Nhan đề bài thơ -Viết ngẫu nhiên, không ơi cời chào đón, hỏi thăm chñ ý, thÓ hiÖn t×nh c¶m T¸c gi¶ ®au xãt ngËm ngïi vì quê hơng thay đổi, vì quª h¬ng s©u nÆng.[r]
Trang 2Tiết 36: Văn bản Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hạ Tri Ch ơng)
I Tác giả, tác phẩm
1 Tác giả
- Hạ Tri Ch ơng (659 – 744)
quê Chiết Giang (TQ), đỗ
tiến sĩ, làm quan hơn 50
năm, đ ợc vua Đ ờng và
các quan trong triều vị nể.
Trang 3Tiết 36: Văn bản Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hạ Tri Ch ơng)
I Tác giả, tác phẩm
1 Tác giả
2 Tác phẩm
- Thể thơ:
Phiên âm:
Hồi h ơng ngẫu th
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
H ơng âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức, Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Số câu/ bài: 4
Số chữ/ dòng: 7
Vần: hồi/ tồi ( lai ở câu 4 không “ ”
hiệp vần với vần ở câu 1 và 2, gọi là lạc vận )“ ”
Thất ngôn tứ tuyệt
Trang 4Dịch thơ:
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
(Phạm Sĩ Vĩ dịch)
Trẻ đi, già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu.
Gặp nhau mà chẳng biết nhau,
Trẻ c ời hỏi: Khách từ đâu đến làng?“ ”
(Trần Trọng San dịch)
Hai bản dịch thơ: dịch theo thể lục bát
Trang 5Tiết 36: Văn bản Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hạ Tri Ch ơng)
I Tác giả, tác phẩm
1 Tác giả
2 Tác phẩm
- Thể thơ:
- Ph ơng thức biểu đạt:
biểu cảm
Thất ngôn tứ tuyệt
II Đọc, chú thích
1 Đọc
Phiên âm:
Hồi h ơng ngẫu th
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
H ơng âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức, Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Trang 6Dịch thơ:
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
Bản thứ nhất:
Khi đi trẻ, lúc về già Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
(Phạm Sĩ Vĩ dịch)
Bản thứ hai:
Trẻ đi, già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ c ời hỏi: Khách từ đâu đến làng?“ ”
(Trần Trọng San dịch)
Trang 7Tiết 36: Văn bản Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hạ Tri Ch ơng)
I Tác giả, tác phẩm
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II Đọc, chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
Hồi:
H ơng:
Ngẫu:
Th : Thiếu:
Li:
Vấn:
Đại:
Nhi đồng:
Trở về
Làng, quê h ơng Tình cờ
Viết, ghi lại Trẻ
Xa, rời Lớn
Trẻ con Hỏi
Trang 8Tiết 36: Văn bản Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hạ Tri Ch ơng)
I Tác giả, tác phẩm
II Đọc, chú thích
III Đọc – Hiểu văn bản
1 Nhan đề bài thơ
“Ngẫu th : ” Ngẫu nhiên viết chứ không phải bộc lộ tình cảm 1 cách ngẫu nhiên Ngẫu nhiên viết vì tác giả không chủ định làm thơ lúc đặt chân
về đến quê.
“Hồi h ơng”: Trở về quê h ơng
Tình huống viết:
bị gọi là “khách”
Tác giả
- Cho thấy, tác giả viết
một cách ngẫu nhiên,
không có chủ ý từ tr ớc
- Tình cảm quê h ơng
sâu nặng, th ờng trực.
Trang 9Tiết 36: Văn bản
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
I Tác giả, tác phẩm
II Đọc, chú thích
III Đọc – Hiểu văn bản
1 Nhan đề bài thơ
2 Hai câu đầu
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi
H ơng âm vô cải, mấn mao tồi
- Dùng phép đối
Làm bật nội dung:
+ Sự trở về của tác giả;
vóc dáng, tuổi tác thay
đổi nh ng giọng quê
không đổi
* Dùng yếu tố thay đổi (mái tóc)
để nói cái không thay đổi (giọng quê)
* Làm rõ sự đi về của tác giả Trẻ
đi làm quan, thực hiện lí t ởng phò
đời giúp n ớc; già trở về quê h ơng – Nơi chôn rau cắt rốn
Phép đối
Tình cảm gắn bó với
quê h ơng của tác giả
Trang 10Hôm qua em đi tỉnh về
Đợi em ở mãi con đê đầu làng Khăn nhung quần lĩnh rộn ràng áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi
Nào đâu cái yếm lụa sồi Cái dây l ng đũi nhuộm hồi sang xuân
Nào đâu cái áo tứ thân Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen
Nói ra sợ mất lòng em Van em, em hãy giữ yên quê mùa
Nh hôm em đi lễ chùa
Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh Hoa chanh nở giữa v ờn chanh Thầy u mình với chúng mình chân quê
Hôm qua em đi tỉnh về
H ơng đồng, gió nội bay đi ít nhiều.
Bài thơ:
Chân quê
(Nguyễn Bính)
Trang 11Tiết 36: Văn bản
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
I Tác giả, tác phẩm
II Đọc, chú thích
III Đọc – Hiểu văn bản
1 Nhan đề bài thơ
2 Hai câu đầu
- Cho biết sự trở về
của tác giả và tình
yêu, sự gắn bó của
ông với quê h ơng
3 Hai câu cuối
Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Lời t ờng thuật khách quan,
có phần hóm hỉnh
- Dùng hình ảnh, âm thanh vui t ơi
để thể hiện tình cảm ngậm ngùi
Trở về quê mà bị xem là khách, còn các cháu nhi đồng vui c ời
chào đón, thật trớ trêu
Giọng điệu bi hài
Trang 12Tiết 36: Văn bản
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
I Tác giả, tác phẩm
II Đọc, chú thích
III Đọc – Hiểu văn bản
1 Nhan đề bài thơ
2 Hai câu đầu
- Cho biết sự trở về
của tác giả và tình
yêu, sự gắn bó của
3 Hai câu cuối
- Về đến quê, bọn trẻ làng t
ơi c ời chào đón, hỏi thăm
- Tác giả đau xót ngậm ngùi vì quê h ơng thay đổi, vì
mình xa quê lâu ngày thành
ra xa lạ với trẻ làng, bị coi là
“khách”
IV Tổng kết
Ghi nhớ (sgk/128)
-Viết ngẫu nhiên, không
chủ ý, thể hiện tình cảm
quê h ơng sâu nặng.
ông với quê h ơng
Trang 13So sánh 2 bản dịch thơ của Phạm Sĩ Vĩ và Trần Trọng San
là đảm bảo
- Khác:
+ Văn bản của Phạm Sĩ Vĩ có thể hiểu rằng bọn trẻ không chào tác giả, mất từ “c ời”, câu đầu đối cân xứng
3/3 + Văn bản của Trần Trọng San sát phiên âm hơn