Bµi míi Bµi 1: T¸c gi¶ NguyÔn Thµnh Long gäi truyÖn ng¾n “LÆng lÏ sa pa”của mình là một bức chân dung .Em hiểu ntn?về ý kiến đó .hãy phân tích tác phẩm để làm rõ Dµn ý Nguyễn Thành Long [r]
Trang 1- Biết vận dụng các phép lập luận phân tích trong tập làm văn nghị luận.
- Rèn kỹ năng phân tích và tổng hợp trong khi nói, viết
B/ Chuẩn bị : - GV : Đọc kĩ “ những điều cần lu ý ” trong SGV Ngữvăn 9 II
t-2 Phân tích là phân chia sự vật, hiện tợng ra các bộ phạn tạo thành nó
nhằm tìm ra các đặc điểm, bản chất của từng bộ phận và mối quan hệ của các bộ phận với nhau
Trong văn bản nghị luận, phân tích là phân chia vấn đề thành những luận điểm để tìm hiểu ý nghĩa từng mặt của vấn đề một cách toàn diện
và sâu sắc
Chú ý: Các bộ phận đợc chia phải cùng ở trên một bình diện Quá trìnhphân chia theo một thứ tự tầng bậc ( rộng đến hẹp, cao xuống thấp hoặc ngợc lại)
Khi xem xét từng bộ phận, ngời ta dùng các biện pháp:giả thiết,so sánh,đối chiếu, suy luận, chứng minh ,giải thích, để tìm ra ý nghĩa của từng bộ phận và mối quan hệ giữa chúng
3.t ổng hợp là phép t duy ngợc lại với phân tích nó đem kết quả của
phép phân tích mà liên kết lại với nhau để rút ra nhận định chung hai phơng pháp phân tích và tổng hợp tuy đối lập nhau nhng không tách rời nhau phân tích rồi phẩi tổng hợp lại mới có ý nghĩa, mặt khác trên cơ sở phân tích mới có sự tổng hợp
II-LUYện tập :
Bài 1.đọc các đoạn văn sau và cho biết tác giả đã vận dụng phép pphân tích và tổng hợp nh thế nào
a,Từng giọt nớc nhỏ thấm vào lòng đất, chảy về một hớng mới thành
suối, thành sông, rồi thành biển Một pho tợng hay một lâu đài cũng phải có cái nền mới đứng vững đợc Nhng ngời ta thòng rễ nhìn thấy pho tợng và lâu đài, ma fkhông chú ý đến cái nền.Nh thế là chỉ thấy cái ngọn ma fquên đi mất cái gốc! Nếu cứ ngồi kể lại những gơng ngờitốt việc tốt, việc tót thì kể mãi cũng không hết đợc Bác chỉ muốn nhắccác chú một điều :chớ bỏ qqua những việc mà các chú tởng là tầm th-ờng Cháu bé nhặt đợc của rơi đem nộp cho chú công an; hai cô gái đi
đờng thấy cái hố nhỏ ở vỉa hè, rủ nhau lấy đất lấp lại cho đồng bào khỏi vấp ngã; một ngời dân đi dới trời ma ,thấy xe gạo của Nhà nớc không có gì che phủ, đã cởi tấm áo ni lông của minhfra đậy gạo cho Nhà nớc; chú bộ đội đi công tác gặp ngời đàn bà giở dạ đẻ ở giữa đ-ờng, đã đỡ đẻ cho dân, đợc mẹ tròn con vuông, lại đa cả hai mẹ con về
Trang 2tận gia đình; cụ già Việt kiều trở về Tổ quốc với lòng thiết tha cùng
đồng bào chia sẻ khó khăn, gánh vác công việc đánh giặc giữ nớc và xây dựng chủ nghĩa xã hội
Tất cả những việc làm nh vậy đều noói lên tinh thần yêu nớc, đạo đức trong sáng, thuần phong mỹ tục của nhân dân.Chúng ta đánh giặc và xây dựng chủ nghĩa xã hội mới bằng những việc làm muôn hình muôn
vẻ của hàng chục triệu con ngời nh thế, chứ không chỉ bằng thành tích nổi bật của một số cá nhân anh hùng
( Phan Hiền, Hồ Chủ Tịch với việc bồi dỡng nêu gơng ngời tốt, việc tốt)
b,Nhng nếu Kiều là một ngời yếu đuối thiTừ Hải là một kẻ hùng
mạnh, Kiều là một ngời tủi nhục thì Từ là một kẻ vinh quang ở trongcuộc sốngmỗi bớc chân Kiều đều vấp phải một bất chắc thì trên quãng
đờng đời ngang dọc Từ không hề gặp khó khăn Suốt cuộc đời Kiềusống chịu đựng, Từ sống bất bình, Kiều quen tiếng khóc, Từ quentiếng cời Kiều đội trên đầu nào trung nào hiếu thì trên đầu Từ chỉ cómột khoảng trống không “ nào biết trên đầu có ai Nếu kiều lê bớc trênmặt đất liền đầy những éo le trói buộc thì Từ vùng vẫy trên cao phóngtúng tự do.Kiều là hiện thân của mặc cảm tự ti, còn Từ là hiện thân củaanh hùng tựu tôn
(theo Vũ Hạnh, Bài tập kỹ năng dựng đoạn )
GợI ý-Hãy nêu phần phân tích,tổng hợp ở mỗi văn bản
_Phần phân tích có những nội dung cụ thể nào ,mối quan hệ giữa chúng ra sao?
_Từ sự phân tích, văn bản rút ra ý khái quát nào?
_Văn bản đã dùng những biện pháp nào để trình bày (giả thiết, chứng minh, so sánh đối chiếu, giải thích, )? tác dụng của những biện pháp đó
Ví dụ:đoạn (a):
*Bố cục :
_Phân tích :
+Giọt nớc và biển cả, nền và pho tợng, lâu đài
+Chớ bỏ qua việc tầm thờng (với 5 luận cứ )
_Tổng hợp :
+Đó là yêu nớc, là đạo đức trong sáng
+ Đánh giặc và xây dựng đất nớc cần có số đông đó
*Mối quan hệ: Ví dụ:Từ những hình ảnh giọt nớc và biển cả, dẫn đến ýchớ có coi thờng những việc bình thờng, là một sự liên tởng hợp lý
- Hoàn thiện các bài tập
-Chuẩn bị : * Trình bày phép phân tích và tổng hợp của văn bản Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới của Vũ khoan(SGK,tr 26 )
*Viết một đoạn văn phân tích câu tục ngữ con hơn cha là nhà có phúc,
để rút ra kết luận về mối quan hệ giữa thế hệ sau với thế hệ trớc
* dựa vào hệ thống luận điểm trong văn bản Tiếng nói của văn nghệ
của Nguyễn Đình Thi ( SGK,tr.12 ),em hãy viết về một tác phẩm văn học chứng minh cho những
luận điểm đó
Ngày soạn: / /2010
Ngày dạy : / /2010
Trang 3Chủ đề : Tập làm văn
Tuần 21- Tiết 21 Luyện tập Phép phân tích và tổng hợp A/ Mục tiêu :Qua hệ thống bài tập, HS :
- ôn tập, củng cố, hệ thống hoá các kiến thức về phân tích và tổng hợp
- Biết vận dụng các phép lập luận phân tích trong tập làm văn nghị luận
- Rèn kỹ năng phân tích và tổng hợp trong khi nói, viết
B/ Chuẩn bị : - GV : chuẩn bị hệ thống bài tập
- HS : Ôn lại kiến thức về phân tích và tổng hợp .Chuẩn bị bài theo hớng dẫn tiết 20
Bài 2:Trình bày phép phân tích và tổng hợp của văn bản Chuẩn bị hành
trang vào thế kỷ mới của Vũ khoan(SGK,tr 26 )
GợI ý
_Hệ thống luận điểm của văn bản Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới:
*Nêu vấn đề:Liứp trẻ Việt Nam cần nhận ra những cái mạnh, cái yếu của con ngời Việt Nam để rèn những thói quen tốt khi bớc vào nền kinh tế mới
*Phân tích vấn đề thành ba luận điểm :
( 1) Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới quan trọng nhất là chuẩn bị bản thân con ngời
(2) Bối cảnh của thế giới hiện nay và những mục tiêu, nhiệm vụ nặng
nề của đất nớc
(3) Những cái mạnh cái yếu của con ngời Việt Nam cần nhận rõ khi
b-ớc vào nền kinh tế mới
* Tổng hợp : Cần phát huy những điểm mạnh, khắc phục những điểm yếu , rèn cho mình những thói quen ngay từ những việc nhỏ để đa đất nớc đi vào công nghiệp hoá, hiện đại hoá
_Hãy chia nhỏ những luận điểm, trình bày mối quan hệ giữa chúng._Hãy nêu lên các biện tác giả sử dụng khi phân tích từng khía cạnh của mỗi luận điểm
Bài 3.Viết một đoạn văn phân tích câu tục ngữ con hơn cha là nhà có
phúc, để rút ra kết luận về mối quan hệ giữa thế hệ sau với thế hệ trớc
GợI ý
Có thể dựa vào nhữnh lý lẽ sau để phát triển thành đoạn văn :
_Con và cha ở đây là mối quan hệ ruột thịt, đồng thời là mối quan hệ
giữa thế hệ sau và trớc trong xã hội
_Con hơn cha là kết quả cao của sự dạy dỗ: sẽ dẫn đến hiệu quả cao
của lao động, gia đình phát triển hơn trớc
_Thế hệ sau hơn thế hệ trớc là phù hợp với quy luật phát triển của xã hội loài ngời (dẫn chứng )
_Nếu ngợc lại thì sao?
_Rút ra kết luận
Bài 4 dựa vào hệ thống luận điểm trong văn bản Tiếng nói của văn nghệ
của Nguyễn Đình Thi ( SGK,tr.12 ),em hãy viết về một tác phẩm văn học chứng minh cho những luận điểm đó
GợI ý
Các luận điểm trong văn bản tiếng nói của văn nghệ :
+ Nội dung của văn nghệ là thực tại khách quan và nhận thức mới mẻ.+ Tiếng nói của văn nghệ là rất cần thiết đối với con ngời
+Văn nghệ có sức mạnh lôi cucuoaw, cảm hoá kỳ diệu
Trang 4Chọn một tác phẩm, nên là thơ cho gọn Trình bày ý kiến theo các luận
điểm trên (phép phân tích ).Từ sự phân tích một tác phẩm cụ thể mà rút ra kết luận về tác dụng của tác phẩm văn học đối với bạn đọc
( phép tổng hợp )
4: Củng cố : GV hệ thống bài
5: H ớng dẫn
-Học bài, ôn tập kĩ kiến thức
- Hoàn thiện các bài tập
-Chuẩn bị :nghị luân về một sự việc hiện tợng đời sống
Rèn kĩ năng làm văn nghị luân về một sự việc , hiện tợng đời sống
Giáo dục ý thức học tập tự giác tích cực
B Chuẩn bị: câu hỏi ôn tập
? Khi làm bài nghị luân về
một sự việc hiện tợng đời
sống em cần lu ý điều gì
? Làm bài nghị luân về một
sự việc hiện tợng đời sống
thờng trải qua các bớc ntn
? Hs đọc yêu cầu bài 1
2 Yêu cầu : Nêu rõ đợc sự viêc ,hiện tợng
có vấn đề; phân tích mặt sai đúng,lợi hạicủa nó chỉ ra nguyên nhân và bày tỏ thái
- Dựng đoạn ,viết bài
- Đọc lại và sửa chữa
II Bài tập Bài 1 Bảo vệ rừng là nghĩa vụ của tất cả
ng Là nguồn vật liệu cho đời sống
- Là nguồn vật liệu cho nền công nghiệphiện đại
- là nơI sinh sông của muông thú có ích…
- Là nguồn dợc liệu_ Làm trong sạch môi trờng
- Là nơi du lịch…
+ Cần bảo vệ rừng
Trang 5? Hs đọc yêu cầu bài
? Lập dàn ý cho đề văn
-Vì tàn phá rừng là tàn phá chính môI ờng sống của mình
tr loài ngời đang ý thức về trách nhiệm phảibảo vệ rừng
Kế bài: Bảo vệ rừng tốt hơn: Vừa khai thácvừa trồng cây hợp lí
Bài 2 Đọc sác có lợi ích gì? Trong các
loại sách em thích đọc loại sách nàonhất ? vì sao? Cách đọc sách tốt nhất là
Lởp dàn ý cho đề bài sau : Hiện nay ngành giáo dục đang phát
động phong trào “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh
thành tích trong giáo dục ” Em có suy nghĩ gì về vấn đề này?
Trang 6Thông qua các bài tập H/s ôn tập củng cố và nắm vững kiến thức và
cách làm văn nghị luân về một sự việc hiện tợng đời sống
Rèn kĩ năng làm văn nghị luân về một sự việc , hiện tợng đời sống
Giáo dục ý thức học tập tự giác tích cực
B Chuẩn bị: câu hỏi ôn tập
-Kiểu bài :Nghị luận về vấn đề lối sống
-Nội dung cần nghị luận : thói ăn chơi đua đòi
2.Tìm ý –dàn ý
-Mở bài
Thói ăn chơi đua đòi là một hiện tợng ta thờng gặp trong cuộc sống
.Nó đã và đang diễn ra ở quanh ta , nhất là trong lớp trẻ Và hiện nay đã trở thành một thói rất đáng trê trách
-Thân bài
*ý 1 :Giải thích ý nghĩa của vấn đề nghị luận ?tức là thói ăn chơi
đua đòi có ý nghĩa ntn?
Từ “thói ”trong cụm từ “thói ăn chơi đua đòi ”đợc hiểu là lối nói
,sống hay hành động thờng không tốt đợc lặp lại lâu ngày thành quen Bởithế ta thờng nghe nói “thói h tật xấu thói hút xách nghiện ngập , thói ducôn du đồ ”
Từ đó ta có thể hiểu thói ăn chơi đua đòi là cách sống bắt trớc nhau ,học nhau về lối sống , thích chng diện , thích ăn ngon , mặc đẹp , chạytheo mốt
Những biểu hiện của thói ăn chơi đua đòi rất phong phú và đadạng Có những kẻ thích khoe giầu , khoe sang, ăn tiêu nh phá , xe máy,
xe ô tô , thích dùng những hàng đắt tiền , huênh hoang để khoe tiền của.Từ trang phục nh váy , ao, giầy, dép , đồng hồ , túi xách là hàng ngoạimua bằng đô la trong các siêu thị
Những kẻ ăn chơi đua đòi khi ăn uống thì chọn hàng đặc sản , uốngrợu tây , mỗi cuộc nhậu chi tới vài chăm đô la
Khi vui chơi giải trí thì chọn vũ trờng , quán nhảy thâu canh suốtsáng , cờ bạc sát phạt nhau , cá độ bóng đá tới bạc triệu
Trong học sinh cũng xuất hiện nhiều biểu hiện của thói ăn chơi đua
đòi chẳng hạn :một số học sinh nữ quá chú ý tới việc trang điểm , ăn mặckhi đi học ở lứa tuổi học sinh mà mắt đen , mỏ đỏ , tóc nhuộm nhiều màu, sơn đỏ móng chân, móng tay , vẽ văn hoa ở trên móng Có những bạnlại chú ý nhiều tới ăn mặc , may những bộ váy áo cầu kì , đắt tiền thậm trílại học những mốt thời trang của nớc ngoài làm mất đi bản sắc dân tộc
ở một số bạn học sinh nam cũng tơng tự là con trai những cũng bấm nhiều lỗ tai ,nhuộm tóc ăn mặc càn quâý
ý2 Bày tỏ ý liến của mình về thói ăn chơi đua đòi
Theo em cách sống ăn chơi đua đòi là một hiện tợng tiêu cực làmmất đi vẻ đẹp của con ngời Việt Nam Bởi thế cách sống này gây ra nhữnghậu quả xấu Là cán bộ công chức mà ăn chơi đua đòi , dẫn tới hậu quảlãng phí tiền của của nhà nớc Chẳng những thế ,phẩm chất của ngời cán
bộ bị tha hoá dẫn đến tình trạng tham ô làm thất thóat tài sản của đất nớc
Là học sinh khi xa vào thói ăn chơi đua đòi sẽ sao nhãng việc họchành , lời lao động , tiêu tốn tiền của của bố mẹ Thậm trí một số bạn đua
đòi trở thành những kẻ chộm cắp , cờ bạc, hút trích ,mại dâm
Trang 7Mặt khác , ta còn thấy thói ăn chơi đua đòi trái hẳn với nếp sống đạo lícủa nhân dân ta Bởi vì dân tộc ta từ xa đến nay có truyền thống cần cùgiản dị , tiết kiệm trong làm ăn sinh sống Bởi thế , thói ăn chơi đua đòi làmột cách sống mà nhân dân ta đều lên án
Vì vậy , mỗi chúng ta cần phải tráng xa lối sống đó Học đợc một điềuhay,rèn đợc một đức tính tốt thì rất khó nhng bắt trớc thói ăn chơi đua đòithì rất dễ Chính vì vậy , ta luôn luôn tâm niệm lời cha ông ta dặn “Chọnbạn mà chơi ”, “gần mực thì đen gần đèn thì sáng”.Đó là bài học bổ ích
để mãi mãi chúng ta tu dỡng đạo đức
Kết bài: Tóm lại , thói ăn chơi đua đòi là một thói xấu ăn ngon mặc
đẹp ai cũng muốn nhng phải hợp lý, hợp thời , hợp cảnh Mỗi học sinhchúng ta phải tránh xa lối ăn chơi đua đòi , hình thành những cách sống
đẹp để rèn luyện phẩm chất đạo đức , phẩm chất về mặt học tập để trởthành con ngoan, trò giỏi , cháu ngoan của Bắc Hồ , ngời công dân có íchcho xã hội
bài tập 2 : Hiện nay ngành giáo dục đang phát động phong trào “ Nói
không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục Em”
có suy nghĩ gì về vấn đề này?
Dàn ý:
1/ Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
2
/ Thân bài:
a) Nêu bản chất, biểu hiện của vấn đề:
*NX: Tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục , trở thành căn bệnh khá trầm trọng và phổ biến hiện nay Nó thể hiện qua một số biểu hiện chính sau:
+ Chạy chức chạy quyền…
- Bệnh thành tích trong giáo dục : +Báo cáo không đúng thực tế + Bao che khuyết điểm để lấy thành tích + Coi trọng số lợng chứ không coi trọng chất lợng +HS: Học để lấy bằng cấp, phát biểu chỉ để cộng
điểm…
+ Số GSTS, các nhà khoa học nhiều nhng ít có nhữngcải tiến sáng tạo
b) Phân tích đúng sai lợi hại:
- Lợi: trớc mắt cho cá nhân- không cần bỏ công sức nhiêu nhng vẫn đạt kết quả cao
- Hại là rất nghiêm trọng để lại hậu quả lâu dài:
+Các thế hệ HS đợc đào tạo ra không có đủ trình độ
để tiếp cận với công việc hiện đại, đất nớc ít nhân tài + Tạo thói quen cho HS ngại học, ngại thi, ngại sáng tạo
+ Tạo ra sự bất bình đẳng trong xã hội
c) Nguyên nhân của hiện t ợng này là :
- Do gia đình : Không muốn con vất vả mà vẫn đạt kết quả cao
Trang 8- Do nhà trờng: Muốn HS có thành tích cao để báo cáo
- Do XH: Hệ thống luật cha nghiêm, cụ thể; cha thực sự coi trọng nhân tài(ĐB là những cơ quan nhà nớc); nhận thức của nhiều ngời còn hạn chế …
d) Cách khắc phục:
- Phải giáo dục nhận thức cho HS , và toàn XH để họ hiểu rằng chỉ có kiến thức thực sự họ mới có chỗ đứng trong XH hiện đại
- XH phải thực sự coi trọng những ngời có kiến thức, có thực tài và lấy đó là tiêu chuẩn chính để sử dụng họ
- Phải có một hệ thống pháp luật, luật giáo dục chặt chẽ, nghiêm ngặt, xử lý nghiêm nhữnh sai phạm Cách ra đềthi coi chấm thi phải đổi mới để sao cho HS không thể hoặc không dám tiêu cực
3/ Kết bài:
- Thâu tóm lại vấn đề
4: Củng cố : GV hệ thống bài
Dạng đề bài : Hiện nay hiện tơng vứt rác bừa bãi ở cả nông thôn và thành
thị trở thành hiện tợng đáng báo động Em có suy nghĩ gì về vấn đề này.( Hiện tợng tham nhũng, mê tín dị đoan, bệnh thành tích, tai nạn giaothông, chất độc màu da cam, H5N1, những tấm gơng trong học tập , xem thêm đề trong SGK…)
5: H ớng dẫn
-Học bài, ôn tập kĩ kiến thức
- Hoàn thiện các bài tập , viết bài hoàn chỉnh cho bài tập
-Chuẩn bị ôn tập chuyên đề tập làm văn: nghị luận một vấn đề t ởng ,đạo lí
t-Ngày soạn: / /2010
Ngày dạy : / /2010
Tuần 25- Tiết 25 Chuyên đề tập làm văn
Nghị luân về một vấn đề t tởng ,đạo lí
A Mục tiêu.
H/s ôn tập củng cố và nắm vững kiến thức và cách làm văn nghị luân về
một vấn đề t tởng ,đạo lí
Rèn kĩ năng làm văn nghị luân về một vấn đề t tởng ,đạo lí
Giáo dục ý thức học tập tự giác tích cực
B Chuẩn bị: câu hỏi ôn tập
t-ra chỗ đúng hay sai của một t tởng nào đó,nhằm khẳng định t tởng của ngời viết
Trang 9việc hiện tợng đời sống
? Hs đọc yêu cầu bài 2
- Tuy khác giống nhng lại
chung điều kiện sống,
chung số phận
- câu ca dao gứi một lời
khuyên đến con ngời về
- với quê hơng, đất nớc
3 Hình thức : bố cục mạch lạc, luận điểm rõràng, luận cứ xác thực…
4 Các bớc làm bài:
- Tìm hiểu đề
- Tìm ý, lập dàn ý
- Dựng đoạn ,viết bài
- Đọc lại và sửa chữa
5 Nhiệm vụ của từng phần của bài văn nghị luận về t tởng đạo lí
A Mở bài -Phải nêu đợc nội dung t tởng đạo lý cần bàn
luận -Có 2 cách
*Cách 1:từ khái quát đến cụ thể
*Cách 2:từ thực tế đời sống đến nội dung cần bàn bạc
b Thân bài -ý 1 :giải thích nội dung ý nghĩa của vấn đề
cần bàn luận nếu :+là câu ca dao, tục ngữ , thành ngữ thì phảigiải thích nghĩa đen , nghĩa bóng
+Nếu là lời nhận định , 1 câu danh ngôn thìphải tìm và giải thích những từ ngữ , kháiniệm khó cần nêu , nội dung ý nghĩa của cảvấn đề
-ý 2 :Bình giá :nêu nhận xét , đánh giá của
mình , xem xét xem nội dung đa ra bàn luận
đúng hay sai , tích cực hay tiêu cực , lý giảivì sao đúng vì sao sai
-ý 3 :Bàn luận mở rộng vấn đề có nhiều cách+Nêu những biểu hiện cụ thể của vấn đề +Lật ngợc vấn đề để chỉ ra những khía cạnhsai trái , bày tỏ thái độ , tình cảm của mình +Chỉ rõ nhận thức và hành động nh thế nào
là đúng
C.Kết luận
Cách 1 :Tóm tắt lại những ý đã bàn luận Cách 2 :Rút ra bài học cho bản thân
II Bài tập Ca dao có câu
Bầu ơi thơng lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhng chung một giànTheo em, câu ca dao trên có ý nghĩa nh thếnào?
Trang 104: Củng cố : GV hệ thống bài
Bài tập: Về câu tục ngữ Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
Thông qua các bài tập H/s ôn tập củng cố và nắm vững kiến thức và
cách làm văn nghị luân về một vấn đề t tởng ,đạo lí
Rèn kĩ năng làm văn nghị luân về một vấn đề t tởng ,đạo lí
Giáo dục ý thức học tập tự giác tích cực
B Chuẩn bị: câu hỏi ôn tập
Trang 117 Công cha “ … đạo con
- Khảng Định:
- Quan niệm sai trái:
- Mở rộng :
b Khẳng định : Đúng, sai b1 Khẳng định:
- Câu tục ngữ trên đúng Vì sao?+ Chê học lý thuyết nhiều mà thực hành ít (dẫn chứng) + Khen thực hành nhiều ( dẫn chứng)
b2 Quan niệm sai trái :
- Nhiều ngời chỉ chú trọng học lí thuyết nhiều mà không thực hành(Và ngợc lại)
b3 Mở rộng :
- Có ý cha đúng: Đối với những công việc phức tạp đòi hỏi kỹ thuật cao
- Học phải đi đôi với hành vi :+ Lí thuyết giúp thực hành nhanhhơn, chính xác hơn hiệu quả cao hơn
+ Thực hành giúp lí thuyết hoàn thiện, thực tế hơn
3 Kết bài:
- Giá trị đạo lí
đối với đời sống mỗi con ngời.
- Bài học hành
động cho mọi ngời, bản thân
3 Kết bài :Nhận thức cho mỗi ngời trong đờisống phải chú trọng nhiều đến thực hành
- Gợi nhắc chúng ta hoàn thiện hơn
- Trong cuộc sống hiện đại : Học phải đi đôi với thực hành
Đề bài: Suy nghĩ về đạo lí " Uống nớc nhớ nguồn"
GV yêu cần HS lập dàn ý chi tiết
HS làm bài
GV Nhận xét, chữa dàn ý
A Mở bài:
Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam có nhiều câu tục ngữ sâu sắc thể hiện
truyền thống đạo lí của ngời Việt Một trong những câu đó là câu " Uống
nớc nhớ nguồn" Câu thành ngữ nói lên lòng biết ơn đối với những ngời
đã làm nên thành quả cho con ngời hởng thụ
B Thân bài:
- Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:
Trang 12+ Nghĩa đen:
Nớc là sự vật có trong tự nhiên có vai trò đặc biệt quan trọng trong đờisống
Nguôn là nơi nớc bắt đầu chảy
Uống nớc là tận dụng môi trờng tự nhiên để tông tại và phát triển
+ Nghĩa bóng:
Nớc là thành quả vật chất và tinh thần mang tính lịch sử của cộng đồngdân tộc
Uống nớc là hởng thụ cái thành quả của dân tộc
Nguồn là những ngời đi trớc đã có công sáng tạo ra các giá trị vật chất vàtinh thần của dân tộc
Nhớ nguồn: là lòn biết ơn cho ông bà, tổ tiên của dân tộc
- Nhận định đánh giá:
+ Đối với những ngời đợc giáo dục chu đáo có biểu hiện sâu sắc và cólòng tự trọng thì luôn có ý thức trân trọng, giữ gìn phát huy những thànhquả đã có của quê hơng
+ Đối với những kẻ kém hiểu biết thì nảy sinh t tởng sùng ngoại, thái độcoi thờng, chê bai thành quả dân tộc
+ Ngày nay khi đợc thừa hởng những thành quả tốt đẹp của dân tộc mỗichúng ta không chỉ khắc sâu thêm lòng biết ơn tổ tiên mà còn phải cótrách nhiệm nỗ lực học tập và lao động tốt hơn để góp phần công sức nhỏ
bé của mình vào kho tàng di sản dân tộc
C Kết bài:
Hiểu đợc ý nghĩa sâu xa của câu tục ngữ chúng ta hãy tự xem xét và điềuchỉnh suy nghĩ, hành động của mình Nghĩa là mỗi chúng ta không chỉ cóquyền đợc hởng thụ mà còn phải có trách nhiệm và nghĩa vụ đóng gópmột phần công sức nhỏ bé của mình vào sự phát triển chung của dân tộc
GV yêu cầu HS viết bài, trình bày trớc lớp
GV nhận xét, sửa
4: Củng cố : GV hệ thống bài
5: H ớng dẫn
-Học bài, ôn tập kĩ kiến thức
- Hoàn thiện các bài tập , viết bài hoàn chỉnh cho bài tập
-Chuẩn bị ôn tập chuyên đề tập làm văn: nghị luận về tác phẩmtruyện (hoặcđoạn trích)
Ngày soạn: / /2010
Ngày dạy : / /2010
Tuần 27- Tiết 27 Chuyên đề tập làm văn
Nghị luân về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)
A Mục tiêu.
H/s ôn tập củng cố và nắm vững kiến thức và cách làm văn nghị luân
về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)
Rèn kĩ năng làm văn nghị luân về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)
Giáo dục ý thức học tập tự giác tích cực
B Chuẩn bị: câu hỏi ôn tập
Trang 13- Dựng đoạn ,viết bài
- Đọc lại và sửa chữa
1 Kiểu bài : Nghị luận về nhân vật văn học trong tác phẩm truyện
2 Nội dung: Nêu nhận xét, đánh giá của bản thân về nhân vật bé Thu
trong truyện Chiếc lợc ngà.
3 T liệu : Truyện ngắn Chiếc lợc ngà của Nguyễn Quang sáng.
III Dàn bài:
a Mở bài:
- Giới thiệu truyện ngắn Chiếc lợc ngà, tác giả Nguyễnquang Sáng, hoàn
cảnh sáng tác
- Nêu nhận xét chung về nhân vật bé Thu và nội dung, nghệ thuật của
truyện ngắn Chiếc lợc ngà, cách cảm của bản thân.
b Thân bài:
- Giới thiệu sơ lợc về câu chuyện
- Nêu nhận xét về nhân vật bé Thu trong truyện :
+ Thu là một cô bé nhạy cảm, ơng ngạnh, có cá tính mạnh mẽ:
- Khi gặp ông Sáu nghe gọi : Giật mình, tròn mắt nhìn, ngơ ngác lạ lùng, hốt hoảng, mặt tái đi, vụt chạy, kêu thét lên -> Các chi tiết cụ thể, hợp lí, phù hợp với tâm lí trẻ em Gây cho ngời đọc sự cảm động, xen lẫn
tò mò
- Những ngày ông Sáu ở nhà: không chịu gọi cha, nói trống với
ông, khi gặp khó khăn kiên quyết không chịu gọi cha giúp đỡ, phản ứng quyết liệt trớc sự chăm sóc ân cần của ông -> Bé Thu thật ơng ngạnh,
- Sự ơng ngạnh của bé Thu không hề đáng trách
+ Thu là cô bé có tình cảm sâu sắc, rất mực yêu thơng ngời cha của mình
- Thái độ của bé Thu thay đổi hẳn khi nhận ra cha trong buổi sáng cuối cùng, trớc lúc ông Sáu phải lên đờng
- Khi ba chào nó để đi thì Thu đã cất tiếng gọi cha, tiếng gọi nh xé,
nh thét đó là sự bùng nổ của một tình cảm sâu nặng đầy khát khao bấy lâu bị dồn nén Tình cảm đó mãnh liệt, chân thành, thiết tha Chứng tỏ bé Thu là ngời có bản lĩnh, có tình cảm yêu thơng cha mẹ sâu sắc
+ Nhận xét khái quát về nhân vật bé Thu, nghệ thuật xây dựng tâm lí nhânvật, ngôn ngữ giọng điệu của truyện ngắn
Trang 14-Chuẩn bị Đề:
Bài 1: Tác giả Nguyễn Thành Long gọi truyện ngắn Lặng lẽ sa“
pa của mình là một bức chân dung Em hiểu ntn?về ý kiến đó hãy”
phân tích tác phẩm để làm rõ
Đề 2 :Có ý kiến cho rằng :Truyện Lặng lẽ sa pa của Nguyễn Thành“ ”
Long có dáng dấp nh một bài thơ , chất thơ bàng bạc trong toàn truyện Em hiểu điều đó nh thế nào ?Hãy phân tích làm rõ
Thông qua bài tập H/s ôn tập củng cố và nắm vững kiến thức và cách
làm văn nghị luân về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)
Rèn kĩ năng làm văn nghị luân về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)
Giáo dục ý thức học tập tự giác tích cực
B Chuẩn bị đề bài, dàn ý, bài văn mẫu
C: Lên lớp
1 Tổ chức
2 Kiểm tra : lồng ghép khi ôn tập
3 Bài mới
Bài 1: Tác giả Nguyễn Thành Long gọi truyện ngắn Lặng lẽ sa“
pa của mình là một bức chân dung Em hiểu ntn?về ý kiến đó hãy”
phân tích tác phẩm để làm rõ
Dàn ý
Nguyễn Thành Long đợc mệnh danh là cây bút suất xắc
nhất viết truyện ngắn Những sáng tác của ông đã đề cập tới những vấn đềlớn của cuộc sống “Lặng lẽ sa pa”là một tác phẩm tiêu biểu Trong tácphẩm này Nguyễn Thành Longđã ca ngợi cái đẹp của con ngời , trongcuộc sống bằng cách xây dựng lên hình tợng nghệ thuật tiêu biểu Bởithế , khi nói về tác phẩm này nhà văn đã khẳng định đây là một bức chândung
ý 1 : Tác giả Nguyễn Thành Long gọi truyện ngắn Lặng lẽ sa“
pa của mình là một bức chân dung”
Nói tới bức chân dung là nói tới hình ảnh của một nhân vật nào đó
đã vẽ lại , chụp lại Do vậy nhà văn gọi tác phẩm của mình là một bứcchân dung tức là bằng ngôn từ Tác giả đã vẽ đợc hình ảnh những con ng-
ời tiêu biểu của cuộc sống Đó có thể là ông kỹ s vờn rau,anh cán bộnghiên cứu sét hoặc ông hoạ sĩ , cô kỹ s.Nhng tiêu biểu nhất của bức chândung đó là hình ảnh của anh thanh niên làm công tác khí tợng kiêm vật lý
địa cầu trên đỉnh yên sơn Chỉ có điều khác với bức chân dung trong hộihoạ , hình ảnh anh thanh niên hiện lên không chỉ là nét mặt , cử chỉ màcòn là công việc , suy nghĩ, hành động của anh trong cuộc sống thờngngày ,hay nói một cách khác trong tác phần “Lặng lẽ sa pa”nhà văn đã
xây dựng một hình tợng nhân vật rất chân thực đó là anh thanh niên trong
các mối liên hệ với công việc với mọi ngời và đối với chính mình
ý 2 : bức chân dung anh thanh niên
Trớc hết bức chân dung của nhân vật anh thanh niên hiện lêntrong tác phẩm mà ngời đọc cảm nhận đợc đó là ngời thanh niên 27 tuổi
Trang 15trẻ trung , sôi nổi , làm công tác khí tợng kiêm vật lý địa cầu trên đỉnhYên Sơn cao 2600 m bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạng lẽo Từ đó ta
có thể thấy rõ điều kiện sống và làm việc của anh rất khó khăn Anh phải
đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt đó là cảnh giá rét thấu xơng , ma to,bão tuyết Mặt khác việc đo gió tính ma , tính nắng của anh đòi hỏi sựchính xác cao độ Chỉ cần sai sót một chút là gây ra hậu quả nghiêm trọng
đối với rất nhiêù ngời Thế nhng khó khăn lớn nhất đối với ngời thanhniên 27 tuổi là sự cô đơn vắng vẻ , quanh năm xuốt tháng chỉ có một mìnhquanh quẩn với mấy chiếc máy Có độ thèm ngời quá anh phải xuống núilấy cây gỗ chắn ngang đờng để đợc trò chuyện Nhng vợt lên trên tất cảnhững khó khăn đó là niềm say mê công việc là ý thức trách nhiệm caovới công việc anh đang làm Suốt 4 năm ròng anh cha 1 lần anh bỏ côngviệc vẫn dự báo thời tiết chính xác để nhân dân chủ động trong sản xuất
và chiến đấu Có những hôm giá rét thấu xơng , ma gió, bão tuyết anh vẫnlàm việc đúng giờ Cứ 1 giờ sáng là tung chăn vùng dậy để đo gió tính m-
a Bởi đối với anh công việc là ngời bạn , là niềm vui, là lẽ sống của cuộc
đời .Anh đã từng tâm sự với ông hoạ sĩ “ Công việc của cháu gian khổ làthế đấy nhng nếu cất nó đi thì cháu buồn đến chết mất ”.Anh đã từng sosánh mình với những ngôi sao toả sáng làm đẹp cho bầu trời đêm thì anhcũng hết sức mình để làm việc, đóng góp công sức để làm giầu cho tổquốc Bởi thế mà tâm hồn anh tràn ngập niềm vui , hạnh phúc khi thấyviệc phát hiện ra những đám mây khô của mình để bộ đội tâ hạ đợc máybay chủ lực của mỹ Từ đó anh lại càng quan tâm gắn bó say mê với côngviệc của mình Ngời đọc đều cảm nhận đợc ở anh một lý tởng sống và tìnhcảm cao cả Đó chính là ớc mong làm giầu cho tổ quốc Phải chăng đó làtình yêu nớc , yêu chủ nghĩa xã hội
Đọc tác phẩm ta còn thấy nét đẹp ở chân dung ngời thanh niên
là bức tranh khiêm tốn giản dị Điều đó đợc thể hiện ở chỗ anh rất ít nói
về mình Trong 30 phút gặp gỡ với ông hoạ sỹ anh chỉ nói về mình có 5phút Khi ông hoạ sỹ muốn vẽ bức chân dung anh để ca ngợi công lao củaanh , anh đã từ chối bởi lẽ trong suy nghĩ của anh công việc anh làm là rấtnhỏ bé Trái lại , anh lại nói rất nhiều về ngời khác Theo anh công việccủa ông kĩ s ở vờn rau sa pa và anh cán bộ nghiên cứu bản đồ sét mới làlớn lao vĩ đại vì họ đã có những phát minh sáng kiến trong lao động laitạo ra giống su hào củ to hơn, ngọt và có cả những dự định lớn lao lập racả bản đồ sét cho đất nớc Công lao của họ mới đáng ngợi ca mới là hìnhtợng đẹp để cho ông hoạ sỹ vẽ Đây chính là biểu biện của đức tính khiêmnhờng rất đáng chân trọng ở anh
Trong quan hệ với mọi ngời anh là ngời sống rất giầu tình nghĩa ,lúc nào cũng chân thành cởi mở luôn quan tâm tới ngời khác Chẳng thế
mà khi nghe tin vợ bác lái xe ốm anh đã không ngần ngại vào tận trongrừng sâu đào củ tam thất để biếu bác Đối với ông hoạ sĩ và cô gái đây làlần đầu tiên gặp gỡ nhau thái độ của anh cũng rất chân thành Anh ngắtnhững bông hoa đẹp nhất trong vờn tặng cô gái , đun nớc pha trà mời mọingời uống , bày tỏ những suy nghĩ , tình cảm của mình về công việc , đờisống Đến khi chia tay , tình cảm của anh rất bịn rịn , hẹn ngày gặp lại vàcòn tặng họ một làn trứng đem theo
Trong cuộc sống hàng ngày , anh là ngời rất ngăn nắp , gọngàng Nơi ở của anh bao giờ cũng đợc quét rọn sạch sẽ, chăn màn gấp cẩnthận Dới sân là bầy gà xung quanh khu nhà là vờn hoa rực rỡ sắc hơngvới hoa thợc dợc, hoa hồng Phải chăng ,đó là kết quả của bàn tay lao
động cần cù của anh thanh niên Những lúc rỗi rãi anh còn đọc sách Anh
đã từng tâm sự với cô kĩ s “lúc nào tôi cũng có ngời trò chuyện Nghĩa là
có sách đấy mà ”Qua sách báo vốn kiến thức của anh đợc mở mang , hiểu
Trang 16thên về con ngời , cuộc sống Bởi vậy , tâm hồn của anh lúc nào cũng tơitrẻ , lãng mạn , gắn bó với cuộc đời Cha bao giờ anh thấy mình cô độcmặc dù điều kiện sống và làm việc rất cô đơn
Kết bài : Nh vậy , khác với bức chân dung trong hội hoạ , chândung nhân vật anh thanh niên hiện lên trong tác phẩm “Lặng lẽ sa pa
”không chỉ là nét mặt , dáng điệu , mà còn công việc, là tâm t , tình cảm ,
là thái độ là những đức tính đáng quý của ngời thanh niên Hay nói mộtcách khác ,nhà văn Nguyễn Thành Long đã xây dựng thành công hình ảnhanh thanh niên với những nét đáng quý.Đó là phẩm chất , là lí tởng sống
và tình cẩm cao đẹp Phải chăng đó là lối sống vì mọi ngời , khát khao
đóng góp công sức của mình để xây dựng đất nớc ngày càng giầu đẹp.Hình ảnh của anh là hiện thân của tuổi trẻ Việt Nam vào những năm
1971 trong phong trào “3 sẵn sàng”đi bất cứ nơi đâu , làm bất cứ việc gìkhi tổ quốc cần đều hoàn thành nhiệm vụ Bởi thế Xây dựng thành cônghình tợng anh thanh niên Nguyễn Thành Long đã trân trọng ngợi ca và đặtniềm tin vào thế hệ trẻ Chính họ sẽ là những con ngời làm ra đất nớc
Đề 2 :Có ý kiến cho rằng :Truyện Lặng lẽ sa pa của“ ”
Nguyễn Thành Long có dáng dấp nh một bài thơ , chất thơ bàng bạc trong toàn truyện Em hiểu điều đó nh thế nào ?Hãy phân tích làm rõ
ý 1 giải thích ý nghĩa lời nhận định
Lời nhận định đã làm nổi bật đặc điểm truyện “Lặng lẽ sa pa ”.Quảthật tác phẩm này có dáng dấp nh một bài thơ chất thơ bàng bạc trongtoàn truyện Điều đó có nghĩa là truyện rất ngắn gọn xúc tích , ít lời nhiều
ý Mặt khác , tác phẩm thấm đợm chất trữ tình , thể hiện đợc cái đẹp củacuộc đời , của con ngời Ngôn ngữ nhẹ nhàng xây dựng đợc nhiều hình
ảnh Lời văn êm nhẹ gợi lên trong lòng ngời đọc những vẻ đẹp của cuộcsống
ý2 Phân tích tác phẩm để làm rõ
Quả thật khi đọc ta thấy tác phẩm giống nh một bài thơ Bởi lẽ
số trang trong tác phẩm này rất ít Thời gian diễn ra câu chuyện cũng chỉtrong vòng 30 phút kể lại cuộc gặp gỡ bất ngờ, thú vị giữa 3 con ngờithuộc 2 thế hệ Đó là ông hoạ sĩ ,cô gái, anh thanh niên và đây cũng lànhân vật đợc xuất hiện nhiều trong tác phẩm
Thế nhng tác phẩm lại nói đợc những vấn để lớn của cuộc sống ,chấtthơ đợc toát ra từ nhiều khía cạnh
Trớc hết ,nhà văn đã nói đợc vẻ đẹp của thiên nhiên Sa Pa.Sa Pa vốn
đã đẹp nhng qua bàn tay nghệ sĩ của Nguyễn Thành Long thiên nhiên lại
đẹp lên ở cấp độ thứ 2 Đó là những cảnh sắc thiên nhiên bình dị , lànhững dạng cỏ, những rặng đào đặc biệt là rừng cây thông ngút ngàn vớimàu xanh bao la trên nền xanh của rừng là những con suối
Yên Sơn chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo Đẹp nhất của thiên nhiên
sa pa là buổi sớm bình minh mùa hè Lúc bấy giờ nắng len tới đốt cháyrừng cây Cách miêu tả của nhà văn rất sinh động thông qua biện phápnghệ thuật nhân hoá ánh nắng mà giống nh con ngời biết len tới đốt cháyrừng cây Câu văn đã gợi ra trứơc mắt ngời đọc cả rừng cây bây giờ tắmtrong ánh vàng của nắng Không gian nh bừng sáng lên phoảng trongkhông gian là những làn gió làm rung tít những ngón tay bằng bạc củacây thông Cả không gian trở lên mát rợi , những cành thông lấp lánhtrong nắng Cảnh sắc thiên nhiên sa pa rực rỡ sắc màu đẹp nh một bức
Trang 17tranh ánh nắng vàng còn xua những làn mây làm cho mây cuộn tròn lạithành từng cục , lăn lên các vòm là ớt sơng luồn cả vào vào gầm xe Câuvăn đã gợi ra nét đẹp rất riêng của Sa Pa Đó là địa thế của Sa Pa rất cao Những vòm cây và con đờng của Sa Pa nh hoà kết với vũ trụ , mây mù baophủ Bây giờ ánh nắng xua đi những đám mây mù đã tạo nên một vẻ đẹphuyền ảo thơ mộng Qua đó ta thấy đợc tình yêu thiên nhiên , sự gắn bóvới thiên nhiên Sa Pa của nhà văn Nhng chủ yêu nhất tác phẩm “Lặng lẽ
sa pa ”đã đi vào ngợi ca vẻ đẹp của con ngời lao động Đó là những conngời cứ lặng thầm say mê làm việc để cống hiến sức mình dựng xây cuộc
đời Phải chăng đó là hình ảnh ông kĩ s ở vờn rau Sa Pa là anh cán bộnghiên cứu bản đồ sét Đặc biệt là anh thanh niên 27 tuổi làm công tác khítợng kiêm vật lý địa cầu Dù họ làm những công việc khác , nơi làm việccũng khác nhng họ đều giống nhau ở ý thức trách nhiệm ở niềm đam mêcông việc Chẳng thế mà ông kỹ s ở vờn rau cứ nặng lẽ ngồi từ ngày nàysang ngày khác để thụ phấn cho hoa su hào rồi ông đã chủ động làm thaycông việc cho ong Cần mẫn giống nh ong để lai tạo ra giống su hào củ tohơn ăn ngọt hơn Cũng giống nh ông kĩ s ,anh cán bộ nghiên cứu bản đồsét suốt 11 năm ròng không hề xa cơ quan , quên cả hạnh phúc riêng vớiniềm mong muốn nghiên cứu lập ra bản đồ sét cho riêng nớc ta Tiêu biểunhất là ngời thanh niên anh thanh niên hiện lên trong tác phẩm mà ngời
đọc cảm nhận đợc đó là ngời thanh niên 27 tuổi trẻ trung , sôi nổi , làmcông tác khí tợng kiêm vật lý địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 m bốn
bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạng lẽo Từ đó ta có thể thấy rõ điều kiệnsống và làm việc của anh rất khó khăn Anh phải đối mặt với thiên nhiênkhắc nghiệt đó là cảnh giá rét thấu xơng , ma to, bão tuyết Mặt khác việc
đo gió tính ma , tính nắng của anh đòi hỏi sự chính xác cao độ Chỉ cầnsai sót một chút là gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với rất nhiêù ngời.Thế nhng khó khăn lớn nhất đối với ngời thanh niên 27 tuổi là sự cô đơnvắng vẻ , quanh năm xuốt tháng chỉ có một mình quanh quẩn với mấychiếc máy Có độ thèm ngời quá anh phải xuống núi lấy cây gỗ chắnngang đờng để đợc trò chuyện Nhng vợt lên trên tất cả những khó khăn
đó là niềm say mê công việc là ý thức trách nhiệm cao với công việc anh
đang làm Suốt 4 năm ròng anh cha 1 lần anh bỏ công việc vẫn dự báothời tiết chính xác để nhân dân chủ động trong sản xuất và chiến đấu Cónhững hôm giá rét thấu xơng , ma gió, bão tuyết anh vẫn làm việc đúnggiờ Cứ 1 giờ sáng là tung chăn vùng dậy để đo gió tính ma Bởi đối vớianh công việc là ngời bạn là niềm vui, là lẽ sống của cuộc đời .Anh đãtừng tâm sự với ông hoạ sĩ “ Công việc của cháu gian khổ là thế đấy nhngnếu cất nó đi thì cháu buồn đến chết mất ”.Anh đã tng so sánh mình vớinhững ngôi sao toả sáng làm đẹp cho bầu trời đêm thì anh cũng hết sứcmình để làm việc, đóng góp công sức để làm giầu cho tổ quốc Bởi thế màtâm hồn anh tràn ngập niềm vui , hạnh phúc khi thấy việc phát hiện ranhững đám mây khô của mình để bộ đội tâ hạ đợc máy bay chủ lực của
mỹ .Từ đó anh lại càng quan tâm gắn bó say mê với công việc củamình Ngời đọc đều cảm nhận đợc ở anh một lý tởng sống và tình cảm caocả Đó chính là ớc mong làm giầu cho tổ quốc Phải chăng đó là tình yêunớc , yêu chủ nghĩa xã hội
Mặt khác nhà văn còn muốn nói tới mối quan hệ tốt đẹp giữa
con ngời với nhau Nét đẹp của ngời này đã khơi gợi toả sáng cho ngờikia cùng hớng cho nhau tới những điều tốt đẹp Điều đó đợc thể hiện rõkhi nghe anh thanh niên nói về công việc về suy nghĩ của anh ông hoạ
sỹ càng thấy mình yêu thêm cuộc sống càng thấy rõ trách nhiệm cầm bútcủa mình , ngợi ca cái đeph của con ngời , của cuộc sống Đặc biệt đối vớicô gái anh thanh niên đã giuý cô hiểu rõ nghĩa của con đờng mà cô đang
Trang 18đi tới Thấy việc nhận công tác ở Lào Cai của mình là hoàn toàn đúng.Cảm xúc bàng hoàng của cô chính là sự đồng điệu của tâm hồn , sự bừngsáng của lý tởng Trong cô lúc này đang bừng lên những ớc mơ tơi đẹp ,khát khao đợc cống hiến công sức của mình , dựng xây cuộc đời tơi đẹphơn Đồng thời ta còn thấy ngôn ngữ tác phẩm rất giầu chất thơ , giọngvăn êm dịu , nhẹ nhàng Hình ảnh của cuộc sống của con ngời hiện lên rất
đẹp Chính những đặc điểm đó đã tạo lên chất thơ trong tác phẩm
Truyện ngẵn “Lặng lẽ Sa Pa ”mang dáng dấp một bài thơ Chất thơbàng bạc trong toàn truyện Tác phẩm là một bài thơ về thiên nhiên , về vẻ
đẹp của tâm hồn con ngời Nói đợc những điều cao đẹp trong cuộc sốngtác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa ”đã in mãi trong tâm trí bạn đọc
4: Củng cố : GV hệ thống bài
Lập dàn ý cho đề văn sau: Văn bản làng :Nhận xét về Làng có ý kiến
cho rằng “Có thể nói rằng linh hồn của truyện là ông Hai Kim Lân đã đavào văn học một bức chân dung sống động mang một vẻ đẹp riêng củangời nông dân Việt Nam trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến
” Bằng sự hiểu biết của em về tác phẩm “làng’ hãy phân tích làm rõ
Rèn kĩ năng làm văn nghị luân về một đoạn thơ, bài thơ.
Giáo dục ý thức học tập tự giác tích cực
B Chuẩn bị: câu hỏi ôn tập
-Bố cục mạch lạc, luận điểm rõ ràng, luận cứ xác thực…
3 Các bớc làm bài:
- Tìm hiểu đề
- Tìm ý, lập dàn ý
- Dựng đoạn ,viết bài
- Đọc lại và sửa chữa
4 Dàn ý: ( SGK)
II Bài tập
1 Đề bài:
Trang 19Cảm nhận của em về hai khổ thơ sau:
“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mơi
Dù là khi tóc bạc…”
( Thanh Hải- Mùa xuân nho nhỏ)
II Tìm hiểu đề:
1 Kiểu bài: Nghị luận về một đoạn thơ
2 Nội dung: Nêu cảm nhận, hiểu biết của mình về nội dung và nghệthuật của đoạn thơ
- Nội dung: Ước nguyện đợc sống đẹp có ích cho đời, đợc thể hiệnmột cách giản dị và khiêm nhờng
- Nghệ thuật: Hình ảnh thơ đẹp, giàu ý nghĩa
3 T liệu: Đoạn thơ, bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
III Dàn bài:
1 Mở bài:
- Giới thiệu tác giả Thanh Hải, bài thơ Mùa xuân nho nhỏ, hoàncảnh sáng tác, vị trí đoạn trích
- Nội dung nghệ thuật chính của đoạn thơ
- Cảm nhận riêng của bản thân về đoạn thơ
2 Thân bài: Có thể trình bày theo nhiều cách, song cần nêu bật đợcnhững ý sau:
* Từ mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nớc, nhà thơ có khátvọng thiết tha, làm một mùa xuân nho nhỏ dâng cho đời
- Ước nguyện đợc sống đẹp có ích cho đời
- Ước nguyện ấy đợc thể hiện một cách giản dị và khiêm nhờng
Dù là tuổi đôi mơi
Dù là khi tóc bạc ”