Hồi hương ngẫu thư.văn 7

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ Hồi hương ngẫu thư Hạ Tri Chương I.. Dịch nghĩa Rời nhà từ lỳc cũn trẻ, già mới quay về, Giọng quờ khụng đổi, nhưng túc mai đó rụng.. Trẻ đi, gi

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

( Hồi hương ngẫu thư)

( Hạ Tri Chương)

I Giới thiệu chung.

1.Tác giả:

? Dựa vào chú thích hãy nêu một vài điểm cơ bản

về nhà thơ Hạ Tri

Chương

- Hạ Tri Chương : (659-744),Tự : Quý Chân ;

Hiệu : Tứ Minh Cuồng Khách ; Quê Vĩnh

Hưng, Việt Châu ( Tiêu Sơn- Chiết Giang).

- Đỗ tiến sĩ và làm quan trên 50 năm dưới

triều vua Đường Huyền Tông, ở Trường An.

- Năm 86 tuổi mới cáo quan về quê trong sự

lưu luyến của nhà vua, thái tử và bạn bè ở

kinh đô Về quê chưa đầy một năm thì ông

qua đời

2 Văn bản: * Hướng dẫn HS đọc:+ Đọc phần phiên âm: nhịp 4/3 Câu

4 nhịp 2/5, giọng trầm, buồn.

+ Đọc 2 bản dịch thơ:

Câu1: Bài1: 3/3 Bài2: 2/4 Câu2: Bài1 4/4 Bài2: 4/4 Câu3: Bài1: 3/1/2 Bài2: 2/4 Câu4: Bài1: 2/4/2 Bài2: 2/1/3/2.

Phiờn õm

Thiếu tiểu li gia, lóo đại hồi,

Hương õm vụ cải, mấn mao tồi.

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức

Tiếu vấn: Khỏch tũng hà xứ lai?

Dịch nghĩa

Rời nhà từ lỳc cũn trẻ, già mới quay về,

Giọng quờ khụng đổi, nhưng túc mai

đó rụng.

Trẻ con gặp mặt, khụng quen biết,

Cười hỏi: Khỏch ở nơi nào đến?

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quờ khụng đổi, sương pha mỏi đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi: Khỏch từ đõu đến làng? (Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I

Bắc Đẩu, Sài Gũn, 1966)

- Dịch không sát nghĩa từ : “không chào”

- Mất từ: “ cườ ườ i i”

Dịch thơ

Khi đi trẻ, lỳc về già Giọng quờ vẫn thế, túc đà khỏc bao.

Trẻ con nhỡn lạ khụng chào Hỏi rằng: Khỏch ở chốn nào lại chơi?

( Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ Đường, tập I

NXB Văn học, Hà Nội, 1987)

-

-

-

-

-

-

- Dịch chưa sát nghĩa :”Sương pha mái đầu” - Mất từ: “nhi đồng”

-

-? Bài thơ sáng tác trong hoàn cảnh nào?

2 Văn bản:

- Viết năm 744, Sau 50 năm xa quê,

nhà thơ từ quan về quê và sáng tác

bài thơ “Hồi hương ngẫu thư”

- Khi vừa đặt chân về tới làng gặp

một sự việc bất ngờ khiến ông xúc

động và đã viết bài thơ

? Phương thức biểu đạt chính của văn bản?

? Nguyên tác bài thơ sáng tác theo thể nào?

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

+TL :Thể thơ: Nguyên tác:Thất

ngôn tứ tuyệt đường luật

II Đọc - hiểu văn bản.

? Em cú nhõn xột về nhan đề bài thơ.

“Hồi hương ngẫu thư”

+ Hồi :

+ Hương:

+ Ngẫu:

+ Thư:

Trở về Làng, quê hương Tình cờ, ngẫu nhiên Chép, viết, ghi lại

=> Ngẫu nhiên viết nhân buổi

mới về quê

? Tại sao ngẫu nhiờn viết?

-Vỡ tỏc giả khụng chủ định làm thơ ngay lỳc mới đặt chõn về quờ nhà

? Thế mà nhà thơ lại viết thơ hay, xỳc động Vỡ sao lại như

nhưng đằng sau duyờn cớ ngẫu nhiờn là một điều kiện cú tớnh tất yếu đú là tỡnh cảm sõu nặng thể hiện qua việc từ quan về quờ hương

-> Từ “ngẫu” khụng làm giảm ý nghĩa tỏc phẩm mà nõng ý nghĩa

đú lờn bội phần

1 Hai câu đầu. Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi

Hương âm vô cải, mấn mao tồi

? Hai câu đầu tác giả sử dụng nghệ thuật gì? ? Tác giả sử dụng nghệ thuật đó có tác dụng gì

- Phép đối Hai câu đầu đối chỉnh

cả ý lẫn lời Thiếu tiểu li gia - lão đại hồi Hai vế câu 2: Một bộ phận đối chỉnh ý: Vô cải(không thay đổi)- tồi (thay đổi)

><

><

- Tác dụng: Làm rõ hình ảnh tuổi trẻ xa gia đình, lúc già lại về quê hương của tác giả

- Khái quát cuộc đời xa quê, làm nổi bật sự thay đổi về vóc dáng

và tuổi tác và đồng thời bước đầu hé lộ tình cảm quê hương của nhà thơ

? Xa quê đã lâu, ở

con người nhà thơ

cái gì đã thay đổi

theo thời gian? Cái

gì không đổi? Sự

thay đổi và không đổi

có ý nghĩa gì?

- Hai câu khái quát ngắn gọn quãng đời xa quê làm quan, nổi bật

sự thay đổi về vóc người, tuổi tác, mái tóc có sự thay đổi theo thời gian còn giọng nói quê hương thì không thay đổi

? Em hiểu giọng quê có nghĩa là gì?

- Giọng quê: Chất quê, hồn quê

- Giọng nói của con người

- Giọng nói vẫn mang bản sắc quê, chất quê, hồn quê không thay đổi làm nổi bật tình cảm gắn bó với quê hương không thay đổi

? Để làm rõ những điều đó, tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt

gì?

- Phương thức biểu đạt:

+ Câu 1: Tâm sự, biểu cảm qua

tự sự

+ Câu 2: Miêu tả, biểu cảm qua miêu tả

? Hai câu đầu nói lên tình cảm

gì của tác giả.

1 Hai câu đầu.

⇒Tình cảm gắn bó với quê hương.

yêu quê hương đậm đà sâu sắc

2 Hai câu cuối. Nhi đồng tương kiến, bất tương thứcTiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

? Theo em đây là hai câu thơ kể hay tả?

? Về việc gì?

- Đây là hai câu kể

- Trẻ con nhìn người lạ chào, cười và hỏi khách từ đâu đến

? Em thấy sự việc trong

hai câu kể này, kể vui

hay kể buồn? ? Vui và

buồn vì lẽ gì?

- Đầu tiên là vui vì trẻ ra đón, đó là điều tất yếu, lẽ tự nhiên

- Buồn vì chẳng có ai quen nữa, bạn

bè cùng trang lứa đã vắng bóng, chỉ còn lũ trẻ ngây thơ, trở về nơi chôn rau cắt rốn mà bị xem như khách quả

là chua xót

- Các em nhỏ càng ngây thơ nói cười hỏi han bao nhiêu nỗi lòng nhà thơ càng tan nát bấy nhiêu

? Em có

nhận xét gì

về giọng điệu

của hai câu

cuối? Bộc lộ

tâm trạng

như thế nào?

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

-Giọng điệu vừa hài vừa bi như muốn cười ra nước mắt

- Tâm trạng: Nỗi xót xa khi bạn cũ không còn Không ai nhận ra mình

- Nỗi xót xa khi bạn cũ không

còn Không ai nhận ra mình

2 Hai câu cuối.

III Tổng kết( Ghi nhớ: sgk -128).

Nghệ thuật:

- Sử dụng phép đối,tạo tình

huống

- Giọng thơ vừa hóm hỉnh vừa

ngậm ngùi

- Biểu cảm thông qua tự sự

2 Nội dung :

- Thể hiện tình yêu quê hương

chân thành, sâu sắc của tác giả

khi vừa về đến quê nhà

? Qua tìm hiểu hãy nêu nội dung, nghệ thuật

văn bản

? So sánh nghệ thuật biểu cảm, chủ đề và cách diễn đạt của hai bài thơ "Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê" và "Tĩnh dạ tứ" của Lý

Bạch.

- Chủ đề: Giống nhau: Tình cảm quê hương

- Biểu cảm: Bài này không trực tiếp mà qua kể, tả Biểu

cảm qua con người chứ không phải cảnh

- Biểu đạt: Bài thơ "Tĩnh dạ tứ" tác giả từ nơi xa nghĩ, nhớ

về quê hương

- Bài thơ này từ quê hương nghĩ về quê hương xa lạ trên

chính quê hương mình

• Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư - Kỳ Nhất

(nguyên tác)