Nhan Nguyen Binh Khiem

Nhận dại về mình, nhường khôn cho người; xa lánh danh lợi, sống hòa nhâp với thiên nhiên... c/ Hai câu luận:[r]

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 -1585)

Quê ở làng Trung Am, nay thuộc xã Lí Học, huyện Vĩnh Bảo, ngoại thành Hải Phòng

Đỗ Trạng nguyên (1535) làm quan dưới triều Mạc

Là nhà thơ lớn của dân tộc

Tập thơ chữ Hán:

Bạch Vân am thi tập Tập thơ chữ Nôm:

Bạch Vân quốc ngữ thi

Xuất xứ: Bạch Vân quốc ngữ thi

Thể loại: Thất ngôn bát

cú Đường luật

Bố cục: đề - thực luận - kết

Một mai một cuốc một cần câu

Thơ thẩn dù ai vui thú nào

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quí tựa chiêm bao

Quan niệm về lối

sống nhàn

Nhàn : đề tài quen thuộc trong

thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm.

 Ý nghĩa :

+ Sống hòa hợp với thiên

nhiên.

+ Giữ cốt cách thanh cao.

+ Coi thường danh lợi.

a/ Hai câu đề:

Một mai một cuốc một cần câu một

Điệp từ: “Một”  Tinh thần

thảnh thơi, ung dung

 Liệt kê dụng cụSự giản

dị

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

 Từ láy: Thơ thẩnSự khoan

thai, tự tại

 Thích lao động, cuộc sống điền viên nơi thôn dã >< thích

danh lợi, cuộc sống bon

chen chốn đô thành

b/ Hai câu thực:

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

Ta đi tìm sự tĩnh tại của thiên

nhiên, sự thanh thản của tâm hồn.

Phép đối:

 Ta dại >< Người khôn

 Vắng vẻ >< Lao xao

b/ Hai câu thực:

Người tìm đến chốn cửa quyền

sang trọng nhiều bon chen danh

lợi

 Khẳng định mạnh mẽ hơn sự lựa

chọn,phương châm sống đúng đắn

b/ Hai câu thực:

• Cách nói đùa vui, ngược nghĩa:

Nhận dại về mình, nhường khôn

cho người; xa lánh danh lợi, sống hòa nhâp với thiên nhiên.

c/ Hai câu luận:

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Bức tranh tứ bình: Thu, đông,

xuân,hạ → cảnh sinh hoạt có đầy

đủ hương vị, màu sắc.

c/ Hai câu luận:

Điệp từ : ăn, tắm, nhịp 4/3

Cuộc sống nhàn đạm bạc, thanh

cao, sinh hoạt giản dị, mùa nào

thức ấy có sẵn trong tự nhiên và

tự mình làm ra.

c/ Hai câu luận:

Thu ăn măng trúc đông ăn giá Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

 Sống hòa hợp với thiên

nhiên, sinh hoạt như bao

người dân quê khác.

d/ Hai câu kết:

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

•Điển tích: cội cây

•Động thái “uống rượu”

 Nhận thức say để mà tỉnh , để

nhận ra lẽ sống

d/ Hai câu kết:

Nhìn xem phú quí tựa chiêm bao

• Điển tích: phú quý

 Nhấn mạnh rõ quyết tâm, bản

lĩnh: Xem đời là giấc mộng,

phú quý tựa chiêm bao.

d/ Hai câu kết:

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quí tựa chiêm bao

 Xem công danh, quyền quí,

của cải chỉ là giấc chiêm bao -

một nhân cách cao cả, một trí tuệ

uyên thâm