C3 : Dựa vào kiến thức đã học ở bài trước; hãy nêu cách dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì; biết AB vuông góc với trục chính, A nằm trên trục chính.... Điểm A nằm trên trục ch[r]
Trang 1V Ậ T L Í 9
Trang 2KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ
b/ Nêu đặc điểm của ảnh A’B’
a/ Dựng ảnh A’B’ của vật AB qua thấu kính
- Ảnh thật
- Ngược chiều
- Lớn hơn vật
Trang 3Tiết 47: THẤU KÍNH PHÂN KÌ
ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Trang 52.Thí nghiệm:
Chiếu chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt thấu kính phân kì
ta được chùm tia ló phân kì.
C3: Chùm tia ló có đặc điểm gì mà người ta gọi thấu kính này là thấu kính phân kì?
Trang 6II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỦA THẤU KÍNH PHÂN KÌ.
Trang 72 Quang tâm: O
Trục chính cắt thấu kính tại điểm O.Điểm O gọi
là quang tâm của thấu kính, mọi tia sáng tới điểm
n ày đều truyền thẳng không đổi hướng
o
∆
Trang 11Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì:
Trang 13I Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì:
13
ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
HÌNH 45.1
Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho
ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật.
Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho
ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật.
Trang 14- Từ điểm B ta vẽ đường truyền của hai tia sáng đặt biệt, ảnh B/ là giao điểm của chum tia ló kéo dài.
- Từ B/ hạ B/A/ vuông góc với trục chính tại A/ Thì
Trang 15B A
+ Dựa vào hình vẽ, lập luận ảnh này luôn nằm trong khoảng OF.
Trang 16- Khi tịnh tiến AB luôn vuông góc với trục chính tại mọi vị trí, tia BI là không đổi, cho tia ló IK cũng không đổicó đường kéo dài luôn đi qua tiêu điểm F.
- Tia BO luôn cắt F’I nằm trong tiêu cự OF’ Chính vì vậy A’B’ luôn ở trong khoảng tiêu cự OF’.
- Khi tịnh tiến AB luôn vuông góc với trục chính tại mọi vị trí, tia BI là không đổi, cho tia ló IK cũng không đổicó đường kéo dài luôn đi qua tiêu điểm F.
- Tia BO luôn cắt F’I nằm trong tiêu cự OF’ Chính vì vậy A’B’ luôn ở trong khoảng tiêu cự OF’.
B’
A’
Trang 17A B B’
Trang 18IV Vận dụng:
C6 : Hãy cho biết ảnh ảo của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì có đặc điểm gì giống nhau, khác nhau Từ đó hãy nêu cách nhận biết nhanh chóng một thấu kính là hội tụ hay phân kì
Giống nhau: Ảnh ảo cùng chiều với vật
Khác nhau: -TKHT: ảnh ảo lớn hơn vật và cách xa thấu kính hơn vật.
-TKPK: ảnh ảo nhỏ hơn vật và gần thấu kính hơn vật.
Cách nhận biết: Đưa vật gần thấu kính thấy ảnh cùng chiều nhỏ hơn vật đó là thấu kính phân kì Ảnh cùng chiều lớn hơn vật
đó là thấu kính phân kì
Giống nhau: Ảnh ảo cùng chiều với vật
Khác nhau: -TKHT: ảnh ảo lớn hơn vật và cách xa thấu kính hơn vật.
-TKPK: ảnh ảo nhỏ hơn vật và gần thấu kính hơn vật.
Cách nhận biết: Đưa vật gần thấu kính thấy ảnh cùng chiều nhỏ hơn vật đó là thấu kính phân kì Ảnh cùng chiều lớn hơn vật
đó là thấu kính phân kì
Trang 19C8 : Trả lời câu hỏi phần mở bài: Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu
bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính ?
Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu bạn bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính, vì kính của bạn
là thấu kính phân kì Khi ta nhìn mắt bạn qua thấu kính phân kì,
ta đã nhìn thấy ảnh ảo của mắt, nhỏ hơn mắt khi không đeo kính.
Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu bạn bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính, vì kính của bạn
là thấu kính phân kì Khi ta nhìn mắt bạn qua thấu kính phân kì,
ta đã nhìn thấy ảnh ảo của mắt, nhỏ hơn mắt khi không đeo kính.
Trang 20C7 : Vận dụng kiến thức hình học, tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai trường hợp ở C5 khi vật
có chiều cao h = 6mm.
Trang 21AB OF
A B OF OA (2)
/ / / /
8 12 (1);(2)
Trang 23Học thuộc ghi nhớ của bài
Làm các bài tập trong SBT
Chuẩn bị ôn tập để kiểm tra 45 phút trên OLM
Lưu ý : xem thấu kính phân kỳ khác thấu kính phân kì ở những điểm nào
Học thuộc ghi nhớ của bài
Làm các bài tập trong SBT
Chuẩn bị ôn tập để kiểm tra 45 phút trên OLM
Lưu ý : xem thấu kính phân kỳ khác thấu kính phân kì ở những điểm nào