Tiet 47 Thau kinh phan ky

KÕt luËn : tìm cách nhận biết thấu kính phân * Khi đặt TKPK lại gần dòng chữ a TKPK có độ dày phần rìa dày hơn phần giữa.. kì bằng cách đặtnhìn thấuqua kínhthấu lại gần trên trang sách, [r]

V Â T L Ý 9 TRƯỜNG THCS CÁT HANH

GD PHÙ CÁT

CÂU 4 Ảnh ảo TKHT có

tính chất gì?

A) Cùng chiều, lớn hơn vật B) Cùng chiều, nhỏ hơn vật C) Ngược chiều, lớn hơn vật D) Ngược chiều, nhỏ hơn vật

CÂU 2 TKHT cho ảnh thât

nhỏ hơn vât khi:

A) d > f B) 2 f < d C) d < f D) f<d < 2f

CÂU 3 Khi nào thấu kính HT

cho ảnh ảo?

A) d > f B) f< d <2 f C) d < f

D) d > 2f

CÂU 1 Khi nào thấu kính HT

cho ảnh thật?

A) Vật nằm trong khoảng tiêu cự TK B) Vật đặt vuông góc truc chính

C) Vật đặt rất gần thấu kính D) Vật nằm ngoài khoảng tiêu cự TK

F

A’

B’

F

F’

A

A’

Thấu kính phân kỳ có

đặc điểm gì khác so với thấu kính hội tụ? Bài học hụm nay

sẽ giỳp cỏc em tỡm hiểu:

THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 47

1 Quan sát và tìm cách nhận biết

C2 Độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính phân kì có gì khác so với thấu kính hội tụ?

Thấu kính phân kì có độ

dày phần rìa lớn hơn phần

giữa, ng ợc hẳn với TKHT

Nguồn sáng Thấu kính

2 Thí nghiệm

C3: Chùm tia ló vừa quan sát

có gì đặc điểm gì mà ng ời ta gọi TK này là TK phân kỳ?

Chùm tia ló là chùm tia phân kì

Một số dạng thấu kính phân kì

Và ký hiệu của thấu kính phân

kì đ ợc mô tả nh bên

d)

I Đặc điểm của thấu kính phân kỳ

1 Quan sát và tìm cách nhận biết

Thấu kính phân kì có độ

dày phần rìa lớn hơn phần

giữa, ng ợc hẳn với TKHT

Nguồn sáng Thấu kính

2 Thí nghiệm

C3: Chùm tia ló vừa quan sát

có gì đặc điểm gì mà ng ời ta gọi TK này là TK phân kỳ?

Một số dạng thấu kính phân kì

d)

tỡm cỏch nhận biết thấu kớnh phõn

kỡ bằng cỏch đặt thấu kớnh lại gần dũng chữ trờn trang sỏch ?

* Khi đặt TKPK lại gần dũng chữ trờn trang sỏch, nhỡn qua thấu

kớnh ta thấy hỡnh ảnh dũng chữ bộ hơn so với khi nhỡn trực tiếp

* Hóy rỳt ra kết luận về

cỏch nhận biết một

TKPK?

a) TKPK cú độ dày phần rỡa dày hơn phần giữa

b) Ảnh dũng chữ trờn trang sỏch bộ hơn so với khi nhỡn trực tiếp

c) Chựm tia tới song song với trục chớnh thỡ cho chựm tia lú phõn kỡ

*TKPK cú độ dày phần rỡa dày hơn phần giữa.

*Ảnh dũng chữ trờn trang sỏch bộ hơn so với khi nhỡn trực tiếp

*Chựm tia tới song song với trục chớnh thỡ cho chựm tia lú phõn kỡ

II TRụC CHíNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIểM, TIÊU Cự của TKPK

1 Trục chính

C4 Ta hãy quan sát lại TN và cho

biết, trong 3 tia sáng tới thấu kính,

tia nào qua thấu kính truyền thẳng

không bị đổi h ớng?

*Tìm cách KT điều này?

C4 Trong 3 tia sáng tới thấu kính, tia giữa truyền thẳng không bị

đổi h ớng Có thể dùng th ớc KT đ ờng truyền của tia sáng đó

Trong cỏc tia vuụng gúc với

mặt TKPK, cú một tia lú truyền

thẳng khụng đổi hướng Tia này

trựng với đường thẳng được gọi là

trục chớnh ( ) của thấu kớnh∆

2 Quang tâm

Quang tâm 0

Trục chính của

TKPK đi qua một điểm O của thấu

kính mà mọi tia sáng đến điểm này

đều truyền thẳng, không đổi h ớng

Điểm đó gọi là quang tâm của TK

I Đặc điểm của thấu kính phân kỳ

*TKPK cú độ dày phần rỡa dày hơn phần giữa

*Ảnh dũng chữ trờn trang sỏch bộ hơn so với khi nhỡn trực tiếp

*Chựm tia tới song song với trục chớnh thỡ cho chựm tia lú phõn kỡ

II TRụC CHíNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIểM, TIÊU Cự của TKPK

1 Trục chính

∆

3 Tiêu điểm

C6 Hãy biễu diễn chùm tia tới

và chùm tia ló trong TN trên

Dự đoán nếu kéo dài các tia

ló thì chúng gặp nhau tại một

điểm hay không?

∆

4 Tiêu cự

Khoảng cách từ quang tâm

đến một tiêu điểm 0F = 0F' = f

gọi là tiêu cự của thấu kính

*TKPK cú độ dày phần rỡa dày hơn phần giữa.

*Ảnh dũng chữ trờn trang sỏch bộ hơn so với khi nhỡn trực tiếp

*Chựm tia tới song song với trục chớnh thỡ cho chựm tia lú phõn kỡ

II TRụC CHíNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIểM, TIÊU Cự của TKPK

III VậN DụNG

S

F

C7 Hình bên vẽ một TKPK,

quang tâm O, trục chính ,

hai tiêu diểm F và F', các tia

tới 1, 2 Hãy vẽ tia ló của các

tia tới này

+Tia ló của tia tới (1) đi qua tiêu điểm F

+ Tia ló của tia tới (2) qua quang tâm

truyền thẳng không đổi h ớng

I §Æc ®iÓm cña thÊu kÝnh ph©n kú

*TKPK có độ dày phần rìa dày hơn phần giữa

*Ảnh dòng chữ trên trang sách bé hơn so với khi nhìn trực tiếp

*Chùm tia tới song song với trục chính thì cho chùm tia ló phân kì

II TRôC CHÝNH, QUANG T¢M, TI£U §IÓM, TI£U Cù cña TKPK

III VËN DôNG

• Hãy vẽ các tia tới ứng với các tia ló đã cho

trên hình vẽ?

∆

F' F

(1)

(2)

(3) O

*TKPK cú độ dày phần rỡa dày hơn phần giữa.

*Ảnh dũng chữ trờn trang sỏch bộ hơn so với khi nhỡn trực tiếp

*Chựm tia tới song song với trục chớnh thỡ cho chựm tia lú phõn kỡ

II TRụC CHíNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIểM, TIÊU Cự của TKPK

III VậN DụNG Trả lời C8: Kính cận là TKPK

có thể nhận biết bằng một trong hai cách sau:

+ Phần rìa của thấu kình này dày hơn phần giữa.

+ Đặt TK này gần dòng chữ

Nhìn qua thấy ảnh dòng chữ

nhỏ hơn so với khi nhìn trực tiếp dòng chữ đó.

C8 Trong tay em có một

kính cận thị Làm thế nào

để biết kính đó là thấu

kính hội tụ hay phân kỳ

I Đặc điểm của thấu kính phân kỳ

*TKPK cú độ dày phần rỡa dày hơn phần giữa

*Ảnh dũng chữ trờn trang sỏch bộ hơn so với khi nhỡn trực tiếp

*Chựm tia tới song song với trục chớnh thỡ cho chựm tia lú phõn kỡ

II TRụC CHíNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIểM, TIÊU Cự của TKPK

III VậN DụNG

C9 Trả lời câu hỏi nêu ở

phần đầu bài

? Thấu kính phân kì có

đặc điểm gì khác so với

thấu kính hội tụ?

Trả lời C9: TKPK có đặc điểm trái ng

ợc với TKHT:

+ Phần rìa của thấu kình phân kỳ dày hơn phần giữa.

+ Chùm sáng tới song song với trục chính của TKPK, cho chùm tia ló phân kỳ.

+ Khi để TKPK gần dòng chữ trên trong sách, nhìn qua TK ta thấy hình

ảnh dòng chữ bé đi so với khi nhìn trực tiếp

* TKPK thường dùng có phần

rìa dày hơn phần giữa.

* Chùm tia tới song song với

trục chính của TKPK cho

chùm tia ló phân kì.

* Đường tuyền của hai tia

sáng đặc biệt qua TKPK:

- Tia tới song song với trục

chính thì tia ló kéo dài đi qua

tiêu điểm.

- Tia tới đến quang tâm thì

tia ló tiếp tục truyền thẳng

theo phương của tia tới.

cho biết?

+Thấu kính phân kì thường dùng có đặc điểm gì ?

+ Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì ?

Bài tập: Khi nói về thấu kính phân kì , có những

phát biểu sau , phát biểu nào đúng nhất

c

Chùm tia tới song song trục chính của thấu kính cho chùm tia ló hội tụ tại 1 điểm.

Chùm tia tới song song trục chính của thấu kính cho chùm tia ló phân kì , có đường kéo dài cắt trục chính tại tiêu điểm

Nhìn dòng chữ qua thấu kính phân kì thấy ảnh to hơn khi nhìn trực tiếp.

a

d

b

Tia tới thấu kính qua quang tâm cho tia ló song song với trục chính

  CÂU HỎI:

  DẶN DÒ:

• 1- Đọc phần có thể em chưa biết

• 2- Làm bài tập sách bài tập bài 43.

• 3- Chứng minh các công thức (1) (2) về thấu kính hội tụ.

TRƯỜNG THCS CÁT HANH

Hãy học lại cách yêu thương

(bằng những cử chỉ âu yếm).

Tình yêu là liều thuốc an thần

tốt nhất.