Các bước làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ * Đề bài : Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ Quê hương của Tế Hanh a.. Tìm hiểu đề và tìm ý - Vấn đề nghị luận: Tình yêu quê [r]
Trang 1TUẦN 26 Ngày soạn: 09/03/2013 Tiết 121 Ngày dạy: 11/03/2013
SANG THU – Hữu Thỉnh
I MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Vẻ đẹp của thiờn nhiờn trong khoảnh khắc giao mựa và những suy nghĩ mang tớnh triết lớ của tỏc giả
2 Kĩ năng
- Đọc-hiểu một văn bản thơ trữ tỡnh hiện đại
- Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận về một hỡnh ảnh thơ, một khổ thơ, một tỏc phẩm thơ
II TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc bài thơ Viếng lăng Bỏc và nờu nội dung chớnh của nú?
? Nờu và phõn tớch nột đặc sắc nghệ thuật của bài thơ?
3 Bài mới: Hữu Thỉnh là nhà thơ viết nhiều, viết hay về mùa thu Nhiều vần thơ thu của ông mang cảm xúc bâng khuâng, vấn vơng trớc đất trời trong trẻo đang chuyển biến nhẹ nhàng Bài thơ “Sang thu” là một ví dụ
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIấN NỘI DUNG
Dựa vào chỳ thớch SGK Nờu vài nột về
tỏc giả ?
Hs :
GV : Từ năm 2000 ụng là thư kớ
HNVVN
? Bài thơ ra đời vào thời gian nào?
Gv hướng dẫn giọng đọc:Nhẹ nhàng ,
nhịp chậm , khoan thai
GV đọc mẫu , sau đú gọi 2 em hs đọc lại
? Bài thơ đựoc chia thành mấy đoạn ? í
chớnh của từng đoạn?
? Sự biến đổi của đất trời sang thu được
cảm nhận qua hỡnh ảnh nào
? Giú se là giú như thế nào?
Giú nhẹ , khụ, hơi lạnh
? Ngọn giú mang hương ổi và sương cố ý
như chậm lại - nhận xột về những tớn hiệu
trờn?
Tớn hiệu đặc trưng rất khú nhận biết
Từ “Phả ” cú thể thay thế bằng từ ngữ
nào?
? Tõm trạng của tỏc giả thể hiện qua từ
ngữ nào ? Đú là tõm trạng gỡ ?
I TèM HIỂU CHUNG
1 Tỏc giả , tỏc phẩm
- Hữu Thỉnh sinh 1942
- Quờ :Tam Dương – Vĩnh phỳc
- 1963 bắt đầu sỏng tỏc
Gần cuối 1977 “từ chiến hào đến thành phố”
2 Đọc hiểu văn bản
Bố cục :
- 2 khổ đầu : Sự biến đổi của đất trời khi vào thu
- Cuối : Suy ngẫm của tỏc giả
II PHÂN TÍCH
1 Sự biến đổi đất trời khi vào thu
- Tớn hiệu chuyển mựa + Hương ổi
+ Giú se + Sương chựng chỡnh → Tớn hiệu đặc trưng của thời khắc giao mựa từ Hạ sang Thu
- Tõm trạng của tỏc giả : Bỗng, Hỡnh như → Tõm trạng ngỡ ngàng , cảm xỳc bõng
Trang 2Bỗng , hình như thẻ hiện sự ngỡ ngàng
bâng khuâng
Không gian lúc sang thu được thể hiện ở
những phương diện nào ?
=> Hương vị , vận động của các sự vật
Hương vị và sự vận động đó được thể
hiện bằng những từ ngữ chỉ cảm giác
nào? Hình như , chùng chình , vắt nữa
mình
Nhận xét sự cảm nhận thời khắc giao mùa
của tác giả ?
Cảm nhận tinh tế bằng nhiều giác quan
=> Hình ảnh “đám mây mùa Hạ vắt nữa
mình sang thu ” nên hiểu như thế nào?
( Có thật có đám mây như thế không )
Gọi hs đọc 2 câu thơ cuối bài
Hs Thảo luận nhóm , sau 5p cử đại diện
các nhóm trình bày
?Phân tích tầng ý nghĩa của 2 câu thơ
cuối ? Rút ra lời gửi gắm của tác giả ?
Gv chốt ý bằng bảng phụ
GV mở rộng : Con người càng từng trải
thì càng có nhiều kinh nghiệm sống ,do
đó càng vững vàng hơn trước mọi giông
tố cuộc đời Ví dụ như khi con người đã
trải qua một tuổi thơ cay đắng thì họ sẽ dễ
dàng vượt qua mọi khó khăn trong cuộc
sống
? Nêu đặc sắc về nội dung và NT bài thơ?
Hs : Thời khắc giao mùa nhẹ nhàng mà rỏ
rệt, tác giả rất tinh tế
khuâng
- Hương vị : Hương ổi đang độ chín phả vào gió se
- Sự vận động của các sự vật
+ Sương chùng chình, chậm rãi
+ Sông duềnh dàng , thông thả + Chim vội vã
+ Mây vắt nữa mình sang thu + Mưa ít dần
+ Sấm bớt bất ngờ
→ Sử dụng nhiều từ ngữ diễn tả cảm giác, trạng thái : bỗng , phả vào, chùng chình, hình như , vắt nữa mình biến chuyển nhẹ nhàng mà rỏ rệt
→ Cảm nhận qua nhiều yếu tố, bằng nhiều giác quan và sự rung động thật tinh tế
2 Suy ngẫm của tác giả :
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
- Nghĩa 1 : Sang thu sấm không còn bất ngờ như mùa hạ
- Nghĩa 2 : hàng cây đứng tuổi không còn bất ngờ vì tiếng sấm nữa
→ Tác giả muốn gửi gắm : Khi con người từng trải thì sẽ vững vàng hơn truớc những biến động của cuộc đời
* Tổng kết : Ghi nhớ ( SGK 71)
4 Củng cố, dặn dò:
- GV hệ thống nội dung bài học
- Học thuộc bài thơ và nội dung phân tích
- Soạn: Nói với con
TUẦN 26 Ngày soạn: 09/03/2013
Trang 3Tiết 122 Ngày dạy: 11/03/2013
NểI VỚI CON- Y Phương
I MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Tỡnh cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cỏi
- Tỡnh yờu và niểm tự hoà về vẻ đẹp, sức sống mónh liệt của quờ hương
- Hỡnh ảnh và cỏch diễn đạt độc đỏo của tỏc giả trong bài thơ
2 Kĩ năng
- Đọc-hiểu một văn bản thơ trữ tỡnh
- Phõn tớch cỏch diễn tả độc đỏo, giàu hỡnh ảnh, gợi cảm của thơ ca miền nỳi
II TIẾN TRèNH DẠY HỌC
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc bài thơ “Sang thu” nờu nội chung chớnh?
? Em thớch nhất chi tiết nào? Vỡ sao?
3 B i m i:à ớ Lòng thơng yêu con cái, ớc mong thế hệ sau tiếp nối xứng đáng, phát huy truyền thống của tổ tiên, của quê hơng vốn là một tình cảm cao đẹp của con ngời Việt Nam từ xa đến nay Bài thơ “Nói với con” của nhà thơ Y Phơng cũng nằm trong nguồn cảm hứng rộng lớn, phổ biến ấy nhng tác giả lại có cách nói xúc động của riêng mình Đều tạo nên cái riêng, động đáo ấy là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu bài thơ
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG
Dựa vào chỳ thớch trong SGK Nờu vài
nột về tỏc giả Y Phương ?
? Bài thơ ra đời vào năm nào ?
? Theo em , bài thơ được làm theo thể thơ
nào ? Tự do
Gv hướng dẫn đọc : giọng ấm ỏp, tràn
ngập tỡnh yờu thương
? Theo em , người “Người đồng mỡnh”
cũn cú cỏch gọi nào khỏc ? người bản
mỡnh , người quờ tụi , người làng mỡnh
? Dựa vào mạch cảm xỳc bài thơ , hóy tỡm
bố cục văn bản ?
?Theo cha , điều gỡ đó nuụi dạy con khụn
lớn ?
Cõu thơ nào thể hiện tỡnh yờu thương của
cha mẹ đối với con cỏi ?
? Em hiểu như thế nào về 4 cõu thơ đú?
I TèM IỂU CHUNG 1.Tỏc giả, văn bản
- Hứa Vĩnh Sước , sinh 1948
- Người dõn tộc Tày
- Quờ : Trựng Khỏnh - Cao Bằng
- Thơ thể hiện tõm hồn chõn thật mạnh mẽ ,trong sỏng của con người miền nỳi
- Hiện là chủ tịch hội VHNT Cao bằng Sau 1975 , tiờu biểu cho hồn thơ của Y Phương
2 Đọc hiểu văn bản
* Bố cục :
- 11 cõu đầu : Cội nguồn sinh dưỡng của người con
- Cũn lại : Nột đẹp con người quờ hương
và mong ước của người cha
II PHÂN TÍCH 1.Cội nguồn sinh dưỡng của con :
a Tỡnh yờu thương của cha mẹ :
Chõn phải bước tới cha
Chõn trỏi bước tới mẹ
Trang 4Cha mẹ luôn yêu thưong , chăm chút,
đón nhận từng bước đi của con
? Em có nhận xét gì về không khí gia đình
trong 4 câu thơ trên ?
? Nghệ thuật sử dụng ở 4 câu thơ đó ?
( Nhịp thơ, từ ngữ )Như nhịp chân
cầu thang , nhịp thơ đặc trưng miền núi
? Ngoài sự yêu thương của cha mẹ , con
còn được nuôi dưỡng trong điều kiện
nào ? Tìm chi tiết nói rõ điều đó ?
? Nhận xét về cuộc sống ở đây ? Cuộc
sống lao động tươi vui , thiên nhiên thơ
mộng
? Tác dụng của từ “Cài , ken” trong câu
thơ đó?
? Từ “Cho” được lặp lại 2 lần có ý nghĩa
gì ?
Quê hương nuôi dưỡng tâm hồn lối sống (
nghĩa tình của quê hương )
Hs thảo luận theo 4 nhóm trong 5p
Sau đó cử đại diện các nhóm trình bày
Gv nhận xét, bổ sung , chốt ý bằng bảng
phụ
? Cha đã kể cho con nghe những đức
tính nào của người đồng mình ? Qua đó
cha mong ước điều gì ?
?Qua những câu thơ trên , tác giả đã sử
dụng những biện pháp nghệ thuật nào?
Điệp từ “Sống” 3 lần vang lên thể hiện
một tâm thế , một bản lĩnh , một dáng
đứng của con ngườiViệt nam
Nhận xét về giọng điệu thơ và hình ảnh
thơ ? ( nghe con , con ơi )
? Qua phân tích , em có nhận xét gì về
tình cảm của cha dành cho con ? Điều lớn
nhất mà cha muốn truyền , muốn giáo dục
con là gì ?
yêu thương , tin tưởng và hy vọng vào
con
? Bài thơ có những đặc sắc nào về nghệ
thuật ? Gọi hs đọc ghi nhớ : SGK 74
Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười
→ Cha mẹ yêu thương, chăm chút và vui mừng đón nhận từng bước đi , tiếng nói của con trong không khí gia đình đầm ấm
b Sự đùm bọc cuả quê hương
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đường cho tấm lòng
→ Con được trưởng thành trong cuộc sống lao động cần cù , vui tươi, thiên nhiên thơ mộng nghĩa tình
2 Nét đẹp của con người quê hương và mong ước của người cha
a Những đức tính tốt đẹp của người đồng mình
- Cao đo nổi buồn , xa nuôi chí lớn
Không chê nghèo đói
→ Sống vất vã mà mạnh mẽ , khoáng đạt , bền bỉ gắn bó với quê hương dẫu còn cực nhọc
- Thô sơ da thịt mà chẳng hề nhỏ bé
Tự đục đá kê cao quê hương
→ Mộc mạc nhưng giàu chí khí niềm tin , không nhỏ bé về tâm hồn , ý chí và mong ước xây dựng quê hương
b Mong ước của cha :
- Con phải sống mạnh mẽ , biết chấp nhận và vượt qua mọi gian nan bằng ý chí của mình
- Con phải tự hào về truyền thống quê hương và tin tưởng để vững bước trên đường đời → NT : Giọng điệu tha thiết , trìu mến , hình ảnh thơ mộc mạc , khái quát
III TỔNG KẾT
1 Nội dung : Ghi nhớ ( SGK 74)
2 Nghệ thuật :
- Giọng điệu tha thiết , trầm lắng
- Hình ảnh thơ cụ thể mà có sức khái quát cao
- Mạch cảm xúc diễn tiến hợp lí
- Sử dụng thành ngữ dân gian, hay hình ảnh ẩn dụ so sánh
Trang 54 Củng cố, dặn dò:
- Gv hệ thống lại nội dung bài học
- Học thuộc bài thơ và nội dung
- Soạn: Nghĩa tường minh và hàm ý
……….
TUẦN 26 Ngày soạn: 11/03/2013 Tiết 123 Ngày dạy: 13/03/2013
NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Nắm được khái niệm nghĩa tường minh và hàm ý
- Tác dụng của việc tạo hàm ý trong giao tiếp hằng ngày
2 Kĩ năng
- Nhận biết được nghĩa tường minh và hàm ý ở trong câu
- Giải đoán được hàm ý trong văn cảnh cụ thể
- Sử dụng hàm ý sao cho phù hợp với tình huống giao tiếp
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG
- HS đọc kĩ đoạn văn trích trong sách giáo
khoa ?
? Hãy cho biết những cách hiểu về câu :
Trời ơi chỉ còn 5 phút ?
? Trong số những cách hiểu ấy cách nào
mang tính phổ biến?
? Cách hiểu nào không mang tính phổ
biến?
? Vậy thế nào là nghĩa nghĩa tường
mình ? Hàm ý là gì?
? Câu : ồ cô còn quên chiếc khăn mùi xoa
đây này có hàm ý không?
I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý
1 Ví dụ : SGK 75-76
2 Nhận xét
- Cách hiểu phổ biến : Chỉ còn 5 phtú là phải chia tay
- Có những cách hiểu sau:
+ Tiếc quá không còn nhiều thời gian để trò chuyện tâm tình
+ Thế là tôi lại thui thủi một mình
+ Giá mà ông hoạ sĩ và cô kĩ sư còn ở lại một thời gian nữa thì hay biết bao
* Như vậy : + Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trực tiêps bằng từ ngữ trong câu
+ Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy
- Câu : Ô ! cô còn quên chiếc mùi xoa đây này
Trang 6? Xác định nghĩa tường minh và hàm ý
trong VD sau
- HS trao đổi thảo luận
- Đại diện nhóm trình bày và nhận xét lẫn
nhau
- GV kết luận
GV : HS lấy ví dụ và phân tích
GV : HS đọc ghi nhớ
Yêu cầu HS đọc và thực hiện BT 1,2,3
- HS trao đổi thảo luận
- Đại diện nhóm trình bày và nhận xét lẫn
nhau
- GV nhận xét đánh giá
* Bài tập : Thấy một chàng trai mặc cái áo sơ mi mới đẹp Cô gái là bạn thân :
- Ai đã tặng anh cái áo này?
Hàm ý:
+ Anh đã có bạn gái thân thiết hơn cả mình
+ Nếu anh ta bảo mình là bạn gái thân thiết nhất thì anh ta nói dối
+ Mình cũng hơi ân hận vì chưa quan tâm đến anh ấy
* Ghi nhớ: SGK 75
II Luyện tập
Bài tập 1/
a, Câu : “ Nhà họ sĩ tặc lưỡi đứng dậy”
- Hoạ sĩ cũng chưa muốn chia tay với anh thanh niên
b, - Mặt đỏ ửng: Ngượng ngùng khó nói
- Nhận lại chiếc khăn : Một hành động thay cho lời cảm ớn
- Quay vội đi: lúng túng
Bài tập 2/
- ở Lào Cai đi sớm quá nhà hoạ sĩ chưa kịp uống nước chè đã phải đi
Bài tập 3/
- Ông vô ăn cơm đi.
4 Củng cố, dặn dò:
- GV hệ thống nội dung bài học
- Học bài và tìm VD cho từng phần nội dung
- Chuân bị: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
TUẦN 26 Ngày soạn: 11/03/2013 Tiết 124 Ngày dạy: 13/03/2013
Trang 7NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Đặc điểm, yêu cầu với bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
2 Kĩ năng
- Nhận diện được bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Tạo lập văn bản nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nêu cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (đoạn trích)?
? Theo em, vì sao chúng ta cần lập dàn ý trước khi viết bài?
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG
- Gọi HS đọc văn bản “Khát vọng hòa
nhập, dâng hiến cho đời” SGK/77,78
? Văn bản trên nghị luận về vấn đề gì
- HS xác định và nêu cá nhân
? Văn bản nêu lên những luận điểm gì về
hình ảnh mùa xuân trong bài thơ Mùa
xuân nho nhỏ.
- Hướng dẫn HS thảo luận cặp, tìm trong
từng đoạn văn, xác định các luận điểm
chính
? Để làm sáng tỏ các luận điểm trên, tác
giả đã sử dụng những luận cứ nào Em có
nhận xét gì về cách sử dụng ấy
-> Nhận xét, kết luận trong từng luận
điểm, tác giả đã sử dụng những luận cứ:
* Trong LĐ1 :
- Từ hình ảnh của mùa xuân thiên nhiên
đất nước, ứơc nguyện làm một mùa xuân
nho nhỏ
- Mùa xuân nào cũng gợi cảm, cũng đáng
yêu
- Chi tiết mùa xuân thiên nhiên : dòng
sông xanh, bông hoa tím.
* Trong LĐ2 :
- Thể hiện trong lời kêu, lời hỏi: ôi, hót
chi.
- Thể hiện qua tư thế : Tôi đưa tay.
- Từ hình ảnh mùa xuân liên tưởng đến
truyền thống bốn nghìn năm, sức xuân cứ
đi lên phía trước….
- Rung cảm thiết tha, bộc lộ ước nguyện
* Trong LĐ3:
I Tìm hiểu bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
1 Văn bản: Khát vọng hòa nhập, dâng
hiến cho đời.
- Vấn đề nghị luận: Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết tha của tác giả trong bài thơ
Mùa xuân nho nhỏ.
- Các luận điểm:
+ Hình ảnh mùa xuân trong bài thơ mang nhiều tầng ý nghĩa
+ Hình ảnh mùa xuân hiện lên trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ
+ Hình ảnh “Một mùa xuân… dâng cho
đời” thể hiện khát vọng được hòa nhập,
dâng hiến
- Cách sử dụng luận cứ: Giảng bình các câu thơ, hình ảnh đặc sắc, phân tích giọng điệu, kết cấu bài thơ
Trang 8- Ý nghĩa nhan đề.
- Phân tích ý nghĩa của hình ảnh “mùa
xuân nho nhỏ”, “nốt trầm xao xuyến”.
? Hãy chỉ ra các phần Mở bài, Thân bài,
Kết bài của văn bản trên Em có nhận xét
gì về cách bố cục trên
- Mở bài (từ đầu -> “thật đáng trân
trọng”) : Dẫn dắt, giới thiệu bài thơ, nêu
cảm nhận khái quát về bài thơ
- Thân bài (từ “Hình ảnh mùa xuân ….”
-> sự láy lại các hình ảnh ấy của mùa
xuân) : Trình bày sự cảm nhận và đánh
gía cụ thể những đặc sắc về nội dung,
nghệ thụât của bài thơ
- Kết bài (còn lại): Nhận xét, đánh giá
chung về nội dung, hình thức bài thơ
-> Bố cục chặt chẽ, có đầy đủ ba phần,
giữa các phần có liên kết về ý và về diễn
đạt
? Em có nhận xét gì về cách diễn đạt của
tác giả trong từng đoạn văn (Tự nhiên, gợi
cảm và thái độ của tác giả đối với nhà
thơ: tin yêu, tình cảm thiết tha, đồng cảm
với nhà thơ)
- GV kết luận: Văn bản trên thuộc kiểu
bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
? Vậy thế nào là nghị luận về một đoạn
thơ, bài thơ
- HS nêu cá nhân, GV nhận xét và khái
quát lại
- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ2: Hướng dẫn HS làm bài tập, củng cố
? Ngoài các luận điểm đã nêu về h/ảnh
mùa xuân nho nhỏ trong bài Mùa xuân
nho nhỏ ở văn bản trên Hãy suy nghĩ và
nêu thêm các luận điểm khác nữa về bài
thơ đặc sắc này
- Gợi ý HS: Phát hiện một tác phẩm thơ
thường bộc lộ ở những phương diện: màu
sắc, cảm xúc, hình ảnh thơ, kết cấu, giọng
điệu Bài văn trên chủ yếu tập trung sự
cảm nhận vào ý nghĩa, hình ảnh thơ, mạch
cảm xúc
- HS dựa vào gợi ý thảo luận, xây dựng
thêm các luận điểm
- Gọi đại diện nhóm trình bày
- GV nhận xét và đưa ra một số luận điểm
để HS tham khảo: Giaó viên treo bảng
- Bố cục: gồm ba phần, mạch lạc, rõ ràng,
có sự liên kết chặt chẽ
- Cách diễn đạt: gợi cảm, tự nhiên
2 Ghi nhớ: SGK/78
II Luyện tập Hãy suy nghĩ và nêu thêm các luận điểm khác…
+ Có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gần gũi với dân ca
+ Mạch cảm xúc tự nhiên thể hiện trong một kết cấu chặt chẽ
+ Mùa xuân của một đất nước vất vả gian lao và tràn đầy niềm tin, hy vọng
* BÀI TẬP (Bảng phụ) Dòng nào sau đây không phù hợp với yêu cầu một bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?
A Trình bày những cảm nhận, đánh giá
về cái hay, đẹp của một đoạn thơ, bài thơ.
Trang 9phụ và trình bày.
+ Có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gần
gũi với dân ca.
+ Mạch cảm xúc tự nhiên thể hiện trong
một kết cấu chặt chẽ.
+ Mùa xuân của một đất nước vất vả gian
lao và tràn đầy niềm tin, hy vọng.
Gv: Yêu cầu học sinh đọc bảng phụ để
làm bài tập củng cố
B Cần căn cứ vào đặc điểm ngoại hình, ngôn ngữ, tâm lý, hành động của nhân vật để phân tích.
C Cần bám vào ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu để cảm nhận, đánh giá về tình cảm, cảm xúc của tác giả.
D Bố cục mạch lạc, lời văn gợi cảm, thể hiện rung động chân thành của người viết.
4 Củng cố, dặn dò:
- GV hệ thống nội dung bài học
- Học bài, tiếp tục hoàn chỉnh bài tập vào vở
- Dựa vào dàn ý đã lập, viết bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Soạn bài Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
TUẦN 26 Ngày soạn: 12/03/2013 Tiết 125 Ngày dạy: 14/03/2013
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Đặc điểm yêu cầu đối với bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Các bước khi làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ,
2 Kĩ năng
-Tiến hành các bước làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Tổ chức triển khai các luận điểm
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: ? Thế nào là nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG
GV: HS quan sát các đề bài trên bảng
phụ
1 Phân tích các tầng ý nghĩa
2 Cảm nhận và suy nghĩ
3.Cảm nhận của em
4 Hình tượng ngời chiến sĩ lái xe
I Tìm hiểu đề bài nghị luận về một đoạn thơ bài thơ
* Cấu tạo đề
- Đề 4, 7 có tính chất chỉ định ngầm nghị luận về hình tợn ngời chiến sĩ lái xe và những đặc sắc trong bài Viếng lăng Bác
Trang 10GV: Các đề bài trên được cấu tạo nh thế
nào?
GV: HS so sánh sự khác nhau và giống
nhau giữa các đề?
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm
nhận xét nhau?
GV: Củng cố, kết luận
GV : HS tìm hiểu đề, tìm ý
GV : HS xác định vấn đề nghị luận
GV : HS Xác định phơng pháp nghị luận
GV : HS xác định t liệu ?
GV : HS xác định nội dung?
GV : HS xác định nghệ thuật
GV : HS đọc văn bản ?
GV : HS lập dàn bài
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm
nhận xét nhau?
GV : củng cố , kết luận
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm
nhận xét nhau?
GV : củng cố , kết luận
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
- Cách cấu tạo đề có kèm theo chỉ định cụ thể: các đề còn lại
* So sánh:
- Giống nhau: Đề yêu cầu phải nghị luận
về một đoạn thơ, bài thơ
- Khác nhau:
+ Phân tích yêu cầu nghiêng về phơng pháp nghị luận
+ Cảm nhận: Yêu cầu nghị luận trên cơ sở cảm nhận của ngời viết
+ Suy nghĩ: Yêu cầu nghị luận nhấn mạnh yêu cầu đánh giá , nhận định của ngời viết
II Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
1 Các bước làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
* Đề bài : Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ Quê hương của Tế Hanh
a Tìm hiểu đề và tìm ý
- Vấn đề nghị luận: Tình yêu quê hương
- Phương pháp nghị luận : phân tích
Tài liệu : văn bản bài thơ Quê hương
-Tế Hanh Và các văn bản thơ cùng đề tài
- Nội dung : Nỗi nhớ quê hương thể hiện qua các tâm trạng, hình ảnh, màu sắc, mùi vị
- Nghệ thuật : Cách miêu tả, chọn lọc hình ảnh, ngôn từ, cấu trúc, nhịp điệu, tiết tấu
b Lập dàn bài:
* Mở bài :
- Giới thiệu bài thơ Quê hương và vấn đề cần nghị luận : Tình yêu quê hương trong bài thơ
* Thân bài :
- Phân tích về nội dung:
+ Cảnh dân chài bơi thuyền ra đánh cá + Cảnh thuyền trở về
+ Nỗi nhớ làng quê biển