Kết cấu tiểu thuyết nàng binôdini của r tagore

Trớc hết, ở trờng Đại học S phạm I Hà Nội đã cómột số đề tài nh: “Nghệ thuật đặc sắc trong hai tập thơ tình: Ngời làm vờn, Tặng phẩm của ngời yêu của R.Tagore” Nguyễn Thị Quế Anh, 1990;

Vinh - 2006

1.1.1 Cèt truyÖn vµ c¸c h×nh thøc tæ chøc cèt truyÖn trong t¸c

-Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Rabindranath Tagore (1861-1941) là thiên tài của mọi thiên tài ông

là nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch vĩ đại, một hoạ sĩ có tài, một nhạc sĩ nổi tiếng,một nhà giáo, một nhà hoạt động xã hội, một vị hiền triết hiểu biết sâu rộng.Hơn 70 năm miệt mài sáng tạo, R.Tagore đã để lại cho đời một di sản mà ngay

ở thời Phục hng châu Âu cũng ít ngời có đợc: 52 tập thơ, 42 vở kịch, hơn 100truyện ngắn, 12 bộ tiểu thuyết, hàng ngàn bức vẽ và 2006 ca khúc, trong đó cóquốc ca ấn Độ Giải thởng Noben văn học năm 1913 trao cho tập Thơ Dâng đã

đa R.Tagore lên vị trí ngời Châu á đầu tiên đợc trao tặng danh hiệu cao quý này

và đó là lý do khiến cho cả phơng Đông và phơng Tây đều biết đến R.Tagorevới t cách là một nhà thơ Tuy nhiên, nh cố Thủ tớng ấn Độ Indra Gandhi(1917-1984) đã viết: “Thơ chỉ là một phần của con ngời ấy thôi” Bởi lẽ với 12

bộ tiểu thuyết, R.Tagore xứng đáng là một cây bút bậc thầy của tiểu thuyết và

đặc biệt trong lĩnh vực phân tích tâm lý nhân vật Vì vậy, khám phá thế giớinghệ thuật trong tiểu thuyết là một sự bổ sung cần thiết giúp chúng ta có đợc sựhình dung đầy đủ hơn về tài năng nhiều mặt này

1.2 Trong t cách của một nhà tiểu thuyết, R.Tagore để lại cho đời 12 bộtiểu thuyết Đây là một con số khiêm tốn khi đặt trong khối lợng tác phẩm đồ sộ

mà ông để lại cho đời Tuy nhiên, với những cuốn tiểu thuyết này, ông đã khẳng

định đợc vị trí của mình trong quá trình hiện đại hoá tiểu thuyết ấn Độ màB.Bakim Chandra là ngời khởi xớng

1.3 R.Tagore đợc biết đến ở Việt Nam khá sớm (1924), đã trở thành mộttác giả trọng tâm đợc học trong hệ thống nhà trờng từ phổ thông đến Đại học ởViệt Nam Nhng một thực tế, cả ngời dậy và ngời học đang gặp không ít khókhăn, trong đó sự thiếu hụt t liệu là khó khăn hàng đầu Từ thực tế đó, đi vào

-tìm hiểu tiểu thuyết R.Tagore, lĩnh vực mà nớc ta cha có nhiều công trình,chúng tôi hy vọng có thể tháo gỡ phần nào những khó khăn trên

2 Lịch sử vấn đề.

2.1 Giải Noben văn chơng năm 1913 trao cho tập Thơ Dâng (Gitajali) là

sự tôn vinh của cả thế giới dành cho R.Tagore Cũng từ đó, tên tuổi của ông đợcnhắc tới nh một hiện tợng kỳ lạ của văn hoá phơng Đông Vị trí của ông trênbầu trời văn học ấn Độ và thơ ca thế kỷ XX cũng đợc xác lập rõ ràng hơn

Tuy nhiên, nh đã nói trên, bên cạnh t cách một nhà thơ, R.Tagore còn lànhà viết kịch, một cây bút văn xuôi kỳ tài, trong đó phải kể đến tiểu thuyết Với

u thế là có thể chuyển tải những vấn đề lớn của xã hội, tiểu thuyết cũng là mộtthể loại đợc R.Tagore quan tâm 12 bộ tiểu thuyết để lại trong cuộc đời sáng táckhông mệt mỏi của ông đã minh chứng cho tài năng xuất sắc của R.Tagoretrong lĩnh vực này Nhng dờng nh văn xuôi của R.Tagore vẫn là mảnh đất cha

đợc các dịch giả, độc giả thể giới nói chung và Việt Nam nói riêng quan tâm

2.2 Đợc mệnh danh là “Nhà thơ vĩ đại của những tâm hồn ấn Độ” ngaytrên quê hơng mình, R.Tagore đã đợc dành cho những lời xng tụng, ngợi ca.Nhiều ngời đã từng bàn về cuộc đời và tác phẩm của bậc thiên tài này, trong đó

có Thánh Gandhi, đặc biệt là J.Neru-lãnh tụ phong trào giải phóng dân tộc ấn

Độ Tác phẩm Cuộc đời R.Tagore của học giả ấn Độ, Kirixna Kripalini, cuốn Bàn về triết học R.Tagore của Radhakarisnhan, Nêraca với Rừng thơ… đề cập

đến nhiều khía cạnh trong cuộc đời và sự nghiệp văn học của R.Tagore, trong

đó thơ là địa hạt đợc nói đến nhiều nhất

Thơ cũng là một lĩnh vực đợc ngời phơng Tây chú ý nhiều nhất khi nói vềR.Tagore Tác phẩm R.Tagore đợc dịch và giới thiệu ở nhiều nớc phơng Tây(Anh, Pháp, Mỹ…) mà dịch giả là những nhà văn, học giả nổi tiếng nh W.Yeats, Sfurge Moore, Edword, Rhys Ernest…

2.3 So với phơng Tây, R.Tagore xuất hiện ở Việt Nam muộn hơn ở ViệtNam, R.Tagore lần đầu tiên đợc biết đến là vào năm 1924 trên báo Nam Phong

-(số 81 và 84) với những bài viết có tính chất giới thiệu nh: Một đại thi sĩ ấn Độ,

ông R.Tagore Và cũng trên số báo đó, trong bài Bàn phiếm về văn hoá Đông Tây, học giả Thơng Chi đã nói đến R.Tagore nh một đại diện siêu việt của văn

-hoá Đông - Tây Năm 1929, trên đờng về nớc từ Nhật Bản, R.Tagore đã ghéthăm Sài Gòn và đợc nhiều nhà văn, công chúng yêu văn chơng đón tiếp trọngthể Tuy nhiên, phải đến năm 1943, khi cuốn Thi hào R.Tagore của Nguyễn

Văn Hai đợc nhà xuất bản Tân Việt ấn hành thì ngời đọc Việt Nam mới có mộtcái nhìn đầy đủ hơn về R.Tagore

Sau cách mạng Tháng Tám, việc nghiên cứu, giới thiệu văn hoá nớcngoài ở Việt Nam gặp không ít khó khăn Năm 1958, trong chuyến thăm ấn Độ

đầu tiên khi nớc nhà giành độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm bảo tàngR.Tagore ở thành phố Calcutta, quê hơng R.Tagore Đây có thể xem là sự thểhiện một tình cảm kính trọng đặc biệt là của danh nhân văn hoá thế giới Hồ ChíMinh đối với thiên tài R.Tagore Ghi lại chuyến đi này trên báo Nhân dân số rangày 19/3/1958 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết “Đại thi hào R.Tagore cả thế giớikính trọng” Đây có thể xem là mốc quan trọng trong quá trình giới thiệu,nghiên cứu R.Tagore ở Việt Nam

Hơn 40 năm qua, kể từ chuyến thăm ấn Độ của Chủ tịch Hồ Chí Minh,nhiều tác phẩm của R.Tagore đã đợc dịch và giới thiệu ở Việt Nam Trong đó,năm 1961, kỷ niệm 100 năm ngày sinh của R.Tagore là một mốc quan trọng, đ-

ợc đánh dấu bằng sự ra đời của nhiều công trình dịch thuật giới thiệu vềR.Tagore, trong đó đáng chú ý là cuốn R.Tagore thơ, kịch– (Cao Huy Đỉnh,

La Côn dịch và giới thiệu), NXB Văn học, Hà Nội, 1961 gồm 50 bài thơ và 2 vởkịch của R.Tagore

Bên cạnh việc dịch và giới thiệu, tác phẩm của R.Tagore cũng xuất hiệnmột số bài viết ngắn trên các báo cáo và tạp chí của một số nhà thơ, nhà nghiêncứu nh: Đào Xuân Quý, Xuân Diệu, Cao Huy Đỉnh, Lu Đức Trung …

-Năm 1984, sau một thời gian nghiên cứu, Phó Giáo s Lu Đức Trung đãcho xuất bản cuốn giáo trình văn học ấn Độ (từ khởi nguồn đến 1950) trong đó,R.Tagore là một trọng điểm Tuy nhiên, trong cuốn sách này, tác giả cũng chỉgiới thiệu một cách khái quát cuộc đời và sự nghiệp của R.Tagore trong thơ màcha chú ý đến mảng văn xuôi của ông, đặc biệt là tiểu thuyết

Trong những năm gần đây, khoá luận tốt nghiệp của sinh viên nhiều ờng đã đi và khám phá những khía cạnh khác nhau trong sự nghiệp sáng tác củaR.Tagore Trong phạm vi t liệu bao quát đợc chúng tôi xin điểm qua một sốluận văn nổi bật về R.Tagore Trớc hết, ở trờng Đại học S phạm I Hà Nội đã cómột số đề tài nh: “Nghệ thuật đặc sắc trong hai tập thơ tình: Ngời làm vờn, Tặng phẩm của ngời yêu của R.Tagore” (Nguyễn Thị Quế Anh, 1990); “Sự kết

tr-hợp giữa hiện thực và huyền ảo trong hai tập thơ Ngời làm vờn và Tặng phẩm của ngời yêu của R.Tagore" (Lê Trúc Anh, 1991); “Không gian và thời gian

nghệ thuật trong thơ tình của R.Tagore” (Nguyễn Thị Ngọc Thuỷ, 1996) … ởtrờng Đại học Vinh cũng đã có những đề tài nghiên cứu về R.Tagore nh: “Thiênnhiên trong cảm xúc hớng nội của R.Tagore”(Tống Cầm Ren, 1998); “Thế giớinghệ thuật của R.Tagore trong Mảnh trăng non (Vơng Đình Đông, 1998);

“Tính trữ tình-triết lý trong thơ tình R.Tagore” (Nguyễn Thị Kim Thanh, 2001);

“Nghệ thuật thể hiện tâm lý nhân vật của R.Tagore trong tiểu thuyết Nàng Binôdini (Nguyễn Thị Phơng Thuỳ, 2003); “Trữ tình ngoại đề trong truyện ngắn

của R.Tagore” (Qua khảo sát tập truyện ngắn Mây và mặt trời, của Vũ Thị

Quỳnh Trâm, 2004); “Yếu tố ngẫu nhiên trong tiểu thuyết Đắm thuyền của

R.Tagore” (Nguyễn Thị Quỳnh Trang, 2004); “Nghệ thuật trữ tình củaR.Tagore trong tiểu thuyết Nàng Binôdini (Hứa Thị Hờng, 2005)…

Nhìn lại quá trình tìm hiểu và nghiên cứu R.Tagore trên thế giới và ởViệt Nam, chúng ta thấy rằng, sau gần một thế kỷ từ khi R.Tagore nổi tiếng trênvăn đàn thế giới tên tuổi và tác phẩm của ông đã không còn xa lạ với bạn đọcViệt Nam mọi lứa tuổi Tuy nhiên so với những gì mà R.Tagore để lại và những

-gì các nớc đã giới thiệu về ông thì những -gì chúng ta có đợc là quá ít ỏi, phiếndiện Cho đến nay, lĩnh vực nghiên cứu của chúng ta cha có nhiều, cha có côngtrình mang tính chuyên sâu Các bài viết rải rác trên báo, tạp chí, các tham luậntại các hội thảo, luận văn … xu hớng chính vẫn là giới thiệu về cuộc đời, sựnghiệp, t tởng và thơ R.Tagore Tiểu thuyết của R.Tagore vẫn cha đợc khám phánhiều

2.4 Về văn xuôi R.Tagore nói chung và tiểu thuyết nói riêng vẫn cha đợcdịch giả và bạn đọc quan tâm đúng mức Bởi, dờng nh giải Noben văn chơngnăm 1913 dành cho Thơ Dâng nh ánh hào quang làm toả sáng R.Tagore – một

nhà thơ vĩ đại, vô tình che khuất các ánh sáng khác cũng không kém phần rực

rỡ trong một con ngời là “Tổng hợp thiên tài kỳ diệu của văn học ấn Độ” Chỉbàn riêng về thể loại tiểu thuyết, nh chúng tôi đã nói trên, chỉ có 3 tiểu thuyết đ-

ợc dịch ra tiếng Việt ở Việt Nam: Gia đình và thế giới (The Home and the

World), Mặc Lan dịch, đăng trên tạp chí Tao Đàn (từ số 6 đến số 13), 1939; Đắm thuyền, Lu Đức Trung, Hoàng Dũng, Thu Văn dịch, NXB văn học, H, 1989 và Nàng Binôdini, Hồng Tiến và Mạnh Chơng dịch, giới thiệu, NXB Đà Nẵng,

Trên đây, chúng tôi đã điểm qua tình hình nghiên cứu R.Tagore ở phạm

vi trong và ngoài nớc Các tài liệu nghiên cứu nói chung khá phong phú, nhngchủ yếu là tài liệu nghiên cứu về thơ và truyện ngắn, còn việc nghiên cứu về tiểu

3 Mục đích và nhiệm vụ

3.1 Nh tên đề tài đã xác định, mục đích nghiên cứu của chúng tôi làkhảo sát, tìm hiểu kết cấu trong tiểu thuyết Nàng Binôdini Từ đó, thấy đợc vai

trò ý nghĩa của nó trong việc chuyển tải t tởng nghệ thuật của R.Tagore

3.2 Với mục đích đã xác định trên đây, đề tài có nhiệm vụ:

Thứ nhất, chỉ ra đợc các phơng diện kết cấu trong tiểu thuyết Nàng Binôdini.

Thứ hai, trên cơ sở khảo sát, thống kê, phân tích và lý giải vai trò, hiệuquả của kết cấu trong việc chuyển tải t tởng – thẩm mỹ của tác giả

Thứ ba, qua so sánh, đối chiếu, phân tích rút ra nét đặc sắc về kết cấu củatác phẩm, những biểu hiện của kết cấu đó thông qua việc xây dựng hình tợngnhân vật, tổ chức cốt truyện, tổ chức lời kể…

4 Đối tợng nghiên cứu.

Khoá luận tập trung khảo sát tiểu thuyết Nàng Binodini qua bản dịch của

Mạnh Tiến, Hồng Chơng (R.Tagore-Tuyển tập tác phẩm, NXB Lao động,2004)

5 Phơng pháp nghiên cứu.

Để giải quyết yêu cầu, nhiệm vụ mà đề tài đặt ra, chúng tôi kết hợp sửdụng nhiều phơng pháp nghiên cứu khác nhau nh: khảo sát, phân tích, thống kêtheo đặc trng thể loại tiểu thuyết Ngoài ra chúng tôi còn sử dụng thêm phơngpháp so sánh, đối chiếu nhằm làm nổi bật đặc trng của tiểu thuyết R.Tagore

6 Giới thuyết khái niệm Kết cấu.

Kết cấu là một khái niệm sử dụng rộng rãi và phổ biến trong nhiều lĩnhvực của đời sống Có khi ngời ta vẫn hiểu nó với nghĩa cấu trúc, có khi là hệ

Nh đã nói trên, kết cấu đợc hiểu theo nghĩa rộng Trong khuôn khổ mộtkhoá luận tốt nghiệp, chúng tôi không thể trình bầy tất cả các phơng diện kếtcấu của tác phẩm cũng nh không đem toàn bộ mô hình lý thuyết về kết cấu đểsoi chiếu vào tác phẩm Qua việc khảo sát và phân tích, chúng tôi nhận thấytrong tiểu thuyết Nàng Binôdini, R.Tagore đã thành công trong việc xây dựng

cốt truyện, xây dựng hệ thống hình tợng nhân vật, điểm nhìn trần thuật Chínhvì vậy, trong khoá luận này chúng tôi sẽ đi sâu vào tìm hiểu, phân tích nhữngthành phần quan trọng đã cấu thành tác phẩm

Chơng 1

Kết cấu cốt truyện 1.1 Giới thuyết khái niệm.

1.1.1 Cốt truyện và các hình thức tổ chức cốt truyện trong tác phẩm

tự sự.

Với loại tác phẩm tự sự, cốt truyện là vấn đề thiết yếu và việc tổ chức,sắp xếp nó nh thế nào để mang lại hiệu quả nghệ thuật cao nhất là cả một câuchuyện lớn của sáng tạo nghệ thuật Trong mối quan hệ với chủ đề và t tởng tácphẩm cốt truyện đóng vai trò trọng yếu Sự lôi cuốn, hấp dẫn của cốt truyện sẽgóp phần đáng kể tạo nên sức thuyết phục của chủ đề và t tởng tác phẩm Ngợclại, cốt truyện qúa sơ lợc và nhạt nhẽo, nhàm chán thì chủ đề, t tởng tác phẩm sẽkhó sâu sắc, mới mẻ và nếu không có cốt truyện hấp dẫn thì sự hoạt động củacác tính cách cũng trở nên buồn tẻ, mất đi tính sinh động của nó Xuất phát từ

đó, khi nghiên cứu cốt truyện trong các tác phẩm tự sự và kịch ngời ta thờngchú ý đến sự phát triển hành động của nhân vật, tiến hành các sự kiện, các biến

cố diễn ra trong không gian và thời gian

Hiện nay xung quanh vấn đề khái niệm cốt truyện có rất nhiều cách hiểukhác nhau Chúng tôi xin đa ra một số quan niệm đang đợc nói tới nhiều trongcác giáo trình, từ điển văn học

Từ điển thuật ngữ văn học (Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi

đồng chủ biên, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2000) viết: “Cốt truyện là hệthống các sự kiện cụ thể đợc tổ chức theo yêu cầu t tởng và nghệ thuật nhất

định, tạo thành một bộ phận cơ bản quan trọng nhất trong hình thức vận độngcủa tác phẩm văn học thuộc các loại hình tự sự và kịch (…) có thể thấy qua cốttruyện hai phơng diện hữu cơ: một mặt, cốt truyện là phơng diện cơ bản bộc lộtính cách, nhờ cốt truyện nhà văn thể hiện sự tác động qua lại giữa các tínhcách Mặt khác cốt truyện còn là phơng tiện để nhà văn tái hiện xung đột xãhội Cốt truyện vừa góp phần bộc lộ có hiệu quả đặc điểm mỗi tính cách, tổ

-chức tốt hệ thống tính cách lại vừa trình bày một hệ thống sự kiện phản ánhchân thực xung đột xã hội có sức mạnh hấp dẫn lôi cuốn ngời đọc Cốt truyệncòn là một hiện tợng phức tạp Trong thực tế văn học, cốt truyện các tác phẩmhết sức đa dạng, kết tinh truyền thống dân tộc, phản ánh những thành tựu vănhọc của mỗi thời kỳ lịch sử, thể hiện phong cách và tài năng của nhà văn (…)Cốt truyện là sản phẩm độc đáo của chủ quan nhà văn (…) Dù đa dạng, mỗi cốttruyện đều trải qua tiến trình vận động có hình thành, phát triển và kết thúc Vìvậy mỗi cốt truyện thờng bao gồm các thành phần: Trình bày, khai đoạn (thắtnút), phát triển, đỉnh điểm (cao trào) và kết thúc (mở nút) Tuy nhiên khôngphải cốt truyện nào cũng bao hàm đầy đủ các thành phần nh vậy” [10; 88, 89]

ở định nghĩa này, khái niệm cốt truyện đã đợc phân tích kỹ trên các vấn đề: vaitrò và chức năng của cốt truyện, các thành phần tham gia cốt truyện

Cũng bàn về khái niệm “cốt truyện” giáo trình Lý luận văn học do Hà

Minh Đức chủ biên, tái bản lần thứ 7, năm 2001 viết: “…Cốt truyện là hệ thốngcác sự kiện phản ánh những diễn biến của cuộc sống và nhất là xung đột xã hộimột cách nghệ thuật qua đó các tính cách hình thành và phát triển trong nhữngmối quan hệ qua lại của chúng nhằm làm sáng tỏ chủ đề và t tởng tác phẩm” [7;137] “Giữa các nhóm ngời, các giai cấp, các dân tộc… Đó chính là các xung

đột xã hội Miêu tả một cách nghệ thuật sự vận động của các tính cách quanhững xung đột xã hội ấy để nêu lên chủ đề, t tởng của tác phẩm là nhiệm vụhàng đầu của cốt truyện” [7;136]

Lại Nguyên Ân trong 150 thuật ngữ văn học ( NXB Đại học Quốc gia

Hà Nội, năm 1999) thì cho rằng: “Cốt truyện là một phơng diện của lĩnh vựchình thức nghệ thuật, nó trỏ lớp biến cố của hình thức tác phẩm Chính hệ thốngbiến cố (cốt truyện) đã tạo nên sự vận động của nội dung cuộc sống đợc miêu tảtrong tác phẩm… Trong các thể loại văn học, cốt truyện là thành phần quantrọng thiết yếu của tự sự và kịch Cốt truyện tạo ra một trờng hành động cho cácnhân vật và cho phép tác giả thể hiện, lý giải tính cách của chúng, cái dệt nên

-cốt truyện là hành động của các nhân vật (hành động là sự thể hiện các cảmxúc, ý nghĩa, ý định của con ngời vào các hành vi, hoạt động, nét mặt… của họ)(…) Cốt truyện có chức năng quan trọng là bộc lộ các mâu thuẫn của đời sống,tức là thể hiện xung đột…” [1; 113, 114] Nhà nghiên cứu Ephim Dôbin đã đa ramột nhận định đợc chú ý: “Cốt truyện là một quan niệm về thực tại” Nhà lýluận M.B Khrap chencô lại cho rằng: “Cốt truyện chỉ thực hiện chức năng hẹpcủa nó và không thể mang quan niệm của nhà văn Cốt truyện không phải là yếu

tố duy nhất mang tính quan niệm, nhng rõ ràng nó có nội dung quan niệm củanó” Nhà nghiên cứu O.M Phrâyđenbec trong cuốn sách Thi pháp cốt truyện

cũng khẳng định: “Các cốt truyện hàm chứa một hệ thống thế giới quan, mộtquan niệm về cuộc đời, tức thể hiện một quan niệm nhất định”

Mặc dù khái niệm cốt truyện có nhiều cách hiểu khác nhau nhng nó cũng

có những nét chung Điểm gặp gỡ trong các quan niệm trên đây trớc hết là ởchỗ, khẳng định cốt truyện là một yếu tố chiếm vị trí quan trong các tác phẩm

tự sự và kịch Nó là trờng cho các sự kiện, hành động diễn ra Thông qua đó,tính cách của nhân vật đợc bộc lộ Đặc biệt, nghệ thuật tổ chức cốt truyện là nơi

in dấu ấn riêng về phong cách của mỗi nhà văn Cái thúc đẩy diễn biến của cốttruyện chính là hành động của nhân vật Ngời ta thờng hiểu cốt truyện theo kháiniệm có từ thời cổ đại Hy Lạp với các thành phần: Giới thiệu, thắt nút, pháttriển, cao trào, mở nút và kết thúc Quan niệm cốt truyện đó đợc đúc kết trớc hết

là từ nghệ thuật kịch và do đó thờng chỉ thích hợp với kịch Trong một vở kịch,theo Aristôt chỉ có một hành động duy nhất với các quan hệ nhân quả rõ ràng,

đẩy kịch tới một cao trào và kết thúc Cốt truyện trong tác phẩm tự sự thì kháchẳn, bởi nhà văn xuôi không nhất thiết phải dùng xung đột gay gắt kiểu kịch đểthể hiện sự sống “Cốt truyện không phải là yếu tố tất yếu của mọi loại tácphẩm văn học” [10;88] Trong văn xuôi, nhiều khi một cuộc trò chuyện, mộtcuộc gặp gỡ cũng thành một truyện, nhất là đặt văn xuôi nói chung và thể loại

và đòi hỏi của một thể loại vốn hớng về một hệ thống ý nghĩa giống nh thật,mối liên hệ chặt chẽ giữa tiểu thuyết với cái bình thờng hàng ngày đã khuyếnkhích nó đi theo hớng thể hiện tâm lý, đồng thời lấy sự phát triển của tâm lý đểkết cấu tác phẩm Trong sự giao thoa giữa hai nền văn hoá Đông – Tây ở đấtnớc ấn Độ vào những năm đầu thế kỷ XIX, R.Tagore đã bắt vào cái nhịp ấy.Tuy nhiên, R.Tagore không phải là ngời đầu tiên và duy nhất đón nhận ngọngió đổi mới này, trớc đó phải kể đến B Bakhkim Chandra Ông là ngời khởi x-ớng phong trào phục hng nền kịch dân tộc kết hợp với những thể cách mới củaphơng Tây Ông cũng là ngời viết tiểu thuyết tâm lý xã hội đầu tiên ở ấn Độ.Nhng R.Tagore là ngời ảnh hởng mạnh mẽ nhất và thể hiện sự cách tân trongnghệ thuật tiểu thuyết một cách rõ rệt Trong xu hớng ấy, cốt truyện đi vào tâm

lý là một hớng đi rất hiện đại Cốt truyện tâm lý là cốt truyện đợc thúc đẩy pháttriển dựa trên sự vận động phát triển của tâm lý nhân vật Ngời ta gọi loại cốttruyện này là “Cốt truyện không có chuyện”, “Cốt truyện đặc biệt” … Tâm lý làcái bí mật lớn nhất mà hầu hết các nhà văn lớn cần tìm hiểu R.Tagore là mộttrong những nhà văn tiêu biểu và thành công trong hớng tìm vào nội tâm, tìmvào cảm giác, một nhà văn chú trọng trớc hết đến việc biểu hiện tâm lý với quanniệm và cách thức riêng của ông Điều này thể hiện rõ qua cốt truyện trong tiểuthuyết Nàng Binôdini.

Thông thờng, đối với cốt truyện, hệ thống sự kiện bên ngoài đóng vai tròhết sức quan trọng: nó tạo nên hình thức vận động của truyện Nhng đến với

-R.Tagore, với mong muốn khai thác chiều sâu của hiện thực, khai thác thế giớinội tâm sâu kín của nhân vật: “Phát giác sự thật ở những bề cha thấy, ở cái bềsâu, ở cái bề xa” (Chế Lan Viên), ông đã tìm cho mình một hớng đi riêng Tiểuthuyết Nàng Binôdini không có cốt truyện đầy kịch tính và những tình tiết éo

le, ly kỳ Có thể nói, tác phẩm không mấy hấp dẫn ở cái bề ngoài, cái gọi là

“chuyện”, một cốt truyện gọn gàng dựa trên một số sự việc của đời sống hàngngày đợc R.Tagore dẫn dắt, đan cài một cách nghệ thuật, cũng chỉ có thể nhmột cách khung hữu hình, một đờng viền rõ nét, một điểm tựa có thể nắm bắt đ-

ợc của thiên tiểu thuyết Bù lại thế giới nhân vật mà ông khai sinh lại có chiềusâu nội tâm với đầy đủ diễn biến tình cảm, cảm xúc tâm lý Mỗi nhân vật trongtác phẩm nh: Binôdini, Mahenđra, Asa, Bihari … hiện lên nh một tiểu vũ trụchứa đầy bí mật Đó là kiểu nhân vật tâm trạng Họ sống với những cuộc đấutranh nội tâm gay gắt, với những con sóng ngầm va đập dữ dội

Cốt truyện đối với tiểu thuyết truyền thống thực sự là vấn đề quan tâmhàng đầu của nhà văn Đồng thời nó cũng là yếu tố tạo nên cái hay, cái dở, sựhấp dẫn hay nhàm chán của tác phẩm Vì lẽ đó có khi chạy theo sự hấp dẫn củacốt truyện, nhà văn đã hy sinh cả nhân vật Thành ra, sự phát triển tính cách một

số nhân vật có khi miễn cỡng, giả tạo Cốt truyện chủ yếu đợc dệt nên từ hành

động của nhân vật Với R.Tagore trong tiểu thuyết Nàng Binôdini, ông đã

không tìm đến một kiểu cốt truyện nh vậy Sự kiện, chi tiết bên ngoài chỉ đóngvai trò nh những cái cớ để ông khai thác triệt để những biến thái tâm lý dù lànhỏ nhất trong tâm hồn nhân vật Nói khác đi, đó là dạng cốt truyện của dòngtâm trạng Tác giả đã không quan tâm nhiều đến sự kiện, hành động bề ngoàicủa nhân vật với t cách là những yếu tố tạo nên cốt truyện, điều này có nguồngốc sâu xa trong đặc trng văn hoá ấn Độ – một nền văn hoá coi trọng đời sốngtâm linh, hớng tới những giá trị tuyệt đối, phổ quát, bỏ qua cái cá biệt, cụ thể

Đắm chìm trong chiêm nghiệm và suy t trớc thực tại, khao khát tìm kiếm điềumới lạ, khám phá thế giới tâm hồn con ngời, là một đặc điểm nổi bật trong t duy

-ấn Độ góp phần làm nên vẻ thần bí Là kết tinh của văn hoá -ấn Độ, t duy nghệthuật R.Tagore đã mang đặc trng t duy ấn Độ Tuy nhiên, tính chất thần bítrong tác phẩm của ông cũng chỉ là lớp vỏ bề ngoài nh chiếc áo cà sa khoác lênvai ngời trần tục Đọc tác phẩm R.Tagore, ta thấy ông ít quan tâm đến nhữngvấn đề bản thể vũ trụ Mọi sự tìm kiếm, sáng tạo của ông đều hớng về đời sốngcon ngời, đặc biệt là đời sống tâm linh Từ điểm nhìn đó, ông đã nghệ thuật hoá

t tởng của mình trong sáng tạo mà trớc hết là trong quan niệm nghệ thuật về conngời Ông cho rằng: “Chúng ta không bao giờ có đợc một quan niệm chân chính

về con ngời nếu chúng ta không chứng tỏ một tình yêu thơng đối với nó” [11;195] Để yêu thơng con ngời thì trớc hết phải hiểu bản chất con ngời Nh C.Máctừng chỉ rõ:”…bản chất con ngời không phải là một cái trừu tợng cố hữu của cánhân riêng biệt Trong tính hiện thực của nó, bản chất con ngời là tổng hoà cácmối quan hệ xã hội” Vậy cách nào cho chúng ta hiểu đợc con ngời ? R.Tagore– nhà văn nhân đạo vĩ đại, đã tìm đợc một giải pháp đắc địa nhất đó là qua

“việc đào sâu những bí ẩn tâm lý” của con ngời

1.2 Kết cấu cốt truyện trong tiểu thuyết Nàng Binôdini.

1.2.1 Một cốt truyện không có chuyện.

Trong Nàng Binôdini, R.Tagore đã xây dựng song song hai cốt truyện.

Cốt truyện sự kiện bên ngoài là điểm tựa cho sự phát triển của cốt truyện tâm lýbên trong Cốt truyện trong tiểu thuyết Nàng Binôdini có thể đợc tóm tắt bằng

vài dòng ngắn gọn, không có nhiều sự kiện phức tạp, đặc biệt là những sự kiện

đột biến lớn lao, bất ngờ và đầy kịch tính Chúng ta có thể tóm tắt tác phẩm nhsau:

Bà Railasmi – mẹ của Mahenđra định cới nàng Binôdini – một cô gáithông minh, xinh đẹp, có học vấn cho con trai mình Lúc đầu Mahenđra từ chối,sau đó nhận lời, nhng đến ngày cới thì chàng quyết định không lấy Binôdini.Nàng Binôdini sau đó đã lấy một ngời họ hàng xa của bà Railasmi và ít lâu sauBinôdini trở thành goá phụ khi còn trẻ Thời gian sau vì bị mọi ngời thúc ép,

để cự tuyệt tình cảm của chàng bị Asa bắt gặp, mọi chuyện bị phát hiện Bị mọingời căm ghét, cuối cùng, không còn con đờng nào khác Binôdini đành chấpthuận theo Mahenđra ra đi mặc dù không yêu chàng Sau một thời gian tìm cáchchiếm đoạt Binôdini không đợc, Mahenđra chán nản và quyết định trở về vớiAsa Còn Binôdini, mặc dù đợc Bihari hiểu và yêu nhng nàng quyết tâm dồn trívào việc tu tâm vì nàng chợt nhận ra rằng tôn giáo và xã hội sẽ chẳng dung thứcho nàng.

Câu chuyện chỉ có thế, song bao vấn đề trong đời sống tinh thần của ngời

ấn Độ đợc đặt ra Nhất là những khát vọng đợc hạnh phúc, đòi quyền giảiphóng tự do cá nhân của ngời phụ nữ ra khỏi những ràng buộc của lễ giáophong kiến hủ lậu là điều mà R.Tagore - nhà cải cách xã hội muốn bàn đếntrong cuốn tiểu thuyết của mình Cốt truyện đơn giản thực ra đó là cái cớ, là ph-

ơng cách để nhà văn đi vào khai thác thật sâu, thật đậm, thể hiện tập trung vàphong phú thế giới nội tâm nhân vật Sự cô đọng trong tổ chức cốt truyện chính

là sự mở ra đến không cùng chiều sâu của thế giới nội tâm của nhân vật vớinhững suy nghĩ, trăn trở, day dứt Các sự kiện thờng xuất hiện với t cách lànguyên nhân, là nguồn gốc của những cảm xúc, tâm trạng, suy nghĩ của nhânvật Nhân vật bộ lộc thái độ, tình cảm, t tởng của mình chủ yếu qua hành vi, cử

-chỉ, nét mặt, lời nói … và nhất là qua độc thoại nội tâm Ngay ở đầu tác phẩm,

sự kiện con chim Koen chết trong hoàn cảnh bà Railasmi - mẹ Mahenđra đã bỏ

về quê, bà Annapuma cũng đi khỏi không ai chăm sóc con chim, nó nh điều gởbáo hiệu những điều không hay khiến tâm lý Asa lo sợ: "Asa tái mặt trớc cảnhtợng đó Những ngón tay nàng tê cứng, vòng hoa để dở dang, những bông hoanằm thành đống …" [23;408] Hay sự xuất hiện của Bihari với những lời châmchọc đem đến cảm giác khó chịu cho Asa Việc Asa năn nỉ chồng gặp Binôdini

là tiền đề cho tác giả đi sâu vào phân tích tâm lý, lý giải tâm lý Mahenđra Tạisao Mahenđra lại tránh gặp Binôdini ? bản chất con ngời Mahenđra thực chất

nh thế nào Trong Nàng Binôdini còn rất nhiều những sự kiện có tính chất gợi

mở cho sự phát triển tâm lý nhân vật nh vậy Chẳng hạn sự kiện Binôdini từchối gặp Mahenđra cũng là một tiền đề, điểm tựa cho những suy nghĩ, là chìakhoá cho dòng độc thoại nội tâm trong Mahenđra: "Mahenđra tức giận, lòng sĩdiện bị đụng chạm Sao con mụ đàn bà này lại dám khớc từ làm quen ? Nó đãcoi ta nh một lũ tầm thờng chăng ? chẳng nhẽ nó không hiểu rằng nếuMahenđra này mà cứ nh những thằng khác thì gã đã tin nó từ lâu rồi ? chỉ mỗiviệc ta không thèm làm nh thế cũng thừa đủ cho nó hiểu ra về ta, nó tất phải biết

ta khác những kẻ khác nh thế nào ?" Việc Mahenđra tránh gặp Binôdini cũngkhiến nàng khó hiểu: "Vậy thì sự làm ngơ này là sao ? làm nh nàng chỉ là thứ

đồ đạc trong nhà ấy ! Chẳng nhẽ nàng không là ngời, không là đàn bà sao ? chỉcần anh ta hiểu nàng, anh ta sẽ thấy sự khác nhau trời biển giữa nàng với con béChănni quý hoá của anh ta" [23; 424] Sự lạnh lùng tự kiêu của Mahenđra lạilàm cho Binôdini bị tổn thơng, nàng cảm thấy bị coi thờng, quyết tâm đánh đổ

sự kiêu ngạo của kẻ một thời đã chối bỏ nàng Nhng thực chất Binôdini cũngchỉ là một phụ nữ đáng thơng, nàng cần có tình yêu, nàng khao khát hạnh phúc

Có thể nói cốt truyện đơn giản tạo điều kiện cho nhà văn dồn bút lực vàokhám phá chiều sâu tâm hồn con ngời Cốt truyện tâm lý trong Nàng Binôdini

đợc xây dựng trên cơ sở miêu tả những cuộc đấu tranh nội tâm của nhân vật,

-đặc biệt là ở hai nhân vật chính: Mahenđra và Binôdini Những cuộc gặp gỡ,những thái độ, cử chỉ của Binôdini luôn tạo ra mạch ngầm đấu tranh trong t t-ởng Mahenđra và ngợc lại Chẳng hạn việc Mahenđra bỏ nhà vào bệnh viện với

lý do trực đêm khiến cho Binôdini băn khoăn không biết có chuyện gì "khônghiểu đó là niềm kiêu hãnh bị tổn thơng hay là giận dỗi ? Hay chỉ là sợ thôi nhỉ ?Hãy để xem anh ta bỏ đi đợc bao lâu " [23; 455] Sự cự tuyệt của Binôdini vớiMahenđra cũng làm cho chàng suy nghĩ "Phải chăng mình là kẻ vô nghĩa đếnthế ? - Anh tự hỏi - Sao cô ta lại dám đối xử với mình nh đối với con sâu, cáikiến, trong khi cô ta chỉ có mỗi mình che chở" [23; 591]

Cốt truyện men theo dòng tâm lý là một đặc điểm tiêu biểu của tiểuthuyết Nàng Binôdini thể hiện một kiểu t duy nghệ thuật hớng nội R.Tagore.

1.2.2 Cuộc hôn nhân không thành và diễn biến tâm trạng nhân vật.

Nàng Binôdini là một tác phẩm mà cốt truyện men theo dòng tâm lý

nhân vật (cốt truyện không có chuyện), cốt truyện dờng nh không có gì đặcbiệt Chính vì vậy, trong tác phẩm của mình R.Tagore luôn phải tạo ra nhữngtình huống truyện, từ đó triển khai cốt truyện để nhân vật hành động, suy nghĩ.Tình huống truyện đóng vai trò hết sức quan trọng "đôi khi ngời ta nghĩ ra đợcmột tình thế xây ra một câu chuyện thật hay và vì thế là coi xong một nửa"(Nguyễn Minh Châu)

Trong Nàng Binôdini cốt truyện sự kiện đơn giản, không kịch tính, gay

cấn nhng bù lại tác phẩm hay lại là ở chiều sâu tâm lý của nhân vật đợc khámphá qua cốt truyện tâm lý Khi hành động không còn là quan tâm hàng đầu thìyếu tố tình huống lại phải đóng vai trò trọng tâm duy trì cái "cốt" mà yếu tốhành động để lại Cốt truyện tâm lý trong tiểu thuyết Nàng Binôdini đợc triển

khai từ những tình huống mấu chốt từ những tình huống đó, nhà văn có điềukiện đi sâu vào phát hiện tâm lý nhân vật Nh tình huống truyện đó là:Mahenđra khớc từ hôn ớc với Binôdini - ngời con gái đợc mẹ Mahenđra rất ng

ý Mahenđra "sống trong nhung lụa và quen đợc chiều chộng từ bé, Mahenđra

ăn những món mứt mà Mahenđra không đụng đến, nhng giờ thì con có còn làcái thùng phuy chứa những thứ thừa thãi đó đâu Đối với cô gái thì … không.Con không dám đâu" [23; 371] Sau cuộchôn nhân không thành này mỗi nhânvật bớc đi trên con đờng riêng của họ Binôdini sau khi bị khớc từ hôn ớc đãphải lấy một ngời đàn ông cùng làng mà của cải duy nhất làm ông ta nổi tiếng

đó là chứng đau gan đang kịch phát Sau lễ cới ông này khuất núi Tiếp đó nàngphải sống những chuỗi ngày dài buồn vô tận ở "trong làng nh một cây dây leovờn nhà mọc đơn độc trong rừng rậm, một làn nắng rực rỡ tơi tắn trong chốnhoang vu tẻ ngắt" [23, 400] Sống trong cảnh sống đó nàng luôn khao khát hạnhphúc và có đợc một tình yêu đích thực Nhng phong tục đối với một ngời phụ nữgoá chồng không cho phép nàng thực hiện điều đó Còn Mahenđra sau lần chối

bỏ hôn ớc với Binôdini một thời gian chàng lấy Asa-cháu gái thím chàng.Chàng đã coi cuộc sống vợ chồng đó là tất cả Chàng không còn để ý gì đếnnhững ngời xung quanh, bỏ bê học hành Khi bị mẹ la mắng chàng đã nổikhùng và quyết định: "chấm dứt trò dớ dẩn này… Từ giờ trở đi tôi phải có tráchnhiệm với vợ tôi Tôi vẫn còn thiếu với cô ấy điều này" [23; 386] Và thế lànhiệm vụ lẫn lòng tự nguyện hoà nhập vào nhau Sự hoà nhập này có tác dụng

nh những cơn gió thổi bùng ngọn lửa, không còn nhớ gì đến trờng Đại học, khi

kỳ thi tới gần, bạn bè và trách nhiệm phải hoàn thành Sự hăng hái muốn nângcao hiểu biết cho vợ đã giữ rịt Mahenđra và cô học trò của anh trong phòng ngủ.Anh chẳng hề băn khoăn về hậu quả xấu sẽ đến với việc học hành của mình và

-những điều mà ngời ta nghĩ về chuyện này" [23; 387] Mahenđra sau khi lấy

đ-ợc Asa, anh những tởng mình sẽ chung thuỷ với cô suốt đời, và anh luôn tự hàotrong trái tim anh chỉ có Asa là duy nhất Nhng đó là khi anh cha đứng trớcnhững khó khăn thử thách cuộc sống đầy phức tạp mà chỉ sống trong cuộc sống

đợc bao bọc bởi "bầu không khí vô trùng" Bihari trớc và sau khi từ chối hôn ớcvới Binôdini thì vẫn chỉ là một hình bóng của Mahenđra mà thôi Anh chỉ nhmột phụ tá tốt bụng của Mahenđra Bihari vẫn là chàng trai với dáng vẻ lạnhlùng của một chàng lãng tử "việc mình không lo chỉ lo hộ việc ngời khác"(Nhận xét của Mahenđra),Bihari đã khiến cho mọi ngời lầm tởng là một kẻ khóchịu, chuyên chọc gậy vào chuyện của ngời khác Nhiều khi chàng không đểcho đôi vợ chồng trẻ này đợc yên thân "Chàng luôn mồm trách cứ Mahenđrasao nhãng học hành và rầy Asa: "Baothan ạ, nhồi nhét quá nhiều một lúc không

ăn thu đâu Nó sẽ gây khó tiêu đấy "" [23; 394] Chính điều này làm cho Asacàng thêm ác cảm với Bihari, đem lại sự khó chịu cho Mahenđra

Từ đây ta thấy đợc cuộc hôn nhân không thành chính là tình huốngtruyện đầu tiên, tạo điều kiện cho cốt truyện phát triển và để tâm lý của cácnhân vật phần nào đợc bộc lộ

1.2.3 Cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên giữa Binôdini và bà Railasmi.

Là ngời đề xớng và kiên trì theo đuổi sự nghiệp phục hng văn hoá - văn học

ấn Độ, R.Tagore tỏ ra rất nhạy cảm với xu thế mới của tiểu thuyết lúc bấy giờ Qua

sự tiếp biến những giá trị văn hoá - văn học phơng Tây, nhà văn đã sáng tạo nênnhững tác phẩm tiểu thuyết tâm lý xã hội mà ông tạm đặt tên là tiểu thuyết hớng nội

Ba bộ tiểu thuyết đợc giới thiệu ở Việt Nam (Nàng Binôdini, Đắm thuyền, Ngôi nhà

và thế giới) là một minh chứng cho nghệ thuật phân tích tâm lý nhân vật rất tinh tế

của R.Tagore Tuy nhiên việc khám phá, tái hiện tâm lý nhân vật ở tiểu thuyết nàygắn chặt với yếu tố ngẫu nhiên, tác giả dựng lên bức chân dung tinh thần của con ngờitrớc các biến cố đột ngột, bất ngờ

-Nàng Binôdini là tiểu thuyết tâm lý xã hội Vai trò của cốt truyện sự kiện

không phải là chủ đạo nh Đắm thuyền mà thay vào đó là cốt truyện tâm lý đặc

biệt Để triển khai đợc loại cốt truyện này, R.Tagore không thể không dùng đếnnhững nhân tố đặc biệt để tạo bối cảnh cho tâm lý nhân vật thể hiện Một trongnhững nhân tố đó là yếu tố ngẫu nhiên

"Ngẫu nhiên" là khái niệm quen thuộc trong văn học ở phơng diện ngữnghĩa: "Ngẫu nhiên là tình cờ sinh ra, xảy ra chứ không phải do nguyên nhânbên trong quyết định, trái với tất yếu" [20; 671] Nh vậy, ngẫu nhiên là sảnphẩm ngoài ý muốn chủ quan của con ngời Trong sáng tạo nghệ thuật, cụ thể ở

đây là văn học, yếu tố ngẫu nhiên đợc sử dụng khá phổ biến Trớc hết là trongvăn học dân gian Sự xuất hiện của những nhân vật thần kỳ vào thời điểm kịchtính của cốt truyện Sự gặp gỡ tình cờ, ngẫu nhiên của các nhân vật: Chử Đồng

Tử gặp Tiên Dung, Thạch Sanh gặp con vua Thuỷ tề… Sự xuất hiện yếu tố ngẫunhiên ở đây đóng vai trò là tác nhân từ bên ngoài giúp cốt truyện đợc phát triểntheo định hớng có sẵn nhằm minh chứng cho một quan niệm nào đó về nhânsinh Đến văn học viết, đặc biệt là vào thời kỳ hiện đại thì yếu tố ngẫu nhiênxuất hiện gắn liền với phong cách, ý đồ nghệ thuật của ngời nghệ sĩ Các nhànghiên cứu đánh giá rất cao về vai trò của nó trong sáng tác M.Bakhtin, nhà lý luậnnổi tiếng đã từng nhấn mạnh: "Bản thân hiện thực tiểu thuyết là một trong những hiệnthực có thể có, nó không tất yếu, nó ngẫu nhiên, nó chứa đựng bên trong những khảnăng khác [2;73] Nh vậy, yếu tố ngẫu nhiên đợc hiểu nh là một thủ pháp đặc biệttrong sáng tạo tiểu thuyết, chi phối cách thức tổ chức sắp xếp, ý đồ sáng tạo của tácgiả R.Tagore cũng sử dụng yếu tố ngẫu nhiên để dựng lên bức tranh tinh thần của conngời trong bối cảnh đặc biệt đó là đột ngột, bất ngờ

Vai trò của yếu tố ngẫu nhiên trớc hết là ở chỗ quyết định thời điểm xuấthiện tâm lý nhân vật Với các tác phẩm mà mối liên hệ giữa các sự kiện, biến cốmang tính tất yếu, biện chứng, tâm lý nhân vật đều đợc khai thác ở cả hai thời

điểm, trớc và sau sự kiện xảy ra Chẳng hạn, trong tiểu thuyết "Chiến tranh và

-hiện hầu hết sau khi các tình huống ngẫu nhiên xảy ra Chiều sâu tâm lý nhânvật cũng đợc bộc lộ đầy đủ nhất nối tiếp những biến cố ngẫu nhiên của tiểuthuyết ở nhân vật Binôdini, trớc khi gặp lại bà Railasmi - mẹ của ngời đã khớc

từ hôn ớc với nàng trớc kia thì tính cách, con ngời của Binôdini cha đợc bộc lộ(ta chỉ biết đến Binôdini thông qua lời giới thiệu gián tiếp của bà Railasmi),khát khao tình yêu, hạnh phúc của nàng chỉ ở dạng tiềm ẩn Nhng từ khi gặp bàRailasmi thì Binôdini mới đợc khám phá đầy đủ, rõ nét, trọn vẹn Đây là tâmtrạng của Binôdini sau khi gặp lại bà Railasmi, nàng luôn thắc mắc: "Mahenđra

là ngời nh thế nào, Asa trông ra sao, tình yêu của họ hình thù thế nào và sâu sắc

đến đâu, những câu hỏi đó cứ quay cuồng trong tâm trí nàng, làm trí tởng tợngcủa nàng bốc lửa" [23; 404] Tình yêu và hạnh phúc là điều mà tất cả mọi ngờicần và có quyền đợc hởng nhng đối với Binôdini nó lại trở thành niềm mơ ớc,thành sự "hồi hộp tò mò" muốn biết Tâm lý nhân vật Binôdini đợc thể hiện rõnhất từ khi nàng theo bà Railasmi trở về ở cùng ngôi nhà ở Calcutta Từ khinàng xuất hiện trong ngôi nhà này đã làm cho ngôi nhà có thêm một sức sốngmới Nhng nơi đây cũng trở thành nỗi ám ảnh đối với Binôdini: "Căn nhà khôngcòn vui thú với nàng Tâm hồn đang khao khát tình yêu của nàng giờ đây đãmất nguồn kích thích bằng việc ngắm nhìn và xúi bẩy tấn tuồng yêu đơng củacặp vợ chồng trẻ, dù cho tấn tuồng ấy gây đau đớn cho ngời xem nhng nó vẫnkích thích đợc dục vọng âm ỉ và những khát khao đến cuồng nộ" [23; 450] Sống trong môi trờng ấy, niềm khao khát hạnh phúc của Binôdini đã trở thành

-sự đố kị đối với hạnh phúc của đôi vợ chồng trẻ Mahenđra và Asa Nó nh đập

n-ớc lớn đang ầm ào nổi sóng và có thể phá bờ bất cứ lúc nào Nàng đã bn-ớc vàogia đình của Mahenđra trong tâm thế ấy nên cái gì đến đã đến Tâm lý Binôdini

đã có sự thay đổi lớn Bằng trí thông minh, xinh đẹp, tinh tế, khéo léo của mộtngời phụ nữ, nàng đã quyết tâm chinh phục Mahenđra, một phần vì khao kháttình yêu hạnh phúc, nhng một phần là để trả thù con ngời trớc đây đã phụ bạcnàng, để nàng rơi vào cảnh goá bụa Mahenđra là một con ngời dễ thay đổi,không có lập trờng, nhng lại luôn đề cao mình: không phải là kẻ tầm thờng,luôn chung thuỷ trong tình yêu, chín chắn trong tình bạn R.Tagore xây dựngtình huống ngẫu nhiên này không chỉ để khám phá nhân vật Binôdini mà còn làtình huống để thử thách nhân vật, đó là cho Mahenđra gặp Binôdini Cốt truyện

đợc đẩy thêm một bớc Nó tạo cơ hội cho nhà văn thăm dò, khám phá, khảo sáttâm lý Mahenđra - kẻ lâu nay sống trong "không khí vô trùng" Và bản chất conngời thật của Mahenđra đợc bộc lộ trớc các nhân vật khác và ngời đọc Đây đợcxem là tình huống thắt nút của tác phẩm, bởi từ đây nhân vật nhận chân đợc bảnchất của mình nhng luôn cố che dấu, phủ nhận nó Từ khi gặp Binôdini,Mahenđra không còn đợc vô t, vô tâm, sống bình thờng nh trớc nữa bởi chàng

đã nhận ra đợc con ngời thực của mình Đặt Mahenđra vào tình huống này,R.Tagore có điều kiện khám phá chiều sâu tâm hồn của nhân vật với cái vẻ bềngoài lạnh lùng, kiêu ngạo trớc Binôdini, nhng bên trong là một cuộc đấu tranhgay gắt nhằm níu giữ một chút mảnh vỡ của lòng tự trong, của danh dự bấy lâynay Mahenđra tự khoác lên mình

Không chỉ với Mahenđra mà với Bihari cũng vậy Từ khi gặp lại Binôdinithì Bihari mới chợt nhận ra con ngời thật của mình và chàng cũng biết đợc đâu

là tình yêu của mình R.Tagore đã đẩy nhân vật vào một tình huống gây cấn là

cự tuyệt tình cảm của Binôdini dành cho chàng, để từ đó cho nhân vật độc thoại,

đào sâu vào từng ngõ ngách của chính tâm hồn mình ở đây, R.Tagore đã đểcho Bihari một mình vật lộn với cơn bão lòng, với nỗi đau đớn dày vò, với sự

-tiếc nuối khi nhân vật cay đắng nhận ra: mình đã yêu Binôdini mãnh liệt Chínhvì nhận thức đợc tình yêu đích thực của mình nên trong tâm lý nhân vật có sựbất ổn, khủng hoảng: "lúc này một nỗi thèm khát nào đó cứ bám riết lấy anh mànếu anh cha đáp ứng đợc nó thì anh còn cha thể chú tâm vào một việc gì khác đ-ợc" [23; 632], "nguồn sinh lực trớc đó vẫn nằm thiếp ngủ trong anh đã bị thứctỉnh bởi chiếc đũa vàng trong tay Binôdini đụng tới giờ đây đang lồng lộn khắpnơi tìm thức ăn" [23; 632] Trong quá trình hồi tởng lại cuộc đời đã qua củamình, Bihari chợt nhận ra cả quãng đời trớc đây anh đã để hoài phí

Từ diễn biến số phận, tâm lý, tính cách của các hình tợng nhân vật dới sự tác

động của những biến cố ngẫu nhiên, R.Tagore đã thể hiện một quan điểm sâu sắc về

số phận con ngời Trong quan niệm của R.Tagore, đời ngời là một dòng chảy bất tận,

có những lúc thuận dòng, có những lúc gặp dòng đối lu, có những lúc gặp phải vũngxoáy, có lúc vô tình nhập vào dòng chảy khác, có lúc lại rẽ sang ngang một cách bấtngờ Trong cảm quan của tác giả, con ngời là một sinh thể nhỏ bé và yếu đuối trớc vũtrụ, nhng đồng thời con ngời cũng là tâm điểm kết tụ của mọi sự di dời, chuyển dịchbiến đổi của tự nhiên và xã hội Con ngời nói riêng và vũ trụ nói chung không phải làmột hằng số mà luôn chịu tác động của những điều ngẫu nhiên, bất ngờ thờng xuyênxảy đến Sự trôi dạt vô định không cỡng lại đợc ấy phải đợc chấp nhận nh một điềubình thờng của cuộc sống Và nh vậy, cái ngẫu nhiên là một phần của cuộc sống, làtất yếu của cuộc đời mỗi ngời phải chịu đón nhận

Xây dựng một cốt truyện đơn giản về sự kiện mà phức tạp về tâm lý kết hợpsáng tạo các tình huống để thể hiện tâm lý nhân vật là một đặc điểm nổi bật trongphong cách nghệ thuật R.Tagore trong cuộc đổi mới nghệ thuật

-Chơng 2 Kết cấu hệ thống hình tợng nhân vật

2.1 Nhân vật và các hình thức tổ chức thế giới nhân vật trong tác phẩm tự sự.

Nhân vật cũng nh các loại hình nghệ thuật khác, ra đời để giúp con ngờikhám phá, hiểu biết về hiện thực cả về bề rộng và chiều sâu của nó Mỗi loạihình nghệ thuật đều sử dụng một phơng tiện để thực hiện nhiệm vụ đó Đối vớivăn học, nhân vật chính là phơng tiện để tác giả đi sâu vào cuộc sống Nhân vật

là khái niệm đợc sử dụng khá rộng rãi và phổ biến Nhng ở đây, chúng tôi chỉbàn tới thuật ngữ này trong văn học Bàn về nhân vật các nhà lý luận đều xemnhân vật là “Con ngời đợc miêu tả trong văn học bằng phơng tiện văn học “[17;

277] là “hình tợng nghệ thuật về con ngời, một trong những dấu hiệu về sự tồntại toàn vẹn của con ngời trong nghệ thuật ngôn từ” [1; 241] TheoG.N.Pospelov: “các tác phẩm tự sự và kịch miêu tả những con ngời cá nhân vớihành vi bề ngoài và cách hiểu thế giới của chúng Các nhân vật này thông thờng

đợc gọi là tính cách hoặc vai hành động, hoặc là nhân vật tác phẩm” [20;18 ].Dần dần khái niệm nhân vật đợc mở rộng hơn Nó không chỉ là con ngời “màcòn sử dụng nh một ẩn dụ, không chỉ là một con ngời cụ thể nào cả, mà chỉ làmột hiện tợng nổi bật nào đó trong tác phẩm” [17;242] Lại Nguyên Ân thì cụthể hơn “Nhân vật văn học có khi là các con vật, các loài cây, các sinh thểhoang đờng đợc gắn cho những đặc điểm giống với con ngời” [1; 241] Chẳnghạn, đó là nhân dân trong tiểu thuyết Chiến tranh và hoà bình của L.Tonxtoi,

đồng tiền là nhân vật xuyên suốt trong bộ tiểu thuyết vĩ đại “Tấn trò đời” củaBanzăc Nh vậy không thể nói nhân vật chính là toàn bộ sự thực của đời sống,

mà chỉ là những khám phá mang tính ớc lệ của nhà văn Nói nh B Brếch – mộtkịch gia lớn của thế kỷ XX: “Các nhân vật của tác phẩm nghệ thuật không phải

-đơn giản là những bản dập của những con ngời sống, mà là những hình tợng đợckhắc hoạ phù hợp với ý đồ t tởng của tác giả [20; 210] Trong thơ, nhân vật trữtình bộc lộ cảm xúc Trong tác phẩm kịch và tự sự nhân vật cũng là nhân vậtchủ yếu để thể hiện t tởng của tác phẩm Hơn thế, nhân vật có một sự chi phốihết sức sâu sắc đối với các phơng diện khác về mặt hình thức nh hình thành cốttruyện, lựa chọn chi tiết, ngôn ngữ và lớn nhất là kết cấu

Xây dựng nhân vật, mục đích không phải là tạo nên những con ngời toànthiện, toàn mỹ mà ta thờng gọi là “Chính diện” “Chính” hay “Tà” không phải

là tiêu chí đánh giá giá trị Điều cốt yếu là cái nhìn của nhà văn đối với cuộc đời

và dĩ nhiên là cả tài năng nghệ thuật của anh ta nữa “Quan niệm nghệ thuật vềcon ngời và sự miêu tả nhân vật luôn gắn liền với nhau, trong đó quan niệm vềcon ngời có ý nghĩa chi phối, định hớng cách thức sáng tạo nhân vật” [4;29]

“Các nhân vật trong một tác phẩm nghệ thuật thực sự tạo thành một hệ thốnghoàn chỉnh Chúng hình nh đều liên can đến nhau không chỉ móc nối bằng tiếntrình sự kiện đợc miêu tả, mà suy đến cùng, còn bằng lô gích của t duy nghệthuật của nhà văn Hệ thống nhân vật bộc lộ nội dung của tác phẩm, nhng tự nólại là một trong các phơng diện của kết cấu tác phẩm” [20; 212] Chúng quan hệvới nhau có thể là tơng đồng hay tơng phản, trực tiếp hoặc gián tiếp nhng nhữngquan hệ ấy đều nhằm diễn tả nội dung phản ánh nhất định

Nh đã nói trên, nhân vật văn học chỉ xuất hiện qua sự trần thuật, miêu tảbằng phơng tiện nghệ thuật.Các phơng thức thể hiện nhân vật hết sức đa dạng

Trớc hết, “nhân vật đợc miêu tả qua chi tiết.Văn học dùng chi tiết đểmiêu tả chân dung, ngoại hình,tả hành động, tâm trạng, thể hiện những quátrình nội tâm Văn học cũng dùng những chi tiết để mô tả ngoại cảnh, môi tr-ờng, đồ vật xung quanh con ngời”[17; 291]

Nhân vật còn đợc thể hiện qua mâu thuẫn, xung đột, sự kiện Các mâuthuẫn, xung đột bao giờ cũng có tác dụng làm nhân vật bộc lộ cái phần bản chấtsâu kín của nó Nhng nhân vật bộc lộ mình nhiều nhất là qua hành động, ý

-nghĩa, việc làm Có thể miêu tả nhân vật nhân vật một cách trực tiếp, nhng cũng

có thể miêu tả gián tiếp qua sự cảm nhận của mọi ngời xung quanh Nhân vậtcòn đợc thể hiện bằng các phơng tiện ngôn ngữ, các phơng thức miêu tả riêngcủa thể loại

Trong ý đồ của nghệ sĩ có một công việc luôn đợc ý thức, đó là lý giảiviệc xây dựng hệ thống nhân vật Sự sắp xếp, tổ chức nên hệ thống ấy luôn gắnvới mục đích Nó đào thải những "gán ghép" ngẫu nhiên, rời rạc, vô nghĩa.Chính vì thế, hiểu đợc chức năng của hệ thống nhân vật nội dung và ý nghĩa của

nó cũng chính là đã khám phá đợc các tầng bậc giá trị trong một tác phẩm cụthể

2.2 Kết cấu hệ thống hình tợng nhân vật trong tiểu thuyết Nàng Binôdini.

Hệ thống hình tợng nhân vật là toàn bộ mối quan hệ qua lại của các yếu

tố cụ thể cảm tính tạo nên hình tợng nghệ thuật mà trung tâm là mối quan hệcủa các nhân vật ở phơng diện kết cấu hệ thống hình tợng bao gồm một phạm

vi rộng hơn gắn với tất cả chiều sâu, chiều rộng của nội dung tác phẩm, chứkhông đơn thuần là sự phân biệt nhân vật chính, nhân vật phụ, nhân vật chínhdiện, nhân vật phản diện … Nói đến hệ thống nhân vật là nói đến sự tổ chức cácquan hệ giữa các nhân vật cụ thể của tác phẩm, các nhân vật đó không phải đợcxây dựng và phản ánh một cách riêng lẻ, cá biệt trong tác phẩm mà nó đợc xâydựng trong tơng quan với nhân vật khác Từ đó mới tạo ra mối quan hệ giữa nộitại các hình tợng nhân vật với nhau, làm cho hiện thực đợc phản ánh trong tácphẩm tạo thành cốt truyện chặt chẽ và bền vững Khi đó kết cấu hình tợng chính

là một mạng lới vững chắc trải đều tác phẩm, đảm bảo cho các yếu tố củatruyện có quan hệ khăng khít với nhau

R.Tagore đã sáng tác những tiểu thuyết phản ánh xu thế mới của tiểuthuyết ấn Độ lúc bấy giờ Đó là những tiểu thuyết không quá chú trọng vào hệ

nh tiểu thuyết Đắm thuyền, phân tầng cấu trúc nhân vật trong Nàng Binôdini

khá rõ

Khảo sát hệ thống nhân vật tiểu thuyết Nàng Binôdini trong sự tiến triển

của tác phẩm có thể hiện của sự phân tầng Về cơ bản nhân vật chia thành haituyến: chính - phụ Các nhân vật chính có Binôdini, Mahenđra, Asa, Bihari Cácnhân vật phụ gồm có: Bà Railasmi, Annapuna, Jadu … Việc phân tầng nhân vật

nh vậy có sự tham gia của các yếu tố tâm lý nhân vật Bên cạnh nhân vật chính

và nhân vật phụ thì hệ thống nhân vật trong tác phẩm "Nàng Binôdini" còn phải

kể đến nhân vật ngời kể chuyện

2.2.1 Nhân vật phụ.

Nhân vật phụ là loại nhân vật không đóng vai trò trung tâm của sự vận

động của tác phẩm, mà chỉ mang các tình tiết, sự kiện, t tởng có tính chất phụtrợ, bổ sung Nhân vật phụ có vai trò mờ nhạt trong sự kiện, trong câu chuyện vìthế nó xuất hiện không nhiều, không đợc nhà văn miêu tả kỹ Tuy vậy, khôngthể coi nhẹ nhân vật phụ Chúng chẳng những là bộ phận không thể thiếu củabức tranh chung, mà nhiều khi, nhân vật phụ còn hàm chứa những t tởng quantrọng của tác phẩm Nó đóng vai trò nh những chất xúc tác, tác động mạch vận

-nàng trong không gian lãng mạn chỉ có hai ngời nhng bà Railasmi không hiểu

đợc điều đó nên cứ ngồi nói chuyện cùng hai ngời Điều này làm cho Mahenđracảm thấy khó chịu Sự xuất hiện của bà Keiket Thacrun lúc này là tình huốngngẫu nhiên Chính sự xuất hiện này đã kéo bà Railasmi xuống tiếp chuyện bàbạn và còn lại trên gác là Mahenđra và Binôdini Hay tình huống truyện: KhiMahenđra và Binôdini đang lúc rất căng thẳng thì sự xuất hiện của các nhân vậtphụ càng làm cho Binôdini căng thẳng hơn:

"Ngời thợ giặt bớc vào năn nỉ:

- Cô ơi, tôi không thể đợi nữa đâu Nếu hôm nay cô bận thì mai tôi sẽ lấyquần áo vậy

Khemmi vào và báo rằng ngời đánh xe đang xin thức ăn cho ngựa

Một gia nhân là Gopan đến và phàn nàn:

- Côi ơi, Jadu vừa mới cãi nhau với Dadamasai và tuyên bố là khi nàotiền dầu hoả của ông ta đợc thanh toán thì ông ta sẽ lấy tiền công rồi đi ngay.[23; 551]

Sự có mặt của những nhân vật này trong tác phẩm tạo cho tác phẩm thêmsinh động, đa dạng và cốt truyện tiếp tục phát triển

Một loại nhân vật phụ thứ hai đó là những nhân vật có tính cách, có hìnhdáng, có tên tuổi nh bà Railasmi và bà Annapuna Mặc dù là nhân vật phụ nhng

họ hiện ra trong tác phẩm với đầy đủ các nét tính cách Bà Railasmi và bàAnnapuna là hai ngời có tính cách gần nh trái ngợc nhau Bà Railasmi là ngờiphụ nữ yêu con hết mực, bà sẵn sàng làm tất cả vì đứa con trai yêu của mình, kểcả khi việc làm của bà làm tổn thơng đến ngời khác Tình yêu thơng của bàdành cho con nhiều khi đến mức thái quá Chính vì yêu thơng, chiều chuộngcon nên bà trở nên ích kỷ, ghen tỵ với cả con dâu - vợ của con trai mình: "Thế

là nó đã c xử nh một ông chủ trong nhà này rồi Còn ta thì chẳng là cái gì cả

Đứa con dâu này rồi sẽ phiền đây …"[23; 384] Bà Railasmi còn là một phụ nữchua ngoa, mỗi lời bà nói ra đều chát chúa và đay nghiến: "Nếu con trai tôi yêu

-mẹ nó hơn những đứa con trai nhà khác thì có gì phải xấu hổ ? Nếu thím cũng

có con trai chắc thím sẽ hiểu điều đó có ý nghĩa nh thế nào" [23; 372] Hay khi

bà bực tức cô con dâu, bà đã đổ hết cơn tức ấy lên đầu bà Annapuna:"Bỏ quacho tôi nhé, bà thím quý hoá ạ, vì tôi đã không nhận ra phẩm hạnh của cô cháu

bà và đã để đôi tay ngọc ngà của cô ấy lấm lem nghệ vàng Đem cô ấy về màgột sạch những ô uế lam lũ của công việc nội trợ đi, cho cô ấy mặc nh bà quýphái rồi đặt tay cô ấy vào tận tay Mahin ấy Để cô ấy duỗi dài trên đivăng choxứng đáng với phẩm hạnh của cô ấy mà giỡn với sách vở Còn tôi sẽ làm mọiviệc để hầu hạ" [23;386] Ngợc lại với bà Railasmi, bà Annapuna là một ngờiphụ nữ mẫu mực Bà đã dành tình yêu thơng của mình cho tất cả những ngờithân Bà là hiện thân của ngời phụ nữ ấn Độ: nhân hậu, giàu lòng vị tha, đức hysinh cao cả và đặc biệt là nhịn nhục, cam chịu

Trong kết cấu cốt truyện, nhân vật phụ đã thể hiện vai trò tác động của

nó với tác phẩm, nhng nó đã làm cho hiện thực cuộc sống hiện lên nh chính nó.Với sự bề bộn, đan chéo của những mối quan hệ, những sợi dây đó có khi là sựnịt chặt cuộc sống làm cho nó ngột ngạt, khó thở nhng cũng có khi khiến chotâm hồn ta sảng khoái, hạnh phúc Cuộc sống với vui - buồn, sớng - khổ, haimặt của vấn đề cuộc sống từ xa xa đã đợc ngời ấn Độ khẳng định Vì thế,những nhân vật phụ - nhân vật chức năng đã phần nào mang ý nghĩa đại diệncho t tởng sống của ngời ấn Độ vào giai đoạn đầu thế kỷ XX

2.2.2 Nhân vật chính

"Nhân vật chính là nhân vật đóng vai trò chủ chốt, xuất hiện nhiều giữ vịtrí then chốt của cốt truyện hoặc tuyến cốt truyện Đó là con ngời liên can đếncác sự kiện chủ yếu của tác phẩm, là cơ sở để tác giả triển khai đề tài chính củamình"[17; 283] Nhân vật chính của tiểu thuyết Nàng Binôdini là Binôdini,

Mahenđra, Asa, Bihari Bốn số phận này gắn kết lại với nhau tạo thành nhữngmối liên hệ phức tạp Các nhân vật có quan hệ qua lại với nhau, đối sánh nhau

thực của mình; đó là Kamala trong Đắm thuyền đi tìm gia đình của mình Đến

Binôdini cũng vậy, nàng là phụ nữ sinh ra và lớn lên trên xứ sở mà luôn tồn tạihai tôn giáo "thầy tu" và "vũ nữ" Nàng một mặt bị ràng buộc bởi giáo lýBalamon, mặt khác đợc tiếp thu nền giáo dục phơng Tây Vốn hiểu biết cộngvới bản thân cuộc sống hôn nhân không đợc hành phúc nên Binôdini càng khaokhát đợc yêu thơng, đợc hạnh phúc trong cuộc sống Cuộc sống tình yêu, phần

mà nàng đợc hởng là "phần muối ớt trong tình yêu, là tất cả những gì Binôdini

đã đợc nếm Còn món chính lại nằm ngoài tầm tay nàng" [23; 416] Trở thànhgoá phụ ngay khi trở về nhà chồng, Binôdini ý thức đợc con ngời cá nhân cátính đã thức tỉnh trong nàng ở Binôdini không còn bóng dáng của ngời phụ nữcam chịu luôn sống trong những chiếc khăn xari, những sợi xích ở chân và tay,những ràng buộc của lễ giáo mà đó là hình ảnh của cái tôi "nổi loạn", Binôdini

-khao khát hạnh phúc, -khao khát một tình yêu đích thực và tìm đợc chỗ dựa chomình Với Mahenđra lúc đầu đó là mong mỏi kiếm tìm hạnh phúc, nhng nàngnhận ra chỗ dựa đích thực, tình yêu đích thực của đời nàng không phải làMahenđra mà là Bihari Nàng đã cảm thấy đau đớn nhận ra chính mình đã tự rơivào cái bẫy của chính mình giăng cho kẻ khác Cái tôi "nổi loạn" cùng với t duyhớng nội, nặng nề, suy tởng đã hội tụ ở Binôdini Binôdini luôn triền miên trongtâm trạng, trong sự đấu tranh t tởng Trong con ngời nàng, có lúc mọi ranh giới

đã bị nhoè đi Nàng khao khát có đợc hạnh phúc đến cháy bỏng nhng nàng đủhiểu hạnh phúc đó phải đợc tạo dựng nên trên cơ sở tình yêu đích thực Binôdini

nh ngời lữ hành trên con đờng đầy khó khăn gian khổ Giữa sa mạc, đã có lúcngời lữ hành đó tởng nh đã gặp đợc nguồn nớc, gặp đợc sông ngòi Nhng thựcchất vẫn chỉ là cát và nắng cháy Không biết đợc tình cảm thật của mình, nhiềukhi Binôdini rơi vào khủng hoảng Ngời ta sẽ không khổ nếu biết là mình khổ,

sẽ không đau đớn, dằn vặt nếu không phải là ngời sâu sắc, có tâm Nhng tiếcthay, Binôdini lại là một phụ nữ nhạy cảm và luôn khao khát hạnh phúc, nàngluôn muốn khẳng định những khát vọng chính đáng của mình Chính vì vậy vàtrong nàng luôn diễn ra cuộc đấu tranh nội tâm căng thẳng: mọi trạng huốngtình cảm đều hiện lên: Nhân vật giằng co, day dứt, phút chốc đay nghiến mình,phút chốc lại khinh bỉ, "kinh tởm" ngời khác Binôdini đã đắng cay nhận ra rằng

"Không biết có ngời đàn bà nào lâm vào cảnh khổ sở nh ta không ? Ta muốnchết đi hay muốn đập phá đây ? Ta là kẻ đi săn hay là con thú bị săn hả trời? ớcgì ta biết đợc nhỉ ?” Cuộc sống theo quan điểm của ngời ấn Độ là cả một quátrình với nhiều gian nan vất vả Cuộc đời con ngời ta không bằng phẳng và ngời

ta sẽ hoàn thiện dần nếu vợt qua đợc những thử thách đó Binôdini đã phải chịu

đau khổ trong hôn nhân và nàng sẽ tiếp tục phải chịu đau khổ, phải trả giá đắtcho những hành động sai trái của mình khi tìm mọi cách đùa giỡn tình yêu vớitình yêu của Mahenđra Binôdini luôn bị giằng xé giữa khát vọng hạnh phúc,tình yêu đích thực, tình cảm trong sáng với dục vọng thấp hèn của kẻ đi chinh

-phục và sự thất bại của kẻ bị chinh -phục… Nàng quyết định dấn thân vào con ờng phiêu lu đi tìm hạnh phúc để rồi đã chiến đấu cho tình yêu đích thực.Những gì nàng gặp trong cuộc đời, những day dứt trong lơng tâm, những giằng

đ-xé, mâu thuẫn với R.Tagore là cần thiết để đa con ngời đến với sự giải thoát, tự

do Tự do giải thoát trong chính cuộc đời Binôdini dới ngòi bút R.Tagore hiệnlên với bức tranh tâm trạng phức tạp Đó là tâm hồn nhạy cảm, luôn muốn vơntới những ớc mơ cao đẹp Cả cuộc đời nàng luôn đi trên con đờng tìm kiếmhạnh phúc, tình yêu

Cùng với Binôdini, Mahenđra là nhân vật hết sức quan trọng có tâm lýphức tạp Ngay từ nhỏ Mahenđra đã đợc sống trong nhung lụa, cha mất sớm nênanh đợc mẹ nuông chiều: "Anh hay hờn dỗi và ơng ngạnh nên mẹ thờng trêu vàmắng mỏ Ăn uống, nghỉ ngơi, chơi bời haylàm việc lúc nào anh cũng muốn mẹ

ở bên mình Chẳng khác gì con Căngguru con, anh vẫn náu mình trong lòng mẹmặc dù đã nhớn tớng" [23; 369] Chính vì vậy anh chỉ quen nhận những thứ màngời đời mang đến và những tởng mình cao siêu, có đạo đức tốt Thực ra conngời Mahenđra không có lập trờng, điều này thể hiện ngay ở việc Mahenđra lấy

vợ Lấy vợ là chuyện hệ trọng cả cuộc đời con ngời, vậy mà anh coi đó nh môttrò đùa, lúc thì đồng ý lấy Binôdini nhng lại không đồng ý Bị mẹ ép quá thì anhlại đồng ý, đến trớc ngày cới đột nhiên anh lại tuyên bố thẳng thừng: "mẹ ơi,con không đồng ý đâu Con không thể vợt qua nổi đâu ?" [23; 370] hay chuyệnvới Asa cũng vậy Lúc đầu Mahenđra vì muốn làm vui lòng thím nên đã đề nghịvới thím "thím cho cháu gặp cô cháu gái thím … cái cô mà thím luôn luôn nói

đến đợc không ?… [23; 374] Nhng khi thím hỏi lại ý định thì Mahenđra lại vộivã chống chế "cháu có nghĩ cho cháu đâu, cháu nghĩ cho Bihari đấy"[23; 374].Khi đa Bihari đến xem mặt cô gái, thấy đây là cô gái xinh đẹp, dịu dàng thì suynghĩ của Mahenđra lại thay đổi Anh đã đồng ý lấy vợ Mahenđra là ngời dễ bịcám dỗ bởi những vẻ đẹp hào nhoáng, tầm thờng của cuộc sống Vì vậy, vớiMahenđra, những cái mới luôn thôi thúc chàng trai khám phá Lấy đợc Asa, anh

-những tởng mình sẽ chung thuỷ với Asa suốt đời và chỉ có nàng trong trái tim.Nhng khi đối mặt với cám dỗ của cuộc sống, lớp vỏ bọc mà chàng những tởng

là thành trì vững chắc đã bị vỡ ra Bề ngoài, Mahenđra luôn tỏ ra là một ngời

đứng đắn, luôn nghĩ mình khác với mọi ngời, siêu việt hơn mọi ngời Chính vìvậy, nên khi bị Binôdini khớc từ làm quen anh đã rất bực tức: "Sao con mụ đàn

bà này lại khớc từ làm quen ! Nó đã coi ta là một trong cái lũ tầm thờng chăng ?Chẳng nhẽ nó không hiểu rằng nếu Mahenđra này mà cứ nh những thằng khácthì gã đã tin nó từ lâu rồi ? Chỉ mỗi việc ta không thèm làm nh thế thôi cũngthừa đủ cho nó hiểu về tầm cỡ siêu đẳng của ta rồi Nếu khi nó đã hiểu ra về ta,

nó tất phải biết ta khác những kẻ khác nh thế nào" [23; 423] Đó là khi chàngcha đứng trớc những thử thách của cuộc sống mà đang đợc bao bọc bởi " khôngkhí vô trùng" Qua ngòi bút miêu tả tâm lý nhân vật của R.Tagore, bản chất củaMahenđra đã chống lại những bản chất tầm thờng của mình nhng anh đã thấtbại Mahenđra đã bám víu vào tất cả những gì mà anh ta nghĩ là có thể giúp đợcanh thoát khỏi sự cám dỗ của Binôdini nhng đều thất bại Đi kaisai hay tin vàolòng chung thuỷ với Asa thì đó cũng nh nhựa khi đem đến gần lửa thì sẽ bị tanchảy Với ngời ấn Độ, trớc những sự cám dỗ của cuộc đời thứ mà cứu rỗi linhhồn họ, giữ cho họ có những xử sự đúng trong cuộc sống đó là bổn phận vàdanh dự Bổn phận làm vợ đã giúp Sita có thêm can đảm để ca ngợi Rama trớcmặt quỷ vơng Ravana, khẳng định lòng thuỷ chung của nàng với chồng "ta chỉthuộc về một ngời, nh thứ ánh sáng thuộc về mặt trời Đó là Rama" NhngMahenđra lại không có những thứ đó Chàng cứ tởng là mình tốt, là vị thánhtrong khi vẫn tồn tại trong cuộc sống trần tục Trong Mahenđra không ý thức đ-

ợc hạnh phúc, chàng đã chạy theo một ảo ảnh muốn chiếm giữ tình củaBinôdini Bản chất, tính cách của Mahenđra thì Binôdini đã nhận ra "Anh ta quáyếu ớt và bất chắc, một con ngời không xơng sống Anh ta sẽ sán đến gần tanếu ta lảng tránh nhng lại sẽ ngã ra ngay nếu ta cố giữ rịt lấy anh ta Đôi vai màmột ngời có thể ngả vào là đôi vai chắc khoẻ, đáng tin cậy" [23; 585] Chàng đã