Phạm vi sử dụng H thảo luận trả lời - Là thiết bị điện dùng để biến đổi điện năng thành cơ năng làm thay đổi máy công tác - Động cơ điện được sử dụng trong mọi lĩnh vực , ở mọi nơi G giả[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
TIẾT 1: BÀI MỞ ĐẦU
GIỚI THIỆU NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG
- Thông báo nội dung dạy nghề
- Giới thiệu môn học, tài liệu và các phương tiện
2.Bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CƠ BẢN
G: phân tích để học sinh hiểu về vai trò
của điện năng đối với đời sống con
người và sản xuất
-Hiện nay điện năng là nguồn động lực
chủ yếu đối với sản xuất và đời sống
-Có thể nói một đất nước phát triển điều
đầu tiên phải nói tới công nghiệp điện
năng Hiện nay ngành công nghiệp điện
năng ở nước ta phát triển rất mạnh mẽ,
nó đã xoá bỏ sự cách biệt giữa nông
thôn và thành thị , điện năng đã có ở
những vùng sâu, vùng xa
? Kể tên nguồn năng lượng có thể sản
xuất ra điện năng?
H: Trả lời: nước, than ,……
G:Treo tranh vẽ và phân tích quá trình
sản xuất điện năng
Hoạt động 2: Quá trình sản xuất điện năng
-Có nhiều dạng năng lượng được chuyển đổithành điện năng
-Xây dựng các nhà máy điện -Phương tiện vận chuỷên điện năng là cáctrạm biến áp và dây dẫn
-Điện năng truyền tải dễ dàng nhanh, phânphối tận nơi tiêu thụ và hao tổn ít
Tua bin
Trang 2? Theo em sự phân chia đó như thế nào?
G: phân tích công việc của từng nhóm
nghề để học sinh nắm rõ hơn
G: phân tích hoạt động lĩnh vực điện
trong xã hội , trong nền kinh tế quốc dân
G: phân tích học sinh hiểu về nguồn
xoay chiều và nguồn một chiều như
G: Cho học sinh quan sát một số công
cụ lao động điện và bổ xung thêm
? Công cụ của nghề điện dân dụng được
tiến hành ở đâu?
G: Nêu một số công việc khi thực hiện ở
ngoài trời , một số việc khi làm ở trong
nhà , ……
? Để làm được nghề điện dân dụng cần
Hoạt động 3: Các nghề trong ngành điện
-Sản xuất , truyền tải và phân phối điện -Chế tạo vật tư thiết bị điện
-Đo lường điều khiển quá trình tự động hoáquá trình sản xuất
Hoạt động 4: Các lĩnh vực hoạt động của
nghề điện dân dụng
- Hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sử dụngđiện phục vụ cho đời sống sinh hoạt và sảnxuất
Hoạt động5: Đối tượng của nghề điện dân
dụng
-Nguồn , =, điện áp thấp dưới 380v-Mạng điện sinh hoạt trong các hộ tiêu thụ -Các thiết bị điện gia dụng : quạt , máy bơm,máy giặt, …
-Các khí cụ điện đo lường điều khiển và bảo
Hoạt động7: Công cụ lao động
-Dụng cụ kiểm tra: bút thử điện , đồng hồ
đo, ……
_Các sơ đồ, bản vẽ bố trí và kết cấu của thiết
bị -Dụng cụ an toàn lao động găng, ủng cao
su , quần áo , mũ bảo hộ lao động
Hoạt động 8: Môi trường hoạt động của
nghề điện dân dụng
-Ngoài trời, trên cao, lưu động hoặc gần nơi
có điện áp nguy hiểm -Sửa chữa, bảo dưỡng, chế tạo thường đượctiến hành trong nhà
Hoạt động9: Yêu cầu đối với nghề điện dân
dụng
-Tri thức: có trình độ văn hoá hết cấp THCS,nắm vững các kiến thức cơ bản về kĩ thuậtđiện
-Có kĩ năng đo lường , sử dụng bảo
Lò hơi
Máy phát điện
Trang 3phải có những yêu cầu gì?
G: trình bày như sách nghề trang 8
? Nêu vai trò và lợi ích của nghề điện
dân dụng trong nền kinh tế quốc dân?
? Cho biết hiêu quả kinh tế khi sử dụng
điện năng?
? Điện năng có là vô tận không?
dưỡng,sửa chữa, lắp đặt -Có sức khoẻ tốt
Hoạt động10:Triển vọng của nghề điện dân
dụng
-Ngày càng phát triển mạnh mẽ, để đáp ứngcho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đạihoá, trong nghề điện luôn xuất hiện nhiềuthiết bị mới
*Củng cố
? Buổi học này ta cần nắm được những kiến thức nào?
G: củng cố lại
*Hướng dẫn về nhà
-Học theo dàn bài đã ghi
-Tìm hiểu tác hại của dòng điện khi đi qua cơ thể người
IV Rút kinh nghiệm
Chương I AN TOÀN ĐIỆN
TIẾT 2 TÁC HẠI CỦA DÒNG ĐIỆN ĐỐI VỚI CƠ THỂ NGƯỜI
VÀ ĐIỆN ÁP AN TOÀN I.MỤC TIÊU
-Học sinh nắm vững các qui tắc về an toàn điện
- Hs biết được các tác hại của dòng điên tới cơ thể con người
-Thực hiện công việc cẩn thận chính xác và nghiêm túc
II.ĐỒ DÙNG
-Một số tranh vẽ người bị tai nạn điện gây ra
-Hình ảnh dòng điện truyền từ người qua tay khi chạm vào hai dây
-Hình ảnh chạm một dây,dòng điện tư tay qua chân
-Môt số vật dụng,dụng cụ lao động điện
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản
Gv: S/D điện năng có nhiều ư điểm
thuận lợi nhưng sự cố tai nạn điện xẩy
ra nhanh và nguy hiểm.Mỗi khi tiếp
xúc với điện phải tôn trọng các quy
định về an toàn điện, tìm cách hạn chế
các yếu tố nguy hiểm như cường độ
Trang 4dòng điện,đường đi của dòng điện,thời
gian dòng điện qua cơ chế và các
phương pháp bảo vệ,các dụng cụ lao
động
Hoạt động 1
?Điện giật gây những tác động gì tới
các hệ cơ quan?
Gv: giải thích thêm tác động của dòng
điện tới các hệ cơ quan đặc biệt là hệ
thần kinh
? Lấy ví dụ ngoài thực tế để thấy rõ tác
động của dòng điện đến cơ thể con
người?
Hoạt động 2
? Hiện tượng hồ quang điện xảy ra khi
nào?
? Tác hại của hồ quang điện tới con
người như thế nào?
Hoạt động 3
?Mức độ nguy hiểm của điện giâtn phụ
thuộc vào những yếu tố nào ?
Gv mức độ nguy hiểm của điện giật
phụ thuộc vào trị số của dòng điện và
loại nguồn điện một chiều hay xoay
chiều
Gv:Giới thiệu H1.1 đường đi của dòng
điện qua cơ thể người
Yêu cầu học sinh phân tích đường đi
của dòng điện và mức độ nguy hiểm
-Chạm vào 2 dây , I từ tay qua chân
-Chạm vào 1 dây , chân chạm đất ,
dòng điện từ tay qua chân
?Thời gian dòng điện qua cơ thể và
mức độ nguy hiểm có mối liên hệ như
thế nào ?
Gv: điện trở người không phải là hệ
số
Hoạt động 4
?Điện áp như thế nào được coi là an
1.Điện giật tác động tới cơ thể con người như thế nào ?
-Dòng điện tác dụng vào hệ thần kinh- rối loạnhoạt động của hệ hô hấp,hệ tuần hoàn
-Người bị điện giật nhẹ,thở hổn hển tim đậpnhanh
-Trường hợp nặng phổi tim ngừng đập , nạnnhân chết trong tình trạng ngạt , nạn nhân cóthể được cứu sống nếu như ta hô hấp nhân tạokịp thời
2.Tác hại của hồ quang điện
-Gây bỏng cho người hay gây cháy do kimloại bắn vào vật dễ gây thương tích
-Có khi hồ quang điện gây phá hoại cả phầnmềm , gân và xương
3.Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện
Phụ thuộc vào các yếu tố sau :a) Cường độ dòng điện chạy trong cơ thể
b)Đường đi của dòng điện qua cơ thể -theo các con đường khác nhau
-nguy hiểm nhất dòng điện đi qua não , phổi,tim
c)Thời gian dòng điện qua cơ thể
4.Điện áp an toàn -U < 40V
Trang 5toàn ? Qui định điện áp an toàn phụ
thuộc vào những điều kiện nào ?
?sử dụng dụng cụ nào để kiểm tra điện
Hs học và trả lời theo các câu hỏi sau
1 Điện giật nguy hiểm như thế nào đối với cơ thể người ?
2 Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào những yếu tố nào ?
IV Rút kinh nghiệm
TIẾT 3 THỰC HÀNH: DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN ĐIỆN
I MỤC TIÊU:
- Kiến thức: Sau khi học song giáo viên phải làm cho học sinh
- Hiểu được công dụng, cấu tạo của một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện
- Sử dụng được một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện
- Có ý thức thực hiện nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng và sửa chữa điện
II.ĐỒ DÙNG
- GV chuẩn bị vật liệu: Thảm cách điện, giá cách điện, găng tay cao su
- Dụng cụ: Bút thửi điện, kìm điện, tua vít có chuôi bọc vật liệu cách điện
- HS: đọc và xem trước bài 34
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày tác động của dòng điện tới cơ thể con người? Lấy ví dụ?
?Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào những yếu tố nào ? lấy vi dụ?
3.Bài mới
Hoạt động của Thầy và trò Nội dung cơ bản
HĐ1.Giới thiệu bài thực hành.
GV: Chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi
nhóm khoảng 4-5 học sinh
- Các nhóm trưởng kiểm tra dụng cụ thực
I Nội dụng và trình tự thực hành.
Trang 6hành của từng thành viên, mẫu báo cáo thực
hành
HS: Thảo luận nhóm về mục tiêu cần đạt
được của bài thực hành
GV: Chỉ định vài nhóm phát biểu và bổ
xung
HĐ2.Tìm hiểu dụng cụ an toàn điện.
GV: Em hãy nêu đặc điểm cấu tạo của dụng
HĐ3 Tìm hiểu và sử dụng bút thửi điện.
GV: Tại sao mỗi gia đình cần có một bút
thửi điện?
HS: Trả lời.
GV: Cho học sinh quan sát bút thửi điện khi
chưa tháo dời từng bộ phận
GV: Hướng dẫn học sinh quy trình tháo bút
thửi điện, cách để thứ tự từng bộ phận để khi
lắp vào khỏi thiếu và nhanh chóng
+ Quy trình lắp ngược với quy trình tháo
GV: Nguyên lý làm việc của bút thửi điện
như thế nào?
HS: Trả lời
GV: Tại sao dòng điện qua bút thửi điện lại
không gây nguy hiểm cho người sử dụng
liệu, vệ sinh an toàn lao động…
1.Tìm hiểu dụng cụ bảo vệ an toàn điện.
a) Tìm hiểu một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện.
- Thảm cách điện, găng tay cao su, ủng cao su, kìm điện…
2.Tìm hiểu bút thửi điện.
a) Quan sát và mô tả cấu tạo, bút thửi điện.
- Đầu bút thửi điện, Điện trở, đèn báo, thân bút, lò xo, nắp bút, kẹp kim loại
- Khi lắp yêu cầu:
+ Làm việc cẩn thận, chính xác để bút không hỏng
b) Nguyên lý làm việc.
- ( SGK )
- Vì hai bộ phận quan trọng nhất của bút thửi điện là đèn báo và điện trở làm giảm dòng điện…
c) Sử dụng bút thửi điện.
- ( SGK )
5 Hướng dẫn về nhà 3 / :
- Về nhà học bài và làm bài tập trong SGK
- Đọc và xem trước bài 35 SGK, chuẩn bị dụng cụ vật liệu cho bài sau thực hành chiếu, dây dẫn điện…
Trang 7IV Rút kinh nghiệm.
-Học sinh biết được một số biện pháp xử lí khi có tai nạn điện
-Biết giải thoát nạn nhân khỏi nguồn điện (hạ áp và cao áp)
- Biết cách sơ cứu nạn nhân khi bị tai nạn điện
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản
G khi điện áp cao không được tới
gần nạn nhân khi chưa ngắt điện
? Muốn tiến hành sơ cứu nạn
nhân ta phải làm gì ?
H: ngắt điện
? Khi nạn nhân đứng dưới đất tay
chạm vào vật mang điện thì xử lí
như thế nào ?
G phân tích cho học sinh thấy một
số biện pháp xử lí
? Nếu người chữa điện bị tai nạn
điện ở trên cao ta phải làm như
thế nào ?
H:Đón nạn nhân ở dưới và ngắt
điện
? Gặp trường hợp dây điện đường
bị đứt rơi vào người qua đường ta
phải làm gì ?
G: thông báo phương pháp đoản
Hoạt động 1:I.Giải thoát nạn nhân ra khỏi nguồn
điện
1 Với điện cao áp– Thông báo khẩn trương cho chi nhánh điện hoặctrạm điện để cắt điện từ các cầu dao trước sau đómới dược tới gần nạn nhân và tiến hành sơ cứu 2.Đối với điện hạ áp
a) Tình huống nạn nhân đứng dưới đất tay chạmvào vật mang điện ( tủ lạnh ,máy giặt )
- Nhanh chóng quan sát tìm đây dẫn , cầu dao dẫnđến các thiết bị và thực hiện các công việc sau
+ Cắt cầu dao , rút phích điện ,tắt công tắc hay gỡ
bỏ cầu chì ở nơi gần nhất + Dùng dao cán gỗ khô chặt đứt dây điện + Nếu không có biện pháp nào để cắt điện thìnắm vào phần quần áo khô của nạn nhân hoặcquần áo khô của mình lót tay nắm vào tóc ,taynạn nhân kéo ra
b)Người bị nạn ở trên cao
- Nhanh chóng cắt điện nhưng trước đó phải cóngười đón nạn nhân để khỏi rơi xuống đất
c)Dây điện đường bị đứt chạm vào người nạnnhân
- Đứng trên ván gỗ khô dùng sào tre khô gạt dâyđiện ra khỏi người bị nạn
- Đứng trên ván gỗ khô lót tay bằng rẻ khô nhiềulớpkéo nạn nhân ra khỏi chỗ dây điện
- Đoản mạch đường dây :Dùng một dây trần mềm 2
Trang 8mạch đường dây nếu dây dẫn là
dây trần
G:Quyết định thành công của việc
sơ cứu nạn nhân là phải nhanh
chóng và đúng phương pháp
G:Giới thiệu 3 phương pháp làm
hô hấp nhân tạo
G: Giảng giải theo hình vẽ H1.7,
H1.8
G: Đưa tranh vẽ H1.9+ H1.10 và
giảng giải phương pháp 2
G: Thực tế phương pháp này cho
hiệu quả thấp vì không những
không kiểm tra được đường thở
có thông hay không , tốn sức
G nói : Phương pháp 3 là phương
pháp làm đơn giản nhất nhưng có
nhiều ưu điểm
G: Giới thiệu các cách hà hơi thổi
ngạt theo các hình vẽ
G: Giới thiệu cách thổi vào
mồm
H: Theo dõi và quan sát tranh vẽ
G: Giới thiệu cách xoa bóp tim
đầu buộc 2 vật nặng rồi ném nên cho vắt qua 2 dâyđiện trên cột để càu chì nổ đầu nguồn
Hoạt động 2.II.Sơ cứu nạn nhân
1.Nạn nhân vẫn tỉnh
- Không cần cứu chữa nhưng vẫn phải theo dõi nạnnhân vì nạn nhân có thể bị sốc hay loạn nhịp tim 2.Nạn nhân bị ngất
- Phải hô hấp nhân tạo nếu không nạn nhân sẽ bịchết sau ít phút
a)Làm thông đường hô hấp
- Lấy đờm rãi trong miệng nạn nhân ra b)Hô hấp nhân tạo
*Phương pháp 1: áp dụng khi chỉ có một người cứu
- Đặt nạn nhân nằm sấp đầu hơi nghiêng sang mộtbên sao cho miệng và mũi không chạm đất , cậymiệng và kéo lưỡi để nạn nhân mở ra
- Người cứu quì gối 2 bên đầu nạn nhân đặt 2 lòngbàn tay vào 2 bên mạng sườn ngón cái ở trên lưng + Động tác 1 :Đẩy hơi ra
+ Động tác 2:Hít khí vào
*Phương pháp 2.Dùng tay
- Đặt nạn nhân nằm ngửa, dưới lưng kê chăn gối chongực ưỡn ra
- Cậy miệng và kéo lưỡi để họng nạn nhân mở ra
- Người cứu quì sát bên đầu nạn nhân ,2 tay nắm lấytay nạn nhân dang rộng để lồng ngực giãn ra khôngkhí sẽ tự tràn vào phổi
- Gập 2 tay người bị nạn dùng sức nặng của bản thân
ép chặt hai tay lên ngực nạn nhân để đẩy không khí
ra ngoài
*Phương pháp 3.Hà hơi thổi ngạt
+Thổi vào mũi
- Quì bên cạnh nạn nhân
- Đặt 1 tay nên trán đẩy ngửa đầu nạn nhân chothông đường thở , tay kia nắm lấy cằm và ấnmạnh ,giữ cho mồm ngậm chặt lại
- Lấy hơi ngậm vào mũi nạn nhân ép chặt rồi thổimạnh
- Khi lấy hơi ngực nạn nhân tự xẹp xuống và thở ra.Phải giữ đầu và mồm nạn nhân cho đúng tư thế thìđường hô hấp mới thông
+Thổi vào mồm
- Đặt 1 tay nên trán đẩy ngửa đầu nạn nhân cho đúng
tư thế tay kia giữ cằm ,ngón cái đặt vào mồm để mởthông đường thở nạn nhân
- Lấy hơi thổi mạnh vào mồm nạn nhân (trong khi
Trang 9thổi phải dùng má áp chạt vào mũi (bịt mũi) nạnnhân
+Xoa bóp tim ngoài lồng ngực
- Khi tim nạn nhân ngừng đập cần có 2 người cứu
4 Củng cố
-GV nhắc lại nội dung chính của bài
-Nhận xét ý thức học tập
5 Hướng dẫn
-Tập thực hành 3 phương pháp sơ cứu người bị tai nạn điện
-Giờ sau mỗi tổ chuẩn bị 1 chiếu, 2gối, gạc
IV Rút kinh nghiệm
-Biết và làm thành thạo việc sơ cứu nạn nhân
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: Tranh vẽ một số tình huống người bị điện giật
Hs: Chiếu , nilon, tranh vẽ các phương pháp hô hấp nhân tạo
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản
Gv hướng dẫn cho học sinh các tình huống
+ Nạn nhân đứng dưới đất tay chạm vào vật
mang điện
+ Người bị điện giật ở trên cao đang đứng ở
thang chữa điện
Gv: Dùng tranh vẽ hoặc sắp xếp ngay trong
phòng học vị trí người bị nạn , đường điện
đến chỗ có tai nạn điện
-Các dụng cụ , phương tiện có thể dùng để
cấp cứu nạn nhân , sau đó học sinh tham gia
ý kiến việc làm xử lý tình huống
Hoạt động 1: Giải thoát nạn nhân ra
khỏi nguồn điện
Trang 10-Dây điện bị đứt đè lên người nạn nhân bất
tỉnh
Gv; Hướng dẫn biệnn pháp đoản mạch
đường dây trần chạy trên cột đề phòng đường
dây đứt xảy ra tai nạn khác
Hv: Thay nhau thực hành các động tác giải
Gv: Gọi một số học sinh lên làm lại thao tác
các bước thực hành ở trên , sau đó gv nhận
xét , uốn nắn , cho điểm
Trang 11CHƯƠNG II : MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT TIẾT 7: ĐẶC ĐIỂM MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT
I.MỤC TIÊU
- HS biết được những an toàn lao động khi lắp đặt mạng điện sinh hoạt
- HS biết được đặc điểm cấu tạo mạng điện sinh hoạt
- Biết liên hệ với thực tế mạng điên sinh hoạt trong gia điình
- Làm việc nghiêm túc khoa học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Gv: Tranh vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt phóng to H 3.1,3.2
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
? Khi lắp đặt hoặc sửa chữa mạng điện sinh
hoạt có thể xảy ra tai nạn do các nguyên
nhân nào?
I An toàn lao động khi lắp đặt:
1.Do điên giật:
Trang 12? Nguyên nhân của tai nạn do điện giật?
Lấy ví dụ minh hoạ?
?Để tránh các tai nạn do điện gật trong khi
lắp đặt và sủa chữa cần làm những thao tác
? Vậy khi thực hiện các công việc trong
nghề điện dân dụng càn phải làm gì?
Hoạt động 2
G:Mạng điện sinh hoạt của các bộ phận tiêu
thụ điện là mạng điện một pha nhận điẹn từ
mạng phân phối ba pha điện áp thấpđể cung
cấp điện cho các thiết bị , đồ dùng điện và
chiếu sáng Mạng điện sinh hoạt thường có
Hs: ở dây pha vì chỉ ở dây pha mới có điện
đưa vào các thiết bị điện
? Ngoài ra mạng điện còn có các thiết bị
+ Khi thực hành lắp đật điện trong xưởnghay phòng thực hành cần phải tuân thủcác quy tắc, nội quy
2 Do các nguyên nhân khác
-Do tai nạn lao động như ngã từ trên caoxuống, kim loại, vật liệu khác bắn vàomắt…
-Cần phải đảm bảo an toàn khi lao động
II Đặc điểm của mạng điện sinh hoạt
-Gồm mạch chính và mạch nhánh +Mạch chính là mạch cung cấp +Mạch nhánh là mạch phân phối -Các thiết bị điện , đồ dùng điện trongmạng phải có điện áp định mức phù hợpvới điện áp cuả mạng điện cung cấp
- Mạng điện sinh hoạt còn có các thiết bị
đo lường điều khiển , bảo vệ những công
tơ điện , cầu chì , cầu dao, aptômát
-Các vật liệu cách điện : puli sứ, ống sứ,bảng điện bằng gỗ, gen, ống nhựa
Trang 134 Củng cố - Nêu những nguyên nhân xảy ra tai nạn điện trong khi lắp đặt mạng điện
- Làm việc nghiêm túc khoa học
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Gv: + Tranh vẽ một số vật liệu dùng trong mạng điện sinh hoạt
+ một số vật liêu dùng trong mạng điẹn sinh hoạt: Dây điện trần,dây điện có vỏcách điện, dây cáp, dây ni lon…
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
? Vai trò của dây dẫn và dây cáp điện?
GV cho hs quan sát mẫu vật
Gv: giới thiêu đặc điểm của một số loại
dây dẫn điện
? cấu tạo của dây dãn điện?
? các cách phân loại dây dẫn điện?
? Dây trần là loại dây như thế nào? Nêu
cách sử dụng?
Hs: là loại dây không có vỏ chỉ sử dụng
mắc điện ở trên cao, ngoài trời
? Nêu cấu tạo của dây bọc cách điện ? Tác
I Dây cáp và dây dẫn điện
-Dùng để truyền tải và phân phối điệnnăng
1 Dây dẫn điện :
- Cấu tạo : +lõi làm bằng kim loại có tác dụng dẫnđiện
+vỏ: nhựa, cao su, có tác dụng cách điện
Trang 14dụng của từng bộ phận ?
Gv: cho hs quan sát một số loại dây bọc
cách điện và yêu cầu phân biệt ?
? Nêu ưu , nhược điểm của dây bọc và dây
trần?
? Thế nào dây cáp điện ?
Gv: sử dụng bảng phân loại 3.2/38 phân
tích để hs biết cách phân loại dây cáp
Hoạt động 2:
? Thế nào là vật liệu cách điện?
? Vì sao trong sử dụng điện cần phải có
- Điện áp < 1000v thường dùng loại cápkhông có vỏ bảo vệ cơ học
- Điện áp 1000v phảI dùng loại cáp có
vỏ bảo vệ cơ học
II.Vật liệu cách điện.
- là vật liệu dùng cách li các phần dẫnđiện với nhau và giữa phần dẫn điện vớiphần không mang điện
- Yêu cầu của vật liệu cách điện độ bền,cách điện cao , chịu nhiệt tốt , chống ẩmtốt, có độ bền cơ học cao
- Một số vật liệu cách điện dùng trongmạng điện như: sứ, gỗ, cao su lưu hoá,chất cách điện tốt: puli sứ, kẹp sứ ở đế cầuchì, công tắc
4 Củng cố
-Nêu cấu tạo , phân loại dây dẫn điện ?
-Nêu cấu tạo và phạm vi sử dụng dây dẫn điện ?
5 Hướng dẫn
-Chuẩn bị giờ sau thực hành:
+dây bọc đơn lõi 1 sợi (1m)
+dây bọc lõi nhiều sợi (1m)
(HƯỚNG DẪN CÁCH BÓC VỎ CÁCH ĐIỆN)
MỤC TIÊU
Trang 15- Nắm vững yêu cầu của mối nối và các phương pháp nối dây dẫn điện.
-Biết cách nối nối tiếp và phân nhánh dây dẫn điện
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
G+H: - Dây bọc đơn lõi một sợi và nhiều sợi (mỗi loại 1m)
- Dao, giấy ráp , kìm, bật lửa,
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.ổn định tổ chức
2 Kiểm tra :
? Trình bày cấu tạo và phân loại của dây dẫn điện? Láy ví dụ?
? Thế nào là việt liệu cách điện? Lấy ví dụ?
3.Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản
GV kiểm tra sự chuẩn bị dụng cụ thực hành
Gv yêu cầu hs quan sát các thao tác bóc vỏ
cách điện theo 2 phương pháp:
4.củng cố: GV yêu cầu Hs lên thực hiện cách bóc vỏ cách điện.
5 Hướng dẫn
V Rút kinh nghiệm
TIẾT 11- 12 THỰC HÀNH NỐI TIẾP VÀ PHÂN NHÁNH DÂY DẪN ĐIỆN
I.MỤC TIÊU
- Nắm vững yêu cầu của mối nối và các phương pháp nối dây dẫn điện
-Biết cách nối nối tiếp và phân nhánh dây dẫn điện
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Gv+Hs: - Dây bọc đơn lõi một sợi và nhiều sợi (mỗi loại 1m)
Trang 16G: Giảng giải cho học sinh trong quá trình lắp đặt
, thay thế dây dẫn , sửa chữa thiết bị điện chúng ta
thường phải thực hiện các mối nối dây dẫn điện
Chất lượng các mối nối này ảnh hưởng không ít
tới sự vận hành của mạng điện Mối nối không
đảm bảo sẽ xảy ra sự cố làm đứt mạch hoặc phát
sinh ra tia lửa điện làm chập mạch , gây hoả hoạn
? Một mối nối tốt khi chúng đảm bảo những yêu
cầu gì?
Hs: trả lời
? Có máy loaị mối nối?
G: giới thiệu 2 loại mối nối và cho học sinh quan
sát mẫu 2 loại mối nối
G: thông báo cho học sinh phải thực hiện 2 mối
nối dây lõi một sợi
+ Nối nối tiếp
+Nối rẽ
G: hướng dẫn thứ tự thực hiện như tranh vẽ
G: thao tác làm mẫu 2 mối nối trên
G: quan sát theo dõi hướng dẫn giúp đỡ những
học sinh còn bỡ ngỡ đồng thời rút kinh nghiệm
những mối nối chưa tốt
G: Cũng hướng dẫn học sinh theo các bước tương
tự như trên nhưng cần nhấn mạnh một số điểm
sau:
I Các yêu cầu của mối nối
-Dẫn điện tốt, các mặt tiếp xúcphải sạch
-Có độ bền cơ học cao, chịu đượcsức kéo, độ rung chuyển
-An toàn điện : mối nối phải cáchđiện tốt
-Đảm bảo về mặt kĩ thuật : mĩthuật mối nối phải gọn và đẹp
* Các loại mối nối-Mối nối thẳng ( nối nối tiếp )_ Mối nối phân nhánh( nối phânnhánh)
Hoạt động 2 II Nối dây lõi 1 sợi
1.Nối nối tiếp Các bước:
-Bóc vỏ cách điện-Cạo sạch lõi-Uốn gập lõi
- Xiết chặt, -Kiểm tra sản phẩmH: quan sát, ghi nhớ các thao tác H: thực hiện 2 mối nối trên dâydẫn của mình : nối nối tiếp và nốiphân nhánh
2.Nối phân nhánh
Hoạt động 3: Nối dây lõi nhiều
sợi
Trang 17-Khi bóc vỏ cách điện phải cẩn thận không làm
đứt một sợi dây nhỏ và phải làm sạch từng sợi
- Lồng lõi phải cắt một số sợi dây trung tâm
40mm
-Vặn xoắn: phải lần lượt quấn và miết đều những
sợi lõi của dây này lên lõi của dây kia ( chỉ quấn
khoảng 3 vòng thì cắt đoạn dây thừa
-Nừu nối phân nhánh thì chiều quấn của 2 phía
- Yêu cầu mỗi học sinh làm 4 sản phẩm trên
- Chuẩn bị giờ sau thực hành :
+ Dây dẫn (như bài trên)
+Giấy giáp , mỏ hàn, công tắc, phích cắm, ổ cắm, cầu chì, đui đèn, băng dínhcách điện, ống ghen
V Rút kinh nghiệm
Ngày soạn:
Ngày dạy:
TIẾT 13 : CÁC DỤNG CỤ DÙNG TRONG LẮP ĐẶT ĐIỆN
I MỤC TIÊU
- Học sinh nhận dạng và biết gọi tên các dụng cụ cơ bản
- Biết công dụng của những dụng cụ đó
- Bước đầu biết cách sử dụng các dụng cụ đó
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
- Một số dụng cụ cơ bản : thước, panme, búa nhổ đinh, cửa sắt, tua vít, đục …
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 ỔN ĐỊNH TỔ CHỨC
2.BÀI CŨ
- Khi nối dây không cần cạo sạch ? Đ, S vì sao?
- Không dùng nhựa thông có hàn dây lõi đồng có được không? vì sao?
3 BÀI MỚI
Trang 18HOẠT ĐỘNG CỦA GV, HS NỘI DUNG CƠ BẢN
Gv giới thiệu bài: trong việc
lắp đăt và sửa chữa mạng điện
ta phải tiến hành đi dây lắp đặt
và sửa chữa những thiết bị
cơ bản bảng 3.3/47 và yêu cầu
học sinh ghi vào vở
* chú ý: khi giới thiệu đến
dụng cụ nào thì giáo viên làm
mẫu để học sinh thấy được
6 Đục
7 Kìm cácloại
8 Khoan điệncầm tay
9.Mỏ hàn điện
-Đo chiều dài , khoảng cách cầnlắp đặt
-Cần đo chính xác đường kínhdây điện
-Đóng và nhổ đinh -Cưa cắt ống nhựa và kim loại -Dùng tháo lắp các ống vít -Cắt kim loại ,đục đường đặt dâyngầm
-Cắt dây điện , tuốt dây và giữdây khi nối
-Khoan lỗ trên gỗ, kim loại, bêtông để lắp đặt thiết bị và đi dây-Hàn mối nối các chi tiết
- Sử dụng được khoan tay và khoan điện cầm tay
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
- Một số loại dây dẫn điện và bảng gỗ
- Thước lá, bút chì
- Thước cặp panme
- Máy khoan điện cầm tay , mũi khoan 2mm, 5mm
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 ỔN ĐINH TỔ CHỨC
2 NỘI DUNG THỰC HÀNH
Bước 1: Gv hướng dẫn học sinh cách sử
Trang 19Dùng để đo kích thước bên ngoài của một
vật hình cầu, hình trụ , đường kính các lỗ,
chiều rộng , rãnh
Bước 2: Yêu cầu học sinh thực hành tập
đo, đường kính dây dẫn, đường kính bút,
chiều sâu lỗ, chiều rộng rãnh, đường kính
các lỗ
Bước 3: Gv kiểm tra kết quả, gọi một số
học sinh lên đo kích thước một số vật
Bước 4: Đánh giá rút kinh nghiệm
Gv hướng dẫn học sinh
- Chọn vạch chuẩn , đường chuẩn, cạnh
chuẩn hoặc mặt chuẩn
Gv yêu cầu học sinh vẽ sơ đồ lắp đặt 1
khoan xuyên, lỗ khoan không xuyên
Gv hướng dẫn học sinh các động tác khoan
Gv yêu cầu học sinh kiểm tra lại toàn bộ
theo bản vẽ các vị trí và chất lượng mũi
Trang 20I MỤC TIÊU
- Học sinh nắm được một số khí cụ và thiết bị điện của mạng điện sinh hoạt và biết
kí hiệu trên sơ đồ, hình vẽ
-Biết được công dụng của những khí cụ , thiết bị điện đó
- Đọc được một số số liệu kĩ thuật in trên khí cụ, thiết bị điện
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
- Cầu dao, aptômát, một số loại cầu chì, công tắc, ổ cắm, phích cắm
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CƠ BẢN
Gv đưa mẫu vật học sinh quan sát
biết được đó là cầu dao
? Cầu dao là gì?
Hs: trả lời…
? Cầu dao được sử dụng trong
mạng điện như thế nào?
? Hãy kể tên một số loại cầu dao?
Hs: kể tên…
Gv phân loại cầu dao
? Cầu dao đặt ở vi trí nào của
mạch điện?
Gv cho học sinh quan sát
aptômát
Gv treo tranh H3.23 sơ đồ nguyên
lí làm việc của áp tô mát và giảng
- Sử dụng trong các mạch 220v, 380v (dòng xoaychiều)
- Phân loại + Theo số cực : 1 cực, 2 cực…
+ Theo nhiệm vụ đóng, cắt : đóng cắt và đổinối
- Phân loại : + Theo công dụng bảo vệ + Theo kết cấu
- Nhược : chỉ sử dụng với điện áp thấp
- Phân loại: cầu chì hộp, cầu chì ống…
Trang 21điểm gì?
? Ngoài những ưu điểm trên nó có
nhược điểm gì?
? Kể tên một số loại cầu chì?
? Nêu cấu tạo của cầu chì hộp ?
Gv phân tích cấu tạo của cầu chì?
? Nêu tác dụng của dây chảy?
Gv thông báo cho học sinh biết số
liệu kĩ thuật của dây chì tròn
( bảng 3.4/51sgk)
? Nêu công dụng của công tắc?
? Kể tên một số loại công tắc?
? ổ điện đảm bảo yêu cầu gì?
? Có những loại phích điện nào?
- Câú tạo :
- Dây chảy được lắp nối tiếp với mạch điện cầnbảo vệ Khi xảy ra sự cố như ngắn mạch , dòngđiện tăng lên nhiệt độ dây chảy tăng đột ngột làmdây chảy đứt, mạch điện bị ngắt, sẽ bảo vệ cho các
Đườngkính(mm)
Dòngđiện địnhmức(A)
- Dùng đóng ngắt mạch điện có công suất nhỏ
- Phân loại : công tắc xoay, công tắc bấm,… Trên
vỏ thường ghi các lượng địng mức
- Công tắc được mắc nối tiếp với phụ tải, sau cầuchì, lắp vào dây pha
Hoạt động 3: III ổ điện và phích điện
- Dùng để lấy điện
- Có nhiều loại ổ điện : ổ tròn, ổ vuông, 2lỗ, 3lỗ…
- Được làm bằng sứ hoặc chất cách điện tổng hợpchịu nhiệt
- Yêu cầu: an toàn cho người sử dụng , không đặtnơi quá nóng, ẩm ướt, nhiều bụi
- Phích điện : tháo được, không tháo được, chốtcắm tròn,…
4 CỦNG CỐ
? Nêu ưu nhược điểm của aptômát so với cầu dao?
? Trên vỏ các khí cụ điện thường ghi những số liệu kĩ thuật gì? Giải thích saukhi lấy ví dụ?
5 HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học theo dàn bài ghi và câu hỏi phần củng cố
V Rút kinh nghiệm
Ngày soạn:
Trang 22Ngày dạy:
TIẾT 19-21 LẮP ĐẶT DÂY DẪN
VÀ CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN CỦA MẠNG ĐIỆN SINH HOẠT
I MỤC TIÊU
- Giúp cho học sinh nắm được cách lắp đặt dây dẫn và các thiết bị điện của mạng điệnsinh hoạt
II CHUẨN DÙNG ĐỒ DÙNG
- Tranh vẽ ( mô hình ) một mạng điện sinh hoạt
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CƠ BẢN
Gv đưa tranh vẽ H3.27 mạng điện lắp
Gv đưa một số vật mẫu loại ống luồn
dây với kích cỡ đường kính khác nhau
? Các phụ kiện nào thường đi kèm?
- Đường ống đặt nổi song song với vật kiếntrúc
1 Vạch dấu
Trang 23Gv giới thiệu 3 bước trong lắp đặt kiểu
nổi
? Để lắp đặt bảng điện , các phụ kiện gá
lắp thiết bị điện bao gồm công việc gì?
Gv thông báo một số yêu cầu kĩ thuật
khi lắp đặt
? Vì sao không nối dây trong ống nối?
Gv phân tích để học sinh hiểu thế nào
là kiểu nổi trên puli sứ và sứ kẹp
? Phương pháp này được áp dụng khi
nào? ở đâu?
Hs: áp dụng nơi ẩm ướt , ngoài trời
dưới mái che đòi hỏi phải đảm bảo
không bị những tác động cơ học phá
hỏng
? Cách đi dây trên puli sứ như thế nào
cho phù hợp?
Gv giới thiệu hai cách buộc dây
Gv gới thiệu kiểu đi dây trên kẹp sứ
? Khi đặt dây trên puli sứ cần phải chú
- Đi dây trong ống luồn dây
Hoạt động 2: II Lắp đặt mạng điện kiểu
nổi trên puli sứ và sứ kẹp.
1 Đi dây trên puli sứ
- Cố định puli sứ đầu tiên sâu đó căng dây cốđịnh ở puli sứ tiếp
- Để dây dẫn được ổn định người ta buộc dâydẫn điện vào puli bằng một dây đồng hoặcdây thép nhỏ
- Cách buộc : buộc đơn , buộc kép
2 Đi dây trên kẹp sứ
- Loại 2 rãnh, 3 rãnh
- Cho dây dẫn vào rãnh dùng tuavít vặn
3 Yêu cầu công nghệ khi lắp đặt dây dẫntrên puli sú và kẹp sứ
- Đường dây song song với vật kiến trúc
- Cao hơn mặt đất 2,5m , cách vật kiến trúckhông nhỏ hơn 10mm
- Bảng điện cách mặt đất tối thiểu 1,3-1,5m
- Khi dây dẫn đổi hướng hoặc giao nhau phải
Trang 24Gv đưa bảng khoảng cách cho phép khi
lắp đặt dây nổi bằng puli sứ ( sgk/58)
? Khi lắp đặt mạng điện kiểu ngầm ta
chú ý gì?
? Số dây trong ống và tiết diện ống như
thế nào là phù hợp ?
Hs: trả lời
? Với những dây dẫn điện khác nhau có
được sử dụng chung một ống không ?
Hs : trả lời
tăng thêm puli hoặc ống sứ
Hoạt động 3 III Lắp đặt mạng điện kiểu
- khi đi dây trên góc tường
- khi đi dây rẽ nhánh
2 Bảng điện đặt cách mặt dất bao nhiêu thì thuận tiện cho sủ dụng : <1300mm,
I MỤC TIÊU
- Vẽ được sơ đồ lắp đặt bảng điện gồm 2 cầu chì, 1 công tắc, 1 ổ cắm
- Nắm được các bước tiến hành lắp đặt bảng điện
Trang 25- Lắp đặt được bảng điện gồm 2 cầu chì, 1 công tắc, 1 ổ cắm điều khiển một bóngđèn.
- Học sinh làm việc nghiêm túc , chính xác, khoa học , an toàn
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY& TRÒ HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN
G đưa ra sơ đồ nguyên lí như sgk yêu
cầu học sinh xây dựng sơ đồ lắp đặt
bảng điện gồm 2 cầu chì, 1 công tắc, 1
ổ cắm
G yêu cầu học sinh vạch dấu trên bảng
điện sau đó khoan lỗ
G chú ý quan sát kĩ thuật khoan , khoan
các lỗ xuyên và không xuyên
G thao tác mẫu lắp đặt hoàn chỉnh một
bảng điện
G quan sát, uốn nắn, rút kinh nghiệm
* Chú ý: cầu chì, công tắc, ổ cắm đều
phải đấu ở dây pha vì dây pha là thiết
1 Xây dung sơ đồ lắp đặt
H: quan sát sơ đồ nguyên tắc, sau dó vẽ sơ
đồ lắp ráp
2 Vạch dấu
H vạch dấu trên bảng điện sau đó khoan lỗ
- Các lỗ khoan : + cầu chì, công tắc, ổ cắm + lỗ bắt vít bảng điện vào tường + lỗ luồn dây
Trang 26một bảng điện với các thiết bị trên
Sau khi lắp xong bảng điện gv yêu cầu
HS kiểm tra mạch điện theo các bước
sau:
+ Nối mạch điện vào nguồn
+ Dùng bút thử điện để kiểm tra
G kiểm tra chấm điểm sản phẩm của
học sinh ( có thể thu về nhà chấm điểm
* Thu dọn sau buổi thực hành
Hoạt động 2 II: Lắp đặt dây dẫn và khí
- Học sinh hiểu được các khái niệm sơ đồ điện , sơ đồ nguyên tắc, sơ đồ lắp ráp
- Nhận biết được các kí hiệu qui ước trên bản vẽ kĩ thuật
II CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG
- Sơ đồ mạch điện H3.37, H3.38, H3.39
- Bảng kí hiệu qui ước kí hiệu sơ đồ điện (bảng 37)
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 ỔN ĐỊNH TỔ CHỨC
Trang 27Gv sủ dụng bảng kí hiệu qui ước phân
tích cho học sinh nắm được các kí hiệu
và ý nghĩa của từng kí hiệu đó ( sgk/60)
? Có mấy loại sơ đồ điện ?
? Sơ đồ nguyên lý là gì?
? Tác dụng của sơ đồ nguyên lí ?
Gv đưa ra một số sơ đồ nguyên lí để
yêu cầu học sinh vẽ được 2 sơ đò này
Gv lần lượt đưa ra sơ đồ nguyên lí và
sơ đồ lắp ráp của một số mạch đèn
chiếu sáng
Hoạt động 1:
I Khái niệm sơ đồ điện
- là hình biểu diễn qui ước của mạch điện và
- tác dụng :dùng để nghiên cứu nguyên líhoạt động của mạch điện và các thiết bị điện
b Sơ đồ lắp đặt :
- là sơ đồ biểu thị cách sắp xếp vị trí của thiết
bị điện , đồ dùng điện trong mạch
- Dùng để lắp ráp, sửa chữa , dự trù các thiết
Trang 28Gv giảng giải trên sơ đồ hình vẽ
Hs theo dõi và vẽ sơ đồ vào vở
2 Mạch quạt trần( H3.45)
3 Mạch chuông điện (H3.46)
4 Củng cố
? Sơ đồ điện là gì? Nêu khái niệm sơ đồ nguyên lí , sơ đồ lắp ráp, tác dụng
của từng loại sơ đồ ?
? Vẽ sơ đồ lắp ráp mạch đèn gồm 1 cầu chì, 1 công tắc điều khiển một bóng đèn?
- Tập vẽ một số sơ đồ lắp ráp của mạch điện
- Học sinh xây dựng được sơ đồ lắp đặt từ sơ đồ nguyên lý
- Biết lập kế hoạch cho công việc lắp đặt
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ VÀ NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN
Gv đưa ra sơ đồ nguyên lí mạch điện
gồm 1cầu chì , 1công tắc điều khiển