- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác4. - Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán.[r]
Trang 1Ngày soạn Tiết 38
ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ y = ax (a ≠ 0)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- HS hiểu được khái niệm đồ thị hàm số, đồ thị hàm số y = ax
- Biết được ý nghĩa của đồ thị trong thực tiễn và trong nghiên cứu hàm số
2 Kỹ năng
- Biết cách vẽ đồ thị hàm số y = a x
3 Thái độ
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác
- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán
4 Tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
- Các thao tác tư duy so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa
5 Định hướng phát triển năng lực
- Tự học; giải quyết vấn đề; sáng tạo; tự quản lý; giao tiếp; hợp tác; tính toán.
II CHUẨN BỊ
- GV SGK, thước kẻ, phấn màu
- HS SGK, thước kẻ,
III PHƯƠNG PHÁP
- Vấn đáp, thực hành
IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Mục đích Kiểm tra HS kiến thức đã được học (Lấy điểm kiểm tra thường xuyên)
- Thời gian 7 phút
- Phương pháp Vấn đáp
- Phương tiện, tư liệu máy chiếu
Trang 2- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- GV Y/c HS biểu diễn các điểm
M(-2; 3), N(-1; 2), P(0; 1), Q (0,5; 1),
R(1,5; -2) trên cùng một mặt phẳng
toạ độ?
- Học sinh làm theo y/c của GV
3 Giảng bài mới
* Hoạt động 1 Đặt vấn đề.
- Mục đích Đặt vấn đề vào bài mới
- Thời gian 1 phút
- Phương pháp Vấn đáp
- Phương tiện SGK
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- GV ĐVĐ Ta đã biết để biểu thị
hai đại lượng tỉ lệ thuận, hai đại
lượng tỉ lệ nghịch ta có thể dùng
công thức, hoặc bảng Liệu có thể
biểu thị trực quan hai đại lượng
trong mặt phẳng toạ độ ?
Điều chỉnh, bổ sung
HS nghe
* Hoạt động 2 Tìm hiểu khái niệm đồ thị hàm số.
- Mục đích GV giúp HS hiểu và nắm được khái niệm và cách vẽ đồ thị hàm số
- Thời gian 15 phút
- Phương pháp Vấn đáp, trực quan, thực hành
- Phương tiện, tư liệu SGK, thước kẻ, bút chì, phấn màu, máy chiếu
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- GV yêu cầu HS đọc và trả lời ?1
phần a SGK - 69
1.Đồ thị của hàm số là gì?
- HS làm nháp
- 1 HS đọc kết quả trên bảng
Trang 3- GV Để vẽ đồ thị hàm số y = f(x)
trong ?1 ta phải làm những bước
nào?
- GV thông báo Tập hợp các điểm
biểu diễn các cặp số như vậy gọi là
đồ thị hàm số Vậy đồ thị hàm số là
gì
- GV khảng định và nhấn mạnh
khái niệm
- GV yêu cầu HS đọc, quan sát
VD1 trong SGK
Điều chỉnh, bổ sung
- HS làm bài vào vở
- 1HS lên bảng biểu diễn HS dưới lớp theo dõi nhận xét
?1 a) (x, y) = (-2; 3); (-1 ;2); (0;-1 ) ;( 0,5; 1); ( 1,5 ; -2 )
b)
O
1,5 0,5 -3
-2 -1
-3
3 2 1
x y
P
N M
Q
R
- HS phát biểu khái niệm trong SGK
* Khái niệm (SGK - 69).
VD1 (SGK – 69; 70)
* Hoạt động 3 Tìm hiểu đồ thị hàm số y = ax ( a 0)
- Mục đích GV giúp HS tìm hiểu đồ thị hàm số y = ax ( a 0)
- Thời gian 23 phút
- Phương pháp Vấn đáp, trực quan, thực hành
- Phương tiện, tư liệu SGK, thước kẻ, phấn màu, bút chì
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- GV thông báo phần thông tin ở
đầu mục 2
- GV Yêu cầu HS đọc và trả lời ?2
+ Viết 5 cặp số cần tìm
+ Làm thế nào tìm y tương ứng?
- GV hướng dẫn HS làm mẫu
- GV gọi 1 HS lên bảng biểu diễn
2.Đồ thị hàm số y = ax
-HS lên bảng viết theo hướng dẫn của GV
?2 Hàm số y = 2x.
a) Bảng một số giá trị tương ứng
Trang 4các cặp số đó trên mặt phẳng toạ độ
Oxy
- Gọi 1 HS khác vẽ đường thẳng đi
qua hai điểm (-2; -4 ) và ( 2; 4)
- GV Kiểm tra các điểm và đường
thẳng?
- GV Có kết luận gì về các điểm
thuộc đồ thị hàm số y = 2x?
- GV khảng định,chỉ trên hình vẽ
- GV Y/C HS ghi nhớ
- GV Yêu cầu HS đọc và trả lời ?3
- GV Yêu cầu HS đọc và trả lời ?4
- GV Có kết luận gì về gốc tọa độ
và đồ thị hàm số y = ax
- GV Để vẽ đồ thị hàm số y = ax,
ta làm thế nào
- GV Yêu cầu HS nghiên cứu ví
dụ 2 SGK – 71
Điều chỉnh, bổ sung
b) HS lên bảng thực hiện vẽ hình vào vở
O
4
-4
-3
-2 -1
-3
-2 -1
3 2 1
3 2 1
x y
-HS Các điểm cùng nằm trên một đường thẳng
- HS phát biểu phần đóng khung trong SGK- 70
* Kết luận( SGK- 70)
?3 Để vẽ đồ thị hàm số y = ax ( a 0) ta cần biết hai điểm thuộc đồ thi hàm số
?4 a) A ( 2; 1) thuộc đồ thị hàm số
y = 0,5x b) OA là đồ thị hàm số y = 0,5 x
- HS Xác định điểm thứ hai khác O, kẻ đường thẳng đi qua O và điểm đó
* Nhận xét (SGK-71)
- HS tự nghiên cứu ví dụ 2
- 1 HS lên bảng vẽ đồ thị
- HS khác làm bài vào vở
* Ví dụ 2 (SGK - 71)
4 Củng cố, luyện tập
- Mục đích Kiểm tra việc nắm kiến thức toàn bài, vận dụng kiến thức vào bài tập
- Thời gian 7 phút
- Phương pháp Vấn đáp, luyện tập, hoạt động nhóm
- Phương tiện, tư liệu Tính chất của tỉ lệ thức, SGK, phiếu học tập, SBT
- Hình thức tổ chức Cá nhân
Trang 5- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- GV hỏi
+ Đồ thị hàm số là gì?
+ Đồ thị hàm số y = ax ( a 0 )
có đặc điểm gì?
+ Muốn vẽ đồ thị hàm số y = ax
( a 0 ) ta làm ntn?
- GV yêu cầu cả lớp làm bài 39
(SGK- 71)
- Gọi lần lượt 4 HS lên bảng chưa
bài
- Gọi 4 HS khác nhận xét bổ sung
- HS trả lời câu hỏi củng cố bài
- Kết quả
a) y = x; x = 1 => y = 1
=> O(0; 0 ) và A( 1; 1) thuộc đồ thị hàm số
c) y = -2x; x= 1 => y= -2
Đồ thị hàm số đi qua O và (-1; 2)
y = x
y = -2x
-1 -2 -3
1
-2
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà (1 phút)
- Học bài
- Bài tập về nhà 40,41SGK 71-72, làm các bài tập phần luyện tập
Trang 6Ngày soạn Tiết 39
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Củng cố cho HS đồ thị hàm số , đồ thị của hàm số y = ax (a ≠ 0)
- HS hiểu được ý nghĩa của đồ thị, đọc hiểu đồ thị Biết cách xác định hệ số a khi biết các giá trị tương ứng của x và y hoặc biết đồ thị của hàm số
2 Kỹ năng
- Rèn kĩ năng vẽ đồ thị hàm số y = ax ( a ≠ 0)
3 Thái độ
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác
- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán
4 Tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
- Các thao tác tư duy so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa
5 Định hướng phát triển năng lực
- Tự học; giải quyết vấn đề; sáng tạo; tự quản lý; giao tiếp; hợp tác; tính toán.
II CHUẨN BỊ
- GV Thước thẳng có chia khoảng, tranh vẽ đồ thị hàm số y = ax (a ≠ 0)
- HS Giấy kẻ ôli, thước thẳng có chia khoảng
III PHƯƠNG PHÁP
-Vấn đáp, thực hành
Trang 7IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Giảng bài mới
* Hoạt động 1 Làm bài tập 41(SGK – 72).
- Mục đích GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 41(SGK – 72)
- Thời gian 5 phút
- Phương pháp Vấn đáp, gợi mở
- Phương tiện SGK
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Yêu cầu hs đọc bài 41
Hướng dẫn hs làm bài
Điểm M(x0; y0) thuộc đồ thị của
hàm số
y0 = f x 0
Nhận xét?
Tương tự hãy xét điểm B và C
Điều chỉnh, bổ sung
- Hs đọc bài
- Học sinh hoạt động theo nhóm ít phút
- Đại diện nhóm lên trình bày
Bài 41 (SGK -72)
Xét điểm A(
1 3
; 1) Thay x =
1 3
công thức,
ta có y = -3.(
1 3
) = 1 VậyA(
1 3
;1) thuộc đồ thị hàm số y=3x Nhận xét
* Hoạt động 2 Làm bài tập 42(SGK – 72).
- Mục đích GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 41(SGK – 72)
- Thời gian 5 phút
- Phương pháp Vấn đáp, gợi mở
- Phương tiện SGK
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Trang 8Yêu cầu hs đọc bài 42
A ( 2; 1) thuộc đồ thị hàm số ta có
điều gì?
Tìm B biết B có hoành độ là
1
2? Tìm C biết C có tung độ là -1
Nhận xét?
Điều chỉnh, bổ sung
- Hs đọc bài
- Học sinh hoạt động theo nhóm ít phút
- Đại diện nhóm lên trình bày
Bài 42 (SGK – 72).
a, A( 2;1) thuộc đồ thị hàm số y= ax => 1= a 2 => a =
1 2
b,y=
1
2x mà x=
1
2=> y=
1
2
1
2 =
1 4
=> B= (
1
2;
1
4 )
c, y = -1 => -1 =
1
2 x
=> x= -2 => C= ( -2; -1)
* Hoạt động 3 Làm bài tập 43(SGK – 72).
- Mục đích GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 43(SGK – 72)
- Thời gian 5 phút
- Phương pháp Vấn đáp, gợi mở
- Phương tiện SGK
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Yêu cầu hs đọc bài 43
Làm phần a?
Nhận xét?
Làm phần b
Nhận xét?
Làm c?
Nhận xét?
Điều chỉnh, bổ sung
- Hs đọc bài
- HS nhìn vào đồ thị trả lời
- Nhận xét
- HS làm bài vào vở
- 1 HS trình bày kết quả trên bảng
Bài 43(SGK -72)
a, Thời gian chuyển động của người đi bộ
là 4 giờ
Thời gian đi của người đi xe đạp là 2h
b, Quãng đường đi được của người đi bộ là
20 km
Quãng đường đi của người đi xe đạp là 30 km
c, Vận tốc của người đi bộ
Trang 9v=
20
4 = 5 ( km/h) Vận tốc của người đi xe đạp là v=
30
2 = 15 ( km/h)
* Hoạt động 4 Làm bài tập 44(SGK – 72).
- Mục đích GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 41(SGK – 72)
- Thời gian 7 phút
- Phương pháp Vấn đáp, gợi mở
- Phương tiện SGK
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Làm bài 44 SGK.
Nêu cách vẽ
Để tính f(2) bằng đồ thị ta làm thế
nào?
Để xác định x khi biết y dựa vào đồ
thị ta làm thế nào?
Nhận xét?
Dựa vào đồ thị tính f(2);
f(-2); f(4); f(0)
Tìm x khi y = -1; 0; 2,5
Nhận xét?
- HS vẽ đồ thị hàm số y = - 0,5x vào vở
- Nhận xét
- HS làm nháp
- HS làm bài vào vở
- 1 HS trình bày kết quả trên bảng
Bài 44(SGK – 72)
Cho x= 4 => y= - 2
O
2,5
4 -5 -4 -3
-2 -1
-3
-2 -1
3 2 1
3 2 1
x y
a, f(2) = -1 ; f(-2) = 1 f(4) = -2 ; f( 0) = 0
b, y= -2 => x= 2 ; y= 0 => x= 0
y = 2,5 => x = -5;
y > 0 => x < 0 ; y < 0 => x > 0
* Hoạt động 5 Làm bài tập
- Mục đích GV hướng dẫn học sinh làm bài tập
- Thời gian 8 phút
- Phương pháp Vấn đáp, gợi mở
- Phương tiện SGK
- Hình thức tổ chức Cá nhân
Trang 10- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Bài tập
- Gv chiếu đề bài lên bảng
- Gv yêu cầu hs chép bài
- Cho hs chuẩn bị bài 2 phút
- Nhận xét
- Hs đọc bài
- HS Lên bảng điền
- Hs chép bài, tự làm tại chỗ 2 phút
- Hai học sinh lên bảng trình bày
- Hs khác nhận xét
Bài tập Cho hàm số y = - 2x.Vẽ đồ thị
hàm số.Biết A(3; a) thuộc đồ thị của hàm
số Tìm a?
a) Điểm B(-1,5; 3) có thuộc đồ thị hàm
số không? Tại sao?
Giải Cho x = 1 thì y = -2.1 = -2 Vậy C(1; -2) thuộc đồ thị của hàm số
Đồ thị hàm số là đường thẳng OC
a) A(3; a) thuộc đồ thị của hàm số nên
ta có a = -2 3 = 6 b) Xét B(-1,5; 3) Với x = -1,5 y = -2.1,5 = 3 Vậy B thuộc đồ thị của hàm số
* Hoạt động 6 Làm bài tập 54(SGK – 77).
- Mục đích GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 54(SGK – 77)
- Thời gian 10 phút
- Phương pháp Vấn đáp, gợi mở, hoạt động nhóm
- Phương tiện SGK
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Trang 11Yêu cầu hs đọc bài 54SGK
Chia lớp thành 3 nhóm thực hiện
Nhận xét?
Gv chốt lại
Điều chỉnh, bổ sung
- Hs đọc bài
- Hs hoạt động theo nhóm
- Đại diện 3 nhóm lên trình bày kết quả
Bài 54 (SGK - 77)
y =-x Xác định thêm điểm A(2;2)
1 2
Xác định thêm điểm B(2;1)
1 2
Xác định thêm điểmC(2;1) Vẽ
O
y = 1
2x
y = -1
2x
y = -x
-3
-2 -1
-3
3
2
1
x
y
B
A C
4 Củng cố, luyện tập
- Mục đích Kiểm tra việc nắm , vận dụng kiến thức vào bài tập
- Thời gian 3 phút
- Phương pháp Vấn đáp, luyện tập, hoạt động nhóm
- Phương tiện, tư liệu SGK, SBT
- Hình thức tổ chức Cá nhân
- Kĩ thuật dạy học Kĩ thuật đặt câu hỏi
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- GV cho HS nhắc lại khái niệm đồ thị của hàm số là gì?
- Đồ thị hàm số y = ax (a ≠ 0) là đường thẳng như thế
nào?
- Muốn vẽ đồ thị của 1 hàm số ta cần biết bao nhiêu
điểm?
- HS trả lời các câu hỏi
5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà (1 phút)
- Ôn lại toàn bộ lí thuyết từ đầu năm học
- Làm các bài tập 45,46, 47 SGK - 73,74
- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 SGK trang 76
Trang 12Ngày soạn 24/12/2013
Ngày giảng 27/12/2013
Tiết 40 TRẢ BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ ( PHẦN ĐẠI SỐ)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Chữa bài cho HS chỉ cho HS thấy chỗ sai
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng làm tốt các bài kiểm tra sau
3 Thái độ
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập
- Giáo dục tính cẩn thận, chính xác
- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác
- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán
4 Tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
- Các thao tác tư duy so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa
II CÂU HỎI QUAN TRỌNG
1 Đồ thị hàm số là gì?
2 Đồ thị hàm số y = ax ( a 0 ) có đặc điểm gì?
3 Muốn vẽ đồ thị hàm số y = ax ( a 0 ) ta làm ntn?
III ĐÁNH GIÁ
1 Bằng chứng đánh giá
- Qua việc HS hiểu được các bài toán trong bài thi
2 Hình thức đáng giá
+ Trong bài giảng
- Làm tốt những công việc cô giáo yêu cầu Trả lời được những câu hỏi từng phần, sinh hoạt nhóm tích cực, hiệu quả, lên bảng làm được khá tốt những phần việc được giao
- Thái độ trong quá trình tiếp thu bài học tích cực, sôi nổi hay không tập trung chú ý
+ Sau bài giảng
- Trả lời được các câu hỏi củng cố cuối bài
- Hoàn thành các công việc GV giao về nhà
Trang 13IV ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 GV - Bài kiểm tra đã chấm
-Tập hợp các lỗi sai HS mắc phải trong bài
- Thống kê phân loại chất lượng bài kiểm tra
2 HS Giấy nháp, vở ghi
V CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
V.1 Ổn định lớp
- Mục đích Ổn định nền nếp của học sinh, ghi rõ học sinh vắng mặt
- Thời gian 1 phút
- Phương pháp Hỏi đáp
- Phương tiện, tư liệu Sổ lớp, giáo án
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- Kiểm tra sĩ số, ghi tên học sinh vắng;
- Ổn định trật tự lớp
Lớp trưởng (lớp phó) báo cáo
V.2 Kiểm tra bài cũ
V.3 Giảng bài mới
* Hoạt động 1 Chữa câu I.
- Mục đích GV giúp học sinh chữa câu I trong đề thi
- Thời gian 7 phút
- Phương pháp Vấn đáp
- Phương tiện SGK
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- GV đưa đề bài câu I
C©u I Lập các tỉ lệ thức từ 4 số
sau
Đề chẵn 36, -8, -2, 9
Đề lẻ 18, -4, -2, 9
- GV hỏi bài toán yêu cầu gì
- GV muốn giải quyết bài toán
ta làm như thế nào?
- GV y/c 2 HS lên bảng làm bài
- GV chỉ ra những chố sai của
HS trong bài kiểm tra
- HS đọc bài và nêu cách làm bài
- Hai HS lên bảng làm bài
Câu I
a) Đề chẵn Ta có 36 ( 2) 9 ( 8) nên lập được các tỉ lệ thức là
b) Đề lẻ Ta có 18 ( 2) 9 ( 4) nên lập được các tỉ lệ thưc là
* Hoạt động 2 Chữa câu II.
- Mục đích GV giúp học sinh chữa câu II trong đề thi
- Thời gian 13 phút
- Phương pháp Vấn đáp