- Văn bản biểu cảm kết hợp với yếu tố tự sự, miêu tả, nghị luận - Văn bản thuyết minh có thể kết hợp với yếu tố miêu tả, nghị luận - Văn bản điều hành không kết hợp được các yếu tố trên [r]
Trang 1TUẦN 17 Ngày soạn : 17/12/2012 TIẾT 83 Ngày dạy : 20/ 12/2012
TẬP LÀM THƠ TÁM CHỮ (TIẾP)
A Mục tiêu cần đạt:
- Tiếp tục tìm hiểu những bài thơ tám chữ hay của các nhà thơ
- Tập làm thơ tám chữ theo đề tài tự chọn hoặc viết tiếp theo những câu thơ vào một bài thơ cho trước
B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :
1 Kiến thức :
Đặc điểm của thể thơ tám chữ
2 Kĩ năng :
Nhận diện thơ tám chữ, bước đầu làm thơ tám chữ theo vần, nhịp
3 Thái độ:
Thêm yêu thích thơ, công việc làm thơ,…
C Phương pháp :
Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, …
D Tiến trình dạy học :
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A3 vắng …………; P………, KP….……
2 Bài cũ :Kiểm tra vở soạn 3 HS
3.Bài mới:
* Giới thiệu bài : Có người đã nhận xét rằng thơ là nhịp điệu của tâm hồn, là phút thăng hoa của
con người được diễn đạt lại bằng ngôn ngữ, có vần và có nhịp Từ xưa đến nay, nhân loại đã để lại bao bài thơ hay Ở mỗi bài, mỗi tác giả lựa chọn một thể thơ riêng để ghi lại giây phút thăng hoa của mình Và một trong những thể thể đó là thơ tám chữ Tiếp theo TCT 54, hôm nay chúng ta sẽ thực hành làm thơ tám chữ.
Hoạt động 1:Hướng dẫn
tìm hiểu một số đoạn thơ
tám chữ:
Gọi hs đọc một số đoạn thơ
tám chữ mà học sinh đã
chuẩn bị
Hãy nhận xét về cách gieo
vần, cách ngắt nhịp ở những
đoạn thơ ấy ?
I.Tìm hiểu chung:
1 Tìm hiểu một số đoạn thơ tám chữ
a Đoạn thơ của Thế Lữ :
Nét mong manh thấp thoáng cánh hoa bay Cảnh cơ hàn nơi nước đọng bùn lầy
Thủ sán lạn mơ hồ trong ảo mộng
Chí hăng hái ganh đua đời náo động
Tôi đều yêu, đều kiếm, đều say mê
( Cây đàn muôn điệu)
b Đoạn thơ của Xuân Diệu
Cây bên đường, trụi lá đứng tần ngần
Khắp xương nhánh chuyển một luồng tê tái
Và giữa vườn im, hoa run sợ hãi
Bao nỗi phôi phai, khô héo rụng rời
( Tiếng gió )
* Nhận xét :
- Thơ tám chữ thường sử dụng vần chân một cách linh hoạt; có vần trực tiếp tạo thành cặp câu thơ đi liền với nhau;
- Thơ tám chữ rất gần với văn xuôi, do đó cách ngát nhịp cũng rất linh hoạt
2 Viết thêm một số câu thơ để hoàn thiện khổ thơ
* Ví dụ 1:
Trang 2*Viết thêm một số câu thơ
để hoàn thiện khổ thơ
-Yêu cầu :
+ Câu mới viết phải đủ tám
chữ
+ Phải đảm bảo sự lô- gíc về
ý nghĩa với những câu đã
cho
+ Phải có vần chân gián tiếp
hoặc trực tiếp với những câu
đã cho
Hoạt động 2: Hướng dẫn
tập làm thơ tám chữ theo
chủ đề
Học sinh thảo luận nhóm,
mỗi nhóm chọn một trong 3
chủ đề trên
* H Đ 3: Hướngdẫn tự
học:
- GV hướng dẫn, HS chú ý
lắng nghe
Cành mùa thu đã mùa xuân nảy lộc Hoa gạo nở rồi, nở đỏ bến sông Tôi cũng khác tôi sau lần gặp khác
………
( Đỗ Bạch Mai, Trước dòng sông)
* Ví dụ 2.
Nhưng sớm nay tôi chợt đứng sững sờ Phố Hàng Ngang dâu da xoan nở trắng
Và mưa rơi thật dịu dàng, êm lặng
………
( Bến Kiến Quốc, Dâu da xoan)
II Tập làm thơ tám chữ theo chủ đề:
* GV cho chủ đề :
- Mái trường
- Tình bạn
- Quê hương
III Hướngdẫn tự học:
-Tiếp tục tập làm thơ tám chữ
- Soạn bài :Ôn tập Tập làm văn (tt)
E.Rút kinh nghiệm :
Trang 3ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN (tiếp)
A Mục tiêu cần đạt:
- Hệ thống hoá kiến thức về Tập làm văn đã học
B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :
1 Kiến thức :
- Khái niệm văn bản thuyết minh, văn bản tự sự
- Sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản thuyết minh, văn bản tự sự
Kĩ năng :
Tạo lập văn bản thuyết minh và văn bản tự sự
3 Thái độ:
Có ý thức sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt khi tạo lập văn bản ( nhất là hai kiểu văn bản vừa học là văn bản thuyết minh và văn bản tự sự )
C Phương pháp : Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình …
D Tiến trình dạy học :
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A3 vắng …………; P………, KP….……
2 Bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài : Ở TCT 74, đã hệ thống kiến thức lí thuyết về Tập làm văn; hôm nay chúng ta tiếp
tục ôn tập lí thuyết đồng thời sẽ hoàn thành một số bài tập để củng cố kiến thức lí thuyết đã học.
* Tiến trình bài học:
Hoạt động của Gv &
Hoạt động 1: Hướng
dẫn làm bài tập
Các nội dung văn bản
tự sự đã học ở lớp 9 có
gì giống và khác so với
các nội dung về kiểu văn
bản đã học ở những lớp
dưới?
- Gọi hs đọc yêu cầu của
câu 8
Câu số 9 yêu cầu điều
gì ?
II.Luyện tập :
Câu 7
Nội dung phần Tập làm văn vừa lặp lại, vừa nâng cao cả về kiến thức lẫn
kĩ năng đã học ở các lớpdưới về văn bản tự sự
Ở lớp 9 , hs học sâu hơn về sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm, yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự, các hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
Câu 8 : Trong một văn bản có đủ các yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận
mà vẫn gọi là văn bản tự sự Vì các yếu tố miêu tả, biểu cảm , nghị luận chỉ
là những yếu tố bổ trợ nhằm làm nổi bật phương thức chính là phương thức
tự sự Khi gọi tên một văn bản, người ta căn cứ vào phương thức biểu đạt
chính của văn bản đó
Trong thực tế khó cómột văn bản nào đó chỉ vận dụng một phương thức biểu đạt duy nhất
Câu 9:
- Văn bản tự sư kết hợp với yếu tố miêu tả, nghị luận, biểu cảm, thuyết minh
- Văn bản miêu tả kết hợp với yếu tố tự sự, biểu cảm, thuyết minh
- Văn bản nghị luận có thể kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm, thuyết minh
- Văn bản biểu cảm kết hợp với yếu tố tự sự, miêu tả, nghị luận
- Văn bản thuyết minh có thể kết hợp với yếu tố miêu tả, nghị luận
- Văn bản điều hành không kết hợp được các yếu tố trên
Câu 10: Một số tác phẩm tự sự đã học, không phải bao giờ cũng phân biệt
rõ 3 phần : M ở bài, Thân bài, Kết bài Nhưng những bài tập làm văn tự sự của hs trong nhà trường vẫn phải có đủ ba phần bởi vì : Khi học ở trường phổ thông, cần được đào tạo một cách bài bản Các em phải luyện tập tỉ mỉ,
Trang 4* Thảo luận : Một số
tác phâm tự sự trong sgk
từ lớp 6 đến lớp 9 không
phải bao giờ cũng phân
biệt rõ bố cục 3 phần :
MB, TB, KB Nhưng
tại sao bài tập làm văn
tự sự của hs vẫn phải có
đủ ba phần đã nêu?
Những kiến thức và kĩ
năng về kiểu văn bản tự
sự của phần Tập Làm
Văn đã giúp em được gì
trong việc đọc- hiểu văn
bản của các tác phẩm tự
sự?
Những kiến thức và kĩ
năng về các tác phẩm tự
sự của phần Đọc- hiểu
văn bản và phần Tiếng
Việt tương ứng đã giúp
em những gì trong việc
viết bài văn tự sự ?
Hoạt động 2: Hướng
dẫn tự học: Gv hướng
dẫn,hs chú ý lắng nghe
kĩ lưỡng từ những thao tác cơ bản nhất để từ cái vốn liếng ban đầu rất cơ bản đó các em có thể sáng tạo khi đã trưởng thành
Câu 11: Những kiến thức đó đã soi sáng, thêm rất nhiều cho việc đọc- hiểu
các tác phẩmtự sự
VD : Bài miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự, đã giúp ta hiểu sâu những đoạn miêu tả nội tâm Thúy Kiều trong Truyện Kiều, nội tâm của ông Hai trong truyện ngăn Làng, nội tâm của ông giáo trong truyện ngăn Lão Hạc
… Hoặc bài đối thoại , độc thoại và độc thoại nội tâm, giúp ta hiểu sâu về tính cách nhân vật Thúy Kiều và nhân vật Hoạn Thư trong đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán, hiểu sâu hơn tính cách và tâm trạng của cha con ông Sáu trong chiế lược ngà…
Câu 12 :
Khi đọc – hiểu các tác phẩm tự sự trong sgk Ngữ văn, chúng ta đã bắt gặp những mô hình rất sinh động về ngôi kể, cách kể, cách miêu tả nội tâm nhân vật, cách tái hiện những cuộc đối thoại, độc thoại,… Những mô hình đó là
một sự gợi ý rất lớn đối với chúng ta trong việc viết bài văn tự sự
III Hướng dẫn tự học :
- Học những nội dung đã ôn tập
- Chuẩn bị bài : Ôn tập học kì I.
E.Rút kinh nghiệm :
ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KÌ I
Hướng dẫn làm bài kiểm tra học kì I.
Trang 5
A Mục tiêu cần đạt:
- Hệ thống kiến thức của cả 3 phân môn: văn học, Tiếng Việt và Tập làm văn
- Các bước, các thao tác cơ bản khi làm bài kiểm tra tổng hợp
B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :
1 Kiến thức :
- Hệ thống kiến thức văn học, Tiếng Việt và Tập làm văn
- Các bước, các thao tác cơ bản khi làm bài kiểm tra tổng hợp
2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng khái quát hóa, hệ thống hóa, kĩ năng thực hành làm bài kiểm tra tổng hơp
3 Thái độ:
-Tích cực ôn tập, chuẩn bị kiểmtra học kì I
C Phương pháp : Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình …
D Tiến trình dạy học :
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A3 vắng …………; P………, KP….……
2 Bài cũ : Kiểm tra vở soạn của HS
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Để củng cố kiến thức, chuẩn bị tốt mọi mặt chuẩn bị làm bài kiểm tra học kì chúng
ta có 2 tiết vừa ôn tập tổng hợp vừa được cô hướng dẫn làm bài kiểm tra tổng hợp.
* Tiến trình bài học:
Hoạt động 1 : Hướng dẫn ôn tập
kiểm tra học lì:
* Phân môn văn học:
Nội dung đọc-hiểu văn bản Ngữ văn
9, tập I tập trung vào những nội dung
chính nào ?
Hãy hoàn thành nh ng n i dung liên quanữ ộ
đ n các v n b n nh t d ng đã h c vào b ngế ă ả ậ ụ ọ ả
sau:
STT Tên
VB Tác giả PTBĐ Cđề, Nội
dung ý nghĩa
- Gv yêu cầu HS về ôn tập phần
đọc-hiểu văn bản còn lại theo các bài ôn
tập
A ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KÌ I:
I Phần Văn học :
1 V n b n nh t dung :ă ả ậ
S T T
Tên văn bản Tác
giả
PT biểu đạt ( CY)
Chủ đề, nội dung ý nghĩa
1
2
3
Phong cách
Hồ Chí Minh
Đấu tranh cho một thế giới hòa bình
Tuyên bố thế giới về sự sống con, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em
Lê Anh Trà
G
Mác-két
UBBV
và chăm sóc trẻ
em VN
Nghị luận
Nghị luận
Nghị luận
- Chủ đề: Vấn đề hội nhập và bảo
vệ bản sắc văn hóa dân tộc
- Nội dung ý nghĩa : Ghi nhớ (Sgk Tr 8)
- Chủ đề :Vấn đề chiến tranh và hòa bình -Ý nghĩa :Ghi nhớ ( sgk/ 35)
- Chủ đề: Vấn đề quyền sống của con người
- Ghi nhớ (Sgk/ 21)
2.Truyện trung đại:TCT 46 3.Truyện và thơ hiện đại: TCT 76
II Phần Tiếng Việt.
-Tổng kết từ vựng: TCT 44,45,49,53,58
- Ôn tập Tiếng Việt : TCT 68
III Phần Tập làm văn: TCT 74, 84
Trang 6Hoạt động 2: Hướng dẫn làm bài
kiểm tra học kì I.
- Gv cho học sinh biết hình thức kiểm
tra học kì I: Bài kiểm tra học kì I thực
hiện dưới hình thức tự luện hoàn toàn,
gồm cả 3 phân môn ( Văn học, Tiếng
Việt và tập làm văn) Bài kiểm tra gồm
3 câu: 1 câu tiếng Việt, 1 câu nghị luận
xã hội và 1 câu nghị luận văn học
- Gv hướng dẫn HS làm bài kiểm tra
tổng hợp
+ Gv ghi đề, HS chép đề, hoàn thành
câu 1, 2, câu 3 trình bày dàn ý, viết
đoạn mở bài
* Câu 3:
* DÀN Ý
- Mở bài:
+ Giới thiệu nhập vai ( kể theo ngôi
thứ nhất)
+ Cảm xúc của tôi về cuộc gặp gỡ
ngắn ngủi
- Thân bài :
+ Thời gian, bối cảnh gặp gỡ
+ Diễn biến của cuộc gặp gỡ ( chú ý
sử dụng linh hoạt ngôn ngữ đối thoại,
độc hoại nội tâm)
+ Suy nghĩ của nhân vật tôi về những
người khách của mình
- Kết bài:
+ Giờ phút chia tay và sự nuối tiếc của
những người có mặt trong cuộc gặp
ngắn ngủi, nhất là tâm trạng của nhân
vật tôi
* Viết đoạn mở bài ( HS tự viết, Gv
sửa bài )
Hoạt động 3 : Hướng dẫn tự học :
GV hướng dẫn , HS chú ý lắng nghe
B HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ I:
1 Hình thức kiểm tra: 3 câu tự luận
2 Nội dung: 3 phân môn ( 1 câu tiếng Việt, 1 câu nghị luận
xã hội và 1 câu nghị luận văn học hoặc tự sự, thuyết minh
3 Thực hành thử làm bài kiểm tra học kì I
* Đề bài :
- Câu 1:
a Kể tên các phương châm hội thoại đã học? Nói không đúng đề tài là vi phạm phương châm hội thoại nào ?
b Có mấy phương thức để phát triển nghĩa của từ? Nêu ví dụ minh họa?
- Câu 2 Viết đoạn văn ngắn (từ 7 đến 10 câu), nêu lên tác hại của cuộc chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân
- Câu 3 Đóng vai anh thanh niên trong truyện Lặng lẽ Sa-pa
kể lại niềm vui và sự nuối tiếc của anh khi gặp gỡ và phải chia tay với cô kĩ sư trẻ và người họa sĩ gia
* BÀI LÀM :
* Câu 1: Có 2 phương thức để phát triển nghĩa của từ:
+ Phương thức ẩn dụ
Ví dụ : “Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.”
+ Phương thức hoán dụ
Ví dụ : Mùa bóng năn 2010, cầu thủ Nguyễn Đình Đồng lần
đầu tiên có chân trong Đội tuyển quốc gia.
* Câu 2: HS viết đoạn văn nghị luận đảm bảo yêu cầu về hình thức, trình bày khoa học, sạch đẹp, đúng chính tả, đúng ngữ pháp; đảm bảo một số ý cơ bản sau:
+ Đã và đang cướp đi của thế giới nhiều điều kiện để cải thiện cuộc sống của con người
+ Chiến tranh hạt nhân nổ ra sẽ đẩy lùi sự tiến hoá trở về điểm xuất phát ban đầu, tiêu huỷ mọi thành quả của quá trình tiến hoá trong tự nhiên
C Hướng dẫn tự học:
- Tích cực ôn tập, chuẩn bị kiểm tra học kì I
E.Rút kinh nghiệm :