Anh cua vat tao boi thau kinh phan ky

Muốn quan sát được ảnh của một vật tạo bởi thấu kớnh phõn kỡ , ta đặt mắt sau thấu kính để đón lấy đường truyền của chùm tia ló .... II.C¸ch Cáchdùng dựng ảnh: ¶nh A’B’ cña AB qua thÊu k[r]

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc

sinh

a Thấu kính hội tụ 1 hứng được trờn màn chắn.

chắn.

cho ảnh ảo.

d Trục chính của thấu kính là

mặt thấu kính mà một tia sáng truyền dọc theo đó sẽ không bị lệch h ớng.

5 chỉ cho ảnh thật, ng ợc chiều với vật.

Kiểm tra MI NG ỆNGHãy ghép các mỗi phần a,b,c ,d với một phần 1,2,3,4,5 để đ ợc một

câu có nội dung đúng.( 3phút)

HS2: D ng nh c a v t t o b i th u kÝnh h i t trong ựng ảnh của vật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong ảnh của vật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong ủa vật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong ật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong ạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong ởi thấu kÝnh hội tụ trong ấu kÝnh hội tụ trong ội tụ trong ụ trong

trường hợp vật đặt trong khoảng tiªu cự (d<f)ng h p v t ợp vật đặt trong khoảng tiªu cự (d<f) ật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong đặt trong khoảng tiªu cự (d<f)t trong kho ng tiªu c (d<f)ảnh của vật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong ựng ảnh của vật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong

Gi¸o viªn : NguyÔn Văn hi u ếu

C1 Hãy làm thí nghiệm để chứng tỏ rằng không thể hứng đ ợc ảnh của vật ở trên màn với mọi vị trí của vật I Đ c đi m c a nh c a m t v t ặc điểm của ảnh của một vật ểm của ảnh của một vật ủa ảnh của một vật ảo là ảnh ủa ảnh của một vật ột vật ật là ảnh

t o b i th u ạo bởi thấu ởi thấu ấu kớnh phõn kỡ

Đọc câu C1,C2 ,nêu cách làm thí nghiệm?

C2 Làm th n o để quan sát đ ợc ảnh của vật tạo bởi thấu ếu ào để quan sát được ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì? ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay

ng ợc chiều với vật ? To hay nhỏ hơn vật?

Muốn quan sỏt đượp vật đặt trong khoảng tiêu cự (d<f)c ảnh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong nh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong a mội tụ trong t vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong t tạo bởi thấu kính hội tụ trong o bởi thấu kính hội tụ trong i thấu kính hội tụ trong u kớnh phõn kỡ , ta đặt trong khoảng tiêu cự (d<f)t mắt sau thấu kính để đón lấy đường hợp vật đặt trong khoảng tiêu cự (d<f)ng truyền của vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong a chựm tia lú

C 2 Làm thế nào để quan sát đ ợc ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì? ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ng ợc chiều với vật ?To hay nhỏ hơn vật?

Muốn quan sỏt đượp vật đặt trong khoảng tiêu cự (d<f)c ảnh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong nh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong a mội tụ trong t vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong t tạo bởi thấu kính hội tụ trong o bởi thấu kính hội tụ trong i thấu kính hội tụ trong u kớnh phõn kỡ , ta đặt trong khoảng tiêu cự (d<f)t mắt sau thấu kính để đón lấy đường hợp vật đặt trong khoảng tiêu cự (d<f)ng truyền của vật tạo bởi thấu kính hội tụ trong a chựm tia lú

II Cỏch dựng ảnh:

C3 : Dựa vào kiến thức đó học ở bài trước , hóy nờu cỏch

dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì, biết AB vuông gúc với trục chớnh , A nằm trờn trục chớnh

Cách dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính( AB vuông góc

với thấu kính, A nằm trên trục chính.

- Dựng ảnh B’ của B bằng cách vẽ đ ờng truyền của hai tia sáng đặc

biệt đi qua thấu kính

-Từ B’ hạ vuông góc với trục chính ta có ảnh A’ của A

-A’B’ là ảnh của AB

Vận dụng : Hãy dựng ảnh A’B’ của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì nh hình vẽ.( Biết f= 12 cm , OA = 24 cm)

O F

 Khi di chuyển AB luụn vuụng gúc với trục chớnh thỡ tại mọi

vị trớ , tia BI là khụng đổi , cho tia lú IK cũng khụng đổi

 Do đú ,tia BO luụn cắt tia IK kộo dài tại B’ nằm trong

đoạn FI Chớnh vỡ vậy A’B’ luụn ở trong khoảng tiờu cự

Dựa vào hình vẽ hãy lập luận để chứng tỏ rằng ảnh luôn nằm

trong khoảng tiêu cự ?

K

III Độ lớn của ảnh tạo bởi thấu kính:

C5 : Đặt một vật AB trước một thấu kính có tiêu cự f = 12 cm Vật

AB cách thấu kính một khoảng d = 8 cm A nằm trên trục chính Hãy dựng ảnh A’B’ của AB Dựa vào hình vẽ để nêu nhận xét về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp :

- Thấu kính là hội tụ

- Thấu kính là phân kì

a) Giống nhau: Ảnh ảo cùng chiều với v t ật tạo bởi thấu kÝnh hội tụ trong

b) Khác nhau:

+ Đối với thấu kính hội tụ thì ảnh lớn hơn vật và cách

xa thấu kính hơn vật

+ Đối với thấu kính phân kỳ thì ảnh nhỏ hơn vật

và ở gần thấu kính hơn vật

Đưa thấu kính lại gần dòng chữ trên trang sách: + Nếu nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dòng

chữ cùng chiều, lớn hơn vật thì đó là thấu kính hội tụ + Nếu nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dòng chữ cùng chiều, nhỏ hơn vật thì đó là thấu kính phân kỳ.

III VẬN DỤNG

C¸ch nhËn biÕt thÊu kÝnh

C5 : Đặt một vật AB trước một thấu kớnh cú tiờu cự f = 12 cm Vật

AB cỏch thấu kớnh một khoảng d = 8 cm A nằm trờn trục chớnh Hóy dựng ảnh A’B’ của AB Dựa vào hỡnh vẽ để nờu nhận xột về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp :

- Thấu kớnh là hội tụ

- Thấu kớnh là phõn kỡ

C7 : Vận dụng kiến thức hình học, hãy tính khoảng cách từ ảnh

đến thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai tr ờng hợp ở câu C5 khi vật có chiều cao h = 6 cm.

OF'.BB' ' ' '

BI

12 ' 1,5 '8

OF BB OB

I I

44-45.12 : Chỉ ra câu đúng

ảnh của một cây nến tr ớc một thấu kính phân kì

A có thể là ảnh thật và có thể là ảnh ảo.

B chỉ có thể là ảnh ảo, cùng chiều , nhỏ hơn cây nến.

C chỉ có thể là ảnh ảo, cùng chiều ,lớn hơn cây nến.

D chỉ có thể là ảnh ảo, có thể nhỏ hơn hoặc lớn hơn cây nến.

44-45.2 Hình vẽ cho biết là trục chính của một thấu kính a,Hãy cho biết S’ là ảnh ảo hay ảnh thật ? Vì sao?

b, Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ hay phân kì?

c, Bằng cách vẽ hãy xác định quang tâm O, tiêu điểm F, F’ của thấu kính.

O

a,S’ là ảnh ảo vì S’ nằm cùng phía với S so với trục chính.

b, Thấu kính đã cho là thấu kính phân kì.

O laứ quang taõm cuỷa thaỏu kớnh, dửùng thaỏu kớnh vuoõng goực vụựi truùc chớnh

taùi O

– Vì tia tụựi song song vụựi truùc chớnh, tia loự coự ủửụứng keựo daứi qua tieõu ủieồm

F’ Veừ tia tụựi SI // vụựi truùc chớnh caột thaỏu kớnh taùi I, noỏi IS’ caột truùc chớnh taùi F, laỏy F’ ủoỏi xửựng vụựi F qua O F, F’ laứ hai tieõu ủieồm cuỷa thaỏu kớnh.

I

•Đối với thấu kính phân kì

-Vật sáng đặt ở mọi vị trí tr ớc thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật và nằm trong khoảng tiêu cự

-Vật đặt ở rất xa thấu kính,ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự

Ghi nhớ:

HướngưdẫnưHSưT ưH C: Ự HỌC: ỌC:

i v i b i h c n y:

Đối với bài học này: ới bài học này: ào để quan sát được ảnh của vật tạo bởi thấu ọc này: ào để quan sát được ảnh của vật tạo bởi thấu

Học thuộc ghi nhớ trong sgk.

Nắm vững cách dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính

Làm bài tập 44-45.1 đếu n 44-45.5 SBT.

i v i b i h c ti p theo:

Đối với bài học này: ới bài học này: ào để quan sát được ảnh của vật tạo bởi thấu ọc này: ếu

Đọc tr ớc bài 46: Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành

Tr©n träng c¸m ¬n c¸c ThÇy

C« gi¸o vµ c¸c em!