=>Đại diện nhóm HS trả lời – các nhóm HS bổ sung, GV chuẩn kiến thức - giới thiệu đoạn viết của nhà sử học Phan Huy Chú về cảnh nhân dân chịu tô thuế bất công / 117 và nhấn mạnh, chu[r]
Trang 1Tuần 26 NS: 7/3/2013
Bài 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG NGOÀI
(Thế kỉ XVIII)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Nêu được nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa
- Dùng lược đồ Việt Nam ở thế kỉ XVI để xác định những nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa nông dân và trình bày diễn biến chính
2 Tư tưởng: Giáo dục HS:
- Thấy rõ sức mạnh quật khởi của nông dân Đàng Ngoài
- Thể hiện ý chí đấu tranh chống áp bức bóc lột của nhân dân
3 Kỹ năng:
HS biết đánh giá hiện tượng đấu tranh giai cấp qua tư liệu về phong trào nông dân
II CHUẨN BỊ :
1 GV: Lược đồ diễn ra các cuộc khởi nghĩa của nông dân Đàng Ngoài (TK XVI- XVIII)
2 HS: Tư liệu về các cuộc khởi nghĩa có trong bài học.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Kiểm tra bài cũ:
- Tình hình tôn giáo ở nước ta thế kỉ XVI- XVIII như thế nào ? Vì sao chữ Quốc ngữ ra đời ?
- Trình bày đôi nét về văn học và nghệ thuật thời kì này ?
2 Giới thiệu bài:
Dưới quyền cai trị của chúa Trịnh, ở Đàng Ngoài nền sản xuất bị trì trệ, kìm hãm và không phát triển Tình trạng đói kéo dài ắt dẫn tới cảnh điêu đứng và khổ cực của quần chúng nhân dân Quy luật tất yếu đã xảy ra – có áp bức thì có đấu tranh, nông dân Đàng Ngoài đã vùng lên đấu tranh lật đổ chính quyền họ Trịnh thối nát
3 Bài mới
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình chính trị Đàng
Ngoài.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 1/116 đàm thoại:
H: Cho biết tình hình chính quyền phong kiến Đàng
Ngoài ở thế kỉ XVIII?
HS: Ngày càng suy sụp.
H: Sự suy sụp đó được thể hiện như thế nào?
HS: Vua Lê chỉ là bóng mờ - bù nhìn trong cung cấm,
chúa Trịnh quanh năm hội tiệc, quan lại đục khoét của
nhân dân
=>GV gọi HS đọc đoạn trích /116 và chốt lại: Từ vua
chúa đến quan lại đều ra sức ăn chơi hưởng lạc phè phỡn,
không còn kỉ cương phép tắc
H: Nhận xét của em về chính quyền phong kiến Đàng
Ngoài thế kỉ XVIII ?
HS: Mục nát và suy tàn.
=>GV chuẩn kiến thức, sau đó chia nhóm (2 bàn / nhóm)
1 Tình hình chính trị
* Giữa TK XVIII, chính quyền phong kiến suy sụp:
- Chúa Trịnh lộng hành
- Vua Lê bù nhìn
- Quan lại đục khoét nhân dân
Trang 2yêu cầu HS thảo luận (3’):
-N1,3: Chính quyền phong kiến mục nát dẫn đến hậu quả
gì? Do đâu mà có hậu quả đó?
(Các đê sông Hồng và Mã vỡ liên tục, các huyện bị ngập
trôi nhà cửa, phố chợ điêu tàn)
N2,4: Cho biết đời sống nhân dân?
(Nhân dân bị đẩy đến đường cùng, hàng vạn nông dân
chết đói nhất là 1740 – 1741, nông dân phải bỏ làng
phiêu tán)
=>Đại diện nhóm HS trả lời – các nhóm HS bổ sung, GV
chuẩn kiến thức - giới thiệu đoạn viết của nhà sử học
Phan Huy Chú về cảnh nhân dân chịu tô thuế bất công /
117 và nhấn mạnh, chuyển ý: Đây là nét đen tối nhất
trong bức tranh lịch sử nửa sau TK XVIII, cuộc sống thê
thảm đã thúc đẩy người nông dân vùng lên chống lại chế
độ phong kiến và các cuộc khởi nghĩa liên tiếp nổ ra
Hoạt động 2: Tìm hiểu những cuộc khởi nghĩa lớn.
*GV treo lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa nông
dân Đàng Ngoài TK XVIII cho HS quan sát, sau đó yêu
cầu HS dựa vào thông tin mục 2/117 để xác định tên và
địa bàn bùng nổ các cuộc khởi nghĩa
H: Nhận xét về phong trào nông dân Đàng Ngoài?
HS nhận xét theo sự hướng dẫn của GV
H: Kể tên những cuộc khởi nghĩa lớn ở Đàng Ngoài?
=>HS rút ra từ đoạn trích /117 – upload.123doc.net, GV
gọi HS xác định các địa điểm đó trên lược đồ và chốt lại
trong đó có 2 cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và giảng kĩ về 2
cuộc khởi nghĩa đó
*HS trao đổi bàn (2’): Cho biết kết quả các cuộc khởi
nghĩa? Nguyên nhân thất bại? Tuy thất bại nhưng có ý
nghĩa gì?
=>HS: Các cuộc khởi nghĩa thất bại vì bị quân Trịnh đàn
áp, rời rạc chưa liên kết thành phong trào lớn (thủ lĩnh bị
bắt và xử tử) và nhấn mạnh: Các cuộc khởi nghĩa đã
tạo điều kiện cho quân Tây Sơn tiến ra Bắc
*Hậu quả:
- Sản xuất nông nghiệp đình đốn
- Hạn hán, mất mùa xảy ra
- Thuế nặng, công thương nghiệp sa sút
- Đời sống nông dân khổ cực và nạn đói xảy ra thường xuyên
=> Nông dân nổi dậy đấu tranh
2 Những cuộc khởi nghĩa lớn.
a/ Khái quát chung:
- Mục đích: chống lại chính quyền phong kiến
- Thời gian: 30 năm giữa thế kỉ XVIII
- Lực lượng: chủ yếu là nông dân
- Phạm vi: khắp đồng bằng Bắc Bộ
và vùng Thanh - Nghệ
b/ Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
- Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu (1741 – 1751)
- Khởi nghĩa Hoàng Công Chất (1739 – 1769)
c/ Kết quả:
- Đều bị thất bại.
- Nhiều thủ lĩnh bị bắt, bị xử tử
d/ Ý nghĩa:
Góp phần làm chính quyền họ Trịnh lung lay
4 Củng cố: - HS trả lời các câu hỏi cuối bài.
- GV kết luận bài học
5 Hướng dẫn về nhà: - Học bài theo nội dung bài học.
- Tìm hiểu về phong trào Tây Sơn
- Chuẩn bị tiết sau thực hành
* Rút kinh nghiệm:
Trang 3