Van 7 ky I 2012

Đáp án: Bằng lời văn nhỏ nhẹ, sâu lắng như những dòng nhật kí tâm tình, bài văn đã thể hiện một cách xúc động tấm lòng yêu thương sâu sắc, thiết tha và niềm tin bao la của người mẹ đối v[r]

Ngày soạn : 13/8/2011 Ngày giảng: 15/8/ 7a

16/8/ 7b Tiết 1: Văn bản

- 1 văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của 1 người mẹ

- Phân tích 1 số chi tiết tiểu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm trướcngày khai trường đầu tiên của con

- về một ngày mai tốt đẹp cho con Để hiểu rõ tấm lòng của những người mẹ trongđêm trước ngày khai trường để vào lớp một cho con Tiết học hôm nay chúng ta sẽcùng tìm hiểu văn bản: "Cổng trường mở ra" của Lý Lan

b Bài mới:

? Văn bản " Cổng trường mở

ra" Do tác giả nào viết? Đăng

trên báo nào? Vào thời gian

? ở lớp 6 các em đã học các văn

bản nhật dụng nào?

? Có thể xếp văn bản "Cổng

trường mở ra" vào loại văn bản

nhật dụng được không? Vì sao?

? Dựa vào trình tự mạch cảm

xúc của người mẹ trong văn bản

em hãy tìm bố cục của văn bản?

Cho biết nội dung của từng

? Vào đêm trước ngày khai

trường của con mẹ như thế nào?

sử dụng các loại phương thức biểu đạt

b Bố cục:

- 3 phần:

+ P1: Từ đầu đến "trong ngày đầu năm học"

ND: Tâm trạng của người mẹ khi nhìn con ngủ vàođêm trước ngày khai trường

+ P2: tiếp đến " Mẹ vừa bước vào"

ND: Tâm trạng của người mẹ khi nhớ lại ngày đầutiên mẹ đi học

II Tìm hiểu văn bản

1 Tâm trạng của người mẹ khi nhìn con ngủ vào đêm trước ngày khai trường:(8')

- Vào đêm truớc ngày khai trường mẹ không ngủđược

- Câu 3+ 4 đoạn văn 1

? Qua đó ta thấy người mẹ cảm

nhận được tâm trạng người con

khi đi vào giấc ngủ ra sao?

? Nhìn con ngủ mẹ suy nghĩ gì

về con?

? Tại sao mẹ lại nhận xét con là

đứa tre nhạy cảm? Những câu

văn nào cho ta thấy rõ điều đó?

? Mẹ có những hành động nào

chăm sóc giấc ngủ cho con?

? Mẹ còn có những suy nghĩ về

việc làm của con hôm nay so

với ngày trước? (Hôm nay con

có hành động nào khác so với

trước?)

? Theo em đằng sau câu nói:

"Ngày mai đi học con là cậu

học sinh lớp một rồi " Người

mẹ còn muốn nói với con điều

- Mẹ đắp mền, buông mùng, ém góc cẩn thận.G/V: Giải nghĩa:

+ Mền: Chăn( Từ địa phương)+ Mùng: màn( Từ địa phương)+ ém góc: Dắt màn xuống các gọc chiếu( Từ địaphương)

- Trước con thường bày đồ chơi ra khắp nhà và đếnkhi con đi ngủ mẹ thường phải dọn dẹp lại Hômnay con đã làm được việc đó giúp mẹ từ chiều Conhăng hái tranh với mẹ, con hành động như mộtngười đã lớn

- Mẹ nói: Ngày mai con đã là

Người mẹ muốn nói với con : Con đã lớn rồi hãy tỏ

ra mình là một người lớn

Quan sát đoạn văn: " Mẹ

thường nhân lúc trong ngày

đầu năm học" Hãy tìm những

chi tiết thể hiện rõ nét tâm trạng

của người mẹ?

? Tại sao lên giường mà mẹ vẫn

trằn trọc? Như vậy khác với

tâm trạng nhẹ nhàng, thanh thản

vô tư của con ngưòi mẹ lại

mang tâm trạng như thế nào?

? Có ý kiến cho rằng mẹ không

ngủ được không chỉ vì lo lắng

cho con mà còn vì mẹ nhớ lại kí

ức năm xưa khi vào lớp 1 ý

kiến của em như thế nào?

Tâm trạng của mẹ khi nhớ lại

ngày đầu tiên mẹ đi học như thế

nào ta sang phần 2

? Mẹ nhớ những kỉ niệm nào về

thời thơ ấu của mình khi được

đến trường?

? Tại sao mẹ lại muốn ghi vào

lòng con về cái ngày " hôm nay

tôi đi học " ấy?

? Chú ý câu văn: " Để rồi biết

ngày nào đó trong đời xao

xuyến" Nhận xét cách dùng từ

trong câu văn này?Tác dụng?

- Đó là tiếng nói yêu thương, là lời khích lệ củangười mẹ hiền giúp cậu bé 7 tuổi tự vươn mình lớnlên về mặt tâm hồn

- Mẹ không tập trung vào việc gì cả

- Mẹ đi xem lại những thứ đã chuẩn bị lại cho con

- Mẹ lên giường và trằn trọc

- Mẹ tin là con sẽ không bỡ ngỡ

=> Mẹ thao thức không ngủ, hồi hộp, lo lắngnhưng tin tưởng vào con

- Tác giả dùng một loạt từ láy: Rạo rực, băngkhuâng, xao xuyến

- Tác dụng: Gợi tả cảm xúc của mẹ và cả đứa con

? Người mẹ mang tâm trạng

như thế nào khi nhớ về ngày

đầu tiên mình đi học?

? Từ nỗi nhớ về kỉ niệm xưa

của mình người mẹ nghĩ đến

một ngày khai trường ở đâu?

?ở nước Nhật ngày khai trường

được coi trọng như thế nào?

? Tìm trong đoạn văn này, câu

văn nào nói lên tầm quan trọng

của nhà trường đối với thế hệ

? Như vậy tác giả đã khẳng

định vai trò của nhà trường đối

với mỗi con người như thế nào?

? Trong cái đêm không ngủ

được, người mẹ còn nghĩ gì đến

ngày mai khi đưa con đến

trường?

? Em có suy nghĩ gì về câu nói

trong ngày đầu tiên đến trường Cảm xúc thật mãnhliệt, thiết tha Nỗi nhớ bà ngoại tình thương con,nỗi niềm về thời thơ ấu những cảm xúc ấy cứ trỗidậy, dâng trào và đan xen trong lòng mẹ Tâmtrạng đẹp về tình mẫu tử đã được tác giả diễn tảmột cách nhẹ nhàng tinh tế mà thấm thía

=> Mẹ bâng khuâng xao xuyến khi nhớ về kỉ niệmxưa của mình

3 Cảm nghĩ của mẹ về ngày khia trường ở nước Nhật và suy nghĩ của mẹ về ngày mai:(6')

- Ngày khai trường là ngày lễ của toàn xã hội

- Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục

- Câu thành ngữ này có ý nghĩa là : sai lầm rất nhỏnhưng hậu quả rất lớn

- Không được phép sai lầm trong giáo dục vì giáodục quyết định tương lai của đất nước

=> Nhà trường có vai trò to lớn và quan trọngtrong cuộc sống của mõi con người

G/V: Liên hệ thực tế

- Mẹ sẽ đưa con đến trường, mẹ cầm tay con và dắtcon qua cánh cổng, rồi buông tay ra

cuối cùng trong văn bản của

người mẹ: " Đi đi con, hãy can

đảm lên "

? Đến bây giờ khi học lớp 7 em

hiểu thế giới kì diệu là thế giới

- Cử chỉ ấy vừa yêu thương, trìu mến vừa thể hiện

sự tin tưởng của mẹ đối với con

- Đây là câu văn hay nhất trong văn bản Mẹ tintưởng và khích lệ con:" Can đảm lên" đi lên phíatrước cùng bạn bè trang lứa Như con chim non raràng , rồi tổ chuyền cành tung cánh bay vào bầutrời bao la, đứa con của mẹ bước qua cổng trường

là bước vào một thế giới kì diệu Từ mái ấm giađình, tuỏi thơ được cắp sách đi học đến với máitrường thân yêu Lớp mới, trường mới, thầy cô mớiđược chăm sóc học hành sẽ khôn lớn được mởrộng trí thức

=> Trường học là thế giới kì diệu của tuổi thơ

- Là cả tuổi thơ của mỗi con ngưòi

- Là thế giới tri thức của nhân loại tích lũy hàngngàn năm

- Là những kỉ niệm vui buồn

d Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập ở nhà: (2')

- Nắm chắc nội dung và nghệ thuật của văn bản

- Chuẩn bị văn bản: Mẹ tôi theo câu hỏi sách giáo khoa

Ngày soạn: 13/8/2011 Ngày giảng: 16 / 8 Dạy lớp 7a

18/8 Dạy lớp 7b

- Sơ giản về tác giả Ét- môn – đô đơ – A-mi-xi.

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi conmắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếpqua hình thức một bức thư

b Về kỹ năng:

- Đọc-hiểu 1 văn bản viết dưới hình thức 1 bức thư

- Phân tích 1 số chi tiết lien quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người

mẹ nhắc đến trong bức thư

c Về thái độ: Giáo dục dục sinh lòng yêu kính cha mẹ.

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

a Giáo viên: Nghiên cứu nội dung bài Soạn giáo án

b Học sinh: Học bài cũ Soạn bài theo câu hỏi SGK

3 Tiến trình bài dạy

a Kiểm tra bài cũ:(5')

Câu hỏi: Hãy khái quát giá trị nghệ thuật đặc sắc và nội dung chính của văn bản:

"Cổng trường mở ra"?

Đáp án: Bằng lời văn nhỏ nhẹ, sâu lắng như những dòng nhật kí tâm tình, bài văn

đã thể hiện một cách xúc động tấm lòng yêu thương sâu sắc, thiết tha và niềm tin bao

la của người mẹ đối với con đồng thời nói lên vai trò to lớn của nhà trường đối vớicuộc sống của mỗi người

* Đặt vấn đề (1') Từ nhỏ đến giờ đã bao giờ các em phạm lỗi với mẹ chưa?

Đó là lỗi như thế nào? Sau khi phạm lỗi em có suy nghĩ gì?

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó Chỉđến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản " Mẹ tôi" sẽ cho ta có mộtbài học như thế

? Em hiểu gì về tác giả?

? Hãy kể tên một số tác phẩm

chính của ông?

? Hãy giải thích các từ: Lễ độ,

trưởng thành, hối hận, lương tâm,

vong ân bội nghĩa?

- Nêu yêu cầu đọc

G/V đọc trước

- Hướng dẫn hs tìm hiểu 1 số từ

khó trong bài

Văn bản"Mẹ tôi" là trang nhật kí

được En ri cô viết vào ngày thứ 5,

? Hãy cho biết En ri cô đã giới

- Et-môn-đô đơ A-mi-xi( 1846-1908) là nhà vănIta li a(ý)

+ Phần 2: Còn lại

ND: Bức thư của ngưòi cha viết cho En ri cô

- Biểu hiện tâm trạng người cha trước lỗi lầmcủa con

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

II Phân tích :

1 Phần đầu trang nhật kí của En ri cô:(5')

thiệu bức thư của bố như thế nào?

? Em hiểu như thế nào là lễ độ?

? Em hiểu như thế nào là Cảnh

cáo?

? Cảm xúc của En ri cô khi đọc

bức thư của bố như thế nào?

?Như vậy ở phần đầu trang nhật

? ở phần đầu của bức thư bằng lời

lẽ của mình người cha nhắc lại En

ri cô nhớ lại hình ảnh của ai?

? Hình ảnh người mẹ của En ri cô

hiện lên qua những chi tiết nào

trong đọan văn?( Người bố nhắc

En ri cô nhớ lại kỉ niệm nào về

=> En ri cô hối hận về hành vi của mình

2 Bức thư của người cha viết cho En ri cô:

- Có thể đi ăn xin để nuôi con

- Có thể hy sinh tính mạng để cứu sống con

? Qua những chi tiết trên em thấy

mẹ của En ri cô là người như thế

nào?

?Cảm xúc của cha được bộc lộ rõ

nhất qua câu văn nào khi thấy En

ri cô hỗn láo với mẹ?

? Vì sao bố lại cảm thấy như vậy?

? Có ý kiến cho rằng sự hỗn láo

của con không chỉ như nhát dao

đâm vào trái tim yêu thương của

cha, mà nó còn làm tan nát trái

tim người mẹ có đồng ý không?

? Nếu em là bạn của En ri cô em

sẽ nói gì với bạn về việc này?

? Từ những cảm xúc của mình khi

thýâ con hỗn láo với mẹ cha của

En ri cô khuyên bạn nghĩ kĩ điều

gì?

? Nếu mất mẹ con sẽ phải chịu

buồn khổ như thế nào?

G/V: Mồ côi mẹ là nỗi đau khổ

lớn nhất của con ngưòi không

bao giờ được nghe tiếng nói dịu

hiền, cử chỉ thân thương của mẹ

? Tại sao người cha lại nói với En

b Những lời nhắn nhủ của người cha:(7')

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vàotim bố vậy

- Vì cha vô cùng yêu quý mẹ, vô cùng yêu quýcon cha hết sức đau lòng thất vọng vô cùngtrước sự thiếu lễ độ của đứa con hư, đứa con ấy

đã phản lại tình yêu thương của cha mẹ

- Thái độ hỗn láo của con không những làm chocha đau lòng mà nó còn làm tan nát lòng mẹ.Bời trái tim của ngưòi mẹ chỉ có chỗ cho tìnhyêu thương con nên nó sẽ đau gấp bội phầntrước thái độ hỗn láo của con

- Không được hỗn láo với mẹ và hãy xin mẹ thathứ cho lỗi lầm của mình

- Người cha khuyên: Trong đời con có thể trảiqua nhữg ngày buồn thảm, nhưng ngày buồnthảm nhất tất sẽ là ngày con mất mẹ

- Dù có khôn lớn, khỏe mạnh không đựoc chởche sẽ cay đắng nhớ nững lúc đã làm cho mẹđau lòng như bị khổ hình

- Vì những đứa con hư đốn không thể xứngđáng với hình ảnh dịu dàng, hiền hậu của mẹ vàngưòi cha muốn cảnh tỉnh những người con bội

? Ngưòi cha khuyên En ri cô phải

ghi nhớ diều gì?

? Em hiểu như thế nào về tình

căm thiêng liêng trong lời nhắn

nhủ đó của ngưòi cha?

? Em có nhận xét gì về lời khuyên

của người cha đối với En ri cô?

? Em hiểu gì về người cha từ

những lời khuyên này?

? Hãy tìm những từ ngữ, chi tiết

thể hiện thái độ của ngưòi cha ở

đoạn này?

? Trong những lời nói đó, giọng

điệu của ngưòi cha có gì đặc biệt?

?Em hiểu như thế nào về lời

khuyên của cha:"Con phải xin lỗi

- Là người vô cùng yêu quý tình cảm gia đình

Là ngưòi biết tôn thờ tình cảm thiêng liêngkhông bao giờ làm điều xấu để khỏi phải xấu

- Con phải xin lỗi mẹ

- Hãy cầu xin mẹ hôn con

- Thà rằng bố không có con còn hơn thấy conbội bạc với mẹ

- Vừa dứt khoát như ra lệnh, vừa mềm mại nhưkhuyên nhủ

- Ngưòi cha muốn con thành thật Con xin lỗi

mẹ vì sự hối lỗi trong lòng , vì thương mẹ chứkhông phải vì nỗi khiếp sợ ai

- Hết lòng yêu thương con , luôn quý trọng sự

Em thấy bố của En ri cô là ngưòi

như thế nào?

? Như vậy thái độ của ngưòi cha

trước lỗi lầm của con được thể

tử tế, căm ghét thói bội bạc

=> Thái độ rất nghiêm khắc, kiên quyết trongviệc giáo dục con

- H/S: Tự trình bày

III.Tổng kết:(5')

- Hình thức viết thư, lời văn thiết tha trìu mến

- Tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tìnhcảm thiêng kiêng hơn cả Những đứa con không

có quyến hư đốn chà đạp lên tình cảm đó

c.Củng cố, luyện tập(5’)

Tìm những câu ca dao bài hát nói về tình cảm của cha mẹ dành cho con cái?

d Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập ở nhà:(2')

- Nắm chắc nội dung và nghệ thuật của văn bản

- Đọc diễn cảm, tóm tắt nội dung chính của văn bản

- Chuẩn bị : Cuộc chia tay của những con búp bê

- Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Hiểu được ý nghĩa của các lọai từ ghép

b Kỹ năng

- Nhận diện các loại từ ghép, mở rộng hệ thống hóa vồn từ.

- Sử dụng từ: dung từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cụ thể, dung từ ghép chính phụkhi cần diễn đạt cái khái quát

cThái độ

- Có thái độ sử dụng từ ghép dúng hoàn cảnh giao tiếp

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

a Giáo viên:Nghiên cứu nội dung bài Soạn giáo án.

b.Học sinh: Đọc trước bài mới.

3 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ Không

* Đặt vấn đề (1’)

Bằng kiến thức đã học ở tiểu học và ở lớp 6 hãy nhắc lại khái niệm về từ ghép?

Từ ghép có mấy loại? Mỗi loại đó có những đặc điểm như thế nào về cấu tạo và ýnghĩa? Tiết học hôm nay sẽ giúp các em hiểu về vấn đề này

b.Bài mới.

G/V: Treo bảng phụ

? Hãy chú ý đến 2 từ cô giáo gạch

chân và cho biết các từ này thuộc từ

loại nào?( Xét về mặt cấu tạo)

? Em hãy giải nghĩa từ bà ngoại?

? Nghĩa của từ bà ngoại khác với

nghĩa của từ bà nội ở chỗ nào?

? Hai từ bà nội và bà ngoại có

chung nhau nét nghĩa nào?

? Với nghĩa của hai từ ghép trên

được phân biệt rõ là nhờ vào tiếng

nào?

? Như vậy các tiếng “ nội “ và tiếng

“ ngoại” có tác dụng gì trong các từ

trên?

? Nếu phân thành tiếng chính, tiếng

phụ em sẽ phân đâu là tiếng chính

- Bà nội: Người đàn bà sinh ra bố của mình

- Hai từ bà ngoại và từ bà nội có chung nhaunét nghĩa : Bà

- Tiếng “ Nội” và tiếng “ Ngoại”

đâu là tiếng phụ trong hai từ ghép

trên?

?Tương tự như vậy, em hãy chỉ ra

đâu là tiếng chính đâu là tiếng phụ

trong hai từ ghép thơm phức và

thơm ngát?

? Nếu ta đổi vị trí của các tiếng

trong các từ ghép trên có được

phải là từ ghép không? Vì sao?

? Quan hệ giữa các tiếng trong từ

này là quan hệ như thế nào?

? Thế nào là quan hệ bình đẳng?

? Nếu đổi vị trí các tiếng trong các

từ ghép trên thì ý nghĩa của chúng

có thay đổi không?

Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

- Không Vì nếu ta đổi vị trí của các tiếngtrong từ ghép đó thì từ đó sẽ không có nghĩa

=> Từ ghép gồm một tiếng chính, một tiếngphụ, tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếngchính( Gọi đó là từ ghép chính phụ)

hiểu thế nào là từ ghép đẳng lập?

? Qua phân tích 2 ví dụ trên thì em

thấy từ ghép gồm có mấy loại? Đó

là những loại nào?

?Hãy phân biệt sự khác nhau giữa 2

loại từ ghép?

? Hãy so sánh nghĩa của từ “ Bà

ngoại” với nghĩa của từ “ Bà”, nghĩa

của từ “ Thơm phức” với nghĩa của

từ “thơm”?Nêu nhận xét của em?

? Hãy so sánh nghĩa của từ “quần

áo” với nghĩa của tiếng “quần”,

“áo” Em thấy có gì khác?

=>Từ ghép có các tiếng bình đẳng về mặt ngữpháp (Gọi là từ ghép đẳng lập)

cụ thể hơn

- Bút: Bút chì, bút máy, bút vẽ…

=>Từ ghép chính phụ mang tính chất phânnghĩa Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơnnghĩa của tiếng chính

* Ví dụ 2:

- Quần: Đồ mặc từ bụng trở xuống, có haiống…

- áo: đồ mặc che thân từ vai trở xuống

- Quần áo: đồ mặc nói chung

khác nhau như thế nào?

? Điền vào chôc trống tiếng để tạo

thành từ ghép chính phụ?

(Chia nhóm làm theo bảng nhóm)

? Điền thêm tiếng vào sau các tiếng

dưới đây để tạo từ ghép đẳng lập?

? Tại sao có thể nói một cuốn sách,

một cuốn vở mà lại không thể nói :

Một cuốn sách vở?

- Đọc yêu cầu bài tập

Như vậy quần áo mang nghĩa khái quát hơn

H/S: Đọc ghi nhớ

* Ghi nhớ: SGK T14

III Luyện tập:( 13’) 1.Bài tập 1

H/S: lên điền vào bảng phụ.( Theo mẫu SGK)– Từ ghép chính phụ:Xanh ngắt, nhà máy, nhà

ăn, cười nụ, lâu đời

-Từ ghép đẳng lập: Suy nghĩ,cây cỏ, ẩm ướt,đầu đuôi

2 Bài 2:

- Bút máy, ăn cơm

- Thước đo độ, trắng xoá

- Mưa phùn, vui mắt

- Làm cỏ, nhát dao(Búa)

3 Bài 3:

- Núi non, núi sông

- Ham muốn, ham thích

- Xinh tươi, xinh đẹp

- Mặt mũi

- Tươi đẹp, tươi tỉnh

4 Bài 4:

G/V: Hướng dẫn H/S tra từ điển để

tìm nghĩa của các từ

- Đọc yêu cầu bài tập 5

? So sánh nghiã của từ ghép mát

tay, nóng lòng, gang thép, tay chân

với nhưng nghĩa của những tiếng

vở là từ ghép đẳng lập có nghiã tổng hợp chỉchung cả loaị nên không thể nói một cuốnsách vở

+ Tay: là bộ phận của cơ thể con người

Nghĩa: thấy êm dịu khi để tay vào

-Nóng lòng:

+ Nóng: Có nhiệt độ cao hơn của cơ thẻ conngưòi, gây cảm giác khó chịu hoặc khoankhoái

+ Lòng: Toàn thể những bộ phận chứa trongbụng

Nghĩa: Nóng ruột cảm thấy khó chịu khi phảichờ lâu

c.Củng cố luyên tập(2’)

-Học sinh ,ătc câu với một số từ ghép

d Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập ở nhà: ( 2’)

- Nắm chắc nội dung bài học

- Làm các phần bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài từ láy

- Tiết sau : Liên kết trong văn bản

Ngày soạn: 16/8/2011 Ngày giảng: 19 /8 Dạy lớp 7a, 7b

Tiết 4 Tập làm văn

Liên kết trong văn bản

1 Mục tiêu :

a.Kiến thức

- Khái niệm lien kết trong văn bản

- Yêu cầu về lien kết trong văn bản

b.Kỹ năng

- Nhạn biết và phân tích tính lien kết của các văn bản

- Viết các đoạn văn , bài văn có tính lien kết

c.Thái độ

-yêu thích bộ môn văn

2 Chuẩn bị Của giáo viên và học sinh:

a Giáo viên: Đọc trước bài Soạn giáo án

b Học sinh: Chuản bị bài theo câu hỏi trong SGK

2 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ:( 5’)

- Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

liên kết Vậy liên kết văn bản là gì và có những phương tiện liên kết nào? Tiết họchômg nay ta cùng đi tìm hiểu

b Bài mới:

G/ V: Treo bảng phụ

? Theo em nếu bố của En- ri -cô

chỉ viết mấy câu trên thì En ri cô

có thể hiểu điều bố muốn nói với

mình không?

? Chúng ta đều biết rằng văn bản

sẽ không thể hiểu được rõ khi các

câu văn sai ngữ pháp Vậy trường

hợp này có phải như thế không?

? Văn bản cũng sẽ không hiểu rõ

nội dung khi ý nghiã của mỗi câu

văn không thật chính xác rõ ràng

Trong trường hợp này có phải

như thế không?

?Vậy thì vì lí do gì mà En – ri- cô

sẽ không hiểu được ý của bố nếu

bố chỉ viết mấy câu văn trên mà

thôi?

? Như vậy muốn cho đoạn văn

trên có thể hiểu được thì ta phải

làm gì?

? Đọc thầm lại văn bản “Mẹ tôi”

và cho biết vì sao văn bản “Mẹ

tôi” có nghĩa rễ hiểu hơn nhiều so

với đoạn văn trên?

I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản:

1 Tính liên kết của văn bả n : (11’)

*Đoạn văn SGKT 11

- H/Sđọc

- Nếu bố của En - ri - cô chỉ viết có mấy câu nhưvậy thì En - ri - cô sẽ không thể hiểu được nộidung mà bố muốn nói

- Không Vì mỗi câu văn đã được viết rất đúngngữ pháp

- Không Vì mỗi câu văn đều diễn đạt một ý trọnvẹn, dùng từ chính xác, rõ ràng, rành mạch

- Nội dung giữa các câu trong đoạn văn còn rờirạc, chưa thật sự nói liền nhau, chưa thật sự logic, không gắn bó với nhau nên không hiểu rõđựơc

- Muốn hiểu được thì phải liên kết các nội dungcác câu văn lại với nhau

- Văn bản “Mẹ tôi” có sự liên kết, lo gic, chặtchẽ

? Như vậy có thể thấy liên kết có

vai trò như thế nào trong văn bản?

G/V: Nếu chỉ có những câu văn

chính xác, rõ ràng, đúng ngữ pháp

thì vẫn chưa đảm bảo sẽ làm nên

văn bản Cũng như chỉ có trăm

đốt tre vẫn chưa đảm bảo sẽ có

một cây tre Muốn vậy các đốt tre

phải được nối liền với nhau.Tương

tự như thế không htể có văn bản

nếu các câu, các đoạn không nối

với nhau Đấy chính là liên kết

G/V: Đọc và sửa chữa

? Đọc kĩ đoạn văn 1 văn cho biết

do thiếu ý gì mà nó trở nên khó

hiểu?

? Dựa vào văn bản”Mẹ tôi” em

hãy thêm một số câu và sắp xếp

lại các câu đó để cho đoạn văn dễ

hiểu hơn?

? Như vậy muốn đoạn văn thống

nhất, gắn bó ta phải làm gì?

? Đọc lại đoạn văn đầu tiên ở

“Cổng trường mở ra”T5 Theo em

so với đoạn văn làm ví dụ ở T18

thì đoạn văn nào dễ hiểu hơn? Vì

sao?

? Nội dung giữa câu 2 và câu 3 ở

đoạn văn b có sự liên kết chưa?

- Câu 2 và câu3 chưa liên kết với nhau Vì ở câu

3 dùng từ “ đứa trẻ” không thống nhất, không logíc với câu 2

? Như vậy ngoài sự liên kết về

nội dung ý nghĩa thì văn bản cần

phải có sự liên kết về mặt nào

nữa?

? Liên kết về hình thức ngôn ngữ

thì ta thường phải sử dụng những

phương tiên nào để liên kết?

? Liên kết có vai trò gì trong văn

bản? Để văn bản có tính liên kết,

người nói, người viết phải làm gì?

? Sắp xếp những câu văn thơ một

- Về phương diện hình thức ngôn ngữ

=>Phải biết kết nối các câu, các đoạn đó bằngnhững phương tiện ngôn ngữ (từ, câu…) thíchhợp

*Ghi nhớ: SGK T18H/S: đọc ghi nhớ

III.Luyện tập: (12’) 1.Bài tập 1 :

- Sắp xếp theo thứ tự sau: Từ câu 1, 4, 2, 5, 3

HS thảo luận làm bài tập 4

- Hai câu văn nếu tách khỏi các câu khác thì có vẻ như rời rạc, câu trước chỉ nói về

mẹ, câu sau chỉ nói về con Nhưng đoạn văn không chỉ có 2 câu đó mà còn có câu thứ 3 đứng tiếp theo để nối kết 2 câu trên thành một thể thống nhất , làm cho đoạn văn trở nên chặt chẽ với nhau “Mẹ sẽ đưa con …” Do đó 2 câu văn vẫn liên kết với nhau mà không cần sửa chữa

d.Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập ở nhà: (2’)

- Nắm chắc nội dung bài học

- Làm bài tập còn lại

- Chuẩn bị: Bố cục trong văn bản theo câu hỏi trong SGK

- Tiết sau: Cuộc chia tay của những con búp bê

Ngày soạn: 19/8/2011 Ngày giảng: 22/8 Dạy lớp 7A

Giúp học sinh thấy dược:

- Tình cảm an hem ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻkhông may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Giáo dục học sinh quý trọng tình cảm gia đình, tình anh em ruột thịt

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

a.Giáo viên:

-Đọc, tham khảo SGV Soạn giáo án

b Học sinh:

- Học bài cũ Chuẩn bị bài mới theo câu hỏi trong SGK

3 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ:(5’)

* Câu hỏi: Bài học mà em rút ra được sau khi học song văn bản:”Mẹ tôi” là gì? *Đáp án: Tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thậtđáng xấu hổ cho kẻ nào chà dạp lên tình yêu thương đó

* Đặt vấn đề: (1’)

“ Cuộc chia tay của những con búp bê” là truỵên ngắn của Khánh Hoài Vàtrong truyện có một số cảnh và những tình tiết rất cảm động, thể hiện tình cảm anh

em gắn bó, thương yêu thật sâu sắc giữa hai anh em Thành và Thuỷ trong cảnh tanđàn xẻ nghé của gia đình Để thấy được phần nào giá trị về nội dung và nghệ thuậtcủa văn bản tiết học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

? Văn bản viết về sự kiện nào?

? Câu chuỵên được kể theo ngôi kể

? Ta có thể xếp văn bản này vào

loại văn bản nào?

? Dựa vào những sự việc chính

I Đọc và tìm hiểu chung: (12’)

1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

- Văn bản là truỵên ngắn cuả Kánh Hoàiđược trao giải nhì trong cuộc thi viết vềquyền trẻ em tổ chức vào năm 1992

2 Đọc và tìm hiểu từ khó:

a Đọc H/S: đọc tiếp

- Ngôi kể 1 Nhân vật tôi là chú bé Thành

- Tạo nên tính chân thực, cảm động của câuchuyện , diễn tả sâu sắc những đau khổ,những tình cảm trong sáng của hai anh emtrước bi kịch của gia đình cha mẹ bỏ nhau,anh em mỗi người một ngả

- Văn bản nói về quyền trẻ em va hôn nhângia đình

- Văn bản nhật dụng

b.Bố cục:

trong văn bản theo lời kể của chú

bé Thành em hãy tìm bố cục văn

bản?

? Mở đầu câu chuyện là lời mẹ ra

lệnh chia đồ chơi đột ngột em có

hiểu vì sao mẹ lại yêu cầu hai anh

em chia đồ chơi ra không?

? Cách vào câu chuyện đột ngột

như thế có ý nghĩa gì không?

? Nghe mẹ ra lệnh như vậy Thuỷ

? Tất cả những chi tiết trên đã cho

chúng ta thấy hai anh em Thành và

Thuỷ đều đang trong tâm trạng như

thế nào? Vì sao họ lại có tâm trạng

như vậy?

G/V: Bố mẹ bỏ nhau, anh ở lại với

- 3 phần:

+ P1: Từ đầu đến hiếu thảo như vậy

ND: Tình cảm của hai anh em Thành vàThuỷ

+ P2: Tiếp đến tôi đi

ND: Cuộc chia tay cuả Thuỷ với cô giáo vàlớp học

+ P3: Còn lại

ND: Những giây phút cuối cùng của cuộcchia tay giữa hai anh em

II.Tìm hiểu văn bản:

1.Tình cảm của hai anh em Thành và Thuỷ: (23’)

* Mẹ ra lệnh chia đồ chơi lần 1

- Làm người đọc ngạc nhiên và muốn theodõi cả câu chyện để biết nguyên nhân Đây

là cách vào bài có tính chất nêu vấn đề

- Thấy thế: Thuỷ run lên bần bật, kinhhoàng, tuyệt vọng cặp mắt buồn thămthẳm, hai bờ mi sưng mọng lên vì khócnhiều

- Đêm qua: Lúc nào tôi cũng nghe tiếng nức

nở, tức tưởi của em Tôi cắn chặt môi…nước mắt tuôn ra như suối

- Sáng nay dậy sớm, tôi đi ra vườn, em theo

ra tự lúc nào, lặng lẽ đặt tay lên vai tôi, tôikéo em ngồi xuống và khẽ vuốt mái tóc

- Cả hai anh em đều vô cùng đau khổ trứơccuộc chia tay sắp diễn ra

bố, em phải đi theo mẹ Một tai

hoạ đang giáng xuống đầu hai đứa

trẻ Đó là cuộc chia tay ngoài ý

muốn Hai anh em trở thành nạn

nhân của bi kịch gia đình

? Từ nỗi đau thương ấy Thành nhớ

lại những kỉ niệm nào giữa hai anh

em?

? Em nhận xét như thế nào về kỉ

niệm đó của hai anh em?

? Cắt ngang dòng hồi tưởng cuả

Thành là lời ra lệnh nào của mẹ?

Đó là lần ra lệnh thứ mấy?

? Cả hai anh em Thuỷ có muốn

chia đồ chơi ra không? Chi tiết nào

chứng tỏ điều đó?

? Tại sao cả hai anh em lại không

muốn chia đồ chơi ?

? Khi bắt buộc phải chia Thành

chia đồ chơi như thế nào?

? Thái độ của Thuỷ như thế nào

khi anh chia đồ chơi?

? Thái độ của Thuỷ thay đổi khi

nào? Đó là thái độ gì?

Lời nói và hành động của Thuỷ ở

đoạn này có gì mâu thuẫn?

- Hồi còn học lớp 5 Thuỷ mang kim chỉ ratận sân vận động vá áo cho anh

- Chiều nào Thành cũng ra đón em

- Một kỉ niệm đẹp về tình anh em Mặc dùcòn nhỏ tuổi nhưng hai anh em đã biết chia

sẻ quan tâm niềm vui nỗi buồn…

* Mẹ lại ra lệnh chia đồ chơi( lần 2)

- Thành bảo: Không phải chia nữa anh cho

ra đó là điều cả hai anh em không muốn

- Tôi dành hầu hết cho em

- Thuỷ chẳng quan tâm đến chuyện đó, mắtráo hoảnh, thỉnh thoảng lại nấc lên khe khẽ

- Khi tôi lấy hai con búp bê, đặt sang haiphiá… em bỗng tru tréo lên giận dữ

- Không muốn chia rẽ con vệ sĩ với con emnhỏ ra nhưng lại sợ đêm đêm không có con

vẹ sĩ gác cho anh ngủ

? Đoạn kể về chuyện Thuỷ bắt con

vệ sĩ gác giấc ngủ cho anh có ý

nghĩa như thế nào?

? ở phần cuối truyện, Thuỷ đã lựa

chọn cách gỉai quyết như thế nào?

? Cách giải quyết đó gợi lên cho

em có suy nghĩ gì?

? Thấy Thuỷ buồn vì không gặp

được bố trước lúc chia tay Thành

tỏ thái độ như thế nào?

? Chi tiết đó cho thấy Thành luôn

có tình cảm như thế nào với em

mình?

? Qua phân tích những chi tiết trên,

em có nhận xét gì về tình cảm của

hai anh em Thành và Thuỷ?

? Đoạn truyện vừa phân tích được

kể theo thứ tự nào?

- Đó là hình ảnh tượng trưng cho tình yêuthương, gắn bó với nhau, quan tâm đếnnhau lúc còn chung sống trong một mái ấmgia đình của hai anh em Đó chính lànguyên nhân khiến Thuỷ không muốn táchrời hai con búp bê ra Thể hiện mong muónanh em Thuỷ sẽ không bao giờ phải rời xanhau

- Để lại cả hai con búp bê cho nhau

- Gợi lên sự thương cảm cho ngừời đọc.Thương cho em gái giàu lòng vị tha, vừathương anh lại thương cả những con búp bê.Thà mình chịu chia lìa chứ không để búp bêchia tay, thà mình chịu thiệt thòi để anhluôn có con vệ sĩ gác giấc ngủ đêm đêm

=>Tình yêu thương sâu sắc, sự gắn bó máuthịt không thể chia lià, và tấm lòng vị thacao cả của hai anh em

- Không theo thứ tự thời gian Xen lẫn giữaquá khứ với hiện tại

? Theo em, cách kể ấy có tác dụng

gì?

- Bộc lộ rõ tình cảm suy nghĩ của ngườiđọc Gợi cảm xúc sâu sắc trong lòng ngườiđọc về nhân vật được nói đến

Yêu nhau như thể tay chân

Anh em hoà thuận hai thân vui vầy

d.Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà: (2’)

- Nắm chắc nội dung văn bản

- Đọc diễn cảm, kể tóm tắt chuyện

- Tiết sau : Phân tích tiếp nội dung trong văn bản

Ngày soạn: 20/8/2011 Ngày giảng: 23/8 Dạy lớp 7a

25/8 Dạy lớp 7b

Tiết 6 văn bản

CUỘC CHIA TAY

CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ (tiếp theo) (Khánh Hoài)

- Tình cảm an hem ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻkhông may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị.

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

- Giáo dục học sinh quý trọng tình cảm gia đình, tình anh em ruột thịt

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

a.Giáo viên:

- Đọc, tham khảo SGV Soạn giáo án

b Học sinh:

- Học bài cũ Chuẩn bị bài mới theo câu hỏi trong SGK

3 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ:( 5’ )

* Câu hỏi: Qua phân tích phần 1, em có nhận xét gì về tình cảm của hai anh emThành và Thuỷ?

Trả lời:Tình yêu thương sâu sắc, sự gắn bó máu thịt không thể chia lià, và tấm lòng

vị tha cao cả của hai anh em

b Bài mới:

? Đoạn văn kể về sự việc nào?

? Hãy tìm những chi tiết miêu tả

cảnh anh em Thuỷ ở trường trước

+ Đứng nép vào một gốc cây trước lớp

+ Cắn chặt môi im lặng, mắt đăm đăm nhìnkhắp sân trưòng…

? Cảm nhận của em về hình ảnh

nhân vật Thuỷ ở cảnh này?

? Khi Thuỷ bước vào lớp cô giáo

đã bộc lộ tình cảm của rmình đối

với Thuỷ như thế nào?

? Các bạn Thuỷ có thái độ ra sao

khi cô giáo thông báo về lí do

Thuỷ phải chia tay với lớp?

? Thái độ đó thể hiện tình cảm bạn

bè như thế nào?

? Chi tiết nào trong cuộc chia tay

của Thuỷ với lớp học khiến cô giáo

bàng hoàng nhất đồng thời cũng

khiến em cảm động nhất? Vì sao?

G/V: Gia đình li tán, bố mẹ chia

tay Đối với Thuỷ không có nôĩ

buồn nào lớn hơn Em phải bỏ rhọc

giữa trang đời tuổi thơ, Thất học,

Thuỷ mất quyền trẻ em là đựơc

nuôi dưỡng, chăm sóc và học tập…

- Cô ôm chặt lấy em

- Em không đựơc đi học nữa

- Mẹ bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa quảngồi chợ bán

- Cô giáo tai mặt và giàn giụa nứơc mắt

- Lũ nhỏ khóc mỗi lúc một to hơn

=>Cuộc chia tay thật buồn và xót xa

3 Những giây phút cuối cùng của cuộc chia tay giữa hai anh em:(16’)

như thế nào?

? Tâm trạng của Thành ra sao khi

nhìn thấy cảnh vật xung quanh vẫn

bình thường?

? Tại sao Thành lại thấy kinh

ngạc?

GV:Thông thường người ta thường

miêu tả cảnh theo tâm trạng của

nhân vật( Người buồn cảnh có vui

đâu bao giờ- Nguyễn Du) taị sao ở

văn bản này Khánh Hoài lại không

miêu tả cảnh và tâm trạng của

Thành theo mô típ ấy?

? Khi chia tay Thuỷ có những hành

động nào đặc biệt?

? Thuỷ dặn dò anh điều gì?

? Các chi tiết trên một lần nữa

chứng tỏ tình cảm của Thuỷ với

anh mình như thế nào?

? Sau đó Thuỷ còn có hành động

đặc biệt nào nữa?

? Thuỷ bắt anh phải hứa với mình

điều gì?

Em có suy nghĩ gì không khi đọc

- Mọi người vẫn đi lại bình thường, nắngvẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật

- Tôi kinh ngạc

- Đó là tâm trạng thường thấy ở nhữngngười đang đau khổ nên khi nhìn ra xungquanh thấy mọi vật đều như rất trớ trêu vớimình Trong tâm hồn Thành đang nổi dôngbão vì sắp phải chia tay với đứa em gái bébỏng của mình Tất cả như sụp đổ vậy màbên ngoài đất trời vẫn thản nhiên sôi độngnhư không có gì thay đổi

HS:thảo luận

- Miêu tả cảnh đối lập với tâm trạng

- Thuỷ lấy con vệ sĩ đặt lên giường tôi, ômghì, hôn lên mặt nó và thì thào:

ở lại gác cho anh tao ngủ nhé!

- Bao giờ áo anh có rách, anh tìm về chỗ em

em vá cho

- Thuỷ rất thương anh, luôn lo lắng, quantâm đến anh

- Đặt con em nhỏ quàng tay vào con vệ sĩ

- Anh phải hứa với em không bao gìơ đểchúng ngồi cách xa nhau

đến chi tiết này?

? Hãy tìm từ ngữ thể hiện rõ tâm

trạng của Thành trong phút chia

tay ấy?

? Đó là tâm trạng như thế nào?

? Nhận xét của em về cảnh chia tay

của hai anh em?

? Nêu cách kể chuyện cách miêu tả

nhân vật của tác giả?

? Qua câu chuyên tác giả muốn

nhắn nhủ chúng ta điều gì?

- Rất xúc động vì chi tiết đó đã nói lên tìnhcảm của anh em Thành và Thuỷ hết sức sâusắc và dù trong hoàn cảnh nào dù phải cách

xa bao nhiêu thì tình cảm ấy vân tồn tại mãimãi như hình ảnh con búp bê vẫn ở lại bênnhau

- Tôi :+ Khóc nức nở lên

- Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quantrọng

c.Củng cố –luyện tâp.(6’)

Đọc phần đọc thêm SGKT 27,28

d.Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà: (2’)

- Nắm chắc nội dung văn bản

- Đọc diễn cảm, kể tóm tắt chuyện

- Chuẩn bị ca dao dân ca, những câu hát về tình cảm gia đình

- Tiết sau : Bố cục trong văn bản

Ngày soạn:22/8/2011 Ngày giảng: 23/8 Dạy lớp 7a 25/8 Dạy lớp 7b

Tiết 7 tập làm văn

BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN

1.Mục tiêu:

a Kiến thức

Giúp học sinh hiểu rõ:

- Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản, trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bố cụckhi tạo lập văn bản

+ Thế nào là một bố cục rành mạch vầ hợp lí để bước đầu xây dựng được những bốcục rành mạch, hợp lí cho các bài làm văn

+ Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục 3 phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong

bố cục, để từ đó có thể làm mở bài, thân bài, két bài đúng hướng đạt hiệu quả tốt hơn

b Kỹ năng

- Rèn luyện kĩ năng nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc- hiểu vb, xây dựng bố cục cho 1 vănbản

c Thái độ

- Có thái độ chủ động khi tạo lập văn bản

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

a.Giáo viên:

- Nghiên cứu nội dung, tham khảo SGK Soạn giáo án

b Học sinh:

- Học bài cũ Chuẩn bị bài mới theo câu hỏi trong SGK

3 Tiến trình bài dậy:

a Kiểm tra bài cũ:(5’)

* Câu hỏi: Để văn bản có tính liên kết, người viết( người nói) phải làm gì?

Đáp án: Để văn bản có tính liên kết, người viết( người nói) phải làm cho nội dungcủa các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau Đồng thời phải biếtkết nối các câu , các đoạn đó bằng những phương tiện ngôn ngữ ( từ, câu ) thích hợp

* Đặt vấn đề: (2’)

Trong bóng đá các huấn luyên viên phải sắp xếp các cầu thủ thành một độihình Còn trong chiến đấu những vị tướng phải bố trí các đạo quân, cánh quân thànhmột thế trận Nếu không có sự dàn thế trận, dàn đội hình, không có sự sắp xếp chặtchẽ từng cầu thủ, từng quân sĩ thì rất có thể bị thua Trong việc tạo lập một văn bản,chúng ta có cần phải sắp xếp các ý, các câu văn, đoạn văn như các vị tướng cần bốtrí cánh quân, các huấn luyện viên bố trí các câu thủ không? Tiết học hôm nay chúng

ta cần hiểu rõ điều này

b.Bài mới:

- Ở lớp 6 các em đã viết đơn xin

nghỉ học Hãy cho biết:

? Những nội dung trong đơn ấy có

cần được sắp xếp theo một trật tự

không?

? Có thể tuỳ thích muốn ghi nội

dung nào cũng được không? Vì sao?

? Sự sắp đạt nội dung cac phần

trong văn bản theo một rình tự hợp

lí được gọi là bố cục Vậy theo em

vì sao xây dựng một văn bản chúng

ta cần phải quan tâm đến bố cục?

- Nếu chúng ta chú ý đến việc sắp xếp các

ý cho rành mạch thì bài viết ( lời nói) củachúng ta sẽ có hiệu quả cao Ngược lại nếuchúng ta không biết sắp xếp các ý cho hợp

lí thì bài viết ( lời nói) của chúng ta sẽkhông hiểu được, không được tiếp nhận

- Viết lá đơn xin vào Đội nhưng nội dungsắp xếp lộn xôn -> ngưòi đọc không hiểuđược

- Khi làm một bài văn miêu tả con đường

từ nhà đến trường nhưng miêu tả cảnhkhông theo thứ tự, lộn xộn -> điểm khôngcao

=>Văn bản không thể đựơc viết một cáchtuỳ tiện mà phải có bố cục rõ ràng Bố cục

- Treo bảng phụ câu chuyện trong

SGK Hai câu chuyện trên đã có bố

cục chưa?Vì sao?

? Hãy so sánh với văn bản ” ếch

ngồi đáy giếng” và “ Lợn cưới áo

mới ”( NV6 tập 1) Theo em về nội

dung các câu văn trong bản kể

(SGK7) và bản kể (SGK6) có giống

nhau không?

? Bản kể nào dễ được người đọc

tiếp nhận hơn? Vì sao?

? Bản kể 1( SGK NV7T29) gồm có

mấy đoạn văn?

? Các câu văn trong mỗi đoạn tập

hợp lí thì nội dung văn bản phải

đảm bảo những yêu cầu gì?

? Bản kể 2 ( SGKT29) gồm có mấy

đoạn văn?

là sự bố trí, sắp xếp các phần, các đoạntheo một trình tự , một hệ thống rành mạch

- Văn bản: ếch ngồi dáy giếng” và văn bản

“ Lợn cưói áo mới” vì hai văn bản này có

bố cục rõ ràng, chặt chẽ

- Bản kể 1: Gồm hai đoạn văn

- Các câu văn trong mỗi đoạn văn khôngtập trung quanh một ý thống nhất mà mỗicâu biểu đạt một nội dung khác nhau

? Nội dung của mỗi đoạn ấy có

tương đối thống nhất hay không?

? So sánh bản kể này với bản kể

trong SGK NV6 tập 1 Em thấy đọc

văn bản kể nào em cảm thấy buồn

cừơi hơn?

? Theo em vì sao ta lại cảm thấy

không buồn cười lắm khi đọc bản kể

ở SGKT29?

? Như vậy muốn có văn bản có bố

cục rành mạch, hợp lí thì việc sắp

xếp các phần, các đoạn trong văn

bản phải đảm bảo những yêu cầu

? Một văn bản tự sự hoặc văn bản

miêu tả thường gồm có mấy phần?

Nêu nhiệm vụ của từng phần?

- Hai đoạn văn

- Nội dung thống nhất: Đoạn 1 nói đếnviệc một anh hay khoe đang muốn khoe

mà chưa khoe được Còn đoạn sau nói đếnviệc anh ta khoe được

- Bản kể ở SGKNV6 tập 1

- Sự sắp đặt các câu, các ý đã bị thay đổi

đi Sự thay đổi đó đã làm cho câu chuyệnmất đi yếu tố bất ngờ, khiến cho tiếng cườikhông bật mạnh ra đựơc và câu chuyệnkhông thể tập trung vào việc phê phánnhân vật chính được nữa

=>Các phần, các đoạn phải được sắp xếptheo một trình tự hợp lí giúp người viết(ngưòi nói) dễ dàng đạt đựoc mục đíchgiao tiếp đã đặt ra

? Có cần phân biệt nhiệm vụ của

bài có đúng không? Vì sao?

? Một bạn khác lại cho rằng nội

dung chính của việc miêu tả, tự

sự( của đơn từ nữa) được dồn cả vào

phần thân bài nên mở bài và phần

kết bài không cần thiết lắm Em có

đồng ý vơi ý kiến đó không?

? Như vậy bố cục 3 phần có vai trò

như thế nào trong văn bản?

? Có phaỉ cứ chia văn bản làm 3

? Thực tế có phải văn bản nào cũng

bắt buộc phải có 3 phần không?

+ TB: Miêu tả chi tiết về đối tượng

+ KB: Nêu cảm nghĩ và nhận xét về đốitượng được tả

- Cần Vì có như vậy mới tạo được sựmạch lạch, hợp lí của nội dung và hìnhthức của văn bản

- Không đúng Vì yêu cầu về sự rành mạchcủa văn bản không cho phép các phầntrong văn bản được lặp lại nhau -> Rất cầntránh không để mắc khuyết điểm này

- Không Vì mở bài không chỉ đơn thuần là

sự thông báo đề tài của văn bản mà cònphải cố gắng làm cho ngườii đọc( Ngườinghe) tiếp cận đề taì đó một cách dễ dàng,

tụ nhiên, hứng thú và ít nhiều hình dungđựơc các bước đi cuả bài

- Bố cục 3 phần có khả năng giúp cho vănbản trở nên rành mạch và hợp lí

- Không Mà mõi phần đó phải đảm bảođúng yêu cầu nhiệm vụ của nó( đảm bảo cả

về nội dung và hình thức) thì văn bản mớitrở nên rành mạch và hợp lí đựơc

=> Văn bản thường được xây dựng theomột bố cục gồm 3 phần: MB, TB, KB

- Không Có những văn bản chỉ có 2 phần( Phần MB lồng luôn vào phần thân bài)

* Ghi nhớ: SGKT 30

Hãy ghi lại bố cục của truyện “

“Cuộc chia tay của những con búp

bê” Bố cục ấy đã rành mạch, hợp lí

chưa? Có thể kể lại câu chuyện ấy

theo một bố cục khác được không?

Bố cục báo cáo chưa rành mạch,

hợp lí Các điểm 1,2,3 ở thân bài

mới chỉ kể lại việc học tốt chứ chưa

H/S: đọc ghi nhớ

II Luyện tập: ( 15’) Bài 2:

- Vă bản: “Cuộc chia tay của những conbúp bê” có bố cục rõ ràng, rành mạch, hợplí:

+ Phần 1: Kể về sự việc chia đồ chơi củahai anh em

+ Phần 2: Thuỷ chia tay với cô giáo và cácbạn

+ Phần 3: Những giây phút của cuộc chiatay giữa hai anh em

- Có thể kể lại câu chuyện ấy theo một bốcục khác:

Ví dụ:

+ Kẻ lại những kỉ niệm trước đây của haianh em

+ Việc chia đồ chơi của hai anh em

+ Việc chia tay…

Bài 3:

H/S: Đọc yêu cầu đề bài 3

H/S: thảo luận, phát biểu ý kiến

- Sắp xếp lại như sau:

+ Chào mừng hội nghị

+ Giới thiệu về bản thân

c.Củng cố –luyện tâp.(6’)

Đọc phần đọc thêm SGKT 27,28

d.Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà: (2’)

- Nắm chắc nội dung văn bản

- Đọc diễn cảm, kể tóm tắt chuyện

- Chuẩn bị ca dao dân ca, những câu hát về tình cảm gia đình

Ngày soạn: 24/8/2011 Ngày giảng: 26/8 Dạy lớp 7a, 7b

Tiết 8 Tập làm văn

MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

- Có tháo độ tạo được tính mạch lạc khi tạo lập văn bản

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

a Giáo viên:

- Nghiên cứu bài Soạn giáo án

b Học sinh:

- Học bài cũ Chuẩn bị baì mới

2 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ:(5’)

* Câu hỏi: Nêu các điều kiện để văn bản có bố cục rành mạch, hợp lí?

* Đáp án: Các điều kiện để có văn bản hợp lí:

- Nội dung các phần, các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ với nhau đồngthời giữa chúng phải có sự phân biệt rạch ròi

- Trình tự sắp xếp của các phần các đoạn phải giúp cho người viết( người nói) dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp

* Đặt vấn đề (1’)

Nói đến bố cục là nói đên sự sắp đặt, phân chia Nhưng văn bản lại không thểkhông có sự liên kết Vậy làm thế nào để các phần các đoạn của một văn bản vẫnđược phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau? Điều

đó đòi hỏi văn bản phải có sự mạch lạc.Vậy mạch lạc trong văn bản là gì? Có nhữngyêu cầu nào về sự mạch lạc trong văn bản? Tiết học hôm nay ta đi tìm hiểu

b Bài mới:

? Em hiểu mạch lạc nghiã là gì?

I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:

1 Mạch lạc trong văn bản:(11’)

- Mạch máu trong thân thể

? Nếu ví văn bản như cơ thể thì để

cho cơ thể ấy hoàn chỉnh, thống nhất

có cần có các mạch máu kết nối các

phần, các đoạn trong văn bản lại với

nhau không?

? Hãy đánh dấu x váo ô trống đáp án

đúng hoc của hỏi sau: Tính chất

mạch lạc của văn bản:

A Trôi chảy thành dòng, thành mạch

B Tuần tự đi qua khắp các phần, các

đoạn trong văn bản

C Thông suốt liên tục, không đứt

? Nêu nhiệm vụ cuả từng phần trong

bố cục của một văn bản miêu tả cảnh

vật?

? Văn bản miêu tả có được tính mạch

lạc nhờ đâu?

? Văn bản” Cổng trường mở ra” có

cốt truyện, sự việc cụ thể không?

? Bố cục của văn bản này có chia

Cho H/S xác định và đánh dấu vào đáp

án đúng

Đáp án: D

Văn bản tự sự: Giới thiệu sự việc-> Diếnbiến sự viêc-> Kết thúc sự vệc.( Sự kếtnối các sự việc với nhau tạo nên tínhmạch lạc của văn bản)

- Nhờ vào sự kết nối các sự việc vớinhau một cách hợp lí theo diễn biến

- Văn bản miêu tả: Giới thiệu cảnh vật->miêu tả cảnh vật theo các diện quan sát -> cảm nghĩ về cảnh vật (Các diện liênkết nhằm liên kết)

- Các diện quan sát nhằm liên kết tạo racái nhìn chỉnh thể về cảnh vật

- Văn bản” Cổng trường mở ra” không

só sự việc cốt truyện

- Bố cục 3 phần không rõ ràng

trong văn bản” Cổng trường mở ra”

được thể hiện nhờ vào đâu?

? Bức thư trong văn bản” Mẹ tôi” có

đầy đủ bố cục 3 phần không?

? Sự mạch lạc của văn bản( Bức thư)

được thể hiện qua nội dung nào

xuyên suốt văn bản?

? Qua phân tích các ví dụ trên em

hiểu mạch lạc trong văn bản nghĩa là

gì?

? Như vậy ngoài yêu cầu phải có bố

cục rõ ràng thì văn bản còn phải đạt

yêu cầu nào nữa? Vì sao?

G/V: Văn bản nào cũng phải có chủ

đề và ngưòi viết phải theo chủ đề ấy

Vì vậy văn bản cần phải mạch lạc để

cho các chủ đề chung xuyên suốt tất

cả các đoạn, các phần trong văn bản

Có nghĩa là các phần các đoạn trong

văn bản được tiếp nối theo một trình

tự rõ ràng, hợp lí nhằm làm cho chủ

đề trôi chảy liền mạch và gợi được sự

hứng thú cho người đọc hoặc người

nghe

? Văn bản”Cuộc chia tay của những

con búp bê” có nội dung chính là gì?

? Nội dung ấy có được thể hiện

xuyên suốt qua các phần của văn bản

không?

- Văn bản vẫn có tính mạch lạc được thểhiện qua tâm trạng người mẹ trong đêmtrước ngày khai trường của con

- Văn bản “ Mẹ tôi” có bố cục 3 phần

- Sự mạch lạc thể hiện ở sự truyền cảm

về hình ảnh mẹ đối với đứa con

- Trong văn bản, mạch lạc là sự kết nốicác câu, các đoạn, các ý theo một trình

- Chủ đề được thể hiện xuyên suốt quacác phần của văn bản: Cảnh chia đồ chơi