Phuong phap ban tay nan bot

TIẾN TRÌNH BÀN TAY NẶN BỘT Thông qua đó giáo viên khéo léo nhấn mạnh cho học sinh hoạt động thí nghiệm mà học sinh đề xuất tách hạt đâu ra để quan sát chính học sinh có thể tìm ra câu [r]

Trang 1

Ph òNG giáo dục và đào tạo

Thanh Ba, ngày 28 tháng 11 năm 2012

PH ơNG PHáp “bàN TAY NặN BộT”

Trang 2

TỔNG QUAN VỀ BÀN TAY NẶN BỘT

I Bối cảnh ra đời:

1 Trước năm 1995, khắc phục yếu kém trong việc giảng dạy khoa học khoa học tự nhiên cho HS, tại Chicago, Mỹ, nhà Vật lý Leon Lederma (GT Nobel 1998) đã xây dựng chương trình thí điểm dạy học, nhằm giúp HS có một trình độ hiểu biết (tìm chân lý) dựa trên việc tự mình phải bắt tay hành động tìm tòi nghiên cứu Chương trình thí điểm có tên gọi

“Hands on”- “ Nhúng tay vào”

Trang 3

“tay” (La main) vào “bột” (la pate), và được hiểu là hãy bắt tay vào hành động, bắt tay vào làm thí nghiệm, bắt tay vào tìm tòi nghiên cứu.

- Tháng 9/1996, cuộc thử nghiệm ở 5 tỉnh, 350 lớp.

Trang 4

à la tête” (Từ hành động đến suy nghĩ) hoặc theo một nghĩa tiếng anh “Learning by doing” (học bằng hành động).

Trang 5

- Việt Nam tiếp nhận BTNB

+ Được sự giúp đỡ của Hội gặp gỡ Việt Nam tại Pháp+ BTNB đã được dạy thí điểm

+ Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển quan tâm chỉ đạo trực tiếp

+ Vụ GDTH và Vụ GDTrH phối hợp xây dựng Đề án

Trang 6

4 Đặc trưng cơ bản của Phương pháp BTNB:

- Bản chất: Việc phát hiện, tiếp thu kiến thức của học sinh thông qua việc GV giúp HS tự đi lại chính con đường mà các nhà khoa học đã nghiên cứu tìm ra chân lý (kiến thức): Từ tình huống xuất phát, nêu vấn đề, quan niệm

về vấn đề đó như thế nào, đặt câu hỏi khoa học (giả thuyết khoa học), đề xuất phương pháp nghiên cứu, thực hiện phương pháp nghiên cứu để kiểm chứng giả thuyết, đưa ra kết luận Ví dụ

- Đặc trưng: Ngoài 5 đặc trưng trình bày TL, còn chú ý:

Trang 7

+ Dạy học phải tự nhiên như qúa trình tìm ra chân lý;

+ Với PPBTNB, kể cả HS đọc sách trước; học thêm trước hoặc biết trước KT thì chưa chắc HS hiểu tường tận và đề xuất thí nghiệm CM cho phát biểu đúng HS sẽ lúng túng khi hỏi lại: vì sao em biết điều đó? Làm thế nào để em có thể chứng minh kết luận của em đúng? Nếu dạy trước thì tiết học không hấp dẫn;

+ PPBTNB chú trọng đến quan niệm ban đầu của học sinh về kiến thức mới sẽ học.

+ Sử dụng vở thí nghiệm (vở nghiên cứu), như là một phương tiên rèn ngôn ngữ, tập ghi chép nghiên cứu khoa học;

Trang 8

+ Sử dụng PPBTNB không được nhận xét quan điểm của ai đúng, ai sai Thông qua thí nghiệm, chính HS

sẽ tự đánh giá đúng hay sai

+ PPBTNB áp dụng chủ yếu cho dạy khoa học tự nhiên, công nghệ, khoa học TN, các chủ đề gắn với đời sống thực tiên của HS;

+ Trong CT hiện nay có bài áp dụng cả, có bài áp dụng một phần,

Trang 9

- Ưu điểm: ngoài các ưu điểm nêu ở TL

+ Có khả năng tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá; yêu và say mê khoa học của HS

+ Ngoài việc hình thành kiến thức còn hình thành

năng lực nghiên cứu khoa học;

+ Rèn kỹ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói, viết

Trang 10

TIẾN TRÌNH BÀN TAY NẶN BỘT

Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề

Ví dụ : Bài cấu tạo bên trong Hạt đậu

–Giáo viên đưa ra một vài hạt đậu ngự (loại đậu hạt lớn nhằm mục đích cho học sinh dễ quan sát) Giáo viên đặt câu hỏi nêu vấn đề “ Theo các em trong hạt đậu có gì”.

Trang 11

Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh

Ví dụ về làm bộc lộ biểu tượng ban đầu:

Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: “ Bên trong hạt đậu có những gì, em hãy suy nghĩ gì và vẽ vào vở thí nghiệm hình vẽ mô tả bên trong hạt đậu”

Trang 12

Bước 3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết

và thiết kế phương án thực nghiệm

 Đề xuất câu hỏi:Nhóm biểu tượng 1: Hình vẽ học của học sinh 1, 5,7,9 đều cho rằng trong hạt đậu có nhiều hạt đậu nhỏ khác

 Nhóm biểu tượng 2: Hình vẽ của học sinh

2,6,8 đều cho rằng trong hạt đậu có một cây đậu con với đầy đủ các bộ phận

Trang 13

sinh 3 cho rằng trong hạt đậu có 1 cây đậu con với đầy đủ bộ phận đang nở

hoa, ngoài ra còn có nhiều hạt đậu nhỏ khác.

sinh 4 cho rằng hạt đậu có nhiều hạt

đậu nhỏ đang mọc rễ.

Trang 14

 Có phải bên trong hạt đậu có nhiều hạt đậu

Trang 15

*Đề xuất phương án thực nghiệm nghiên cứu:

 Bổ ( mở/cắt đôi) hạt đậu ra để quan sát bên trong (Lưu ý nếu học sinh dùng những từ ngữ như vậy thì giáo viên nên chỉnh lại là TÁCH hạt đậu ra để quan sát chứ không phải BỔ/MỞ/CẮT ĐÔI vì nếu làm như vậy sẽ làm hỏng các bộ phận bên trong và sẽ khó quan sát).

 Xem hình vẽ trong sách giáo khoa.

 Xem tranh vẽ khoa học chụp hình cấu tạo bên trong hạt đậu…

Trang 16

Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi - nghiên cứu

- Giáo viên khéo léo nhận xét các ý kiến trên đều có lý nhưng cả lớp sẽ thực hiện phương án tách hạt đậu ra để quan sát tìm hiểu cấu tạo bên trong hạt đậu

Trang 17

- Yêu cầu học sinh vẽ lại hình vẽ quan sát

và chú thích các bộ phận bên trong của hạt đậu Nếu học sinh chưa chú thích đúng cho hình vẽ quan sát giáo viên khoan vội chỉnh sửa thuật ngữ.

Trang 18

Sau khi cả lớp thực hiện quan sát vẽ hình, chú thích xong thì giáo viên cho học sinh quan sát thêm một tranh vẽ phóng to cấu tạo bên trong hạt đậu có chú thích ( phóng lên màn hình bằng máy chiếu hoặc treo tranh) hoặc cho học sinh quan sát hình vẽ trong sách giáo khoa nếu có ( phương pháp nghiên cứu tài liệu) Lúc này học sinh sẽ tự điều chỉnh các thuật ngữ khoa học cần chú thích trong hình vẽ mà các em làm chưa đúng.

Trang 19

Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức

Giáo viên giới thiệu cấu tạo bên trong của hạt đậu với hình vẽ khoa học có sẵn hoặc hình tự

vẽ ( nếu trường hợp không có tranh vẽ in sẵn) Giáo viên lưu ý học sinh một số chú thích về thuật ngữ khoa học mà các em đã nhầm lẫn hoặc chưa gọi tên đúng theo thuật ngữ khoa học trong quá trình quan sát vẽ tranh

Trang 20

Để khắc sâu kiến thức cho học sinh, giáo viên quay lại các biểu tượng ban đầu trước khi học kiến thức của học sinh còn lưu câu hỏi trên bảng cùng các câu hỏi nghi vấn ở bước 3 đã đề xuất

Trang 21

Thông qua đó giáo viên khéo léo nhấn mạnh cho học sinh hoạt động thí nghiệm mà học sinh đề xuất (tách hạt đâu ra để quan sát) chính học sinh có thể tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi nghi vấn đồng thời chỉ cho các

em thấy sau quá trình học về cấu tạo bên trong của hạt đậu so với các hình vẽ biểu tượng ban đầu

Trang 22

 Liệu không khí có phải là vật chất?

 Chúng ta có thể nhận thấy những điểm tương đồng giữa không khí với chất

lỏng và chất rắn hay không?

Trang 23

 Trình tự các bước tiến hành

1 Cá nhân Hướng dẫn, câu hỏi, suy nghĩ, tranh minh hoạ, nhận xét, những kiến thức quan trọng

2 Cả lớp Làm việc chung => Câu hỏi

phát sinh

- Tình huống có vấn đề

Trang 24

3.Từng nhóm nhỏ 5 người Sử dụng vật liệu

và tiến hành các thí nghiệm Bằng với số lần thực nghiệm

- Cá nhân Ghi chép

- Nhóm 5 người Viết một áp phích thông báo

4 Cả lớp Cùng nhau đưa ra các kết luận

chung và những kiến thức mới

Trang 25

 Thí nghiệm nghiên cứu 1:

 KHÔNG KHÍ CÓ THỂ CHỊU ĐƯỢC

LỰC CỦA CHẤT LỎNG HAY KHÔNG?

Trang 28

1 Dùng một chai đã cắt phần đáy Đậy kín miệng chai bằng nút chai

2 Để vào nửa chậu nước một vật có thể nổi

3 Úp cái chai lên vật thể đó

4 Dìm cái chai vào trong chậu nước

Trang 29

 Theo bạn sẽ xảy ra điều gì ?

 1 Vẽ một sơ đồ về giả thuyết của mình

 2 Tiến hành thí nghiệm kiểm chứng

 3 Miêu tả thí nghiệm thông qua sơ đồ

 4 Kết luận

Trang 30

 Điều gì xảy ra nếu chúng ta tháo

Trang 31

 CHÚNG TA CÓ THỂ DI CHUYỂN

KHÔNG KHÍ HAY KHÔNG?

 Chúng ta có thể rót nước từ cốc này sang cốc khác…

 Liệu chúng ta có thể nhìn thấy việc

chuyển không khí từ cốc này sang cốc

khác?

Trang 32

1 Giả thuyết của bạn là gì?

2 Hãy miêu tả thí nghiệm mà bạn định tiến

Trang 33

 KHÔNG KHÍ CÓ TRỌNG LƯỢNG HAY KHÔNG?

 1 Giả thuyết của bạn là gì?

 2 Hãy miêu tả thí nghiệm mà bạn định tiến hành

 3 Lên danh sách vật liệu cần thiết cho thí nghiệm

 4 Tiến hành thí nghiệm

 5 Mô tả kết quả thu nhận được: từ ngữ, sơ đồ

 6 Kết luận

Trang 35

do vậy khó cảm nhận được sự khác nhau

về khối lượng Chúng ta nên thay thế

bằng một quả bóng chuyền vì nó không gây ra sai số như trên Nếu sự khác biệt lớn ta có thể xác định được bằng cách dung cân chính xác

Trang 36

ĐỀ ÁN TRIỂN KHAI BÀN TAY NẶN BỘT

I Mục tiêu tổng quát

Đề án triển khai phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào dạy học ở trường phổ thông giai đoạn 2011-2015 nhằm:

- Nghiên cứu và triển khai vận dụng phương pháp

“Bàn tay nặn bột” vào dạy học các môn khoa học, công nghệ phù hợp với thực tiễn các trường phổ thông của Việt Nam

Trang 37

- Góp phần đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học các môn khoa học, công nghệ

- Góp phần chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn về phương pháp dạy học cho việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015

Trang 38

2 Biên soạn tài liệu về phương pháp “Bàn tay nặn

bột”, tài liệu tập huấn, tài liệu hướng dẫn giáo viên vận dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào dạy học các môn học khoa học ở tiểu học và THCS.

Trang 39

3 Tổ chức thử nghiệm, rút kinh nghiệm, tổng kết các lý luận và thực tiễn về dạy học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” để có thể triển khai rộng hơn, góp phần về mặt cơ sở thực tiễn trong việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015

4 Triển khai phương pháp “Bàn tay nặn bột”

trong hoạt động đào tạo giáo viên của các

trường, khoa sư phạm

Trang 40

5 Phối hợp với Hội Gặp gỡ Việt Nam tổ chức hội thảo quốc tế để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về phương pháp “Bàn tay nặn bột”

6 Xây dựng trang web về phương pháp “Bàn tay nặn bột” để chia sẻ kinh nghiệm dạy học cũng như những kết quả nghiên cứu vận dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”

Trang 41

III Các hoạt động của Đề án:

1 Hoạt động 1:Xây dựng Đề án, tổ chức hội thảo, hội nghị triển khai nội dung các hoạt động của Đề án.

2 Hoạt động 2 Đào tạo giảng viên cốt cán cấp Bộ

3 Hoạt động 3 Biên soạn tài liệu, dịch tư

liệu tiếng nước ngoài và phát hành

Trang 42

4 Hoạt động 4 Hội thảo, tập huấn về triển khai phương pháp “Bàn tay nặn bột” cho cán bộ quản lí giáo dục, giáo viên các địa phương tham gia thí điểm

5 Hoạt động 5 Vận dụng thí điểm phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào dạy học trên lớp với học sinh tại các trường tham gia thí điểm

Trang 43

6 Hoạt động 6 Hội thảo trao đổi kinh nghiệm về việc thực thi vận dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào dạy học

7 Hoạt động 7 Kiểm tra, giám sát, tư vấn

và hỗ trợ

8 Hoạt động 8 Sơ kết, đánh giá, khen thưởng

Trang 44

9 Hoạt động 9 Băng đĩa hình, hoàn thiện tài liệu

10 Hoạt động 10 Triển khai tập huấn giáo viên trên toàn quốc

11.Hoạt động 11 Xây dựng và đưa vào hoạt động trang web về phương pháp

"Bàn tay nặn bột"

12 Hoạt động 12 Hợp tác quốc tế

Trang 45

13 Hoạt động 13 Đào tạo bồi dưỡng và phát triển đội ngũ

14 Hoạt động 14 Tổng kết

Trang 46

IV Đối tượng thụ hưởng Đề án:

a/ Giai đoạn thí điểm:

- Tiểu học: 63 tỉnh, mỗi tỉnh 4 trường, mỗi trường 2 lớp ( 252 trường TH);

- THCS: 400 trường; 03 GV/trường; tại các tỉnh:

Hà Giang; Hà Nội; Hải Phòng; Ninh Bình; Nghệ An; Đà Nẵng; Huế; Bình Định; Đắc Lắc; TP HCM, Cần Thơ,Đồng Nai, Bến Tre, Cà Mau

Trang 47

b/ Giai đoạn triển khai đại trà:

Trang 48

V Dự kiến tiến độ thực hiện các hoạt động của Đề án:

 Giai đoạn thí điểm

Trang 49

 Năm 2012

- Biên soạn tài liệu, dịch tư liệu, in, phát hành;

- Tập huấn giáo viên (thí điểm);

- Vận dụng thí điểm vào dạy học

- Xây dựng và vận hành website về phương

pháp "Bàn tay nặn bột"

Trang 50

Trang 51

 Giai đoạn triển khai đại trà trên toàn

quốc

- Từ 2014 đến 2015, tiến hành triển khai vận

dụng phương pháp "Bàn tay nặn bột" trên toàn quốc.

- Cuối năm 2015, tiến hành đánh giá tổng kết các hoạt động của Đề án, xây dựng kế hoạch triển khai phương pháp "Bàn tay nặn bột" sau năm 2015.

Trang 52

VI Tổ chức thực hiện và nguồn KP:

1 Ban chỉ đạo đề án

2 Vụ GDTH, Vụ Trung học phối hợp các đơn vị liên quan triển các hoạt động

của ĐA.

3 Trách nhiệm của Sở GD&ĐT

4 Trách nhiệm của Phòng GD ĐT

Trang 53

5 Trách nhiệm của nhà trường, GS, HS.

6 Trách nhiệm của cơ sở đào tạo giáo viên.

VII Tổ chức kiểm tra, đánh giá

1 Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy của GV.

2 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS.

Trang 54

KẾ HOẠCH TẬP HUẤN BÀN TAY NẶN

BỘT NĂM 2012 CỦA TIỂU HỌC

Trang 55

KẾ HOẠCH TẬP HUẤN BÀN TAY NẶN BỘT

NĂM 2012 CỦA TIỂU HỌC

II Nội dung tập huấn

- Phương pháp “ Bàn tay nặn bột” trong dạy học

ở trường phổ thông;

- Vận dụng xây dựng kế hoạch bài giảng, những yếu tố cần thiết cho việc sử dụng thành công phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong dạy học;

- Thực hành soạn, giảng một số bài học trong chương trình dạy học;

Trang 56

III Triển khai thí điểm phương pháp Bàn tay nặn bột năm học 2012-2013:

- Mỗi tỉnh lựa chọn triển khai thí điểm tại 02 trường tiểu học, mỗi trường chọn 2 lớp dạy thí điểm

- Các giáo viên và cán bộ của sở tham gia tập huấn và trực tiếp dạy thí điểm sẽ là cán bộ cốt cán của tỉnh để triển khai mở rộng khi dạy thí điểm thành công tại địa phương

Trang 57

KẾ HOẠCH TẬP HUẤN BÀN TAY NẶN BỘT

NĂM 2012 CỦA TIỂU HỌC

III Kế hoạch tập huấn về phương pháp BTNB

1 Tập huấn cho giáo viên dạy thí điểm do giảng viên trong nước tập huấn

- Mỗi tỉnh chọn cử 05 học viên trong đó 01 cán

bộ Phòng GDTH sở GD&ĐT, 04 GV trực tiếp giảng dạy môn TNXH, môn Khoa học của 02 trường tiểu học đã được chọn thí điểm

Trang 58

 Nhóm 1:

- Các tỉnh: Bắc Cạn, Cao Bằng, Điện Biên, Hòa Bình, Sơn La, Lai Châu, Lạng Sơn,, Lào Cai, Phú Thọ, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Yên Bái, Hà Giang, Bắc Giang, Quảng Ninh;

Trang 59

KẾ HOẠCH TẬP HUẤN BÀN TAY NẶN BỘT NĂM 2012 CỦA TIỂU HỌC

- Thời gian từ ngày 28/7/2012 đến ngày 30/7/2012

- Địa điểm tại Thừa Thiên Huế

Trang 60

KẾ HOẠCH TẬP HUẤN BÀN TAY NẶN BỘT NĂM 2012 CỦA TIỂU HỌC

 Nhóm 3:

- Các tỉnh: Đắc Lắc, Đắc Nông, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Bình Thuận, Bình Phước, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Đà Nẵng,

Quảng Ngãi, Quảng Nam, Bình Định

- Số lượng 75 học viên.

- Thời gian từ ngày 12/8/2012 đến ngày 14/8/2012

- Địa điểm tại Đà Nẵng.

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	533 KB