẻ đợc tiếp cận với phơng pháp nhàtrờng, những gì học đợc ở trờng Tiểu học sẽ theo các em suốtcuộc đời Vì vậy phải rèn cho các em tính năng động sáng tạo.Muốn vậy phải đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng phát huytính tích cực học tập của học sinh

2.2 Bản chất của dạy học phát huy tính tích cực học tập của họcsinh

Dạy học theo hớng phát huy tính tích cực học tập của học sinh

đ-ợc hiểu là mọi hoạt động của các lực lợng giáo dục đều đặt

quyền lợi của học sinh lên hàng đầu.Trong đó quyền lợi cao nhất

là tự mình đợc tìm hiểu, đợc trao đổi thực hành cùng với thầygiáo,cô giáo học sinh tự tìm ra chân lí của bài học.Dần dần biếncác tri thức của nhân loại thành tri thức của mình để hoàn thiệntừng bớc nhân cách con ngời mới Cốt lõi của việc dạy học tiếp cậnvào học sinh là đa học sinh từ tiếp thu thụ động sang tiếp thuchủ động tri thức nhân loại.Dới sự định hớng dẫn dắt của giáoviên, học sinh đợc tự mình suy nghĩ theo lối của mình trên cơ

sở tác động là ý kiến của các bạn, Không chỉ chủ động trongviệc tìm ra chân lí của bài học, học sinh còn học cách hoàmình vào tập thể, học cách giao tiếp, cách làm thông qua đóhoàn thiện nhân cách của mình.Bản chất của quá trình dạy họcnhằm phát huy tính tích cực hoá hoạt động của học sinh là:

Việc dạy học phải xuất phát từ hiệu quả học tập của học sinh, từnhu cầu, động cơ, đặc điểm ngời học Nhu cầu học tập củahọc sinh phần nào đã phản ánh nhu cầu chung của xã hội nhngvẫn mang những nét riêng Việc dạy học phải đợc tiến hành trênnhững hiểu biết tối thiểu về năng lực hiểu biết của học sinh tạithời điểm đó

+ Không yêu cầu quá cao hay quá thấp về kiến thức so với nhậnthức của học sinh

em theo ý mình Phải phân chia đối tợng cụ thể trong lớp để cócác biện pháp tác động phù hợp Thờng xuyên động viên khuyếnkhích các em nâng cao phong trào tự kiểm tra, tự đánh giá quátrình học tập của mình để vơn tới phơng pháp học tập có hiệuquả nhất.

Bản chất của vấn đề đợc thể hiện rõ hơn ở các tiêu chí sau:

* Mục đích dạy học: Tập dần cho học sinh những thích ứng với

đời sống xã hội, hoà nhập và góp phần phát triển cộng đồng, tôntrọng nhu cầu lợi ích khả năng của học sinh Quá trình học tậpcủa học sinh đợc quan tâm hàng đầu.Điểm nổi bật của vấn đềchính là phát triển kĩ năng '' học cách học'' tức là kĩ năng màhọc sinh tự học,tự dáp ứng yêu cầu và đáp ứng đợc sự bùng nổ vềthông tin, sự tác động nhiều mặt của xã hội

* Nội dung dạy học: Không nặng về kiến thức hàn lâm mà nộidung thiết thực hơn với đời sống Đề cao kĩ năng thực hành,vậndụng kiến thức lí thuyết năng lực phát hiện và giải quyết các vấn

- Giáo án không mang tính khuôn mẫu cứng nhắc mà đợc thiết

kế theo mảng nên dễ điều chỉnh theo diễn biến của lớp học

- Giờ học đợc giáo viên linh hoạt tác động tới mọi đối tợng tạo điềukiện cho học sinh bộc lộ khả năng.

* Hình thức tổ chức dạy học:

- Học sinh đợc bố trí chỗ ngồi phù hợp với từng hoạt động của tiếthọc Hình thức học tập đa dạng và phong phú,nhiều bài học đợctiến hành trong phòng thí nghiệm tại vờn trờng, ngoài trời, việnbảo tàng hay các cơ sở sản xuất

* Đánh giá

Học sinh tự đánh giá lẫn nhau về mức độ đạt đợc các mục tiêutrong từng nội dung học, từ đó bổ khuyết những thiếu sót chonhau

( Định hớng, chỉ đạo,điều khiển,cố vấn, trọng tài)

3.1 Khái niệm quản lí và quản lí trờng học

* Khái niệm quản lí

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về ''quản lí'' nên có nhiều cách

định nghĩa khác nhau:

- Quản lí là tổ chức và điều khiển các đối tợng và các hoạt độngtrong phạm vi xác định nhằm đạt đợc hiệu quả tốt theo mục tiêu

dự định

- Theo các nhà khoa học quản lí nớc ngoài:'' Quản lí là thiết kế vàduy trì một môi trờng mà trong đó các cá nhân làm việc vớinhau trong nhóm, có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mụctiêu đã định''

- Quản lí là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hớng củachủ thể quản lí( ngời quản lí hay tổ chức quản lí) nên kháchthể( đối tợng) quản lí về các mặt chính trị, văn hoá, xã hội- kinhtế Bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyêntắc, các phơng pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi tr-ờng và điều kiện cho sự phát triển của đối tợng

Tóm lại: Có nhiều cách diễn đạt khác nhau về khái niệm quản línhng có thể hiểu:

- Quản lí là hoạt động tiến hành trong một tổ chức hoặc mộtnhóm xã hội

- Quản lí là hoạt động phối hợp giữa chủ thể và khách thể quản

lí nhằm đạt đợc mục tiêu đã định

* Quản lí trờng học

'' Quản lí trờng học có thể hiểu là một chuỗi tác động hợp lí cómục đích, tự giác, hệ thống, có kế hoạch mang tính tổ chức sphạm của chủ thể quản lí đến tập thể giáo viên và học sinh,

đến những lực lợng giáo dục trong và ngoài nhà trờng nhằm huy

động họ cùng công tác phối hợp, tham gia vào mọi hoạt động củanhà trờng làm cho quá trình này vận hành tối u việc hoàn thànhnhững mục tiêu dự kiến''

3.2 Chức năng chỉ đạo trong quản lí trờng học

Quản lí là quá trình hoạt động của chủ thể quản lí nhằm thựchiện các chức năng quản lí nhằm đa hệ thống quản lí tới mụctiêu đã định Nó đợc diễn ra theo các chứcsau:

đã đề ra

Chức năng chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hởng tới hành vithái độ của ngời khác, nhằm đạt tới mục tiêu với chất lợng cao

Về mặt hình thức chức năng chỉ đạo là chức năng thứ 3 trongmột quá trình quản lí Nó có vai trò cùng với chức năng tổ chức

để thực hiện hoá mục tiêu.Chức năng chỉ đạo đợc xác định từviệc điều hành và hớng dẫn các hoạt động nhằm đạt đợc cácmục tiêu có chất lợng và hiệu quả Bản chất của chức năng chỉ

đạo là quá trình tác động và ảnh hởng của chủ thể quản lí tớinhững ngời khác nhằm biến những yêu cầu chung của tổchức( của hệ thống giáo dục, của đơn vị giáo dục ) thành nhucầu của mọi thành viên trong tổ chức để mọi ngời tích cực , tự

giác mang hết khả năng để làm việc nên chức năng chỉ đạo làcơ sở để phát huy các động lực cho việc thực hiện các mục tiêuquản lí và góp phần tạo nên chát lợng, hiệu quả cao cho các hoạt

động

Trong quản lí trờng học, nhà quản lí đặt ra đợc kế hoạch tối u,

có phơng pháp tổ chức khoa học nhng không làm tốt công tácchỉ đạo thì sẽ không đạt hiệu quả mong muốn Trái lại, nếu có

kế hoạch tốt, phơng pháp tổ chức và kiểm tra hợp lí, cộng với sựchỉ đạo sát sao khoa học thì sẽ đạt đợc kết quả quản lí tối u

Nh vậy chỉ đạo là khâu rất quan trọng trong các chức năng trên

4 Vai trò, nhiệm vụ của ngời Hiệu trởng trong việc quản lí nhàtrờng và chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học

Trong nhà trờng ngời Hiệu trởng có vai trò quan trọng trong việcchỉ đạo mọi hoạt động trong đó có việc chỉ đạo đổi mới ph-

ơng pháp dạy học nhằm nâng cao chất lợng giáo dục và hiệu quảquả đào tạo Thực hiện chức năng chỉ đạo trong quản lí nhà tr-ờng tức là hiệu trởng phải tác động gây ảnh hởng tới hành vi thái

độ của con ngời trong tổ chức

Các hoạt động và hành vi của con ngời do trung ơng thần kinhchỉ huy và kiểm soát Muốn cho con ngời có sự tiến bộ tronghành động và hành vi phải biết tìm cách làm cho đầu con ngờisáng ra, sáng hơn lên Các hoạt động và ứng xử của con ngời hầuhết dựa trên hai quá trình: hng phấn và ức chế.Những gì hìnhthành ở con ngời đều từ từ và mất đi từ từ.Phải quyết tâm đổimới và biết cách đổi mới trong mọi hoạt động, hành vi nhng phảihiểu và thừa nhận yếu tố thời gian vì vậy ngời hiệu trởng phảibiết tạo hng phấn trong quản lí nhà trờng Con ngời thờng quantâm thực hiện trớc hết những gì cần thiết cho bản thân và sát

thực tế.Những thứ viển vông xa vời hão huyền không thu hút vàhấp dẫn họ, có chăng chỉ là nhất thời Ngời hiệu trởng cần đặt

ra những nhiệm vụ mà mục tiêu vừa sức với mỗi ngời trong tổchức và với tổ chức

Con ngời thờng chỉ thực hiện tốt những gì họ hiểu, biết và thấy

có lợi Khi thực hiện quyền chỉ huy và giao nhiệm vụ phải làmcho cấp dới hiểu rõ nhiệm vụ, biết cách làm để đạt mục tiêu vàcũng chỉ rõ cho họ thấy nếu họ làm tốt họ sẽ đạt đợc điều gì.Ngời hiệu trởng cần tránh để xảy ra xúc phạm nhau nghiêm trọng

đối với cấp dới

Trong việc chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học ngời hiệu trởngphải làm cho mọi giáo viên nhận thức đúng đắn về các phơngpháp dạy học, về yêu cầu và tính tát yếu của việc đổi mới phơngpháp dạy học cho phù hợp với mục tiêu, nội dung, chơng trình SGKcủa bậc Tiểu học để cho họ thấy cần phải làm, muốn làm và biếtlàm Phải làm cho giáo viên thấy đợc lợi ích của việc đổi mới, tạocho họ hng phấn muốn đổi mới phơng pháp dạy học và phải tiếnhành từng bớc, không đợc nóng vội, không thể đốt cháy giai

- Các kiến thức kĩ năng của môn Toán ở Tiểu học có nhiều ứngdụng trong đời sống, cần thiết cho ngời lao động, chúng hỗ trợtốt cho các môn học khác ở Tiểu học và là cơ sở dể học tiếp mônToán ở trung học.

- Môn Toán giúp học sinh nhận biết các mối quan hệ về số lợng vàhình dạng không gian của thé giới hiện thực Nhờ dó mà học sinh

có phơng pháp nhận thức một số mặt của thế giới xung quanh vàbiết cách hoạt động có hiệu quả trong đời sống

- Môn Toán góp phần hình thành những cơ sở của thế giới quankhoa học, rèn luyện phơng pháp suy nghĩ, phơng pháp suy luận,phơng pháp suy luận, phơng pháp giải quyết vấn đề; nó giúphọc sinh phát triển trí thông minh, cách suy nghĩ dộc lập, linhhoạt sáng tạo; nó góp phần vào việc hình thành các phẩm chấtcần thiết và quan trọng của ngời lao động mới nh: cần cù, cẩnthận, có ý thức vợt khó khăn, làm việc có kế hoạch, nền nếp vàkhoa học

5.1.2 Nhiệm vụ

Môn Toán ở Tiểu học có những nhiệm vụ cơ bản sau:

- Hình thành hệ thống các kiến thức cơ bản, đơn giản, có nhiềuứng dụng trong đời sống của số học bao gồm:cách đọc, viết, sosánh các số tự nhiên, phân số, số thập phân; một số đặc điểmcủa tập hợp số tự nhiên, số thạp phan; các phép tính trong tập hợp

số tự nhiên, số thập phân

- Có những hiểu biết ban đầu, thiết thực nhất về các đại lợng cơbản nh: độ dài, khối lợng, thời gian, diện tích , thể tích, dungtích và một số đơn vị thông dụng Biết sử dụng dụng cụ đểthực hành đo lờng; biết ớc lợng các số đo đơn giản

- Rèn luyện để nắm chắc kĩ năng thực hành tính nhẩm, tínhviết về 4 phép tính với số tự nhiên, số thạp phân, số đo các đại l-ợng.

- Biết nhận dạng và bớc đầu biết phân biệt một số các hìnhhình học thờng gặp Biét tính chu vi, diện tích, thể tích củamột số hình Biết sử dụng một số dụng cụ đơn giản để vẽhình

- Có những hiểu biết ban đầu, sơ giản về dùng chữ thay số, vềbiểu thức toán học và giá trị của biểu thức toán học, về phơngtrình và bất phơng trình đơn giản Biết tính giá trị các biểuthức số, giải một số phơng trình và bất phơng trình đơn giảnbằng phơng pháp phù hợp với Tiểu học

- Biết cách giải và cách trình bày bài giải với các bài toán có lờivăn Nắm chắc, thực hiện đúng qui trình giải bài toán Bớc đầubiết giải một số bài toán bằng các cách khác nhau

- Thông qua các hoạt dộng học tập toán để phát triển đúng mứcmột số khả năng trí tuệ và thao tác t duy quan trọng nhất nh: sosánh, phân tích tổng hợp, trừu tợng hoá, khái quát hoá, cụ thểhoá, lập luận có căn cứ, bớc đầu làm quen với các chứng minh đơngiản

- Hình thành tác phong học tập và làm việc có suy nghĩ, có kếhoạch, có kiểm tra, có tinh thần hợp tác, độc lập và sáng tạo, có ýchí vợt qua khó khăn , cẩn thận, kiên trì, tự tin

5.1.3 Môn Toán ở Tiểu học nhằm đạt các mục tiêu sau:

- Giúp học sinh có những kiến thức cơ bản ban đầu về số họccác số tự nhien, phân số, số thập phân ; các đại lợng thông dụng ;một số yếu tố hình học và thống kê đơn giản

- Hình thành các kĩ năng thực hành tính, đo lờng, giải bài toán

có nhiều ứng dụng thiết thực trong đời sống

- Bớc đầu phát triển năng lực t duy, khả năng suy luận hợp lí vàdiễn đạt ( nói và viết) cách phát hiện và cách giải quyết các vấn

đề đơn giản, gần gũi trong cuộc sống; kích thích trí tởng tợng;chăm học và hứng thú học tập toán; hình thành bớc đầu phơngpháp tự học và làm việc có kế hoạch khoa học, chủ động ,linhhoạt, sáng tạo

Trên đây là một số vấn đề lí luận có liên quan dến vấn đề chỉdạo đổi mới phơng pháp dạy học môn Toán với mong muốn hẹthống hoá lại để làm cơ sở cho việc chỉ đạo dạy học môn Toán ởTiểu học theo hớng phát huy tính tích cực học tập của học sinh

- Phải làm cho mỗi giáo viên nhận thức đợc sự cần thiết của việc

đổi mới PPDH nói chung và PPDH môn Toán nói riêng, theo địnhhớng: Trong quá trình dạy học Toán, ngời giáo viên là ngời tổ chức

và hớng dẫn hoạt động học tập của học sinh, mọi học sinh đều

hoạt động học tập để phát triển năng lực của cá nhân Đổi mớiPPDH ở Tiểu học không phải là loại bỏ các phơng pháp truyềnthống mà phải vận dụng các PPDH đó để tổ chức học sinh họctập theo kiểu mới; tạo điều kiện cho từng học sinh đợc tham giagiải quyết vấn đề( thờng là các bài toán có nội dung gần gũi với

đời sống hàng ngày) từ đó mà thu nhận tri thức mới và rèn luyện

kĩ năng

- Chú trọng bồi dỡng nang cao trình độ chuyên môn nghiệp vụcho giáo viên để họ có khả năng tổ chức các hoạt động học tậpcho học sinh theo định hớng đổi mới PPDH( học cá nhân, họctheo nhóm, học theo lớp, trò chơi học tập ) và có khả năng ứngphó kịp thời với những tình huống có thể xáy ra trong quá trình

tổ chức hoạt động cho học sinh

- Yêu cầu giáo viên phải mạnh đa các hình thức dạy học Toán mới

nh dạy học cá nhân, dạy học theo nhóm, dạy học theo lớp, dạy học

ở ngoài lớp, dạy học Toán thông qua các trò chơi học tập phù hợp vớitừng bài, từng nội dung cụ thể Xây dựng môi trờng giáo dục mới,trớc hết là môi trờng lớp học.Đổi mới phơng tiện dạy học nh: sửdụng phiếu học tập( phiếu học, phiếu thực hành, phiếu kiểmtra); các bộ đồ dùng học tập Toán cho từng học sinh; khuyếnkhích sử dụng các phơng tiện kĩ thuật hiện đại nếu có điềukiện

Ngời quẩn lí cần tạo mọi điều kiện để ngời dạy phát huy đợctính tính tích cực , chủ động, sáng tạo của ngời học Cần tổchức khảo sát trong nhiều năm về chất lợng và hiệu quả dạy họcToán Thông qua tổ chức các hội thảo chuyên đề về phơng phápdạy học Toán, thao giảng, trên cơ sở rút kinh nghiệm ở các tổ bộmôn Để đánh giá đúng năng lực và trình độ của đội ngũ giáo

viên trọng dạy học Toán, chỉ ra và phân tích nguyên nhânnhững hạn chế trong sử dụng PPDH để tìm cách khắc phục.Mặt khác dựa vào kết quả học tập của học sinh để định hớnglựa chọn PPDH phù hợp với từng đối tợng học sinh, nhằm tạo ra sựthống nhất giữa giáo viên và học sinh, tạo ra tâm thế cho ngờidạy và ngời học trong việc đổi mới PPDH Toán Nên khuyến khíchgiáo viên chủ động sáng tạo trong dạy học, không nên áp đặt theokhuôn mẫu có sẵn.

Do đặc điểm nhận thức của học sinh Tiểu học, trong quá trìnhdạy học Toán, giáo viên thờng phải vận dụng linh hoạt các phơngpháp nh: phơng pháp thuyết trình, phơng pháp giảng giải minhhoạ, phơng pháp gợi mở- vấn đáp, phơng pháp trực quan, phơngpháp thực hành- luyện tập, phơng pháp nêu vấn đề Mức độvận dụng từng phơng pháp trên ở từng loại bài học, ở từng lớp, từnggiai đoạn cũng không giống nhau

Trong chỉ đạo đổi mới PPDH Toán ở Tiểu học cần chú ý:

- Động viên, khuyến khích, tạo điều kiện, hớng dẫn và giao nhiệm

vụ cụ thể để giáo viên thực hiện thành công đổi mới phơng phápdạy học

- Phảỉ nắm đợc và hớng dẫn giáo viên thực hiện với tinh thầntrách nhiệm những qui định trong triển khai chơng trình Tiểuhọc mới, trong đó có những qui định về đổi mới phơng phápdạy học, phơng pháp giáo dục

- Phải có kế hoạch giúp giáo viên tự tin vào năng lực bản thân khithực hiên những đổi mới của môn Toán trong chơng trình Tiểuhọc mới Có nh thế giáo viên mới giúp học sinh tự tin, hứng thú vàtham gia tích cực, với ý thức trách nhiệm vào quá trình học tập

Đổi mới phơng pháp dạy học Toán phải phù hợp với điều kiện vàhoàn cảnh cụ thể

của từng nhà trờng Tiểu học, phải có các bớc đi phù hợp vói từnggiai đoạn, từng

vùng, tránh nóng vội, cực đoan, bảo thủ

Đổi mới PPDH Toán là một quá trình lâu dài, nó gắn bó chặtchẽ với đổi mới mục tiêu, nội dung, cơ sở vật chất và thiết bị,

đào tạo giáo viên, chỉ đạo và đánh giá của môn học ở mỗi địaphơng, mỗi trờng, mỗi lớp Tiểu học, tuỳ điều kiện và hoàn cảnh

cụ thể đều có thể tự xác định mức độ cách thực hiện đổi mớiPPDH theo khả năng và sự cố gắng của đơn vị mình

Đối với môn Toán, việc xây dựng một kế hoạch bài học chodạy học theo định hớng mới hoàn toàn không đơn giản, nhiều khiphải có sự kết hợp trí tuệ tập thể Vì vậy việc chỉ đạo tổchuyên môn phải cùng nhau thảo luận, bàn bạc và thống nhất quan

điểm dạy học những bài khó là rất cần thiết Ngoài ra cần có sựgiao lu thờng xuyên với các trờng s phạm ở địa phơng và nhữngtrờng Tiểu học có chất lợng tốt để học tập và trao đổi kinhnghiệm về vấn đề này

Chơng II Thực trạng dạy học và chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học môn Toán theo hơng phát huy tính tích cực học tập của học sinh ở trờng Tiểu học phú nhuận thanh hóa

dân trên địa bàn xã trong những năm gần đây đợc cải thiện

đang dần ổn định và phát triển

Tỉ lệ học sinh ra lớp 1 đảm bảo 100%, số học sinh khuyết tậtcũng đợc ra lớp hoà nhập cộng đồng Xã Phú nhuận là những đơn

vị có chất lợng giáo dục cao của ngành giáo dục huyện Quảng

X-ơng Là đơn vị sớm hoàn thành công tác phổ cập giáo dục Tiểuhọc đúng độ tuổi năm và đợc công nhận phổ cập giáodục trung học cơ sở năm

Đảng, chính quyền và nhân dân địa phơng luôn luôn quantâm tới sự nghiệp giáo dục, có biện pháp chỉ đạo, tạo điều kiện

hỗ trợ về cơ sở vật chất động viên tinh thần cán bộ giáo viên họcsinh nhà trờng Đa chỉ tiêu phấn đấu của nhà trờng về chất lợnggiáo dục vào nội dung kế hoạch hoạt động của xã trong từng năm

II Đặc điểm chung của trờng Tiểu học Phú Nhuận

1, Về cơ sở vật chất

Trờng có một dãy nhà 2 tầng với 8 phòng học ở khu trung tâm và 2phòng cấp 4.Một dãy nhà một tầng có phòng làm việc của Hiệu tr-ởng, phó hiệu trởng, phòng họp hội đồng, phòng th viện Đồ dùngthiết bị dạy học đợc trang bị tơng đối đầy đủ và sắp xếp khoahọc Tủ sách dùng chung phong phú về chủng loại sách tham khảotạo điều kiện cho giáo viên tự học nâng cao nghiệp vụ chuyênmôn Bàn ghế học sinh đầy dủ, đúng qui định Nhà trờng cókhối1, khối2, khối5 học 2 buổi /ngày còn lại khối 3 và khối 4 học 1buổi/ngày.Mỗi tuần có 2 buổi phụ đạo học sinh yếu kém Tổngdiện tích nhà trờng là m2 Với điều kiện cơ sở vật chất

nh vậy nên nhà trờng đang từng bớc xây dựng trờng chuẩn Quốcgia mức độ I

2 Về đội ngũ giáo viên

Nhà trờng có đội ngũ giáo viên trẻ ,nhiệt tình, yêu nghề, có tráchnhiệm trong công việc, mạnh dạn, chân thành,có ý thức vơn lên,

có tinh thần đồng đội cao Tập thể giáo viên nhà trờng là tập thể

s phạm tiên tiến nhiều năm.Đội ngũ giáo viên nhà trờng có trên90% là nữ, trình độ đào tạo đồng đều 100% đã có trình độ

đạt chuẩn và trên chuẩn Chất lợng giảng dạy của giáo viên mỗinăm có sự đổi mới rõ rệt.Trong giảng dạy việc truyền đạt kiếnthức theo yêu cầu của chơng trình luôn đúng và đủ Từng bàigiảng của giáo viên đã thể hiện rõ việc đổi mới phơng pháp dạyhọc.Hình thức tổ chức phong phú đa dạng khích lệ đợc tinhthần học tập và thu hút sự chú ý của các em

Các đồng chí lãnh đạo nhà trờng luôn quan tâm đến việc bồi

d-ỡg đội ngũ, nâng cao trình độ cho giáo viên Hiện nay đã có

đồng chí học xong đại học, có đồng chí đang theo học đạihọc năm học 2007- 2008

Bảng1: Tình hình đội ngũ giáo viên từ năm 2005-2006 đếnnăm học 2007- 2008

Năm học 2007- 2008 nhà trờng có học sinh, đa số học sinh cócha mẹ làm nông nghiệp Ngoài nhiệm vụ học tập là chính các

em thờng xuyên tham gia đầy đủ và có chất lợng các hoạt độngcủa Đội Tham dự nhiều kì thi do huyện tổ chức nh:'' Tuổi thơkhám phá'', '' Nét chữ, nết ngời'' Các em biết kính trọng thầycô giáo, đoàn kết với bạn bè, sống thẳng thắn, trung thực, yêu lao

động, luôn có ý thức tự rèn luyện và phấn đấu vơn lên

Kết qua học tập ngày một đợc nâng cao, trong 3 năm học gần

đây năm nào nhà trờng cũng có nhiều học sinh đạt học sinh giỏiTỉnh, giỏi Huyện các môn.Học sinh lớp 5 hoàn thành chơng trìnhtiểu học hàng năm đạt tỉ lệ cao.Học sinh lên lớp đạt chuẩn trungbình hàng năm đạt 95% Năm học 2007- 2008 nhà trờng khôngcòn hiện tợng học sinh ngồi nhầm lớp

Mặc dù đã đạt nhiều thành tích nh đã nêu trên nhng trên thực tếchất lợng học tập của học sinh còn nhiều điều phải quan tâm.Đó

là thói quen tự học, tự vận động trong quá trình học tập cũng nhkhả năng phân tích vấn đề, tìm ra kết luận trong bài học cònyếu phải trông chờ nhiều vào sự hớng dẫn của giáo viên Kĩ năngvận dụng vào luyện tập thực hành còn hạn chế do đó ảnh hởngkhông nhỏ tới kết quả học tập của các em

III Thực trạng chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học Toán theo

h-ơng phát huy tính tích cực học tập của học sinh ở trờng Tiểuhọc Phú Nhuận

1, Thực trạng đổi mới phơng pháp các môn học ở trờng Tiểu họcPhú Nhuận Trong những năm gần đây việc đổi mới phơng phápdạy học ở các nhà trờng Tiểu học trên cả nớc nói chung và ở trờngtiểu học Phú Nhuận nói riêng đã thu đợc nhiều kết quả đángmừng Cán bộ giáo viên trong nhà trờng đã xác định đợc đúng

tầm quan trọng của việc đổi mới phơng pháp dạy học và thấy rõ

đợc hiệu quả của nó.Một phong trào thi đua đổi mới phơng phápdạy học diễn ra sôi nổi trong toàn nhà trơng, trong từng tổchuyên môn.Các chuyên đề hội thảo về đổi mới phơng pháp dạyhọc và dạy đối chứng chuyên đề dợc nhà trờng tổ chức thờngxuyên liên tục Việc đổi mới phơng pháp dạy học đã thực sự có tác

động lớn tới chất lợng dạy học và hiệu quả đào tạo của nhà ờng.Tuy nhiên tâm lí ngại đổi mới cũng còn có ở nhiều giáo viên

tr-Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này đó là:

- Có những giáo viên cha nhận thức đợc đúng và đầy đủ về chủtrơng đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng phát huy tính tíchcực học tập của học sinh Cha nắm vững đợc yêu cầu cơ bản củacác phơng pháp dạy học cải tiến Giáo viên tiếp cận với các phơngpháp dạy học cải tiến qua việc nghe giảng,báo cáo chuyên đềcủa những giáo viên đi tiếp thu chuyên đề nhng số lần rất ít dớicác hình thức chuyên môn Mặc dù đa số các giáo viên đều cónhững tài liệu về đổi mới phơng pháp dạy học nhng sự tự thamkhảo ,tự nghiên cứu đối với lĩnh vực này còn hạn chế, chủ yếu làdựa vào kinh nghiệm của bản thân Cha chủ động sáng tạo tìm

ra cách dạy cho phù hợp với từng đối tợng học sinh

- Bên cạnh đó có những giáo viên ngại nghiên cứu, ngại tổ chức cáchình thức dạy học, ngại sử dụng đồ dùng trực quan, chỉ muốn dạy''chay'' cho nhanh không phải mất tời gian chuẩn bị đồ dùnggiảng dạy chính vì vậy họ chỉ sử dụng phơng pháp thuyết trình

là chính'' Thầy đọc ,trò ghi'',làm cho học sinh tiếp thu bài mộtcách thụ động, máy móc

Điều nầy ảnh hởng rất lớn đến chất lợng dạy học và quá trìnhquản lí của ngời Hiệu trởng

2 Thực trạng việc giảng dạy môn Toán ở Trờng Tiểu học PhúNhuận Tôi đã tìm hiểu thực trạng giảng dạy môn Toán ở trờngTiểu học Phú Nhuận thông qua việc kiểm tra giáo án, dự một sốgiờ trên lớp và các buổi sinh hoạt chuyên môn.

2.1 Khảo sát giờ dạy

Tiêt1: So sánh số có 3 chữ số Lớp 2

Ngời dạy: LêThị Loan

Tiết 2:Phép cộng trong phạm vi 100.000 Lớp 3

Ngời dạy : Trịnh Hơng Thuỷ

Tiết 3: Quãng đờng Lớp 5

Ngời dạy : Lê Thị Phơng

Tiết 4: Luyện tập chung Lớp 4

Ngời dạy:

*Nhân xét về các bớc lên lớp:

Trong tất cả các tiết dạy giáo viên lên lớp theo các bớc sau:

Bớc 1: ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số, kiểm tra đồ dùng vàsách vở môn học

Bớc 2: Kiểm tra bài cũ

- Gọi 1 hoặc 2 học sinh lên chữa bài, học sinh cả lớp theo dõi trong

vở bài tập

- Nhận xét- Ghi điểm

Bớc 3 Dạy bài mới

- Giáo viên giới thiệu bài và ghi đầu bài lên bảng

- Cho học sinh đọc ví dụ trong SGK

- Hớng dẫn học sinh tìm hiểu ví dụ và thực hiện

- Hớng dẫn học sinh rút ra kết luận từ việc thực hiện ví dụ

- Giáo viên nhắc lại kết luận

- Hớng dẫn học sinh rút ra kiến thức mới cần ghi nhớ