Cũng vì thế khi dạy bài diện tích hình tam giác chúng ta phải xây dựng trên cơ sở cách tính diện tích hình chữ nhật mà các em đã học; hoặc dạy bài diện tích hình thang chúng ta cũng xây [r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP
VÀ ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC
I / ĐẶT VẤN ĐỀ :
Cùng với việc thay SGK và đổi mới phương pháp dạy học, h/s đã tích cực chủ động lĩnh hội kiến thức, các em hứng thú trong giờ học, tiết học nhẹ nhàng mà hiệu quả Song không vì thế mà chúng ta không tiếp tục đổi mới để phù hợp với từng đối tượng h/s, hơn nữa SGK, SGV, bài soạn,… chỉ là gợi ý các bước lên lớp, gợi ý cách thức tổ chức giờ học, đòi hỏi giáo viên phải vận dụng phù hợp với đối tượng h/s mà mình trực tiếp giảng dạy Để h/s luôn luôn hứng thú trong các giờ học đồng thời để giờ dạy đem lại hiệu quả cao, GV cần thường xuyên đổi mới phương pháp và hình thức dạy học phù hợp, kết hợp
sử dụng công nghệ thông tin hỗ trợ việc giảng dạy ở tất cả các môn học nói chung và môn Toán nói riêng Trong khuôn khổ bài viết này, tôi chỉ đề cập tới việc đổi mới phương pháp và ứng dụng CNTT trong dạy học môn Toán lớp 5 qua một số bài và minh hoạ bằng giáo án một tiết dạy cụ thể
II / NỘI DUNG :
A/ Đổi mới phương pháp :
Trước đây, khi chưa có chương trình thay sách, h/s học chương trình Toán 4 và Toán
5 chưa hề có khái niệm hình bình hành, chưa biết cách tính diện tích hình bình hành Cũng vì thế khi dạy bài diện tích hình tam giác chúng ta phải xây dựng trên cơ sở cách tính diện tích hình chữ nhật mà các em đã học; hoặc dạy bài diện tích hình thang chúng ta cũng xây dựng trên cơ sở cách tính diện tích hình chữ nhật đã học hay trên cơ sở cách tính diện tích hình tam giác đã học ở tiết trước Song với chương trình SGK mới hiện nay, các em h/s lớp 4 đã được học cách tính diện tích hình bình hành nên chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng công thức tính diện tích hình tam giác và công thức tính diện tích hình thang trên cơ sở cách tính diện tích hình bình hành Với cách này GV và h/s không phải cắt hình mà chỉ cần ghép hai hình tam giác hoặc hai hình thang lại thành một hình bình hành nên có phần dễ dàng hơn
Đối với bài diện tích hình tròn, SGK cũng như SGV hiện nay chỉ giới thiệu công thức tính diện tích hình tròn(có sự áp đặt) Chúng ta có thể dùng phương pháp cắt ghép hình kết hợp sử dụng công nghệ thông tin minh hoạ chắc chắn sẽ đem lại hiệu quả hơn
B/ Bài soạn minh hoạ : Diện tích hình tròn ( Toán 5 – tiết 97 )
1/ Mục tiêu : Giúp h/s :
- Hình thành công thức tính diện tích hình tròn
- Nhớ và biết vận dụng công thức tính diện tích hình tròn để giải một số bài tập có liên quan
Trang 22/ Đồ dùng dạy học :
a/ Giáo viên :
- Máy chiếu, máy tính xách tay, loa
- Phiếu học tập, 3 tờ giấy A3 và 8 bảng nhóm
b/ Học sinh :
- 1 mảnh bìa hoặc giấy màu hình tròn, kéo
- SGK, vở bài tập, bảng con
3/ Các hoạt động dạy học :
a/ Kiểm tra bài cũ : 2 h/s
- 1 h/s nêu quy tắc và viết công thức tính chu vi hình tròn
- 1 h/s tính bán kính hình tròn có chu vi bằng 18,84 dm
b/ Bài mới :
* Giới thiệu bài : Qua hai bài trước, các em đã biết cách tính chu vi hình tròn; tính bán kính, đường kính khi biết chu vi hình tròn Giờ học hôm nay, thầy cùng các em tìm cách tính diện tích hình tròn
( GV ghi t a bài – h/s nh c l i ) ự ắ ạ
* Hình thành công thức tính diện tích hình
tròn :
● Hoạt động 1 : HS thảo luận nhóm 4 :
- Hãy cắt mảnh bìa hình tròn thành 16 mảnh
nhỏ, lấy 1 mảnh cắt làm đôi rồi ghép lại ta
được 1 hình gần giống hình chữ nhật
- Dựa vào hình vừa cắt ghép, tìm cách tính
diện tích hình tròn
- Ghi kết quả vào bảng nhóm
HS làm theo nhóm, lấy mảnh bìa hình tròn
đã chuẩn bị, cắt ghép, thảo luận cách tìm diện tích hình tròn rồi ghi kết quả vào bảng nhóm
Trang 3● Hoạt động 2 : Làm việc cả lớp.
+ GV hướng dẫn nhận xét:
- Nếu tiếp tục cắt và ghép như thế ta sẽ được
hình gì ?
- Hình chữ nhật này có chiều rộng, chiều dài
tương ứngvới cái gì của hình tròn ?
- Nêu cách tính diện tích hình chữ nhật vừa
ghép được ?
- So sánh diện tích hình chữ nhật với diện
tích hình tròn ?
- Vậy diện tích hình tròn cũng bằng ?
- Qua tìm hiểu, em nào nêu được cách tính
diện tích hình tròn ?
- Nếu gọi S là diện tích hình tròn, r là bán
kính hình tròn, hãy nêu công thức tính diện
tích hình tròn ?
● Hoạt động 3 : HS làm bảng con
+ Ví dụ : Tính diện tích hình tròn có bán
kính bằng 3 cm
LUYỆN TẬP :
+ Bài 1 : HS làm bảng con, 1 h/s lên bảng
làm
1c GV gợi ý đổi ra số thập phân
+ Bài 2 :
- Bài toán cho biết gì ? yêu cầu tìm gì ?
- Để tìm diện tích hình tròn trước tiên ta
phải làm gì ?
- Bằng cách nào ?
- Cả lớp làm vào phiếu bài tập, 3 em làm
phiếu lớn ( giấy A3 )
GV thu một số phiếu chấm
GV hướng dẫn h/s nhận xét trên phiếu lớn
và chữa
+ Bài 3 :
- Bài toán cho biết gì ? Hỏi gì ?
- Muốn tính diện tích mặt bàn hình tròn ta
làm thế nào ?
- HS làm vào vở, 1 em lên bảng làm
Các nhóm trình bày kết quả, nhận xét
- Nếu tiếp tục cắt và ghép như thế ta sẽ được 1 hình chữ nhật
- Chiều rộng bằng bán kính hình tròn, chiều dài bằng nửa chu vi hình tròn ( r x 3,14 )
- Diện tích hình chữ nhật vừa ghép được :
r x r x 3,14
- Diện tích hình chữ nhật bằng diện tích hình tròn
- Diện tích hình tròn cũng bằng: r x r x 3,14
- Muốn tính diện tích hình tròn ta lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với số 3,14
- Công thức : S = r x r x 3,14 ( S là diện tích hình tròn, r là bán kính hình tròn )
HS làm bảng con, 1 em lên bảng làm
S = 3 x 3 x 3,14 = 28,26 ( cm2
)
a/ S = 5 x 5 x 3,14 = 78,5 ( cm2
)
b/ S = 0,4 x 0,4 x 3,14 = 0,5024 ( dm2
) c/ Đổi :
3
0, 6
5m m
S = 0,6 x 0,6 x 3,14 = 1,1304 ( m2
)
HS đọc yêu cầu bài toán
- Biết đường kính, tìm diện tích hình tròn
- Tìm bán kính hình tròn
- Lấy đường kính chia cho 2
a/ r = 12 : 2 = 6 (cm)
S = 6 x 6 x 3,14 = 113,04 ( cm2
)
b/ r = 7,2 : 2 = 3,6 (dm )
S = 3,6 x 3,6 x 3,14 = 40,6944 ( dm2
) c/ r =
4
5: 2 =
4
10 = 0,4 ( m )
S = 0,4 x 0,4 x 3,14 = 0,5024 ( m2
)
- Biết bán kính, tính diện tích mặt bàn
- Lấy bán kính nhân bán kính rồi nhân với
số 3,14 Diện tích mặt bàn hình tròn là :
45 x 45 x 3,14 = 6358,5 ( cm2
)
Trang 4- GV thu một số vở chấm.
- GV hướng dẫn nhận xét bài trên bảng,
chữa, nhận xét
● Hoạt động 4 : TRÒ CHƠI
“ Ai nhanh nhất ? ”
-Diện tích hình tròn có bán kính 1 cm là …
-Diện tích hình tròn có bán kính 2 cm là …
-Khi bán kính hình tròn tăng lên 2 lần thì
diện tích hình tròn tăng … lần
-Khi bán kính hình tròn tăng lên 2 lần thì
diện tích hình tròn tăng … phần trăm
* GV chữa kết hợp dùng máy chiếu.
c/ Củng cố dặn dò :
- Muốn tính diện tích hình tròn biết bán kính
ta làm thế nào ?
- Muốn tính diện tích hình tròn biết đường
kính ta làm thế nào ?
* Dặn dò :
- Các em về nhà học thuộc quy tắc và công
thức tính diện tích hình tròn
- Hướng dẫn chuẩn bị giờ sau : Luyện tập
- GV nhận xét giờ học
Đáp số : 6358,5 cm2
HS nhận xét bài trên bảng
HS nhẩm rồi ghi kết quả vào bảng con 3,14 cm2
12,56 cm2
4 lần
300 %
Lấy : r x r x 3,14
Tìm bán kính : Lấy d : 2 Rồi lấy : r x r x 3,14
III/ THAY LỜI KẾT :
Qua một số năm vận dụng đổi mới, tôi nhận thấy kết quả rất khả quan, h/s hào hứng, sôi nổi, tiếp thu bài chủ động tích cực Mấy năm trước, chưa có máy chiếu, tôi thường hướng dẫn h/s thực hành kết hợp minh hoạ bằng hình vẽ Năm nay, nhà trường đã mua máy chiếu, tôi đã sử dụng máy chiếu hỗ trợ, thấy rằng các em rất thích thú, giờ học nhẹ nhàng, hiệu quả hơn
Tôi thiết nghĩ rằng : Người giáo viên cần luôn luôn học hỏi và tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cũng như mọi lĩnh vực khác, để người thầy mãi là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, mãi là ông tiên, ông bụt trong tâm trí các em