slike bài giảng môn ngữ văn 10 - tiết 40 nhàn (nguyễn bỉnh khiêm)

Nghệ thuật Phép liệt kê, sử dụng số từ “một”, các danh từ, điệp ngữ Đối: thơ thẩn – vui thú nào Đại từ phiếm chỉ “Ai” Cuộc sống lao động bình dị, chất phác như một “lão nông tri điền

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐIỆN BIÊN Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử E- learning

****************************************

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 10 – HỌC KỲ I

Giáo viên: Trần Thị Đào Gmail: trandaontmuongcha@gmail.com

TRƯỜNG PTDTNT-THPT MƯỜNG CHÀ – ĐIỆN BIÊN

Trang 2

3 Thái độ : Hiểu đúng quan niệm sống

“Nhàn”của ông, thêm yêu mến, kính trọng

Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Nguyễn Bỉnh Khiêm

Trang 4

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.

Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.

(Hợp tuyển thơ văn Việt nam, tập II).

Trang 5

- Nguyễn Bỉnh Khiêm, Trạng Trình, (1491- 1585), hiệu

là Bạch Vân cư sĩ, quê làng Trung Am (nay thuộc Vĩnh Bảo – Hải Phòng).

- Ông là người có học vấn uyên thâm, tính tình thẳng thắn, cương trực, được suy tôn là Tuyết Giang phu tử (Người thầy sông tuyết).

- Đỗ trạng nguyên năm 1535, làm quan dưới triều nhà Mạc Sau đó cáo quan về ở ẩn, làm nghề dạy học.

Trang 7

Trang 8

Nghệ

thuật

Phép liệt kê, sử dụng số từ “một”, các danh từ, điệp ngữ

Đối: thơ thẩn – vui thú nào

Đại từ phiếm chỉ

“Ai”

Cuộc sống lao động bình dị, chất

phác như một

“lão nông tri

điền”

- Đếm rành rọt từng dụng cụ lao động của nhà

nông

- Sự chuẩn bị chu đáo, cẩn thận

Chỉ những người

có cuộc sống đối lập với ta

Bằng lòng với cuộc sống nhàn tản, thảnh thơi đã lựa chọn

Nhịp thơ 2-2-3 Gợi nhịp điệu đều đặn,

thong thả của cuộc sống

Qua 2 câu đề em

thấy cuộc sống

của Nguyễn Bỉnh

Khiêm nơi thôn

quê hiện lên như

Trang 9

- Nhịp điệu: 2/2/3

- Từ láy “Thơ thẩn” :

- “Dầu ai vui thú nào” :

=>Trạng thái thanh thản, ung dung hòa nhập

vào cuộc sống dân dã, thôn quê và coi thường danh lợi của nhà thơ.

Trang 10

ấy, hòa mình với thiên nhiên

- Cách ngắt nhịp : 4-3

- Nghệ thuật : Liệt kê đan xen

 Nhà thơ đã sống cuộc sống thuần hậu của một lão nông tri điền, chan hòa với thiên nhiên, giữ cốt cách thanh cao và vượt lên trên danh lợi.

Thu : ăn măng trúc Đông : ăn giá

- Sinh hoạt : Xuân : tắm hồ sen

Trang 11

+ Thu : măng trúc.

+ Đông: giá đỗ+ Xuân: tắm hồ sen

+ Hạ: tắm ao

Trang 12

+ Nơi vắng vẻ : nơi tĩnh lặng, nơi thôn quê, dân

dã

2 Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm :

- Nghệ thuật ẩn dụ :

+ Chốn lao xao : chốn quan trường, nơi đô hội,

nơi tranh giành quyền lợi

NHÀN Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đọc văn : tiết 40

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao.

Trang 13

Qua 2 câu thực, quan niệm sống

“nhàn” của nhà thơ được thể hiện như thế nào?

NHÀN: tìm về thiên nhiên để giữ sự thanh cao, trong sạch cho tâm hồn -> tránh xa vòng danh lợi

Trang 14

Khôn dại

(Nguyễn Bỉnh Khiêm )

Ở đời có dại mới nên khôn

Chớ dại ngu si, chớ quá khôn

Khôn được ích mình đừng để dại

Dại thì giữ phận, chớ tranh khôn

Khôn mà hiểm độc là khôn dại

Dại ấy hiền lành, ấy dại khôn

Chớ cậy mình khôn cười kẻ dại

Gặp thời dại cũng hoá nên khôn

(Thơ chữ Nôm, Bài số 94)

Trang 15

Dại khôn (Trần Tế Xương)

Thế sự đua nhau nói dại khôn

Biết ai là dại biết ai khôn ?

Khôn nghề cờ bạc là khôn dại

Dại chốn văn chương ấy dại khôn Này kẻ nên khôn đều có dại

Làm người có dại mới nên khôn Cái khôn ai cũng khôn là thế

Mới biết trần gian kẻ dại khôn

Trang 16

vẻ ”, nơi tĩnh tại của tâm hồn ở chốn đồng quê.

+ Hình ảnh “Uống rượu cội cây” : Thú tiêu dao

của bậc trí thức

2 Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm :

+ Điển tích “Phú quý tựa chiêm bao” : Triết lý

nhân sinh của bậc trí thức

NHÀN Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đọc văn : tiết 40

Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.

Trang 17

Cuộc sống ung dung, tự

tại, thanh cao của

Nguyễn Bỉnh Khiêm gợi

xã hội ngày nay?

Các em rút ra bài học sâu sắc gì cho sự tu dưỡng của bản thân?

Bài tập mở rộng

Trang 19

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch chẳng vàng son Mong manh ao vải hồn muôn trượng Hơn tượng đồng phơi những lối mòn (Tố Hữu)

Trang 20

I ĐỌC TIẾP XÚC VĂN BẢN

III TỔNG KẾT

Trang 21

Từ triết lí sống của nhà thơ Nguyễn Bỉnh

Khiêm, các em có suy nghĩ gì về quan niệm sống nhàn của một bộ phận thanh niên, học sinh trong xã hội ngày nay?

Các em rút ra bài học sâu sắc gì cho sự tu dưỡng của bản thân?

Bài tập mở rộng

Trang 23

Quan niệm về chữ “nhàn” trong bài thơ của tác giả là gì?

Đúng - Click bất cứ nơi đâu để

B) Xa lánh nơi quyền qúy, về nơi tự

nhiên để an dưỡng tinh thầnC) Quay lưng với xã hội để bản thân

được nhàn tản

D) Cả ba ý trên

Trang 24

Quan điểm về “dại “-”khôn” của tác giả xuất phát từ điều gì?

tiếp tục

tiếp tụcKhông đúng - Click bất cứ nơi đâu để tiếp tục

Không đúng - Click bất cứ nơi

A) Tính toán chuyện được – mất

trong vòng danh lợi.

B) Thoát ra ngoài vòng ganh đua

của thói tục.

C) Cả hai ý trên.

Trang 25

Tác giả xem công danh phú quý như thế

Trang 27

1 2

BẠN HIỂU THẾ NÀO ?

?

Trang 28

Quan niệm sống nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm như thế nào ?

TRẢ LỜI

Sống đạm bạc, hòa hợp với thiên nhiên,vượt lên trên danh lợi.

Trang 29

Qua bài thơ NHÀN của Nguyễn Bỉnh Khiêm, bạn cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách của nhà thơ như thế nào ?

TRẢ LỜI

Nhân cách thanh cao, trí tuệ sáng suốt, uyên thâm.

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	3,95 MB