Lang chánh trong 15 năm đổi mới (1986 2000)

Nhng bên cạnh những thành tựu đạt đợc, Lang Chánhvẫn còn bộc lộ những yếu kém trong quản lý, chỉ đạo.2.1.2.1 Kinh tế: Bớc đầu thực hiện công cuộc đổi mới, Lang Chánh đãvận dụng một cách

tế, chính trị - xã hội, giáo dục - y tế, an ninh - quốc pùng…Song bên cạnh những thuận lợi và thành quả đạt đợc đó.Trong giai đoạn này đất nớc ta cũng gặp muôn vàn khókhăn, thử thách, tồn tại nhiều khuyết điểm, yếu kém làmcho đất nớc ta vào cuối thập niên 70 đầu thập niên 80 củathế kỷ XX, ngày càng lâm vào cuộc khủng hoảng một cáchtrầm trọng, đặc biệt trong lĩnh vực: kinh tê - xã hội.

Đứng trớc tình hình đó, tiến hành đổi mới là một yêucầu hết sức cấp bách nhằm đa đất nớc thoát khỏi cuộc khủngkhoảng Đờng lối đổi mới đất nớc đợc đề ra từ Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ VI (12-1986)

Là một Huyện miền núi nằm về phía tây của tỉnhThanh Hoá và đợc sự ban tặng của thiên nhiên huyện LangChánh có nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng là điều kiện

để phát triển nền kinh tế

Từ khi có đờng lối đổi mới của Đảng Đảng bộ và nhândân huyện Lang Chánh đã đón nhận, áp dụng một cách linhhoạt, sáng tạo phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phơng,

hiện đờng lối đổi mới từ (1986-2000), Đảng bộ và nhân dânLang Chánh đã kiên trì, bền bỉ thực hiện chủ trơng, chínhsách của Đảng - Nhà nớc, từng bớc đa đất nớc thoát khỏi khủnghoảng làm thay đổi bộ mặt của huyện Đời sống vật chấtcũng nh tinh thần của nhân dân ngày càng đợc nâng lên,củng cố đợc niềm tin cho nhân dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những thắng lợi đạt đợc, LangChánh vẫn còn vấp phải nhiều yếu kém, khuyết điểm, thiếusót, cần đợc khắc phục mặt hạn chế và phát huy mặt tíchcực tạo tiền đề cho việc thực hiện đờng lối đổi mới giai

đoạn tiếp theo

Để góp phần khẳng định Đại hội Đại biểu toàn quốc lầnthứ VI (12-1986) đề ra đờng lối đổi mới là đúng đắn phùhợp với thực trạng của đất nớc, xu thế của thời đại, cũng nhLang Chánh đã tiếp nhận, áp dụng sáng tạo trong quá trìnhthực hiện Chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài “Lang Chánhtrong 15 năm đổi mới (1986 – 2000) ’’ làm khoá luận tốtnghiệp đại học ngõ hầu đợc đóng góp một phần nhỏ bécông sức của mình vào nghiên cứu, đánh giá, tổng kếtnhững kết quả đã đạt đợc trong công cuộc đổi mới của đấtnớc do Đại hội Đảng lần thứ VI đề ra trên địa bàn huyện LangChánh

II Lịch sử vấn đề:

Cho tới nay, bàn về công cuộc đổi mới nói chung và vấn

đề “Lang Chánh trong 15 năm đổi mới’’ nói riêng còn là mộtvấn đề tơng đối mới mẻ, đang mang tính thời sự Bởi các sự

kiện đang trong quá trình diễn biến Trong một số côngtrình nghiên cứu trớc cũng đã đề cập đến một số khía cạnhcủa vấn đề.

Trong cuốn “Lịch sử Việt nam từ 1975 đến nay’’ doGiáo s Trần Bá Đệ biên soạn (NXB Đại học quốc gia Hà Nội1988) đã nêu lên nhiều thành tựu, tiến bộ và hạn chế, khuyết

điểm của đất nớc khi thực hiện đờng lối đổi mới cho đếnnăm 1996

Trong cuốn “Lịch sử Đảng bộ huyện Lang Chánh vàphong trào cách mạng (1945 – 1990) ’’do ban chấp hànhhuyện Lang Chánh biên soạn đã nói lên đặc điểm tự nhiên

và truyền thống đấu tranh của nhân dân Lang Chánh trongquá trình lịch sử

Trong các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc của ĐảngCộng Sản Việt Nam (Đại hội VI, Đại hội VII, Đại hội VIII, Đại hội IX)

đã vạch ra đờng lối và quan điểm đổi mới; đồng thời tổngkết thành tựu, tiến bộ, chỉ ra những yếu kém còn tồn tại,những khuyết điểm mắc phải trong việc thực hiện mụctiêu, nhiệm vụ mà Đại hội đề ra

Ngoài ra còn một số báo cáo của ban chấp hành Đảng bộhuyện Lang Chánh từ khoá XV đến khoá XIX và báo cáo tổngkết của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Uỷ banmặt trận tổ quốc, đã đánh giá, tổng kết những thành tựu,chỉ ra những mặt còn hạn chế trong quá trình thc hiệnnghị quyết của Đảng bộ huyện đề ra

Nhìn chung, các tác phẩm và tài liệu nói trên cha phản

khăn, hạn chế của Lang Chánh trong quá trình thực hiện ờng lối đổi mới trong 15 năm qua ở Lang Chánh Để có mộtcông trình nghiên cứu hoàn chỉnh về công cuộc đổ mới

đ-“Lang Chánh trong 15 năm đổi mới (1986 – 2000) ’’đòi hỏiphải có sự đầu t công phu chu đáo, và khoa học hơn

III Đối tợng và phạm vi nghiên cứu:

Chúng tôi chọn đề tài “Lang Chánh trong 15 năm đổi mới (1986– 2000)" là muốn nêu lên những thành tựu nổi bật

đợc, cũng nh khuyết điểm hạn chế trong quá trình thựchiện đờng lối đổi mới của Đảng vạch ra từ Đại hội VI (12-1986)

là đúng đắn phù hợp với xu thế của thời đại và thực tiễn củaViệt nam Lang Chánh đã thực hiện một cách linh hoạt vàohoàn cảnh cụ thể của địa phơng tạo nên những chuyểnbiến đời sống cho nhân dân, đồng thời rút ra một số kinhnghiệm cũng nh bài học trong quá trình thực hiện đờng lối

đổi mới

IV Nguồn tài liệu và phơng pháp nghiên cứu:

Để tiến hành nghiên cứu đề tài “Lang Chánh trong 15năm đổi mới (1986 – 2000) ’’ Chúng tôi tập trung khai tháccác nguồn tài liệu sau

Tài liệu thành văn :

- Những tác phẩm viết về thời kỳ đổi mới của đất nớc,các văn kiện của Đảng Cộng Sản Việt Nam (từ Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ VI dến IX) Những báo cáo các kỳ Đại hội củahuyện uỷ, Uỷ ban hiện còn lu giữ ở các cơ quan từ 1986 –

2000 Giáo trình lịch sử Việt nam hiện đại Các tài liệu viết

về điều kiện tự nhiên, xã hội, con ngời Lang Chánh trên cácbáo và tạp chí

Tài liệu điền dã:

- Là kết quả quá trình tiếp cận, trao đổi trực tiếp vớicác cán bộ Lãnh đạo Huyện đã nghỉ hu và đang công tác ởcác cấp của Lang Chánh

Nghiên cứu đề tài này, chúng tôi kết hợp sử dụng nhiềuphơng pháp nghiên cứu: Phơng pháp thống kê, so sánh, ph-

ơng pháp lôgíc, phơng pháp lịch sử để vận dụng nghiêncứu Kết hợp giữa t liệu thành văn và t liệu điền dã để xử lýcác nguồn tài liệu

Huyện Lang Chánh : phía Bắc giáp huyện Bá Thớc, phíaNam giáp huyện Thờng Xuân, phía Tây giáp huyện QuanHoá và huyện Lầm Cớ (thuộc tỉnh Hủa Phăn nớc Cộng HoàDân Chủ Nhân Dân Lào), phía Đông giáp huyện Ngọc Lặc.

Lanh Chánh có diện tích tự nhiên 61.654 ha, đợc phân

bố nh sau: Đất lâm nghiệp 48.768 ha, đất nông nghiệp9,771 ha, đất thổ c và giao thông thuỷ lợi 1.280 ha, núi đásông ngòi và xây dựng cơ bản 1.362 ha [1;6]

Địa hình cao dần từ Đông sang Tây, nhng do núi đồiliên tiếp, điệp trùng và kết cấu địa chất không thuần nhất,nên tính chất phức tạp của địa hình tăng lên và có nhữngnét khác biệt so với các huyện Ngọc Lặc, Bá Thứơc, QuanHoá

Núi đồi Lang Chánh có độ cao trung bình từ 500 –700m, điểm cao nhất là đỉnh Bù Rinh cao 1291m Độ dốctrung bình từ 25 – 30 độ, nơi có độ dốc lớn từ 40 – 50 độ[1;5].

Mạng lới sông ngòi dày đặc, nhng quy lại có 3 hệ thốngsông chính: sông Âm, sông Cảy và sông Sao Sông ngòi chảyxiết và có nhiều thác ghềnh, đặc biệt thác Ma Hao trênsông Cảy là ngọn thác lớn nhất có nhiều triển vọng về thuỷ

điện

Nếu nh núi rừng Lang Chánh trùng điệp là kho tàinguyên vô tận về lâm sản và khoáng sản thì sông ngòi cónhững giá trị không kém phần quan trọng Sông ngòi tới mát

đồng ruộng, rừng cây, cung cấp nớc ngọt và nguồn thựcphẩm dồi dào cho đồng bào dân tộc Sông ngòi còn là đờnggiao thông và nguồn thuỷ điện to lớn

Lang Chánh thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhng

do điều kiện tự nhiên chi phối nên đã hình thành hai mùakhí hậu rõ rệt, mùa ma từ tháng 4 đến tháng 9, mùa khô từtháng 10 và kết thúc vào tháng 3 năm sau Nhiều năm khôhạn, lợng thuỷ văn biến đổi thất thờng ở một số khu vực.Nhiệt độ trung bình 24oC, nhiệt độ thấp nhất là 13oCvà caonhất là 34oC [1;6] Đây là nhiệt độ thích hợp cho cây rừngnhiệt đới phát triển, lợng ma trung bình hàng năm trên 200

mm nhng lại bốc hơi hơn 100 mm Ma phân bố không đềutrong năm, thờng gây lũ lụt và hạn hán Bình quân một năm

có tới 70 – 80 ngày sơng mù và ít chịu ảnh hởng của những

triển trên những nền đá mẹ khác nhau (phiến thạch sét, sathạch, phiến sa, …) Do tác động của thời tiết khí hậu trongnhiều thiên niên kỷ tác động của sông suối và rừng cây tạothành Rừng Lang Chánh chiếm 90% diện tích tự nhiên, đadạng về dáng vẻ, phong phú về lâm sản, rừng có nhiều loại gỗquí: lim, sến, lát, táu, vàng tâm, song mây,… và có nhiềuloại dợc liệu quý: quế, trầm hơng, sa nhân,… Càng lên các

đỉnh núi cao, khối lợng gỗ và dợc liệu càng lớn Trong rừng cónhiều loại chim, thú sinh sống: hơu, nai, khỉ, vợn, bò tót, trâurừng, hổ, báo, gà rừng,… Do săn bắn bừa bãi nên nhiều loàichim, thú quý bị huỷ diệt

Rừng là nguồn tài nguyên vô giá, nhng nét nổi bật củarừng Lang Chánh là luồng Luồng đợc trồng thành rừng phủxanh đồi núi, trải rộng và vơn dài gần khắp huyện luồng có

số lợng nhiều, chất lợng tốt nên Lang Chánh đợc phong là

“Vua luồng’’ [1;7] Rừng và luồng là nguồn lợi cơ bản và lâudài của đồng bào các dân tộc trong huyện Ngoài rừng vàthu nhập về rừng, nhân dân Lang Chánh còn làm ruộng, rẫy

và chăn muôi gia súc gia cầm

Đồng ruộng Lang Chánh có những thung lũng nhỏ hẹp

Đó là diện tích cấy lúa 2 vụ đã đợc khai phá reo trồng trongnhiều thế hệ Nơng rẫy ở Lang Chánh có diện tích khá lớn,nằm rải rác trên các đồi núi thấp Nơng rẫy cằn cỗi, đồngbào lại phá rừng làm nơng rẫy mới, đó là nguyên nhân làmcho rừng tàn, kiệt quệ dần

Đờng giao thông trên bộ có ý nghĩa kinh tế, văn hoá,quốc phòng, đi qua Lang Chánh 10 Km - đó là con đờng

Quốc lộ 15A Con đờng này nối Lang Chánh với các huyệntrong tỉnh Dới chế độ cũ, phơng tiện vận tải kém pháttriển, việc vận chuyển luồng, gỗ về xuôi chủ yếu bằng đờngsông, từng bè luồng, bè gỗ xuôi dòng sông Âm về các huyệnmiền xuôi để trao đổi hàng hoá.

Dân tộc Mờng là c dân bản địa sớm nhất, chung nguồngốc chữ viết với dân tộc Kinh, cùng các dân tộc anh em tạonhững trang lấp lánh của một vùng văn hoá lâu đời xứ sở

“Vua luồng’’

Dân tộc Thái, có tiếng nói chữ viết riêng đã c trú ở LangChánh thế kỷ XII làm phong phú hơn văn hoá truyền thống ởLang Chánh cùng xây dựng và bảo vệ quê hơng đất nớc

Lang Chánh xa kia là một vùng rộng lớn, có tên là MờngMột (bao gồm cả địa bàn Lang Chánh ngày nay và một phầnhuyện Thờng Xuân) Cuối thế kỷ XV, nhà Lê đổi Mờng Mộtthành châu Lang Chánh Từ nhà Lê đến đầu nhà Nguyễn(thời vua Gia Long) Lang Chánh cha đặt châu lỵ riêng màcùng với châu Quan Gia, châu Tàm, Sầm Lê, phục phủ Thanh

Đô (huyện Thọ Xuân)

Thời nhà Lê, Lang Chánh có 14 động và thôn trong đó

có 13 động: Lô Hạ, An Khơng, An Nhân, Lò Sởi, Sơn Cao,Thổ Nang, Cự Lạc, Bất Một, Lơng Sơn, Khơng Chính, GiaoSảo, Lộ Thơng, Thọ Nghĩa và một thôn: Thôn Luận [1;10]

Năm 1829 nhà Nguyên cắt một phần đất Lang Chánh,một phần đất Nông Cống lập Châu Thờng Xuân, tách ChâuLang Chánh ra khỏi phủ Thanh Đô, lập Châu lỵ tại Ninh Lơng(nay xã Quang Hiến)

Năm 1834 Minh Mệnh đổi động, Thôn thành Xã, đặtcác Ti, Lang Đạo dới quyền kiểm soát Tránh Tổng

Dới chế độ cũ, các dân tộc Mờng, Thái có cùng một tổchức xã hội kiểu phong kiến Họ ở thành từng Mờng, là đơn

vị hành chính Mỗi Mờng thờng có nhiều chòm bản, ngời

đứng đầu thờng gọi là “Tạo Mừơng” đến “Tạo Cai, Mụ ờng” có quyền thiết lập cho con trai đầu lòng

Toàn Châu Lang Chánh thời kỳ này đợc chia thành 8 ờng và 4 Tổng: Mờng Ngày, Mờng Đeng, Mờng Đôn (thuộctổng Yên Thọ), Mờng Bơ, Mờng Nang, Mừơng Giao Lão (thuộctổng Thiên Thổ), xã Tam Văn và một xã Quang Hiến (thuộcTổng Tuỳ Chính) [1;11] Sau cách mạng thánh 8 – 1945 châuLang Chánh đợc đổi thành huyện Lang Chánh

M-Hiện nay huyện Lang Chánh có 10 xã, một thị trấn,trong đó có 8 xã miền núi cao (thị trấn Lang Chánh đợcthành lập năm 1991) [17;340] Dân số toàn huyện là 42.259ngời, trong đó Nam 21.088 (chiếm 49,90%), Nữ 21.171(chiếm 50,10%) (theo thống kê ngày 1/4/1999), có 5 dân tộc:

Mờng, Thái, Dao, Kinh và một số ít ngời Hoa cùng sinh sống[17;341].

Lang Chánh có thế mạnh kinh tế lâm nghiệp, với diệntích đất lâm nghiệp chiếm 3/4 tổng diện tích cả huyện.Rừng Lang Chánh đa dạng, phong phú về lâm sản, có nhiều

gỗ quí nh: lim, lát, láu, pơmu… cùng nhiều loại dợc liệu quính: quế, sa nhân, trần hong, nhân trần,… rừng cò là nơi hội

tụ sinh sống của nhiều động vật quí hiếm nh: gà lôi, gấu,

hổ, báo, hơu, nai, …Nhng cần nói đến nét nổi bật của LangChánh đó là luồng, luồng có số lợng nhiều, chất lợng tốt nên

đợc phong là xứ sở của “Vua luồng” Ngoài ra, nhân dânLang Chánh còn làm nông nghiệp nh nghề trồng lúa nớc, lúarẫy, đây là đặc trng của Lang Chánh và các huyện miềnnúi nói chung Nó gắn liền với quá trình lịch sử

Ngời dân Lang Chánh còn làm nghề thủ công truyềnthống nh: đan cót làng Quang Tân (Quang Hiến ), nghềtrồng dâu nuôi tằm, dệt vải nh làng Bợn (Tân Phúc), làngLọng (Tam Văn ), làng Văn (Yên Khơng ), làng Cảy (Trí Nang)

… nghề chăn nuôi Trâu, Bò phát triển mạnh mẽ chăn thành

đàn hàng trăm con thả vào rừng

Là một huyện miền núi nằm về phía Tây, cùng vớinguồn tài nguyên phong phú do thiên nhiên ban tặng, có giaothông đờng thuỷ thuận lợi tạo cho thơng nghiệp phát triển,

gỗ luồng Lang Chánh thờng đợc đóng thành bè lớn xuôi về cáchuyện miền xuôi để trao đổi hàng hoá tiêu dùng

Trong tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc, nhân

tranh chống giặc ngoại xâm bảo vệ nền độc lập cho dântộc.

Vào thời Trần, ở Lang Chánh nói riêng và Thanh Hoá nóichung là hậu phơng cho cả nớc đánh đuổi quân NguyênMông ra khỏi bờ cõi nớc ta

Thế kỷ XV, nhà Minh – Trung quốc xâm lựợc nớc ta, Lê Lợi

đã tập hợp hoà kiệt bốn phơng dựng cờ khởi nghĩa tại đấtLam Sơn đánh đuổi quân xâm lợc – Thời kỳ đầu còn nonyếu, giặc Minh đã truy quét, tàn sát bắt bớ… bốn lần nguynan Lê Lợi đã rút quân về Lang Chánh xây dựng căn cứ chiến

đấu tại núi “Bù Rinh” [1;9] Đồng bào các dân tộc trong huyện

đã vợt núi cao, vực thẳm, vận chuyển lơng thực nuôi nghĩaquân, nhiều chiến sỹ đã hi sinh vì nghĩa lớn Nhờ sự giúp

đỡ, bảo vệ của nhân dân Lang Chánh nói riêng, cả nớc nóichung “Lê Lợi” lãnh đạo nghĩa quân tiêu diệt giặc Minh dànhlại độc lập tự do cho dân tộc Sau năm 1427 đất nớc sạchbóng quân thù, giang sơn thu về một mối

Từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII, nhân dân Lang Chánhdới sự quản lý của các tạo Mờng, về sau là T Châu, hoặcChánh Tổng

Giữa thế kỷ XIX thực dân Pháp tiến hành cuộc chiếntranh xâm lợc nớc ta vào ngày 31/08/1858, chúng luôn phảichống đỡ những cuộc kháng chiến của nhân dân ta Đặcbiệt là phong trào “Cần Vơng” Với truyền thống yêu nớc củadân tộc ta, nhân dân Lang Chánh đã sát cánh cùng con emhuyện Ngọc Lặc, Thọ Xuân, Bá Thớc, Thờng Xuân, tham gianghĩa quân do Hà Văn Mao lãnh đạo Nhân dân Lang Chánh

còn tham gia vào các nghĩa quân của Tống Duy Tân, CầmBá Thớc Lang Chánh đã góp cho các nghĩa quân tất cảnhững gì có thể, tinh thần cũng nh vật chất: từ gỗ, luồng,tre, nứa và cả xơng máu của những ngời con đã từng ngãxuống vì nền độc lập Đến đây cách mạng nớc ta đãchuyển sang giai đoạn mới, dới sự lãnh đạo của các sĩ phuphong kiến mang hệ t tởng t sản, những cuộc đấu tranh lạitiếp tục nổ ra vào những năm đầu thế kỷ XX Tuy vậy nhng

hệ t tởng này cũng không đảm nhiệm đợc sứ mệnh lịch sử

Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời ngày 03/02/1930 đãlãnh đạo phong trào cách mạng Đến 8/1945 Đảng bộ huyệnLang Chánh chính thức đợc thành lập, dới sự lãnh đạo của

Đảng nhân dân huyện Lang Chánh cùng với nhân dân cả nớclàm lên thắng lợi của cách mạng tại Quảng trờng Ba Đình lịch

sử Song với bản chất của chủ nghĩa thực dân, Pháp đãnhanh chóng quay lại xâm lợc nớc ta Một lần nữa truyềnthống yêu nớc, tinh thần dân tộc của quân và dân ta lại đợckhẳng định Ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lờikêu gọi “toàn quốc kháng chiến’’ với tinh thần ‘‘thà hy sinh tấtcả chứ không chịu mất nớc, không chịu làm nô lê ’’ Hoàchung với không khí cả nớc nhân dân Lang Chánh đã chiến

đấu kiên cờng đóng góp sức ngời, sức của làm lên chiếnthắng Điện Biên Phủ lịch sử tháng 05/1954 Trong giai đoạn

từ 1945 – 1954, có tới 992 thanh niên lên đờng bảo vệ tổquốc, 250 chiến sỹ ra nhập bộ đội địa phơng, 165 ngờitham gia lực lợng thanh niên xung phong và hàng ngàn dân

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ tháng 05/1954 đếntháng 07/1954 hiệp định Giơ ne vơ đợc ký kết, Việt namtạm thời chia cắt thành hai miền Nam – Bắc lấy vĩ tuyến 17làm ranh giới, hoà bình đợc lập lại trên toàn miền Bắc vàchuyển sang làm cách mạng xã hội chủ nghĩa, miền Namtiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Cuộckháng chiến chống Mỹ xâm lợc của quân dân miền Namkéo dài hơn 20 năm từ 1954 đến 1975 đầy hy sinh, giankhổ vì nền độc lập dân tộc Trong giai đoạn này, LangChánh nói riêng, miền Bắc nói chung đã hoàn thành cuộc cảicách ruộng đất, hàn gắn vết thơng chiến tranh, khôi phục

và phát triển kinh tế - văn hoá, để thực sự trở thành hậu

ph-ơng vững chắc cho tiền tuyến miền Nam, đồng thời gópcông sức đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại ra miền Bắc vàchiến tranh xâm lợc miền Nam

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đếquốc Mỹ, Lang Chánh đã hoàn thành xuất sắc mọi công việc,rất nhiều ngời con đã ngã xuống Từ 1954 – 1975 có tới 1.300thanh niên lên đờng nhập ngũ, 432 thanh niên xung phong

đóng góp hàng ngàn tấn lơng thực, thực phẩm [1; 71]

Sau chiến thắng mùa Xuân 1975, đất nớc thống nhất,cả nớc tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa, Lang Chánh pháthuy sức mạnh truyền thống để góp tên mình vào nhữngtrang sử hào hùng của dân tộc

Trải qua nhiều thăng trầm và biến cố lịch sử, nhândân Lang Chánh với truyền thống đoàn kết tơng thân tơng

ái, tự lực tự cờng, dũng cảm trớc mọi thử thách, siêng năng,

cần cù trong lao động, kiên cờng bất khuất trong chống giặcngoại xâm Truyền thống đó là di sản quý báu của nhândân Lang Chánh đợc phát huy cao hơn vào thế hệ con cháumai sau.

Để xây dựng đất nớc trong thời kỳ mới, nhân dân LangChánh đã dựa trên thế mạnh vốn có của mình phát triển nềnkinh tế Lang Chánh là một huyện có nguồn tài nguyên đadạng Tài nguyên rừng phong phú về sản vật, cùng với nghềNông, nghề Thủ công truyền thống nh đan lát, nghề trồngdâu nuôi tằm và dệt vải, chăn nuôi gia súc, gia cầm,… Đặcbiệt là ngành lâm sản phát triển mạnh, trao đổi giao lu vớicác huyện trong tỉnh, xa hơn nữa là các tỉnh bạn, nó đã

đem lại lợi nhuận cao Với số lợng lớn về gỗ, luồng, tre, nứa vừakết hợp với giao thông đờng bộ, đờng thuỷ đã có mặt ởkhắp mọi nơi và trong các công ty mỹ nghệ để chế biếnthành nhiều mặt hàng nh: Trang trí nội thất, phục vụ chonhu cầu tiêu dùng trong nớc và xuất khẩu ra thị trờng nớcngoài Có nhiều tác phẩm mỹ nghệ của nhiều nhà điêu khắc

đợc trng bày để đi triển lãm quốc tế, cũng nh triển lãmtrong nớc, nó đợc cung cấp nguyên liệu từ Lang Chánh nh:luồng, tre, tứa, vầu cũng đợc đem đi bán trên mọi miềnnhằm phục vụ cho nghề thủ công truyền thống nh đan lát,

và chế thành một số mặt hàng xuất khẩu trong khu vực TạiLang Chánh cũng xây dựng một số xí nghiệp chế biến đũaxuất khẩu nguyên liệu từ cây Luồng Đây là thế mạnh củahuyện trong quá trình phát triển kinh tế, nó đem lại lợi

huyện và làm thay đổi bộ mặt của huyện trong nhiều nămqua Có thể nói đó vừa là cơ sở vật chất, vừa là yếu tố tinhthần để nhân dân Lang Chánh đạt đợc nhiều thành tựutrong công cuộc đổi mới.

Khôi phục và phát triển kinh tế để hàn gắn vết thơng

do chiến tranh gây ra, đó là mục tiêu cơ bản, chủ yếu củatoàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nói chung và Lang Chánhnói riêng

Trải qua 2 cuộc chiến tranh khốc liệt chống Pháp vàchống Mỹ, với thắng lợi mùa Xuân 1975, Việt Nam hoàn toàn

độc lập và thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, cả nớc bớc vào thời

kỳ mới làm cách mạng xã hội chủ nghĩa

Trong 10 năm 1975 – 1985, cùng với nhân dân cả nớcbứơc đầu xây dựng theo định hớng xã hội chủ nghĩa, LangChánh đã đạt đợc những thành tựu cơ bản về kinh tê - xã hội

Về kinh tế: Cơ cấu là huyện Nông – Lâm – Công nghiệp– tiểu thủ Công Nghiệp Lấy Lâm nghiệp chăn nuôi đại giasúc để làm giàu, lấy lơng thực làm cơ sở làm thế đứng để

đi lên, coi phát triển lơng thực để tự túc tại chỗ làm nhiệm vụhàng đầu Sản lợng lơng thực năm 1983 là 8.161 tấn; năm

1985 lên 9.948 tấn, tăng 21,8 % [3; 2] hàng năm đóng chonhà nớc trên 100 tấn lơng thực, ngoài ra còn bán cho miềnxuôi hàng trăm tấn Sắn [3; 2]

Đặc biệt là từ 1975 – 1980 các Lâm trờng đợc thành lập

và có nhiệm vụ trồng và tái tạo rừng, vừa giữ đợc môi trờngsinh thái, vừa bảo vệ rừng Đồng thời khai thác nguyên liệu từrừng để chế biến, bớc đầu đã có sản phẩm tham gia xuấtkhẩu

Nông nghiệp: Là một trong những ngành kinh tế chínhcủa huyện nhng cha đựơc quan tâm đúng mức, kỹ thuậtcòn kém, sự đầu t cha thoả đáng dẫn đến sản lợng hànghoá còn thấp Cây Công nghiệp tuy phát triển nhng cha rộngrãi, song đã có những nhân tố mới là việc đa cây Lạc vào cáchợp tác xã có kết quả tốt

Chăn nuôi: Từ khi có nghị quyết 02 của huyện, đàntrâu bò đợc khôi phục lại, có tăng hơn Năm 1985 so với năm

1983 là 3%, đàn dê tăng 5 lần, đàn lợn tăng 3 lần [3; 3]

Nghề rừng: đã cơ bản hạn chế đợc nạn phá rừng bừa bãingoài quy hoạch Kết hợp nông – lâm lại với nhau, việc trồngluồng, trồng cây gỗ quí nh lát, lim,… đã có kết quả, nhữngcây mới đợc đa vào lâm trờng nh cây mỡ, vàng tâm, táu,…

Những thành tích trong nông – lân nghiệp đã tạo ramột khối lợng hàng hoá tiêu dùng phục vụ cho sản xuất và đờisống tơng đối lớn Nhng do huyện có khuyết điểm cha nhậnthức đúng đến kinh tế về nông – lâm nghiệp huyện là mộttổng thể, lại xem nhẹ việc sản xuất kinh doanh nghề rừng

và chăn nuôi, cha thực hiện nông – lâm kết hợp chặt chẽ,thâm canh toàn diện lúa nớc Trữ lợng gỗ, luồng, nứa, giảmsút nghiêm trọng, nạn làm rẫy du canh của các hộ cha chấmdứt, rừng bị đốt phá ảnh hởng đến môi trờng

Giao thông vân tải: Mặc dù đợc sửa chữa nâng cấp,

nh-ng đờnh-ng xá đanh-ng còn h hỏnh-ng nặnh-ng, cha có biện pháp khắcphục, đã gây ảnh hởng đến đời sống của nhân đân, đếnsản xuất và phát triển kinh tế

An inh quốc phòng: Là một Huyện có biên giới chung vớinớc bạn Lào Tình hình của Lào có diễn biến phức tạp, nhngLang Chánh đã giữ gìn biên giới đợc an toàn, dập tắt các ổnhóm vợt biên, giám sát phần tử phản động không cho chúngmóc nối với nhau Đấu tranh ngăn chặn âm mu phá hại của

địch Chính quyền Lang Chánh còn có khuyết điểm là:việc giáo dục quần chúng nâng cao cảnh giác cách mạng trớc

âm mu thủ đoạn của địch làm cha mạnh, mất cảnh giác với

t tởng phục thù giai cấp của một số phần tử phản động cũ,hiện tợng tiêu cực bất mãn tìm cách kìm hãm phong tràocánh mạng của quần chúng trong huyện

Trong 10 năm (1975 – 1985 ), Lang Chánh đã đạt đợcmột số thành tựu đáng kể về kinh tế – an inh quốc phòng.Song Lang Chánh còn gặp khó khăn tồn tại nhiều khuyết

điểm, cần có biện pháp tháo gỡ, cụ thể là: kinh tế tuy có pháttriển nhng chậm, văn hoá giáo dục phát triển cha đều, sựchênh lệch giữa các vùng còn lớn, cha đợc quan tâm đúngmức, cơ sở vật chất còn thiếu thốn nh phòng học chủ yếu làtre lá làm ảnh hởng đến chất lợng đào tạo

Hoạt động của ngành văn hoá thông tin cha thực sự giúpnhân dân hiểu rõ chủ trơng chính sách của Đảng và Nhà n-

ớc, vì vậy trên địa bàn Huyện còn tồn tại những hủ tục lạc

bằng phủ thuỷ, bùa, phép Bên cạnh đó còn tồn tại tục bắt vợ,chạy theo chồng và nhiều tệ nạn xã hội khác.

Công tác bảo vệ sức khoẻ cho ngời dân cha đợc quantâm đúng mức Nhiều xã vùng sâu, vùng xa mạng lới y tế cònyếu kể cả đội ngũ y bác sỹ ở đây, thuốc men còn thiếu.Phong trào đền ơn đáp nghĩa, chính sách thơng binh,bệnh binh cha thoả đáng Từ những thiếu sót đó đã ảnh h-ởng đến niềm tin của quần chúng đối với Đảng, đối với Nhànớc và các cấp chính quyền Đòi hỏi Đảng bộ, các cấp, cácngành cùng toàn thể nhân dân phải nhìn thẳng vào sự thật

để tìm ra biện pháp phù hợp cho sự phát triển kinh tế - xãhội trong các giai đoạn tiếp theo

2.1.2 Những thành tựu và hạn chế trong thời kỳ đầu thực hiện công cuộc

đổi mới (1986 – 1990).

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (12/1986), Đảng ta

đã đề ra đờng lối đổi mới Đảng bộ, các ban ngành và nhândân Lang Chánh tiếp thu áp dụng vào thực tiễn cuộc sống đãlàm cho nền kinh tế - chính trị - xã hộicủa Lang Chánh cónhiều thay đổi, từng bớc nâng cao đời sống của nhân dân.Lang Chánh biết khai thác tốt tiềm năng vốn có của mình,góp phần phát triển nền kinh tế hoàn thành nhiệm vụ chỉtiêu đề ra

Trong 5 năm bớc đầu thực hiện đờng lối đổi mới (1986– 1990) Lang Chánh đã đạt đợc nhiều thành tựu to lớn trênmọi lĩnh vực: kinh tế - chính trị - xã hội– an inh quốc phòng –

văn hoá - giáo dục – y tế góp phần làm thay đổi bộ mặt củahuyện Nhng bên cạnh những thành tựu đạt đợc, Lang Chánhvẫn còn bộc lộ những yếu kém trong quản lý, chỉ đạo.

2.1.2.1 Kinh tế:

Bớc đầu thực hiện công cuộc đổi mới, Lang Chánh đãvận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt những chủ trơng,chính sách của Đảng – Nhà nớc nhằm thúc đẩy nền kinh tếphát triển Phát huy sức mạnh tiềm năng của Huyện, đổi mớicơ chế quản lý và áp dụng khoa học công nghệ đã tạo rachuyển biến một cách toàn diện trong quá trình phát triểnkinh tế Nông nghiệp, nhất là lơng thực – thực phẩm Đây làmột trong 3 chơng trình kinh tế lớn của đất nớc trong thời kỳ

đầu của công cuộc đổi mới, với phơng châm lấy nôngnghiệp làm mặt trận hàng đầu, gắn nông nghiệp với lâmnghiệp, nông nghiệp với công nghiệp – thủ công nghiệp, kếthợp chuyên môn hoá với phát triển toàn diện, cân đối giữatrồng trọt và chăn nuôi, giữa lúa và màu, cây lơng thực vớicây công nghiệp Lang Chánh đã xác định mũi nhọn tậptrung đầu t giống mới, phân bón Thuỷ lợi, thay đổi cơ cấumùa vụ, đa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, thực hiệnchính sách giao khoán đến từng hộ gia đình, tạo ra sức bậttrong quá trình sản xuất của ngời nông dân Huyện đã quantâm đầu t một cách đúng mức tới từng vùng, từng địa ph-

ơng, cử cán bộ khuyến nông, khuyến lâm xuống cơ sở đểchỉ đạo hớng dẫn bà con chọn giống, phòng trừ sâu bệnhsao cho hiệu quả Dới sự lãnh đạo sát sao của cấp uỷ Đảng,

chính quyền các cấp cùng với việc khoán sản phẩm đến từng

hộ gia đình, từng cá nhân đã tạo ra tâm lý thoải mái, phânkhởi yên tâm trong sản xuất

Huyện cũng xác định khả năng lơng thực của huyệnchỉ đủ ăn, còn việc làm giàu là phải biết phát huy hết thếmạnh nghề rừng,chăn nuôi gia súc ăn cỏ, phải từ thế mạnhnày mà đi lên, đổi lơng thực, vật t kỹ thuật, xây dựng thêmtrờng học, bệnh viện, giao thông, thuỷ lợi, thuỷ điện cungcấp nguyên liệu cho nghành công nghiệp, tiểu thủ côngnghiệp, phát triển suất khẩu cũng phải từ rừng và chăn nuôi.Củng cố quan hệ sản xuất cũng phải đi từ thế mạnh trên Đó

là điều kiện cho nền kinh tế phát triển góp phần nâng cao

đời sống cho nhân dân, đáp ứng đợc nhu cầu cần thiết,bứơc đầu khắc phục đợc khó khăn cơ bản

Ngành công nghiệp: Ngành Trồng trọt vẫn đợc coi làchốt an toàn, thế nhng tình hình sản xuất lơng thực gặpnhiều khó khăn Diện tích đất nông nghiệp ít, trình độthâm chanh của nhân dân còn thấp, nhng huyện chủ trơng

đa giống mới có năng xuất cao vào sản xuất, mở rộng diệntích trồng cây màu (chủ yếu cây Sắn) Trong quá trìnhchỉ đạo sản suất, huyện xác định đúng phơng hớng sảnxuất nông nghiệp (nh giống, phân bón, thuốc trừ sâu, thuỷlợi,…) và không ngừng áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuậtvào sản xuất nên đã đa năng suất bình quân tăng lên 32 tạ /

ha, nâng tổng sản lợng lơng thực quy sang thóc hàng nămtăng lên Năm 1986 đạt 8.840 tấn, năm 1989 đạt 9.795,3 tấntăng 10% so với năm 1986 Nâng mức bình quân đầu ngời

từ 213 kg / ngời năm 1986 lên 227 kg / ngời năm 1999 [4; 4].Ngoài ra chú trọng đến cây lơng thực, cây công nghiệpngắn ngày và dài ngày, cây thực phẩm có khả năng trồng vàphát triển tốt ở huyện là: thầu dầu, hơng nhu, trầu, quế vàmột số cây có dầu nh lạc, đậu tơng, vừng,…

Bên cạnh ngành trồng trọt phát triển kéo theo ngànhchăn nuôi ở huyện cũng phát triển, giữ vững đầu con cụthể Năm 1986, tổng đàn trâu có 5.240 con, năm 1988 lên5.400 con, năm 1990 lên 6.200 con Năm 1986, tổng đàn Bò

có 3.342 con đến năm 1988 lên 3.500 con, năm 1990 lên5.400 con Qua số liệu trên cho thấy số lợng đầu con hàngnăm tăng dần, nguyên nhân là do chính sách khuyến khíchphát triển chăn nuôi của cả nớc Về tiểu gia súc đang cónhiều hớng phát triển mạnh các loại gia súc, gia cầm (lợn, dê,Gà,…) Tận dụng khe suối, ao hồ thả gá, đến 1990 có 55 hadiện tích ao hồ cho sản lợng 110 tấn / năm [4; 5 – 15] 5 năm(1986 – 1990) ngành chăn nuôi Lang Chánh đã đợc phát huymạnh mẽ, khơi dậy truyền thống chăn nuôi tăng thêm thunhập do chăn nuôi

Lang Chánh là một huyện miền núi nên Đảng bộ vànhân dân Lang Chánh xác định nghề rừng là nghề chính,

là thế mạnh của huyện và là nguồn hàng hoá để sinh sống

và làm giàu Chính vì vậy ngay từ những năm đầu trongthời kỳ đổi mới Huyện uỷ đã có Nghị quyết giao lại đất rừng(rừng luồng) trớc đây đã cống hiến cho xã viên tự tu bổ,trồng mới, khai thác sử dụng, chỉ nộp một phần cho hợp tác xã

Vì vậy rừng luồng, rừng gỗ dần dần đợc phục hồi, khai tháctheo qui trình kỹ thuật.

Đến năm 1990 phủ xanh diện tích đất lâm nghiệp vốn

có Trớc mắt cần tập trung vốn đầu t cho sản xuất lâmnghiệp, ổn định rừng luồng với diện tích là 8.000 ha – rừng

gỗ, cây đặc sản trồng mới là 500 ha/năm gồm các loại cây:lim, lát, trẩu, trò, táu, dổi,…Tu bổ bảo vệ diện tích rừnghiện có, vừa khai thác, vừa tra dặm, trồng thêm, chặn đứngnhững hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ rừng Tổ chức khaithác rừng luồng đa vào khai thác là 6.989 ha Sản lợng lấy rahàng năm là một triệu cây, rừng gỗ thuần đa vào khai thác1.450 ha, sản lợng lấy ra 500 m3 / năm [4;15] Đẩy mạnh pháttriển cây thực phẩm, cây công nghiệp xuất khẩu Đến năm

1990 có 20 – 25 ngàn rúp, đô la [4; 16] Thực hiện đợc nhvậy là do tổ chức trồng, khai thác một số cây mũi nhọn cógiá trị kinh tế cao (lạc, thầu dầu, …) kinh tế lâm nghiệp pháttriển đợc là nhờ sự quan tâm của Đảng bộ huyện LangChánh Hai lâm trờng là lâm trờng Bù Rinh và lâm trờngLuồng đã chuyển đổi cơ chế làm ăn theo phơng thức mới,tiến hành giao đất giao rừng thuộc phạm vi của mình đếntừng hộ dân kết hợp với việc đầu t vốn, giống và khoa học kỹthuật, nên trong giai đoạn 1986 – 1990 đã đạt đợc một sốkết quả đáng ghi nhận

Bên cạnh nhịp độ phát triển nông – lâm nghiệp kinh tếcông nghiệp – tiểu thủ công nghiệp cũng đợc quan tâm đầu

t đúng mức Bớc đầu chuyển biến và đa lại hiệu quả thiếtthực, giá trị hàng tăng lên (năm 1988 tăng 82% so với năm

1986) Tổ chức nghề rèn để sản xuất ra t liệu sản xuất.Hàng năm sản xuất đựơc 200 – 300 chiếc cày, 500 chiếcbúa [4; 16] Thành lập tổ chế biến lâm sản Nung gạch,nung vôi phục cho nhu cầu tại chỗ – xây dựng cơ bản đảmbảo việc thi công công trình dân dụng, đầu t thích đángcho các công trình phúc lợi (trờng học, bệnh viện, trạm xá, đ-ờng giao thông, công trình thuỷ lợi nhỏ …).

Ngành thơng nghiệp: Hàng năm thu mua đợc số lợng

l-ơng thực, thực phẩm, hàng hoá nông sản, lâm sản Củng cốmạng lới thơng nghiêp quốc doanh, tập thể, vừa kinh doanhvừa phục vụ, mở rộng cung ứng đủ các mặt hàng thiết yếucho nhân dân Tăng cờng công tác quản lý thị trờng, tổchức tốt công việc sản xuất kinh doanh có hiệu quả tạo điềukiện cho kinh tế phát triển, góp phần trong việc làm thay

đổi bộ mặt huyện nhà

Giao thông vận tải: Đảng bộ huyện đã tổ chức chỉ đạochặt chẽ, sát sao, thực thi chính sách Nhà nớc và nhân dâncùng làm, cùng bảo vệ, nâng cấp các tuyến đờng hiện có và

mở thêm đờng lên các xã vùng cao Tăng thêm phơng tiện vậntải, huyện thành lập đội vận tải cơ giới kết hợp thô sơ Tổchức lại hợp tác xã vận tải ở phố Những nơi có điều kiện ở dớicơ sở hợp tác xã và hộ gia đình đợc mua sắm thêm xe trâukéo Các xã các cơ quan có hàng hoá xuất khẩu bán vợt chỉtiêu hoặc có nông sản đổi đợc ô tô Trong giai đoạn này,Lang Chánh đã sửa chữa đợc hơn 10 Km Quốc lộ 15A chạyxuyên huyện, 25 km đờng liên thôn liên xã Hàng chục chiếc

cầu lớn nhỏ đợc xây dựng kiên cố và làm bằng vật liệu vốn cócủa địa phơng, sửa chữa nhiều đoạn kênh mơng [3; 18]

Sau 5 năm bớc đầu thực hiện công tác đổi mới (1986 –1990) dới sự lãnh đạo của Đảng các cấp chính quyền, đời sốngcủa nhân dân so với trớc ổn định hơn, căn bệnh kinh niênthiếu ăn thiếu mặc đựơc đẩy lùi Nhiều hộ gia đình đã khágiả lên trong giai đoạn này do cơ chế thông thoáng thị trờng

đem lại Song, Lang Chánh vẫn tồn tại nhiều yếu kém cầnphải giải quyết, đó là cha chuyển kịp với tốc độ phát triểncủa cơ chế thị trờng, trong quá trình chuyển đổi quản lýkinh tế đang còn gặp nhiều vấn đề khó khăn, một số cán bộchủ đạo nóng vội đã đốt cháy giai đoạn, áp dụng một cáchmáy móc giáo điều, thể hiện tính quan liêu xa rời quầnchúng nhân dân Ngoài ra còn có một số cán bộ Đảng viênthiếu sự nhiệt tình, yếu về năng lực chuyên môn Một số bộphận nhỏ thái hoá biến chất, tất cả đã làm ảnh hởng đến quátrình phát triển

2.1.2.2 Chính trị – An ninh – Quốc phòng.

Lang Chánh làm tốt công tác xây dựng Đảng, chínhquyền các cấp nâng cao hiệu lực điều hành các hoạt độngxã hội theo tinh thần đổi mới của Đại hội VI Công tác xâydựng Đảng ở Lang Chánh có nhiều chuyển biến tiến bộ trêncác mặt chính trị, t tởng và tổ chức Đảng bộ xuống cơ sởxác định nhiệm vụ chính trị từng thời gian đề ra các chủ tr-

ơng phù hợp, lãnh đạo nhân dân vợt qua khó khăn hoàn thànhnhiệm vụ – công tác t tởng nắm chắc chuyển biến của các

cán bộ Đảng viên, truyền đạt chủ trơng, chính sách của Đảng– Nhà nớc tới cán bộ và quần chúng Mở nhiều lớp tập huấnsinh hoạt tự phê bình và phê bình, nhằm giáo dục bồi dỡngcho cán bộ Đảng viên và quần chúng ý thức giác ngộ xã hội chủnghĩa.

Trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực trong bộ máy Đảng,chính quyền đã tiến hành thờng xuyên, đã sử lý kỷ luậtnhiều đồng trí thái hoá biến chất Năm 1987, khai trừ 12

đồng chí, năm 1988, khai trừ 10 đồng chí Tổ chức kết nạp

65 quần chúng u tú vào Đảng Huyện đã gửi đi đào tạo, bồidỡng lý luận tại trờng đảng tỉnh, trung ơng 15 đồng chí vàmột số cán bộ đoàn viên u tú đi học thêm văn hoá, chuyênmôn nghiệp vụ Nhìn chung trình độ cán bộ từ huyệnxuống xã đã đợc nâng lên; phân loại Đảng viên: xuất sắc 387

đồng chí, khá 613 đồng chí, số còn lại loại yếu kém không

đủ t cách trên tổng số 1.120 đồng chí [4; 11]

Các công tác xây dựng Đảng, chính quyền, tổ chức

đoàn thể tuy có tiến bộ nhng năng lực lãnh đạo, sức chiến

đấu của Đảng, chính quyền, đoàn thể cha đáp ứng đợc yêucầu nhiệm vụ mới đòi hỏi Cha chú ý tập trung xây dựng

Đảng bộ, chi bộ vững mạnh theo nghị quyết của Đại hội đảng

bộ huyện lần thứ XV Các công tác giáo dục chính trị, t tởngvới công tác tổ chức cha tốt Nhiều chỉ thị, nghị quyết cấptrên chậm biến thành hiện thực của cuộc sống Đây là vấn

đề cần đợc khắc phục và giải quyết nhanh chóng để giữvững lòng tin cho đân dân

Về an ninh nhân dân phát huy quyền làm chủ Đờng lối

đổi mới của Đảng đã đề cập đến vấn đề xây dựng chínhquyền thực sự của dân, do dân và vì dân, chính quyền tổchức lãnh đạo nhân dân thực hiện chủ trơng, kế hoach mụctiêu xây dựng và phát triển kinh tê - xã hội Trong 5 năm thựchiện (1986 –1990 ), Lang Chánh thực hiện có hiệu quả cácchỉ thị, nghị quyết của trung ơng và tỉnh đề ra, luôn nêucao tinh thần cảnh giác, giữ vững trật tự an tòan xã hội, tổchức đợc nhiều đợt truy quét bọn tội phạm hình sự, bọnbuôn lậu, điều tra sử lý kịp thời những sự việc sảy ra trên

địa bàn, đem lại niềm tin cho nhân dân, cơng quyết đẩylùi các tệ nạn xã hội nh chống buôn lậu, hàng giả, bài trừ vănhoá phẩm đồi truỵ, chống mê tín dị đoan tiến hành thựchiện nếp sống văn hoá trên địa bàn trong huyện

Trong 5 năm thực hiện đổi mới, công tác an ninh ởhuyện có sự chuyển biến đáng kể, các cấp chính quyền từhuyện xuống cơ sở đợc kiểm tra củng cố và kiện toàn Cáccơ quan chức năng đã kết hợp với lực lợng quần chúng giữvững tuyến an ninh biên giới,cải tạo phần tử phản cách mạng,bọn gây rối trật tự ở địa phơng có hiệu quả Đã khám phá đ-

ợc 23/26 vụ án kinh tế, thu lại tiền cho Nhà nớc và nhân dânhàng triệu đồng [5; 7]

Công tác quốc phòng: Trong quá trình thực hiện đờnglối đổi mới Đảng bộ và nhân dân Lang Chánh, thực hiệnnghiêm túc chế độ trực sẵn sàng chiến đấu thờng xuyênkiểm tra phối hợp giữa các lực lợng trên địa bàn xây dựngcác phơng án tác chiến của huyện và của từng đơn vị cơ sở

phối hợp cùng các lực lợng bộ đội biên phòng và an ninh xâydựng phòng tuyến biên giới sẵn sàng chiến đấu : Tổ chứctập huấn cho 41 đồng chí gồm cơ quan 20 đồng chí, xã 21

đồng chí huấn luyện dân quân tự vệ ở 21/21 cơ sở vớiquân số tham gia là 850 đồng chí trên 1.452 đồng chí đạt68%

Trong công tác xây dựng lực lợng đã tổ chức phúc tra và

rà soát sắp xếp tổ chức biên chế phù hợp với từng bản làng,

về công tác tuyển quân đã khám 141 thanh niên, trúngtuyển 118, nhập ngũ 50 thanh niên [9; 5]

Công tác quốc phòng toàn dân ở huyện đã thực hiệntốt nhiệm vụ chính trị đợc giao ở cả hai cấp huyện và cơ sở– ngành quân sự địa phơng đã tham mu tốt cho cấp uỷ,chính quyền trong công tác quốc phòng

2.1.2.3 Văn hoá - Giáo dục –Y tế

Giáo dục là một trong những nhân tố quan trọng, nógóp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Lang Chánhtrong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới giai đoạn (1986

- 1990 ), đáp ứng đợc yêu cầu của đất nớc trong thời kỳ côngnghiệp hoá - hiện đại hoá

Trớc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12 – 1986) của

Đảng, hoạt động văn hoá ở Lang Chánh lâm vào tình trạng

bế tắc, trình độ dân trí thấp, hạn chế về mặt nhận thứccủa ngời dân, dẫn đến các tệ nạn xã hội và các tập tục lạchậu nh ma chay, cới hỏi, mê tín dị đoan nh: bói toán, chữabệnh bằng phép thuật, nớc thánh, có nguy cơ phát triển

mạnh Giáo dục và y tế xuống cấp một cách trầm trọng gây

ra hoài nghi không tốt trong nhân dân

Trớc những thử thách đó, Đảng bộ Lang Chánh đã tậptrung chỉ đạo toàn Đảng toàn dân kiên trì nếp sống vănminh gia đình văn hoá Các hình thức văn hoá đều hớng vàophục vụ chính trị của Đảng Kết hợp hoạt động văn hoá vănnghệ với thể dục thể thao gắn với các ngày lễ lớn để chonhân dân đợc hởng thụ đời sống văn hoá tinh thần Sựnghiệp văn hoá giáo dục: Mục tiêu chủ yếu là đào tạo con ng-

ời xã hội chủ nghĩa và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa Phải

đa sự nghiệp giáo dục phát triển theo hớng nâng cao chất ợng toàn diện Tiếp tục củng cố trờng phổ thông, phát độngphong trào bổ túc văn hoá, xây dựng trung tâm dạy nghề ởhuyện, vừa dạy nghề vừa học chữ Chú ý hơn đến khu vựcnông thôn, vùng sâu, vùng xa, xây dựng cơ sở vật chất chocác trờng học, bồi dỡng đội ngũ giáo viên để ngời giáo viên trởthành tấm giơng sáng cho học sinh noi theo Tuy còn nhiềukhó khăn, ngành giáo dục trong việc thực hiện nhiệm vụchính trị của ngành Trong phong trào thi đua “hai tốt” đãxuất hiện nhiều thầy cô giáo dạy giỏi, học sinh giỏi

l-Nhng so với yêu cầu chất lợng ngành giáo dục còn thấp.Việc huy động các nguồn vốn của phụ huynh học sinh đónggóp xây dựng và phát triển sự nghiệp giáo dục còn thấp.Song một số trờng việc quản lý chi tiêu công khai không rõràng, tỷ lệ học sinh bỏ học tăng lên, đặc biệt là số trẻ từ 7

đến 15 tuổi có tới trên 1.000 cháu không biết chữ [4; 9] Tình trạng cơ sở vật chất phục vụ cho dạy và học thiếu

Trong trờng rách nát h hỏng, thiếu bàn ghế, phòng học,

ph-ơng tiện làm việc cho thầy, cô giáo Nhìn chung tình hìnhgiáo dục ở Lang Chánh đang xuống cấp Nhận rõ tình hình

đó, Đảng bộ tạo mọi điều kiện giúp đỡ thầy, cô giáo, độngviên đồng bào các dân tộc cho con em đi học, tu bổ mởrộng trờng lớp, đề ra các biện pháp tái mù… nhờ đó năm học

1990, toàn huyện đã có 106 ngời học bổ túc văn hoá, 1.980cháu học mẫu giáo, 436 cháu nuôi dạy trong nhà trẻ tập thể [1;101]

Công tác văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao truyềnthống, xây dựng nếp sống văn minh tiến bộ Trongvăn nghệ,vẫn phải phát triển các đội không chuyên vừa sản xuất vừahọc tập vừa là diễn viên vừa là ngời sáng tác phù hợp với cuộcsống, xây dựng lại sân bãi Mời các đoàn nghệ thuật chuyênnghiệp về biểu diễn đảm bảo cho quần chúng đợc thởngthức nghệ thuật Mục đích đập tan âm mu chiến tranhtâm lý của địch, chống mê tín, tập tục nặng nề lạc hậu,chăm lo mọi mặt đời sống của những ngời là công tác vănhoá nghệ thuật Các ngành (văn hoá thông tin, truyền thanh,

bu điện, nhiếp ảnh, hịêu sách,…) theo chức năng từng ngành

đó làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền sâu rộng các chủtrơng chính sách của Đảng đến mọi ngời dân, trên cơ sởtừng bớc ổn định cơ sở vật chất, phơng tiện làm việc điềukiện sinh hoạt hàng ngày có chất lợng ngày càng cao Ngànhvăn hoá, thông tin thực hiện công việc truyền thông dân số

và kế họach hoá gia đình Hạ tỉ lệ phát triển dân số từ

làm cho đời sống của nhân dân trong huyện dần dần đợc

ổn định, từng bớc đợc nâng lên Trong giai đoạn này, LangChánh rất quan tâm và thực hiện chính sách đền ơn đápnghĩa đối với những gia đình liệt sĩ, thơng bệnh binh, gia

đình có công với cách mạng, đó là sự thể hiện chăm sóc cănbản của Đảng và Nhà nớc

Đồng thời là sự tôn trọng đền đáp công lao của ngời đãcống hiến cho cách mạng vì nền độc lập dân tộc, quantâm hơn nữa những ngời cô đơn tàn tật không nơi nơngtựa, gia đình quá khó khăn cần đợc sự nuôi nấng giúp đỡcủa xã hội, thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách Nhà nớc

đã ban hành

Bên cạnh đó hoạt động thể dục thể thao đã đợc nângcao, nhất là lớp trẻ đã chú ý phát triển các môn thể dục thểthao, nhằm tìm ra những ngời có năng khiếu tổ chức tậptrung huấn luyện thành đội mạnh của huyện, tham gia vàocác cuộc thi tranh giải với tỉnh, đồng thời duy trì củng cốphong trào thể dục thể thao ở các cơ sở

Cùng với văn hoá - giáo dục trong 5 năm (1986 – 1990).Ngành y tế Lang Chánh cũng rất quan tâm chú ý bảo vệ sứckhoẻ cho nhân dân Y tế đã góp phần tốt hơn về bảo vệ sứckhoẻ cho toàn dân, quán triệt quan điểm y học hiện đại kếthợp với y học cổ truyền, với phơng châm phòng bệnh hơnchữa bệnh, củng cố lại hệ thống bệnh viện trạm xá nâng caochất lợng khám và chữa bệnh ở các cơ sở y tế từ huyệnxuống xã Mặt khác thờng xuyên chăm lo công tác phòngbệnh, phát hiện dịch bệnh bằng cách hoàn thành công trình

vệ sinh (nhà tiêu, hố tiêu, dời chuồng gia súc ra ngoài giếngnớc …) Đào tạo, bồi dỡng thầy thuốc giỏi về chuyên môn, trongsáng về phẩm chất đạo đức, nâng cao tinh thần tráchnhiệm và sức khoẻ của nhân dân mà phục vụ, tổ chức gâytrồng vờn dợc liệu Điều tra phát hiện nguồn dợc liệu quý ở

địa phơng, tổ chức khai thác và chế biến Bào chế một sốloại thuốc thông thờng để chữa bệnh và bồi bổ sức khoẻ chonhân dân Để phục vụ khám chữa bệnh cho nhân dân ngàycàng tốt hơn, ngành y tế cần có kế hoạch xây dựng bổ sungcơ sở vật chất, phơng tiện kỹ thuật, đẩy mạnh công tác vệsinh phòng dịch Hàng năm tiêm chủng trên 3 vạn lợt ngời, hạ

tỷ lệ tử vong xuống thấp nhất Cấp huyện chịu trách nhiệmxây dựng hoàn chỉnh bệnh viện huyện, cấp xã chăm lo xâydựng trạm xá cơ sở thuộc xã quản lý Bình quân hàng năm,ngành y tế huyện đã khám bệnh từ 3 – 4 vạn ngời, điều trị

từ 5 – 6 ngàn lợt ngời [2; 29]

Bên cạnh những thành tựu mà Lang Chánh đã đạt đợctrong văn hoá - giáo dục – y tế giai đoạn (1986 – 1990), LangChánh cũng bộc lộ những khó khăn yếu khém Một số lĩnhvực hoạt động văn hóa văn nghệ sa sút Phong trào văn hoávăn nghệ quần chúng nhiều nơi ngừng hoạt động Nhiều nơi

tệ nạn xã hội không có chiều hớng giảm mà còn có chiều hớnggia tăng Việc tổ chức quản lý các phong trào văn hoá vănnghệ, thể dục, thể thao còn thiếu đồng bộ giữa các cơ sởtrong huyện, đời sống văn hoá, tinh thần mới chỉ dừng lại ởvùng đông dân c, còn vùng cao, vùng sâu, vùng xa xôi hẻo lánh

đặt ra Chất lợng giáo dục cha cao, tỷ lệ học sinh bỏ họcngày càng ra tăng lên con số đáng báo động Nhìn chungtình hình giáo dục ở Lang Chánh đang xuống cấp Đây làmối lo đáng quan tâm chung của cả Đảng bộ và nhân dântrong huyện.

Ngành y tế còn nhiều thiếu sót, khuyết điểm Nhiềutrạm y tế hoạt động quá yếu, vốn ít không đủ thuốc chữabệnh cho nhân dân Một số cán bộ y tế, bác sĩ chuyên mônnghiệp vụ cha đáp ứng đợc yêu cầu phục vụ sức khoẻ chonhân dân Các biểu hiện tiêu cực trong ngành chậm đợckhắc phục

Tiến hành công cuộc đổi mới theo đờng lối của Đảng,giai đoạn 1986 – 1990, Đảng bộ và nhân dân huyện LangChánh đã đạt đợc nhiều kết quả đáng kể

Nền kinh tế bớc đầu đã có những chuyển biến cơ bản,cơ cấu quản lý mới hình thành và vận dụng nền kinh tếhành hoá nhiều thành phần, cơ chế thị trờng đã tác độngtrực tiếp đến sản xuất kinh doanh thúc đẩy kinh tê - xã hộiphát triển, nhờ có đờng lối đổi mới đúng đắn của Đảng vàNhà nớc, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong huyện đãphấn đấu vơn lên thực hiện các nghị quyết của Đảng trong

điều kiện kinh tế mới chuyển đổi Năm 5 qua, Lang Chánh

đã đạt đợc nhiều thành tích quan trọng, giữ vững đợc sự

ổn định chính trị, tăng cờng khối đại đoàn kết dân tộc,

đời sống kinh tê - xã hội ổn định và có bớc phát triển Sản ợng lơng thực bình quân hàng năm tăng 6,46 lần, cá tăng 3,5lần, sản xuất lâm nghiệp có bớc phát triển ở các quốc doanh

l-và hộ gia đình, bình quân rừng trồng hàng năm đạt từ 500– 600 ha và hàng ngàn cây phân tán Sản xuất tiểu thủ côngnghiệp tăng 6,5 lần thu ngân sách năm 1990 đạt 1,2 tỷ

đồng, tăng 2,5 lần so với năm 1986 [12; 1] Đời sống nhândân đợc cải thiện, phong trào xoá đói giảm nghèo đang đợc

đẩy mạnh, số hộ giàu chính đáng tăng nhanh, diện hộ nghèothu hẹp, sản xuất ngày một nhiều mô hình kinh tế xã hộitheo cơ chế mới,các doanh nghiệp quốc doanh sau khi sắpxếp lại doanh nghiệp thì sản xuất đã có hiệu quả Đại đa sốcông nhân lao động đã vợt qua khó khăn thử thách, tin tởngvào đờng lối đổi mới của Đảng, tích cực tháo gỡ những khókhăn, năng động, sáng tạo trong lao động sản xuất, thíchnghi dần với cơ chế thị trờng, góp phần tạo nên những kếtquả bớc đầu trong chuyển đổi cơ chế mới có tác động trựctiếp đến việc thực hiện mục tiêu kinh tê - xã hội tronghuyện

Do những thành tựu của công cuộc đổi mới những nămqua, giai cấp công nhân, nhân dân, tầng lớp nhân dân cácdân tộc trong huyện đều phấn đấu đoàn kết tin tởng, h-ởng ứng thực hiện các chủ trơng chính sách của Đảng – Nhànớc

Tuy nhiên Lang Chánh vẫn còn những hạn chế cần khắcphục: Giao thông trong huyện cha đáp ứng cho việc giao luhàng hoá và phát triển sản xuất giữa các vùng trong huyện,các công trình thuỷ lợi phục vụ cho tới tiêu, trờng trạm choviệc chăm sóc sức khoẻ và nâng cao dân trí của nhân dân

đặt ra Nông dân tuy đời sống đợc cải thiện nhng mứcsống còn rất thấp về giá cả nông lâm sản thấp, chênh lệchlớn với hàng hoá công nghiệp tiêu dùng.

đổ của các nớc Đông Âu nằm trong hệ thống xã hội chủnghĩa, điều đó đã tác động mạnh mẽ đến tình hình nớc

ta Các thế lực thù địch cấu kết với bọn phản động trong vàngoài nớc tăng cờng thực hiện âm mu “diễn biến hoà bình

’’, gây cho sự nghiệp đổi mới ở nớc ta gặp nhiều khó khăn

về chính trị – xã hội lẫn kinh tế, thêm vào đó là chính sáchcấm vận của Mỹ đối với nớc ta trong suốt hai thập kỷ qua làmcho nớc ta vốn đã khó khăn lại càng khó khăn hơn Trong côngcuộc đổi mới giai đoạn 1986 – 1990 tuy đã dành đợc nhiềuthắng lợi nhng vẫn cha thoát khỏi tình trạng khủng hoảngkinh tê - xã hội Điều đó tác động không những đến tâm tnguyện vọng, niềm tin của cán bộ Đảng viên cũng nh quầnchúng nhân dân

Trớc sự chuyển biến mau lẹ của tình hình Thế giới,Việt nam cần phải kiên trì bền bỉ tiếp tục công cuộc đổi

mới.Tháng 6 – 1991, Đảng tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ VII nhằm đánh giá tổng kết những mặt tích cực,tiêu cực trong 5 năm thực hiện đờng lối đổi mới, đồng thời

đề ra chủ trơng, chính sách cho giai đoạn tiếp theo, đẩymạnh hơn nữa công tác đổi mới nhằm đa đất nớc thoát khỏikhủng hoảng kinh tê - xã hội, làm cho nhân dân tin tởng vào

sự lãnh đạo của Đảng – Nhà nớc

Cũng trong giai đoạn này, ở Lang Chánh diễn ra Đại hội

Đảng bộ huyện lần thứ XVI, Đại hội đề ra phơng hớng nhiệm

vụ, mục tiêu về kinh tê - xã hội giai đoạn 1991 – 1995 là nôngnghiệp và lâm nghiệp, đồng thời kết hợp với công thơngnghiệp và dịch vụ, từng bớc cải thiện đời sống cho nhândân, có những giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện thắng lợicác mục tiêu văn hoá - xã hội – an ninh – quốc phòng trên địabàn huyện theo tinh thần, nghị quyết của trung ơng, cuảtỉnh Trong 5 năm thực hiện đổi mới, Lang Chánh đã thu đợcnhững kết quả đáng phấn khởi, khẳng định đờng lối đổimới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo, đợc đông đảo quầnchúng nhân dân ủng hộ Mở rộng diện tích nông nghiệp,chú ý đầu t hơn nữa để phát triển nghề rừng Điều đó tạo

ra sự đoàn kết trên dới một lòng của Đảng bộ và nhân dân.Lang Chánh đứng trớc những thuận lợi và khó khăn đòi hỏitoàn Đảng, toàn quân, toàn dân Lang Chánh phát huy tíchcực, từng bớc vơn lên Bên cạch đó khắc phục những hạn chếkhó khăn để tiếp tục thực hiện thành công đờng lối đổi mớicủa Đảng đề ra từ Đại hội lần thứ XVI trong giao đoạn tiếp

2.2.2 Những thành tựu và hạn chế

Trong 5 năm thực hiện đờng lối đổi mới (1986- 1990)kinh tế – chính trị – văn hoá - xã hội của huyện có nhiều khởisắc Có đợc thành quả đó là nhờ vào sự vận dụng sáng tạo,linh hoạt đờng lối đổi mới của Đảng và hoàn cảnh cụ thể của

địa phơng Tại Đại hội đảng bộ huyện lần thứ XVII đề ramục tiêu, nhiệm vụ cho phù hợp với hoàn cảnh và điều kiệncủa huyện Tiếp tục khai thác tốt mọi tiềm năng, phát huy lớnhơn nữa sức mạnh tổng hợp, áp dụng khoa học kỹ thuật, đẩymạnh việc đổi mới cơ chế quản lý, phát triển nền kinh tếhàng hoá nhiều thành phần dới sự quản lý của Nhà nớc, từngbớc cải thiện đời sống vật chất cũng nh tinh thần cho nhândân Tăng cờng giữ vững trật tự xã hội và ổn định chínhtrị làm cho nhân dân ngày càng tin tởng vào sự lãnh đạocủa Đảng – Nhà nớc Tạo tâm lý phấn khởi trong lao động

Có nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII và cácchỉ thị, nghị quyết của Trung ơng, của Tỉnh đợc quán triệtsâu sắc trong toàn Đảng bộ và nhân dân trong huyện pháthuy tinh thần ý trí tự cờng của quần chúng nhân dân, giữvững đoàn kết thống nhất thực hiện tốt các chủ trơng chínhsách của Đảng và Nhà nớc Đất đai, tài nguyên phong phú,nguồn lao động dồi dào là điều kiện cơ bản đa kinh tếhuyện phát triển

2.2.2.1 Kinh tế

Thực hiên nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XVII

và các chỉ thị, nghị quyết của trung ơng, của tỉnh, kinh tế

Lang Chánh trong 5 năm qua đã có những chuyển biến khá:lâm nghiệp – nông nghiệp tăng trởng ổn định, đất ruộng,

đất rừng đợc tổ chức sản xuất kinh doanh, đời sống vậtchất tinh thần trong nhân dân đợc cải thiện từng bớc và cótích luỹ để xây dựng và phát triển kinh tế cho gia đìnhcũng nh đóng góp cho xã hội

Lang Chánh đã vận dụng sáng tạo các nghị quyết củatrung ơng, nghị quyết của Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hoávào thực tế của địa phơng Từ đó có kế hoạch xây dựng cơcấu kinh tế, cơ cấu cây trồng mùa vụ Trong 5 năm (1991 –

1995 ), Lang Chánh đã từng bớc chuyển dịch cơ cấu kinh tếtheo hớng sản xuất hàng hoá, gắn với thị trờng tại chỗ, từng b-

ớc vơn ra thị trờng bên ngoài, khai thác có hiệu quả tiềmnăng vốn có.Tiến hành đa khoa học kỹ thuật vào sản xuất.Súc tiến việc giao đất, giao rừng lâu dài cho nhân dân Tổchức lại hình thức hợp tác xã nông nghiệp, đồng thời xác

định rõ vai trò kinh tế hộ gia định

Lang Chánh đã qui hoạch thành những vùng kinh tế cụthể, từ đó phát huy thế mạnh của từng vùng Đối với nhữngvùng trọng điểm thì đã đa đợc những giống lúa mới có năngxuất cao vào trồng thay cho giống lúa cũ kém năng xuất Vùngmàu thì tập trung trồng các loại cây nh: ngô, khoai, sắn, lạc,

đậu tơng; cây công nghiệp ngắn ngày nh: mía, thầu dầu…

Đảng bộ và nhân dân Lang Chánh cũng có những biện pháp

đúng đắn, gắn sự phát triển trong doanh nghiệp nhà nớc vớicác dự án, khai thác triệt để các dự án, các chơng trình đầu

án về vốn, việc làm, khuyến nông, khuyến lâm … để nôngnghiệp ngày càng đem lại năng suất cao, Lang Chánh đã tu

bổ nâng cấp và xây dựng thêm các trạm bơm, kênh mơng

đa nớc vào tới tiêu phục vụ cho sản xuất nông nghiệp Kết hợpchặt chẽ giữa nông – lâm nghiệp và công nghiệp để đanền kinh tế của huyện ngày càng phát triển đáp ứng đợcnhu cầu thiết thực cho đời sống của nhân dân

Ngành nông nghiệp Lang Chánh đã thu đợc nhiều thànhtựu đáng kể Trong 5 năm (1991 – 1995) sản xuất nôngnghiệp có bớc chuyển biến khá, nhất là từ khi có cơ chếchính sách mới, chuyển mô hình quản lý hợp tác xã nôngnghiệp sang mô hình quản lý thôn bản, giao quyền sử dụngruộng đất lâu dài cho hộ gia đình đã phát huy đợc quyền

tự chủ trong sản xuất kinh doanh nhân dân chủ động đầu

t vốn phát triển và mở rộng sản xuất, sử dụng đất hợp lý cóhiệu quả Từng bớc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hàng năm

tỷ lệ giống lúa mới có năng xuất cao đem vào gieo trồng đạt

từ 80 – 90% Sản lợng lơng thực năm 1995 đạt 10.500 tấn quithóc, tăng so với năm 1991 là 25%, hai năm gần đây có mứctăng trởng bình quân 6,5%, riêng sản lợng lúa tăng 17%.Diện tích cây lơng thực đợc thâm canh tăng vụ và áp dụngcác tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nên năng suấtcây trồng ngày càng tăng Năm 1995 bình quân lơng thực

đạt 260 – 270 kg / ngời / năm, tăng so với năm 1991 là 30 kg[6; 2]

Cùng với những thành tựu trong nông nghiệp đã thúc

đẩy ngành chăn nuôi phát triền Lang Chánh tập trung phát