Nhàn - Nguyễn Bình Khiêm

Sự nghiệp văn chương NBK là nhà thơ lớn của dân tộc: +Thơ chữ Hán: Bạch vân am thi tập +Thơ chữ Nôm: Bạch vân am quốc âm thi tập.. Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn người đến chốn

Bài :

Truong THPT Minh Phu To Van Giao vien Truong Van Ngoc

I Tiểu dẫn

1 Tác giả: Nguyễn Bỉnh Khiêm

(1491-1585)

-Quê quán: làng Trung Am-xã Lí

học-Vĩnh Bảo, ngoại thành Hải Phòng -Ông đỗ Trạng Nguyên năm 1535, là

người có học vấn rất uyên thâm.

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm

2 Sự nghiệp văn chương

 NBK là nhà thơ lớn của dân tộc:

+Thơ chữ Hán: Bạch vân am thi tập

+Thơ chữ Nôm: Bạch vân am quốc âm thi tập.

Nội dung thơ mang đậm chất triết lí, giáo huấn ngợi ca chí khí của kẻ sĩ, thú thanh nhàn; đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội.

3 Bài thơ “Nhàn”

 Là bài thơ Nôm trong Bạch Vân

quốc âm thi tập Nhan đề do người đời sau đặt.

Bài thơ: Nhàn-Nguyễn Bỉnh Khiêm

Một mai một cuốc một

cần câu

Vui vẻ dù ai vui thú

nào.

Ta dại ta tìm nơi vắng

vẻ

Người khôn người đến

chốn lao xao

Thu ăn măng trúc đông

ăn giá

Xuân tắm hồ se hạ tắm

ao

Rượu đến cộicây ta sẽ

nhấp

Nhìn xem phú quí tựa

chiêm bao

II Đọc hiểu văn bản

Khiêm

Một mai một cuốc một cần câu Thơ thẩn dù ai vui thú nào

+Danh từ: mai cuốc, cần câu

+Số từ: một

+Nhịp: 2/2/3

⇨ Một tư thế sẵn sàng, chuẩn bị chu

đáo cho cuộc sống chất phác, nguyên

sơ, thuần hậu Thơ thẩn là trạng thái thảnh thơi, không bận tâm tới lối

sống bon chen, chạy đua với danh

lợi

II Đọc hiểu văn bản (tt)

Thu ăn măng trúc đông ăn giá Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

+Thức ăn (măng trúc, giá): quê mùa,

dân dã.

+Sinh hoạt (tắm hồ sen, ao): bình dị,

dân dã.

.

 Cuộc sống sinh hoạt bộc lộ rõ

quan điểm sống “nhàn” của NBK

là hòa hợp với thiên nhiên, phủ

nhận danh lợi để giữ cốt cách

thanh cao

2 Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm

 Những hình ảnh đối lập: Ta dại/

người khôn; tìm nơi vắng vẻ/đến

chốn lao xao Hai cảnh sống khác

nhau: một bên là nơi thanh tĩnh an

nhiên, thảnh thơi, dân dã; một bên là chốn cửa quyền, danh lợi bon chen, sát phạt nhau

 Nghệ thuật đối lập kết hợp với âm

điệu thơ nhẹ nhàng gợi sự thảnh thơi thoải mái trong sự lựa chọn

“lánh đục về trong” Là cách nói vui đùa, ngược nghĩa, dại mà thực chỉ là khôn, còn khôn mà hóa dại.

Rượu đến cội cây ta sẽ uống Nhìn xem phú quí tựa chiêm bao

Xem công danh, quyền quí, của

⇨

cảI chỉ là giấc chiêm bao-một nhân cách cao cả, một trí tuệ uyên thâm.

.

III Ghi nhớ

 Bài thơ như là lời tâm sự thâm

trầm, sâu sắc, khẳng định quan niệm sống nhàn là hòa hợp với

tự nhiên, giữ cốt cách thanh cao, vượt lên trên danh lợi.