5000 bài tập hóa hữu cơ phần 1

Cho các este có công thức cấu tạo sau: Số este có chứa một liên kết pi π trong phân tử là trong phân tử là Câu 5.. Cho các este có công thức cấu tạo sau: Số este có chứa hai liên kết

Trang 1

1.1 Khái niệm

Câu 1 Metyl axetat là hợp chất hữu cơ thuộc loại:

Câu 2 Trong phân tử este có chứa nhóm chức

Câu 3 Chất nào sau đây là este?

Câu 4 Chất nào sau đây là este?

A CH3OOCC2H5 B HOOCCH3 C C2H5Cl D (CH3CO)2O

Câu 5 Chất nào sau đây không phải là este ?

A HCOOCH3 B C2H5OC2H5 C CH3COOC2H5 D C3H5(COOCH3)3

Câu 6 Cho các chất: HCHO, HCOOH, C2H2, CH3COOH, CH3COOCH=CH2, HCOOCH3 Số chất thuộcloại este là

Câu 7 Cho các chất sau: HCOOC2H5, CH3COOH, C2H5OH, CH3COOC2H5, H2NCH2COOH,

CH3COONH4, C3H5(OOCC15H31)3, CH3OOC-COOC2H5 Có bao nhiêu chất thuộc loại este?

Câu 8 Cho các chất có công thức cấu tạo sau: C2H3COOCH3, C2H5OC2H5, HCOOC6H5, CH3COC2H5,

CH3OOCCH3 Số chất không thuộc loại este là

Câu 9 Cho các chất: HCOO-CH3, CH3-COOH, CH3-COOCH=CH2, CH3-CH2-CHO và (COOCH3)2 Sốchất trong dãy thuộc loại este là

Câu 10 Các chất: (1) dầu bôi trơn động cơ, (2) mỡ lợn, (3) sáp ong, (4) xà phòng, (5) dầu thực vật.

Những chất nào có chứa cùng một loại nhóm định chức (xét chất hóa học là thành phần hoá học chính củachất)?

Trang 2

+ Nhận thấy HCOOCH3 là 1 este.

Khi thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm OR thì được este

HCOOCH3, CH3COOC2H5 là các este đơn chức

C3H5(COOCH3)3 là este đa chức

C2H5OC2H5 là ete

Câu 6 Đáp án A

Este có công thức chung là RCOOR'

Trong đó: R là H hoặc gốc hiđrocacbon, R' là hiđrocacbon

Vậy trong dãy chất trên có 2 este: CH3COOCH=CH2 và HCOOCH3

Câu 7 Đáp án C

Khi thay nhóm OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm OR' thì được este ⇒ có dạng RCOOR'

⇒ các chất thuộc loại este: HCOOC2H5, CH3COOC2H5, C3H5(OOCC15H31)3, CH3OOC-COOC2H5

Câu 8 Đáp án B

Các chất không phải este: C2H5OC2H5, CH3COC2H5

Câu 9 Đáp án C

HCOOCH3 (metyl fomat); CH3COOCH=CH2 (vinyl axetat)

và (COOCH3)2 (đimetyl oxalat) là 3 chất thuộc loại este trong dãy

Còn CH3COOH (axit axetic) là axit cacboxylic; CH3CH2CHO (propanđehit) là anđehit

Câu 1 Etyl axetat (este có mùi thơm thường được dùng làm dung môi để hòa tan chất hữu cơ) có công

thức cấu tạo như sau:

Trang 3

Số liên kết σ trong một phân tử trên là

Câu 4 Cho các este có công thức cấu tạo sau:

Số este có chứa một liên kết pi (π) trong phân tử là ) trong phân tử là

Câu 5 Cho các hợp chất hữu cơ sau:

(1) HCOOCH3; (2) HOCOC2H5; (3) C6H5COOC2H5;

(4) CH3OCOCH3; (5) CH3COOH; (6) HCOOC3H5

Số este chỉ chứa một liên kết π) trong phân tử là trong phân tử là

Câu 6 Cho các este có công thức cấu tạo sau:

Số este có chứa hai liên kết pi (π) trong phân tử là ) trong phân tử là

Câu 7 Cho các công thức cấu tạo sau:

Hai công thức cấu tạo cùng biểu diễn một este là

A (1) và (2) B (1) và (3) C (2) và (4) D (3) và (4)

Trang 4

Câu 8 Este X mạch hở, có công thức phân tử là C5H8O2 Số liên kết pi (π) trong phân tử là ) ở phần gốc hiđrocacbon của X

Câu 11 Este của CH3COOH và C2H5OH có công thức cấu tạo là

A CH3COOCH3 B CH3COOC2H5 C C2H5COOCH3 D HCOOC2H5

Câu 12 Este X được tạo thành từ axit axetic và ancol metylic có công thức phân tử là

A C4H8O2 B C4H10O2 C C2H4O2 D C3H6O2

Câu 13 Este X mạch hở có công thức phân tử C5H8O2, được tạo bởi một axit Y và một ancol Z Chất Ykhông thể là

A CH3COOH B C2H5COOH C C3H5COOH D HCOOH

Câu 14 Một este có CTPT là C2H4O2 được tạo thành từ ancol metylic và axit nào sau đây?

A Axit propionic B Axit axetic C Axit fomic D Axit oxalic

Câu 15 Chất X có công thức phân tử C3H6O2, là este của axit axetic Công thức cấu tạo thu gọn của X là

A C2H5COOH B CH3COOCH3 C HOC2H4CHO D HCOOC2H5

Liên kết đôi C=O gồm một liên kết σ và một liên kết π) trong phân tử là

Số liên kết σ gồm liên kết C–C, C–O và C–H: σC–C + σC–O + σC–H = 2 + 3 + 8 = 13

Trang 5

– Mạch vòng: số liên kết σ = x + y + z.

► Áp dụng: CH3COOCH=CH2 hay C4H6O2 (mạch hở)

⇒ số liên kết σ = 4 + 6 + 2 - 1 = 11

Câu 3: Chọn đáp án B

Vì este có dạng CnH2nO2 ⇒ Este no đơn chức mạch hở

Vì mạch hở nên ta áp dụng công thức ∑ liên kết σ = ∑ số nguyên tử – 1

Dãy các hợp chất đề cho có 2 loại liên kết π) trong phân tử là là π) trong phân tử là C=C và π) trong phân tử là C=O trong nhóm –COO–

Quan sát + đếm theo yêu cầu: este có chứa hai liên kết pi (π) trong phân tử là ) trong phân tử

||→ chúng gồm (1) và (3) chứa 2π) trong phân tử là C=O; (2) và (5) chứa 1π) trong phân tử là C=C và 1π) trong phân tử là C=O

||→ Tổng có 4 chất

Xác định chức este viết xuôi, viết ngược và đặt vạch thẳng đứng ngăn cách:

Dựa vào công thức tổng quát của este đơn chức là CnH2n + 2 – 2π) trong phân tử là O2

||→ hai cách có thể dùng để nhẩm tính π) trong phân tử là :

5 2 2 8

22

||→ E chứa 1 liên kết π) trong phân tử là trong nhóm chức este COO (π) trong phân tử là C=O)

và 1 liên kết π) trong phân tử là ở gốc hiđrocacbon (π) trong phân tử là C=C)

||→ theo yêu cầu

Câu 9: Chọn đáp án A

Este E mạch hở, có công thức phân tử là C5H8O4

∑π) trong phân tử là trong E = (2 × 5 + 2 – 8) ÷ 2 = 2 (cách nhẩm: C5 thì H12 là no, H10 là 1π) trong phân tử là ; H8 là 2π) trong phân tử là )

Trang 6

(nói một cách khác: nhẩm từ ankan no với số C tương ứng, cứ mất 1H2 tương ứng với có 1π) trong phân tử là ).

O4 cho biết E là este 2 chức → π) trong phân tử là C=O = 2 → π) trong phân tử là C=C = 0

Nghĩa là không có liên kết pi (π) trong phân tử là ) ở phần gốc hiđrocacbon của E

A Y là CH3COOH thì X là CH3COOCH2CH=CH2 ⇒ Z là CH2=CHCH2OH

B Y là C2H5COOH thì X là C2H5COOCH=CH2 ⇒ Z là CH2=CH-OH (không tồn tại)

C Y là C3H5COOH thì X là C3H5COOCH3 ⇒ Z là CH3OH

D Y là HCOOH thì X là HCOOC4H7 ⇒ Z là C4H7OH (có CTCT thỏa mãn)

Câu 14: Chọn đáp án C

Este C2H4O2 có 1 CTCT duy nhất là HCOOCH3

Vậy este đó được tạo bởi ancol metylic CH3OH và axit fomic HCOOH

Este có công thức phân tử C3H6O2 ứng với dạng RCOOR'

Vì là este của axit axetic nên R là CH3– Bảo toàn nguyên tố ⇒ R' là CH3–

⇒ Este đó là CH3COOCH3

1.3 Phân loại

Câu 1 Chất nào sau đây là este no, đơn chức, mạch hở ?

A HCOOC2H5 B CH3COOC6H5 C (HCOO)2C2H4 D CH3COOCH=CH2

Câu 2 Chất nào sau đây thuộc loại este no, đơn chức, mạch hở ?

A CH3-COOC6H5 B CH2=CH-COOCH3 C CH3-COOCH=CH2 D CH3-COOC2H5

Câu 3 Cho các chất có công thức cấu tạo sau đây:

(1) CH3CH2COOCH3; (2) CH3OOCCH3; (3) HCOOC2H5;

(4) CH3COOH; (5) CH3OCOC2H3;

Số chất thuộc loại este đơn chức là

Trang 7

A 2 B 3 C 4 D 5

Câu 4 Cho dãy gồm các este có công thức cấu tạo sau:

Số este no, mạch hở trong dãy là

Câu 5 Cho các chất có công thức cấu tạo sau đây:

(1) CH3OOC-COOCH=CH2; (2) HOOCCH2COOH; (3) (COOC2H5)2; (4) HCOOCH2CH2OOCH; (5) (CH3COO)3C3H5;

Số chất thuộc loại este đa chức là

Câu 6 Đốt cháy hoàn toàn một este thu được một số mol CO2 và H2O theo tỉ lệ 1:1 Este đó thuộc loạinào sau đây?

A Este không no 1 liên kết đôi, đơn chức mạch hở B Este no, đơn chức mạch hở

C Este đơn chức D Este no, 2 chức mạch hở

Câu 7 Khi phân tích thành phần este X (mạch hở) thu được phần trăm khối lượng các nguyên tố: C =

40,00%, H = 6,67%, còn lại là oxi X thuộc dãy đồng đẳng

A este no, đơn chức B este có một nối đôi C=C, đơn chức

C este no, hai chức D este no, ba chức

Trang 8

Đáp án

LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Chọn đáp án A

A là este no đơn chức mạch hở → ⇒ Chọn A

B là este có chứa nhân thơm → Loại

C là este no hai chức mạch hở → Loại

D là este không no, đơn chức chứa 1 nối đôi C=C → Loại

Câu 2: Chọn đáp án D

A là este có chứa nhân thơm → Loại

B là este không no, đơn chức chứa 1 nối đôi C=C → Loại

C là este không no, đơn chức chứa 1 nối đôi C=C → Loại

D là este không no, đơn chức mạch hở

(1): CH3CH2COOCH3: metyl propionat; (2): CH3COOCH3: metyl axetat;

(3) HCOOC2H5: etyl fomat; (5): C2H3COOCH3: metyl acrylat

chúng là các este và đều là este đơn chức; chỉ có (4) là axit → loại

Các este no, mạch hở trong dãy: (1), (3), (4) Chọn D

(2): HOOCCH2COOH là axit succinic → loại Còn lại đều là este đa chức cả:

(1) CH3OOCCOOCH=CH2: metyl vinyl oxalat; (3) (COOC2H5)2: đietyl oxalat;

(4) HCOOCH2CH2OOCH: etylenglicol đifomat và (5) (CH3COO)3C3H5: glixeryl triaxetat

Ta có: nCO2 - nH2O = (k - 1).nHCHC (với k là độ bất bão hòa của HCHC)

Áp dụng: nCO2 = nH2O ⇒ k = 1 Lại có este chứa ít nhất 1 COO ⇒ chứa ít nhất 1π) trong phân tử là C=O

||⇒ k = π) trong phân tử là + v ≥ π) trong phân tử là = π) trong phân tử là C=C + π) trong phân tử là C=O ≥ π) trong phân tử là C=O = 1 Dấu "=" xảy ra khi:

π) trong phân tử là C=C = v = 0 và π) trong phân tử là C=O = 1 ⇒ este no, đơn chức, mạch hở

mC ÷ mH = 40 ÷ 0,667 = 6 : 1 → số C : số H = 1 ÷ 2

nC = nH2 nên đây chỉ có thể là dãy đồng đẳng của este no, đơn chức, mạch hở mà thôi

Trang 9

2.1 Xác định danh pháp từ công thức phân tử

Câu 1 Este X mạch hở có công thức phân tử C3H4O2 Vậy X là

A vinyl axetat B metyl axetat C metyl fomat D vinyl fomat

Câu 2 Este nào sau đây có công thức phân tử C4H8O2 ?

A Phenyl axetat B Vinyl axetat C Etyl axetat D Propyl axetat

Câu 3 Este nào sau đây có công thức phân tử C4H6O2?

A Phenyl axetat B Vinyl axetat C Propyl axetat D Etyl axetat

Câu 4 Cho este mạch hở có công thức phân tử là C4H6O2 có gốc ancol là metyl thì tên gọi của axit tươngứng của nó là:

A axit oxalic B axit axetic C axit acrylic D axit propionic

Câu 5 Este nào sau đây có phân tử khối là 88?

A Etyl axetat B Metyl fomat C Vinyl fomat D Metyl axetat

Câu 6 Este nào dưới đây có tỉ khối hơi so với oxi là 2,75?

A vinyl acrylat B etyl axetat C metyl fomat D phenyl propionat Câu 7 Este mạch hở, đơn chức, chứa 50% C (về khối lượng) có tên gọi là?

A Vinylaxetat B Metylaxetat C Etylaxetat D Vinylfomat

Câu 8 Este X được tạo thành từ ancol etylic và một axit cacboxylic Y Biết 1 thể tích X nặng gấp 2,3125

lần 1 thể tích khí O2 (đo ở cùng điều kiện nhiệt độ, áp suất) Tên gọi của Y là

A axit axetic B axit fomic C axit acrylic D axit oxalic

Câu 9 Đốt cháy hoàn toàn một este no, đơn chức, mạch hở thì thể tích khí CO2 sinh ra luôn bằng thể tíchkhí O2 cần cho phản ứng ở cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất Tên gọi của este đem đốt là

A etyl axetat B metyl fomiat C metyl axetat D propyl fomiat

Câu 10 Đốt cháy hoàn toàn este đơn chức X thấy VCO2 = VO2 cần dùng và gấp 1,5 lần VH2O ở cùng điềukiện nhiệt độ và áp suất Tên gọi của X là

A metyl fomat B vinyl fomat C etyl fomat D vinyl axetat.

Trang 10

Propyl axetat ⇔ CH3COOC3H7 ⇒ CTPT là C5H10O2.

Vinyl axetat ⇔ CH3COOCH=CH2 ⇒ CTPT là C4H6O2

Etyl axetat ⇔ CH3COOC2H5 ⇒ CTPT là C 4 H 8 O 2

Phenyl axetat ⇔ CH3COOC6H5 ⇒ CTPT là C8H8O2

A Phenyl axetat: CH3COOC6H5 ⇒ công thức phân tử: C8H8O2

B Vinyl axetat: CH3COOCH=CH2 ⇒ công thức phân tử: C4H6O2

C Propyl axetat: CH3COOCH2CH2CH3 ⇒ công thức phân tử: C5H10O2

D Etyl axetat: CH3COOC2H5 ⇒ công thức phân tử: C4H8O2

C4H6O2 (π) trong phân tử là = 2) được tạo bởi ancol metylic CH3OH ⇒ CTCT của este là: CH2=CHCOOCH3

Axit tạo nên este đó là axit acrylic CH2=CHCOOH

Etyl axetat: CH3COOC2H5 (88)

Metyl fomat: HCOOCH3 (60)

Vinyl fomat: HCOOCH=CH2 (72)

Metyl axetat: CH3COOCH3 (74)

deste/O2 = 2,75 ⇒ Meste = 88

Vinyl acrylat CH2=CHCOOCH=CH2 (98); etyl axetat CH3COOC2H5 (88);

metyl fomat HCOOCH3 (60); phenyl propionat C2H5COOC6H5 (150)

A Vinyl axetat là CH3COOCH=CH2 ⇒ %C = 55,81%

B Metyl axetat là CH3COOCH3 ⇒ %C = 48,65%

C Etyl axetat là CH3COOC2H5 ⇒ %C = 54,55%

D Vinyl fomat là HCOOCH=CH2 ⇒ %C = 50%

Trang 11

MO2 = 32 → MX = 32 × 2,3125 = 74.

Phân tích: Este nhỏ nhất là HCOOCH3 có M = 60 → 74 – 60 = 14 ⇄ 1 nhóm CH2

X được tạo từ ancol etylic → rõ X là HCOOC2H5 → Y là HCOOH: axit fomic

Do nCO2=nO2 nên chất có dạng Cn(H2O)m

Vì este no, đơn chức nên m=2, suy ra n=2

Vậy, tên este là metyl fomiat

CTCT của X: HCOOCH CH 2  vinyl fomat

2.2 Xác định danh pháp từ công thức cấu tạo

 1 HOOCCH CH2 3  2 HCOOCH CH2 3  3 CH CH OOCH3 2

 4 CH CH OCOH3 2  5 CH COOCH3 3

Các công thức cấu tạo đều ứng với etyl fomat là

A (1), (2), (3) B (2), (3) C (2), (3), (4) D (1), (5)

 1 CH COOCH CH3 2 3  2 CH OOCCH CH3 2 3  3 CH OCOCH CH3 2 3

 4 CH CH OOCCH3 2 3  5 CH CH OCOCH3 2 3

Các công thức cấu tạo đều ứng với etyl axetat là

A (1), (4), (5) B (1), (5) C (1), (2), (3) D (3), (4)

Câu 3 Cho các este thơm có công thức cấu tạo sau:

Công thức cấu tạo ứng với tên gọi isoamyl axetat (có mùi thơm của chuối chín) là

Câu 4 Cho các este thơm có công thức cấu tạo sau:

Trang 12

Công thức cấu tạo ứng với tên gọi benzyl axetat (có mùi thơm hoa nhài) là

Câu 5 Chất X có công thức cấu tạo thu gọn HCOOCH3 Tên gọi của X là:

A metyl fomat B etyl axetat C etyl fomat D metyl axetat

Câu 6 Hợp chất X có công thức cấu tạo HCOOC2H5 X có tên gọi nào sau đây?

A Etyl fomat B Metyl fomat C Propyl axetat D Metyl axetat

Câu 7 Este HCOOCH2CH3CH3 có tên là:

A isopropyl fomat B etyl axetat C propyl axetat D propyl fomat

Câu 8 Tên gọi của este HCOOCH(CH3)2 là:

A propyl axetat B etyl axetat C isopropyl fomat D propyl fomat

Câu 9 Hợp chất X có công thức cấu tạo như sau: CH3COOCH3 Tên gọi đúng của X là

A metyl axetat B axeton C etyl axetat D đimetyl axetat

Câu 10 Chất X có công thức: CH3COOC2H5 Tên gọi của X là

A vinyl propioat B vinyl axetat C etyl axetat D etyl propioat

Câu 11 Este X có công thức cấu tạo thu gọn CH3COOCH2CH2CH3 Vậy tên gọi của X là

A metyl butirat B propyl axetat C etyl propionat D isopropyl axetat Câu 12 Este C2H5COOC2H5 có tên gọi là

A etyl fomat B vinyl propionat C etyl propionat D etyl axetat

Câu 13 Este C2H5COOCH3 có tên là

A Metyl propionat B Metyl etyl este C Etyl metyl este D Etyl propionat

Câu 14 Hợp chất X có công thức cấu tạo là HCOOCH=CH2 Tên gọi của X là:

A vinyl fomat B etyl axetat C vinyl axetat D metyl fomat

Câu 15 Chất Y có công thức cấu tạo CH3COOCH=CH2 Tên gọi của Y là

A metyl acrylat B propyl fomat C metyl axetat D vinyl axetat

Câu 16 CH3CH2COOCH=CH2 có tên gọi là

A vinyl propionat B vinyl acrylat C etyl acrylat D etyl propionat

Câu 17 X có công thức cấu tạo CH2=CHCOOCH3 Tên gọi của X là

A vinyl axetat B metyl acrylat C metyl fomat D metyl axetat

Câu 18 Cho este có công thức cấu tạo: CH2=C(CH3)COOCH3 Tên gọi của este đó là

A metyl acrylat B metyl metacrylat C metyl metacrylic D metyl acrylic

Câu 19 Este CH2=C(CH3)COOCH2CH3 có tên gọi là

A vinyl propionat B metyl acrylat C etyl fomat D etyl metacylat

Trang 13

Câu 20 Chất X có công thức cấu tạo CH2=CHCOOCH=CH2 Tên gọi của X là:

A Etyl axetat B Vinyl acrylat C Propyl metacrylat D Vinyl metacrylat Câu 21 Etse X có công thức cấu tạo CH3COOCH2C6H5 (C6H5: gốc phenyl) Tên gọi của X là

A phenyl axetat B benzyl axetat C phenyl axetic D metyl benzoat

Câu 22 CH3COOC6H5 có tên gọi là:

A Phenyl axetat B metyl phenolat C metyl benzoat D benzylaxetat

Trang 14

Đáp án

21-B 22-A

LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Chọn đáp án C

(2); (3); (4) đều ứng với tên gọi este là etyl fomat

Còn lại, (1) HOOCCH2CH3 là axit propanoic; (5) CH3COOCH3 là este metyl axetat

Xác định este viết xuôi, viết ngược và đặt vạch thẳng đứng ngăn cách:

isoamylic axetat được tạo từ axit axetic CH3COOH và ancol isoamylic (C5H11OH)

công thức ancol isoamylic là (CH3)2CHCH2CH2OH

||→ quan sát hình vẽ → công thức đúng chính là (1)

Metyl fomat: HCOOCH3

etyl axetat: CH COOC H3 2 5

etyl fomat: HCOOC H2 5

metyl axetat: CH COOCH3 3

Để gọi tên của este (RCOOR') ta đọc theo thứ tự:

Tên R' + Tên RCOO + at

⇒ Tên gọi của HCOOC2H5 là etyl fomat

Trang 15

Tên este RCOOR': tên R' + tên RCOO–

HCOOCH2CH2CH3: propyl fomat

–CH(CH3)2 là gốc isopropyl Este đề cho có tên là isopropyl fomat

⇒ Tên gọi của CH3COOCH3 là metyl axetat

CH3COO là gốc axetat của axit axetic

C2H5 là gốc etyl của ancol etylic

⇒ danh pháp của este X có công thức CH3COOC2H5 là etyl axetat

⇒ Tên gọi của CH3COOCH2CH2CH3 là propyl axetat

C2H5COO là gốc propionat của axit propionic C2H5COOH

Trang 16

còn C2H5 là gốc etyl của ancol etylic C2H5OH.

⇒ tên gọi của este C2H5COOC2H5 là etyl propionat

⇒ Tên gọi của C2H3COOCH5 là metyl propionat

⇒ Tên gọi của HCOOCH=CH2 là vinyl fomat

⇒ Tên gọi của CH3COOCH=CH2 là vinyl axetat

⇒ Tên gọi của C2H5COOCH=CH2 là vinyl propionat

⇒ Tên gọi của CH2=CHCOOCH3 là metyl acrylat

Metyl acrylat là CH2=CHCOOCH3

Metyl metacrylat là CH2=C(CH3)COOCH3

Metyl metacrylic, metyl acrylic là những danh pháp sai

⇒ Tên gọi của CH2=C(CH3)COOC2H5 là etyl metacylat

⇒ Tên gọi của CH2=CHCOOCH=CH2 là Vinyl acrylat

C6H5CH2 là gốc benzyl (tránh nhầm sang phenyl)

Trang 17

⇒ danh pháp của este X là benzyl axetat: este có mùi hoa nhài

⇒ Tên gọi của CH3COOC6H5 là Phenyl axetat

2.3 Xác định công thức phân tử, công thức cấu tạo từ danh pháp

Câu 1 Khối lượng mol (g/mol) của este có mùi chuối chín là

Câu 2 Benzyl propionat có mùi hương hoa nhài (lài), được dùng làm hương liệu cho nước hoa và một số

loại hóa mỹ phẩm khác Chất này có phân tử khối bằng

Câu 3 Phân tử khối của etyl axetat bằng

Câu 4 Etyl axetat có công thức hóa học là

A HCOOCH3 B CH3COOC2H5 C CH3COOCH3 D HCOOC2H5

Câu 5 Công thức phân tử của este có tên gọi etyl axetat là

Câu 6 Metyl axetat là tên gọi của hợp chất có công thức cấu tạo:

A C3H7COOH B HCOOC3H7 C C2H5COOCH3 D CH3COOCH3

Câu 7 Metyl axetat có công thức phân tử là

Câu 8 Ở điều kiện thích hợp, 2 chất nào sau đây phản ứng với nhau tạo thành metylaxetat:

A HCOOH và CH3OH B CH3COOH và C2H5OH

C CH3COOH và CH3OH D HCOOH và C2H5OH

Câu 9 Metyl fomat có CTPT là:

A CH3COOCH3 B CH3COOC2H5 C HCOOC2H5 D HCOOCH3

Câu 10 Este etyl fomiat có công thức là

A HCOOCH=CH2 B CH3COOCH3 C HCOOCH3 D HCOOC2H5

Câu 11 Este vinyl fomiat có công thức cấu tạo là

A HCOOCH3 B CH3COOCH=CH2 C HCOOCH=CH2 D HCOOCH2CH3

Câu 12 Isopropyl axetat có công thức là:

C CH3COOCH2CH2CH3 D CH3COOCH(CH3)2

Câu 13 Tên gọi sau đây: isoamyl axetat là tên của este có công thức cấu tạo là:

A CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 B C2H3COOCH3

Trang 18

C CH3COOCH2CH2CH2CH2CH3 D CH3COOCH=CH2

Câu 14 Este vinyl axetat có công thức là

A CH3COOCH=CH2 B CH3COOCH3 C CH2=CHCOOCH3 D HCOOCH3

Câu 15 Metyl propionat là tên gọi của hợp chất

A CH3COOC2H5 B CH3COOC3H7 C C3H7COOCH3 D C2H5COOCH3

Câu 16 Công thức cấu tạo của este isoamyl isovalerat là

Câu 18 Benzyl axetat là một este có mùi thơm của hoa nhài Công thức của benzyl axetat là

A CH3COOC6H5 B C6H5COOCH3 C C6H5CH2COOCH3 D CH3COOCH2C6H5

Câu 19 Dân gian có câu ca dao: “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng

LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Chọn đáp án B

isoamyl axetat là este có mùi chuối chín; công thức: CH3COOCH2CH2CH(CH3)2

Etyl axetat có công thức là CH3COOC2H5

⇒ Phân tử khối của nó = 15 + 44 + 29 = 88

Trang 19

⇒ Etyl axetat có CTCT là CH3COOC2H5

metyl axetat có cấu tạo là CH3COOCH3

⇒ Tương ứng với công thức phân tử là C3H6O2

Metyl axetat có công thức là CH3COOCH3

Nó được tạo thành từ Axit axetic (CH3COOH) và ancol metylic (CH3OH)

A CH3COOC2H5: etyl axetat

B CH3COOCH3: metyl axetat

C CH3COOCH2CH2CH3: propyl axetat

D CH3COOCH(CH3)2: isopropyl axetat

Những dạng nhớ này nên hệ thống ra để so sánh + nhớ 1 nhớ được 10

axetat thì rõ rồi, chỉ có isoamyl thôi? iso là gốc hđc CH3CH(CH3), vậy còn amyl là gì nữa thôi?

nó là C5, vậy gốc ancol C5; thêm iso thì rõ là đáp án A rồi → chọn.! ♥

Vậy, tại sao nhớ được nó là C5 vì hữu cơ chúng ta học có khá nhiều tên danh pháp liên quan đến C5.Chúng ta sẽ cùng thống kê và nhớ theo 1 hệ thống C5 Xem nào:

• các ankan, anken, ankin: pentan, penten, pentin; nói chung liên quan đến pen là 5

• đặc biệt khác: ancol amylic = ancol pentan-1-ol; ancol isoamylic là (CH3)2CHCH2CH2OH

• bên axit có axit valeric = axit pentanoic: CH3[CH2]3COOH;

►☠: note: axit glutaric là C3H6(COOH)2 khác axit glutamic: H2NC3H5(COOH)2 nhé

Trang 20

• Thêm 1 amino axit nữa là Valin: C5H11NO2.

Giả sử este có CTCT RCOOR'

Tên este gồm: tên gốc hiđrocacbon R' + tên anion gốc axit (đuôi "at")

→ R' của este vinyl axetat là -CH=CH2; RCOO của este là CH3COO

→ Công thức thỏa mãn là CH3COOCH=CH2

Metyl propionat là tên gọi của hợp chất C2H5COOCH3

CH3COOC2H5 : etyl axetat

CH3COOC3H7 : propyl axetat

C3H7COOCH3 : metyl valerat

Axit isovaleric có công thức (CH3)2CHCH2COOH

Ancol Isoamylic có công thức (CH3)2CHCH2CH2OH

Este isoamyl isovalerat được tạo từ axit isovaleric và ancol isoamylic có cấu tạo(CH3)2CHCH2CH2OOCCH2CH(CH3)2

Butyl axetat có công thức là CH3COOCH2CH2CH2CH3

benzyl axetat lại là mùi hoa nhài theo tên ta cũng

có thế viết được CTCT của nó là: CH COOCH C H 3 2 6 5

Vậy ta chọn đáp án D.♠♠♠

► Thêm: một số mùi este thông dụng khác

isoamyl axetat: đây là mùi chuối chín: CTPT: CH3COOCH2CH2CH(CH3)2

etyl butirat và etyl propionat: là mùi dứa

geranyl axetat: mùi hoa hồng

Este có mũi thơm của hoa nhài chính là benzyl axetat

Mà benzyl axetat có công thức là CH3COOC6H5

3.1 Đồng đẳng este no, đơn chức

Câu 1 Este được tạo thành từ axit no, đơn chức và ancol no, đơn chức có công thức cấu tạo là

A CnH2n+1COOCmH2m-1 B CnH2n+1COOCmH2m+1 C CnH2n-1COOCmH2m-1 D CnH2n-1COOCmH2m+1

Câu 2 Công thức chung của este tạo bởi axit cacboxylic no đơn chức mạch hở và ancol no đơn chức

mạch hở là

Trang 21

Câu 3 Công thức tổng quát của este no, đơn chức hở là

A CnH2nO2 n  1 B CnH2n+2O2 n 1 C CnH2nO2 n 2 D CnH2n+2O2 n  2

Câu 4 Thủy phân hoàn toàn este E (no, mạch hở) trong dung dịch NaOH, thu được ancol metylic và

muối của một axit cacboxylic đơn chức Công thức phân tử của E có dạng là

A CnH2n – 4O2 B CnH2n – 2O2 C CnH2n – 2O4 D CnH2nO2

Câu 5 Các chất hữa cơ đơn chức Z1, Z2, Z3 có CTPT tương ứng là CH2O, CH2O2, C2H4O2 Chúng thuộccác dãy đồng đẳng khác nhau Công thức cấu tạo của Z3 là

A HCOOCH3 B CH3-O-CHO C HO-CH2-CHO D CH3COOCH3

Câu 6 Hợp chất hữu cơ mạch hở X có CTPT C4H8O2 Chất X có thể là

A Axit hay este đơn chức no B Ancol 2 chức, không no, có 1 liên kết pi

C Xeton hay anđehit no 2 chức D A và B đúng

Câu 7 Hợp chất hữu cơ mạch hở X có CTPT C3H6O2 X có thể là

A Axit hay este đơn chức no B Ancol 2 chức, không no, có 1 liên kết pi

C Xeton hay anđehit no 2 chức D Tất cả đều đúng

Câu 8 Tổng số liên kết σ trong một phân tử este có công thức tổng quát CnH2nO2 là

Câu 9 Đối với este no, đơn chức, n nguyên tử C ngoài tạo liên kết với nhau, liên kết với hai nguyên tử O,

còn liên kết với 2n nguyên tử H, hình thành công thức phân tử tổng quát CnH2nO2 Số electron hóa trịdùng để tạo liên kết giữa các nguyên tử cacbon là

Trang 22

Đáp án

LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Chọn đáp án B

Gọi axit no đơn chức là CnH2n+1COOH, ancol no, đơn chức là CmH2m+1OH

Như vậy công thức este là C H n 2n1COOC H m 2m1

Axit no đơn chức + Ancol no đơn chức → Este no đơn chức

⇒ CTPT của este thu được có dạng CnH2nO2

Công thức tổng quát của este no, đơn chức, mạch hở là CnH2nO2

Với este bé nhất chính là metyl fomat (HCOOCH3) ⇒ n≥2

Vì este no được tạo từ ancol metylic và axit đơn chức

⇒ Este đó no đơn chức mạch hở ⇒ Este đó có dạng CnH2nO2

X cũng có thể là ancol 2 chức, không no, có 1 liên kết pi: HOCH2-CH=CH-CH2OH

X không thể là xeton hay anđehit no 2 chức có độ bất bão hòa k = 2 nên không thỏa mãn

C3H6O2 có độ bất bão hòa: 3 2 2 6 1

2

k      → X có 1π) trong phân tử là trong phân tử

X có thể là axit: CH3CH2COOH hoặc este HCOOCH2CH3 hoặc CH3COOCH3

X không thể là ancol hai chức, không no, có 1 liên kết pi vì không tồn tại CH2=C(OH)-CH2OH hoặc

CH2=CH-CH(OH)2

Trang 23

X không thể là xeton hay anđehit no 2 chức vì xeton hay anđehit no 2 chức có độ bất bão hòa k = 2.

Áp dụng công thức tính số liên kết σ cho hợp chất hữu cơ (C, H, O) mạch hở:

số liên kết σ = ∑tổng số các nguyên tử – 1 Trường hợp này ∑số lk σ = 3n + 1

Số electron hóa trị của n nguyên tử C bằng 4n.

Giữa n nguyên tử C hình thành n  2 liên kết  bằng 2n 2 2n 4 electron hóa trị

Số electron hóa trị còn lại bằng 4n 2n 4 2n4 sẽ dùng 2 electron tạo liên kết đôi

C=O, 2 electron tạo hai liên kết đơn C-O, còn lại 2n electron để tạo liên kết C-H.

Công thức phân tử tổng quát của este no, đơn chức là C H O n 2n 2

3.2 Đồng đẳng este no, đa chức

Câu 1 Công thức tổng quát của este no hai chức mạch hở là

A CnH2n-2O4 B CnH2nO2 C CnH2n-2O2 D CnH2nO4

Câu 2 CTPTTQ của 1 este (chỉ có nhóm chức este) tạo bởi rượu no hở 2 chức và axit thơm đơn chức có

nhánh, no,hở là:

A CnH2n-6O4 (n >= 14) B CnH2n-12O4 (n >= 14) C CnH2n-8O4 (n >= 16) D CnH2n-18O4 (n >= 16) ID: 58678

Câu 3 CTĐGN của este X là C5H8O3 Công thức phân tử của X là

Câu 4 Cho este no, mạch hở có công thức CnHmO6 Quan hệ giữa n với m là

A m = 2n B m = 2n+1 C m = 2n – 2 D m = 2n – 4

Câu 5 Hợp chất hữu cơ Y (mạch hở, chứa hai chức este) tạo bởi một axit cacboxylic no, đơn chức và

một ancol no, ba chức Công thức phân tử của Y có dạng là

A CnH2n – 4O6 B CnH2n – 2O5 C CnH2n – 4O5 D CnH2n – 2O4

Câu 6 Hợp chất hữu cơ T (mạch hở, chứa một chức este) tạo bởi một ancol no, hai chức và một axit

cacboxylic no, đơn chức Công thức phân tử của T có dạng là

Câu 7 Este E (ba chức, mạch hở) tạo bởi một ancol no, ba chức và một axit cacboxylic no, đơn chức.

Công thức phân tử của E có dạng là

Câu 8 Công thức tổng quát của hợp chất hữu cơ (chỉ chứa một loại nhóm chức) được tạo bởi axit no, hai

chức, mạch hở và ancol no, ba chức, mạch hở là

A CnH2n – 10O12 (n ≥ 12) B CnH2n – 14O12 (n ≥ 12) C CnH2n – 14O12 (n ≥ 8) D CnH2n – 10O12 (n ≥ 8)

Trang 24

Câu 9 Thủy phân hoàn toàn este E (no, mạch hở, chứa một loại nhóm chức) trong dung dịch NaOH, thu

được etylen glicol và muối của một axit cacboxylic đơn chức Công thức phân tử của E có dạng là

Câu 10 Đun nóng (có xúc tác H2SO4 đặc) hỗn hợp gồm một ancol no, hai chức và một axit cacboxylic

no, đơn chức, thu được sản phẩm có chứa hợp chất hữu cơ T (mạch hở, chứa một chức este) Công thứcphân tử của T có dạng là

Trang 25

Đáp án

Trong phân của của este no 2 chức mạch hở có tổng cộng 2 liên kết π) trong phân tử là (tương tự ankin) và 4 nguyên tử oxi

⇒ Công thức tổng quát của este này là CnH2n–2O4

Este no và có 6 nguyên tử oxi ⇒ Este no 3 chức mạch hở

⇒ Công thức tổng quát của este này là CnH2n–4O6

⇒ Quan hệ giữa m và n có dạng: m = 2n–4

Y chứa 2 chức este là 4O, thêm 1O dư của ancol 3 chức nữa là 5O

Y mạch hở nên vòng = 0; ancol no, axit no nên π) trong phân tử là C=C = 0; este 2 chức nên π) trong phân tử là C=O = 2

||→ ∑π) trong phân tử là = 2 → tổng quát Y có dạng CnH2n + 2 – 2 × 2O5 ⇄ CnH2n – 2O5 Chọn B ♦

► Cách 2: xuất phát từ một chất cụ thể thỏa mãn là (HCOO)2C3H5OH

CTPT là C5H8O5 = C5H2 × 5 – 2O5 tổng quát lên CnH2n – 2O5

T mạch hở → vòng = 0; chứa một chức este và

được tạo bởi một ancol no, hai chức và một axit cacboxylic no, đơn chức

→ π) trong phân tử là C=O = 1 và π) trong phân tử là C=C = 0 → ∑π) trong phân tử là = 1 Thêm chú ý ancol 2 chức nên số O của T là 3

||→ công thức của T là CnH2n + 2 – 2 × 1O3 ⇄ CnH2nO3

Etse E có 3 chức → π) trong phân tử là C=O = 3, mạch hở nên số vòng = 0;

tạo bởi một ancol no, ba chức và một axit cacboxylic no, đơn chức → π) trong phân tử là C=C = 0

||→ ∑π) trong phân tử là trong E = 3 → CTTQ của E là CnH2n + 2 – 2 × 3O6 ⇄ CnH2n – 4O6 Chọn C ♣

► Cách 2: đi từ công thức 1 chất đúng đại diện là (HCOO)3C3H5 glixeryl trifomat

Trang 26

Đặt 3a+ 2b = n → công thức tổng quát là CnH2n-14O12 và n ≥ 3.2 + 2.3 → n ≥ 12

Chú ý trong phương trình tổng hợp este để số chức axit kết hợp vừa đủ với chức ancol nên cần 3 axit và 2ancol Trong quá trình tổng hợp tách ra 6 phân tử H2O Hệ số C, H của este dùng bảo toàn nguyên tố đểtính

Este no tạo từ axit đơn chức và ancol 2 chức ⇒ Phân tử chứa 2 liên kết π) trong phân tử là và 4 nguyên tử oxi

⇒ Công thức phân tử của este đó là CnH2n–2O4

Este tạo từ ancol no 2 chức và axit no đơn chức nhưng chỉ tạo 1 chức este (1 π) trong phân tử là )

⇒ Este T có dạng RCOO–R'–OH (3 nguyên tử oxi)

Câu 4 Este X (đơn chức, mạch hở) tạo bởi một ancol no, đơn chức và một axit cacboxylic có một liên

kết đôi C=C, đơn chức, mạch hở Công thức phân tử của X có dạng là

A CnH2nO2 B CnH2n+2O2 C CnH2n-2O2 D CnH2n-4O2

Câu 5 Este X (hai chức, mạch hở) tạo bởi một ancol no, hai chức và một axit cacboxylic có một liên kết

đôi C=C, đơn chức Công thức phân tử của X có dạng là

Câu 6 Công thức phân tử tổng quát của este tạo bởi ancol no, 2 chức mạch hở và axit cacboxylic không

no, có một liên kết đôi C=C, đơn chức mạch hở là

A CnH2n – 2O4 B CnH2n + 2O2 C CnH2n – 6O4 D CnH2n – 4O4

Trang 27

Câu 7 Este mạch hở X tạo bởi ancol không no (có một nối đôi C=C), đơn chức, mạch cacbon phân

nhánh và axit cacboxylic no, đơn chức Công thức phân tử tổng quát của X là

A CnH2n – 2O2 (n ≥ 5) B CnH2n – 2O2 (n ≥ 4) C CnH2nO2 (n ≥ 3) D CnH2nO2 (n ≥ 4)

Câu 8 Este tạo ra từ axit thuộc dãy đồng đẳng của axit axetic và ancol thuộc dãy đồng đẳng của ancol

anlylic có công thức chung là

A CnH2nO2 (n ≥ 3) B CnH2nO2 (n ≥ 4) C CnH2n – 2O2 (n ≥ 4) D CnH2n – 2O2 (n ≥ 3)

Trang 28

Đáp án

Y có 2 chức nên là O4, có 2π) trong phân tử là C=O và chứa 1 nối đôi C=C → có 1π) trong phân tử là C=C nữa

♦ Cách 1: tổng số π) trong phân tử là trong Y là 3 → CTPT là CnH2n – 4O4

♦ Cách 2: khái quát hóa từ công thức thỏa mãn là CH3OCO-CH=CH-COOCH3

⇄ C6H8O4 ⇄ C6H2 × 6 – 4O4 → tổng quát CnH2n – 4O4

Nhận xét: E

+ Đơn chức: Có 1 liên kết pi ở chức este COO

+ Có thêm 1 liên kết pi ở nối đôi C=C

→ E đơn chức và một nối đôi C=C

Cách 1: E đơn chức: p = 1 và một nối đôi C=C =>      p 1 2 C H n 2n2O2

Cách 2: Khái quát hóa từ công thức este chứa một nối đôi C=C, đơn chức đã biết

HCOOCH CH  C H O  C H   O  C H  O

Nhận xét: E

+ no: không có liên kết pi ở gốc hiđrocacbon

+ Có 3 liên kết pi ở 3 chức este COO

→ E no, ba chức

Cách 1: E ba chức: p = 3 và no =>     p 3 C H n 2n4O6

Cách 2: Khái quát hóa HCOO C H3 3 5 C H O6 8 6 C H n 2n4O6

Este tạo từ một ancol no, đơn chức và một axit cacboxylic có một liên kết đôi C=C

đơn chức, mạch hở ⇒ Este X chứa 2 liên kết π) trong phân tử là và 2 nguyên tử oxi

⇒ Este đó phải có dạng CnH2n–2O2

Phân tích: X là este 2 chức → π) trong phân tử là C=O = 2; X mạch hở nên số vòng = 0;

ancol no, 2 chức; axit không no có 1 nối đôi C=C, đơn chức → X được tạo từ 2 gốc axit

||→ π) trong phân tử là C=C = 2 Theo đó, ∑π) trong phân tử là trong X = 2 + 0 + 2 = 4

||→ CTTQ của X có dạng CnH2n + 2 – 2 × 4O4 ⇄ CnH2n – 6O4 → Chọn C ♣

♦ Cách 2: đi từ công thức cụ thể: (CH2=CHCOOCH2)2: etilengicol điacrylat

Trang 29

Este X tạo bởi ancol không no (có một nối đôi C=C), đơn chức

mạch cacbon phân nhánh và axit cacboxylic no, đơn chức

⇒ Phân tử của X chứa 2 liên kết π) trong phân tử là và 2 nguyên tử oxi

⇒ Công thức phân tử tổng quát của X là C là CnH2n–2O2 (n ≥ 5) ⇒ Chọn A.

Với este bé nhất là HCOO–CH(CH3)–CH=CH2 hoặc HCOO–CH2–C(CH3)=CH2

Vì este được tạo ra từ axit thuộc dãy đồng đẳng

của axit axetic và ancol thuộc dãy đồng đẳng của ancol anlylic

⇒ Phân tử este chứa 2 liên kết π) trong phân tử là và 2 nguyên tử oxi

⇒ Este có công thức chung là CnH2n–2O2 ⇒ Chọn C.

Với este bé nhất chính là HCOOCH2–CH=CH2

4.1 Xác định số đồng phân este no, đơn chức

Câu 1 Hợp chất hữu cơ E (mạch hở, bền ở điều kiện thường) có công thức phân tử C2H4O2 Số đồngphân cấu tạo của E thỏa mãn là

Trang 30

Câu 8 Ứng với công thức phân tử C3H6O2, có bao nhiêu công thức cấu tạo mạch hở tác dụng được vớiNaOH, nhưng không tác dụng với Na?

Hợp chất hữu cơ E (mạch hở, bền ở điều kiện thường) có công thức phân tử C2H4O2

Thỏa mãn E có các cấu tạo sau: HCOOCH3 (este: metyl fomat); CH3COOH (axit axetic)

HOCH2CHO (tạp chức: hiđroxyaxetanđehit) Tổng có 3 chất

Giả thiết: Hợp chất hữu cơ T (mạch hở, bền ở điều kiện thường) có công thức phân tử C3H6O2;

T chỉ chứa các nhóm chức ancol, anđehit, axit và este ||→ thỏa mãn T có các chất sau:

HCOOCH2CH3 (este etyl fomat); CH3COOCH3 (este metyl axetat);

CH3CH2COOH (axit propanoic); HOCH2CH2CHO (tạp chức 3-hiđroxypropanal);

Trang 31

và CH3CH(OH)CHO (tạp chức 2-hiđroxypropanal) Tổng có 5 chất.

có 2 đồng phân este ứng với công thức phân tử C3H6O2 là

HCOOC2H5 (etyl fomat) và CH3COOCH3 (metyl axetat)

Hợp chất đơn chức có CTPT C3H6O2 không phải este

⇒ Các đồng phân axit ⇒ Chỉ có C2H5COOH thỏa mãn

Đồng phân đơn chức ⇒ Chú ý đồng phân của axit

HCOOC2H5 (1 đp) || CH3COOCH3 (1 đp) || C2H5COOH (1 đp)

⇒ Có tất cả 3 đồng phân đơn chức ứng với CTPT C3H6O2

Đồng phân tác dụng với NaOH nhưng k tác dụng với Na

⇒ Đồng phân của este: HCOOC2H5 (1 đp) || CH3COOCH3 (1 đp)

Đồng phân tác dụng với NaOH nhưng k tác dụng với Na

⇒ Đồng phân của este: HCOOC3H7 (2 đp) || CH3COOC2H5 (1 đp) || C2H5COOCH3 (1 đp)

Trang 32

k = 1 ⇒ số đồng phân đơn chức ứng với công thức phân tử C4H8O2 là:

– Este: HCOOCH2CH2CH3, HCOOCH(CH3)-CH3, CH3COOC2H5, C2H5COOCH3

– Axit: CH3CH2CH2COOH, CH3-CH(CH3)COOH

⇒ tổng cộng có 6 đồng phân đơn chức ⇒ chọn A

Chú ý: "đơn chức" thì không phân biệt loại chức ⇒ xét cả axit và este

Nhận xét: Số nguyên tử H gấp đôi số nguyên tử C nên E là este no, đơn chức

Phân tử E chứa 2 nguyên tử O, ứng với công thức phân tử C4H8O2

Este E có mạch cacbon không phân nhánh và ứng với công thức phân tử C5H10O2

Các đồng phân cấu tạo của E thỏa mãn gồm: HCOOCH2CH2CH2CH3 (1 + 4);

Các CTCT thỏa mãn là C2H5COOCH2CH2CH3 và C2H5COOCH(CH3)2

4.2 Xác định số đồng phân este không no, đơn chức

Câu 1 Số đồng phân là este mạch hở, có công thức phân tử C3H4O2 là

Trang 33

Câu 4 Este T (đơn chức, mạch hở) có công thức đơn giản nhất là C2H3O Số đồng phân cấu tạo thỏa mãncủa T là

Câu 5 Hợp chất hữu cơ E (đơn chức, mạch hở) có công thức phân tử C4H6O2 và có đồng phân hình học

Số công thức cấu tạo thỏa mãn của E là

Trang 34

T đơn chức → có 2O → từ CTĐGN là C2H3O → công thức của T là C4H6O2.

Số đồng phân cấu tạo thỏa mãn của T gồm: HCOOCH=CH-CH3 (prop-1-en-1-yl fomat);

HCOOCH2-CH=CH2 (anlyl fomat); HCOOC(CH3)=CH2 (prop-1-en-2-yl fomat)

CH3COOCH=CH2 (vinyl axetat) và CH2=CH-COOCH3 (metyl acrylat)

Tổng có 5 đồng phân cấu tạo thỏa mãn T

Thỏa mãn yêu cầu có đồng phân hình học chỉ có 2 cấu tạo sau:

để thu được anđehit thì este E phải có dạng RCOOCH=CHR'

(nhóm –COOCH=CH– phải cố định để tạo anđehit, bắt buộc.!)

||→ rõ là R + R' = CH4 = CH3 + H → thỏa mãn E chỉ có 2 CTCT sau:

CH3COOCH=CH2 (vinyl axetat) và HCOOCH=CHCH3 (prop-1-en-1-yl fomat)

Số este thỏa mãn đề bài

HCOO-CH2-CH=CH-CH3, HCOO-CH2-CH2-CH=CH2, HCOO-CH2-C(CH3)=CH2, HCOO-CH(CH3CH=CH2

)-CH3COO-CH2-CH=CH2, CH2=CH-COOCH2-CH3, CH2=CH-CH2-COOCH3, CH3-CH=CH-COOCH3,

Trang 35

4.3 Xác định số đồng phân este đơn chức chứa vòng benzen

Câu 1 Este X (chứa vòng benzen) có công thức phân tử C8H8O2 Số công thức cấu tạo thỏa mãn của X là

Trang 36

1-D 2-B 3-B 4-B 5-C

LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Chọn đáp án D

Este X (chứa vòng benzen) có công thức phân tử C8H8O2,

các công thức cấu tạo thỏa mãn của X gồm: C6H5COOCH3 (metyl benzoat);

HCOOCH2C6H5 (benzyl fomat); CH3COOC6H5 (phenyl axetat);

và HCOOC6H4CH3 (có 3 đồng phân o, p, m-metylphenyl fomat)

este T (C9H10O2) có nguyên tử oxi liên kết với nguyên tử cacbon no

của gốc hiđrocacbon và không chứa gốc fomat → thỏa mãn có các đồng phân cấu tạo sau:

C6H5COOC2H5 (etyl benzoat); C6H5CH2COOCH3 (metyl benzyletanoic);

CH3C6H4COOCH3 (metyl (o, p, m)-metylphenolat); CH3COOCH2C6H5 (benzyl axetat)

Tổng có tất cả là 6 chất thỏa mãn

Thỏa mãn yêu cầu giả thiết có các chất sau đây:

Trang 37

Tổng có 6 chất.

4.4 Xác định số đồng phân este đa chức

Câu 1 Hợp chất hữu cơ E (mạch hở) có công thức phân tử là C4H6O4 Đun nóng E với dung dịch NaOH(dư) tới phản ứng hoàn toàn, thu được ancol X và muối của axit cacboxylic Y Biết X, Y đều chỉ chứamột loại nhóm chức Số công thức cấu tạo phù hợp với E là

Câu 2 Este Y (hai chức, mạch hở, được tạo thành từ một axit cacboxylic và một ancol) có công thức

phân tử là C5H8O4 Số đồng phân cấu tạo Y thỏa mãn là

Nhận xét: E có 4 nguyên tử oxi nên chứa hai chức este hoặc chứa một chức este và một chức axit

+ E chứa hai chức este

Trang 38

ứng với este Y có công thức C5H8O4 là este no, hai chức, mạch hở.

||→ Y được tạo thành từ một chất hai chức + 2 chất đơn chức

5 = 3 + 2 × 1 = 1 + 2 × 2 Không tồn tại chất 2 chức chỉ có 1C nên loại TH 1 + 2 × 2

Lại có Y được tạo thành từ một axit cacboxylic và một ancol → các TH thỏa mãn gồm:

Các CTCT thỏa mãn là HCOOCH2CH2OOCCH3,

HCOOCH2OOCC2H5 và HCOOCH(CH3)OOCCH3

Este đó phải có dạng R1OOC–R–COOR2 (R1, R2 ≠ H, R1 ≠ R2)

⇒ Những este thỏa mãn yêu cầu gồm: CH3OOC–COO–CH2CH2CH3

CH3OOC–COO–CH(CH3)CH3 || CH3OOC–CH2–COO–C2H5

Vậy có tổng cộng 3 este thỏa mãn

X không tráng bạc → không có HCOO Xét 2 TH:

• X tạo bởi axit hai chức và ancol đơn chức: (COOC2H5)2;

(CH2COOCH3)2 và CH3CH(COOCH3)2

• X tạo bởi axit đơn chức và ancol hai chức: (CH3COO)2C2H4

(chú ý (HCOO)2C4H8 không thỏa mãn như phân tích ban đầu)

Trang 39

⇒ tổng 4 đồng phân thỏa mãn

4.5 Xác định số đồng phân este từ phân tử khối và thành phần phân tử

Câu 1 Este X có tỉ khối hơi so với He bằng 22 Số đồng phân cấu tạo của X là:

Câu 2 Tổng số đồng phân (bền) ứng với công thức phân tử CxHyOz (M = 60u) đều phản ứng được với Nalà:

Câu 3 Chất hữu cơ X (chứa C, H, O) có phân tử khối bằng 74 (u) Số đồng phân cấu tạo mạch hở ứng

với công thức phân tử của X có phản ứng tráng gương là

Câu 4 Este X đơn chức, mạch hở có tỉ khối so với oxi bằng 3,125 Thủy phân X trong môi trường axit

thu được axit cacboxylic Y và ancol metylic Số đồng phân cấu tạo thỏa mãn của X là:

Câu 7 Este T đơn chức, mạch hở, phân tử chứa một nối đôi C=C và có phần trăm khối lượng nguyên tố

cacbon bằng 60% Số đồng phân cấu tạo của T có chứa gốc axit không no là

Câu 8 Trong phân tử este đơn chức, mạch hở X có chứa 37,21 % oxi về khối lượng Số công thức cấu

tạo thoả mãn công thức phân tử của este X là:

Câu 9 Một este đơn chức có %O = 37,21% Số đồng phân của este mà sau khi thủy phân chỉ cho một sản

phẩm tham gia phản ứng tráng gương là

Câu 10 Trong phân tử este X no, đơn chức, mạch hở, oxi chiếm 36,36% khối lượng Số công thức cấu

tạo của X là:

Câu 11 Este T (no, đơn chức, mạch cacbon phân nhánh) có tỉ lệ khối lượng các nguyên tố mC : mO = 15 :

8 Số đồng phân cấu tạo của T thỏa mãn là

Câu 12 Este E (đơn chức, mạch hở, phân tử chứa hai liên kết pi) có tỉ lệ khối lượng các nguyên tố mC :

mH = 8 : 1 Số đồng phân cấu tạo của E thỏa mãn là

Trang 40

Câu 14 Hợp chất hữu cơ E (mạch hở, bền ở điều kiện thường) có phần trăm khối lượng các nguyên tố C,

H và O lần lượt bằng 40,00%, 6,67% và 53,33% Biết rằng một thể tích hơi của E nặng gấp 30 lần mộtthể tích khí H2 ở cùng điều kiện Số công thức cấu tạo của E thỏa mãn là

Câu 15 Este T (chứa gốc axit cacboxylic không no) có phần trăm khối lượng các nguyên tố là 60%C,

8%H, còn lại là oxi Hóa hơi hoàn toàn 2 gam T, thu được thể tích hơi bằng thể tích của 0,56 gam khí N2

ở cùng điều kiện nhiệt độ, áp suất Số đồng phân cấu tạo của T thỏa mãn là

Câu 16 Este G (đơn chức, mạch hở) có khối lượng nguyên tố oxi gấp 4 lần nguyên tố hiđro Thủy phân

hoàn toàn G trong dung dịch NaOH, thu được muối của một axit cacboxylic (chứa một nối đôi C=C) vàmột ancol no Số công thức cấu tạo của G thỏa mãn là

dạng cho PTK này thì tăng số O là tìm ra CTPT nhanh nhất ( vì O có M = 16 lớn nhất )

► Nhưng trước hết chú ý tác dụng với Na mà M = 60 thì chỉ có thể là -OH của ancol hoặc axit thôi

Định dạng
Số trang	125
Dung lượng	1,99 MB