Tiến trình tổ chức các hoạt động: - Giáo viên yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân thực hiện nhiệm vụ sau: Nếu như sau này phải xa quê hương thì lúc đó em sẽ có cảm xúc như thế nào?. Giao
Trang 1Tuần 20 Ngày soạn: 17 / 01 / 2021
-Tự chủ & tự học: Biết lập và thực hiện kế hoạch học tập; lựa chọn được các
nguồn tài liệu học tập phù hợp; lưu giữ thông tin có chọn lọc bằng ghi tóm tắt, bằngbản đồ khái niệm, bảng, các từ khoá; ghi chú bài giảng của giáo viên theo các ýchính
- Giao tiếp và hợp tác:
+ Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp; nhận biết được ngữcảnh giao tiếp và đặc điểm, thái độ của đối tượng giao tiếp.Tự học, giao tiếp, sángtạo
+ Hiểu rõ nhiệm vụ của nhóm; đánh giá được khả năng của mình và tự nhậncông việc phù hợp với bản thân
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin
Trang 2- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học được ở nhà trường,trong sách báo và từ các nguồn tin cậy khác vào học tập và đời sống hằng ngày.
- Trách nhiệm: Sống hoà hợp, thân thiện với thiên nhiên.
II Thiết bị dạy học và học liệu
- Loa mic trợ giảng
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo
- Kế hoạch bàidạy
- Học liệu: Bảng phụ, phiếu học tập, tranh chân dung nhà thơ Tế Hanh
III Tiến trình tổ chức các hoạt động:
- Giáo viên yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân thực hiện nhiệm vụ sau:
Nếu như sau này phải xa quê hương thì lúc đó em sẽ có cảm xúc như thế nào? Hình ảnh nào của quê hương làm em ấn tượng và nhớ mãi?
- Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ: Lắng nghe yêu cầu
2 Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh suy nghĩ, chuẩn bị nội dung trả lời để chia sẻ trước lớp
- Giáo viên động viên học sinh mạnh dạn chia sẻ, bày tỏ ý kiến
* Dự kiến sản phẩm: nhớ quê, nhớ những gì đặc trưng của quê mình, mong
muốn được về thăm quê
3 Báo cáo, thảo luận:
- Giáo viên gọi một số học sinh chia sẻ ý kiến trước lớp
- Học sinh trình bày ý kiến trước lớp, hs khác lắng nghe, bày tỏ nhận xét hoặc
bổ sung ý kiến
4 Kết luận, nhận định
- Giáo viên nhận xét kết quả làm việc của hs
->Giáo viên dẫn vào bài: Tình yêu quê hương là một tình cảm vô cùng thiêng
liêng cao quý và không biết đã có bao giờ nhà thơ viết về quê hương mình với mộttình yêu rất đỗi chân thành, sâu lắng Đối với Tế Hanh cũng vậy, cái làng chài venbiển, quê hương ông đã trở thành nỗi ám ảnh mãnh liệt, một niềm nhớ thương sâunặng Hình ảnh làng quê đã đi vào trong những sáng tác đầu tày của ông Tiết họchôm nay chúng ta sẽ học bài thơ “Quê hương” một sáng tác đầu tay đầy ý nghĩa của
Tế Hanh
B/ Hoạt động hình thành kiến thức:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1 Giới thiệu chung (10 phút)
a Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nét cơ bản về
tác giả Tế Hanh và văn bản “Quê hương”
b Nội dung: Dựa trên sgk và phần chuẩn bị ở nhà
I.
Giới thiệu chung :
Trang 3học sinh thảo luận và trình bày được kiến thức cơ
bản về tác giả và văn bản
c Sản phẩm: Phiếu hoc tập trình bày kết quả làm
việc của hs và nội dung hs thuyết trình trước lớp
d Tổ chức thực hiện:
1 Giao nhiệm vụ học tập:
Giáo viên nhắc lại yêu cầu đã giao cho hs làm ở
nhà:
- Yêu cầu: Nghiên cứu sgk, đọc tài liệu tham khảo,
trao đổi với các bạn trong nhóm trả lời các câu hỏi:
+ Hãy nêu những nét cơ bản về tác giả Tế Hanh?
+ Nêu xuất xứ, thể thơ?
+ Nêu cách đọc? Những từ ngữ cần lưu ý?
+ Bài thơ có mấy nội dung? Nêu bố cục tương ứng?
- Cách thực hiện: Ghi kết quả trên phiếu học tập lớn,
trình bày trước lớp khi gv yêu cầu
Giáo viên yêu cầu hs xem lại sản phẩm chuẩn bị
+ Tế Hanh sinh năm 1921- 2009, tại một làng chài
ven biển tỉnh Quảng Ngãi
+ Ông đến với phong trào Thơ mới khi phong trào
này đã có rất nhiều thành tựu Thơ ông thấm đượm
tình yêu quê hương và niềm khao khát thống nhất Tổ
quốc Ông được trao tặng giải thưởng HCM về văn
học nghệ thuật
- Sau năm 1975 ông chuyển sang sáng tác phục vụ
cách mạng Những bài thơ của ông thể hiện nỗi nhớ
quê hương da diết và khao khát TQ thống nhất
- Năm 1996, ông được nhà nước trao tặng giải
thường HCM về văn học Nghệ thuật
-Văn bản: Bài thơ sáng tác năm 1939, là bài thơ mở
đầu cho nguồn cảm hứng viết về quê hương của nhà
thơ Tế Hanh rút trong tập “Nghẹn ngào”, sau này in
tỉnh Quảng Ngãi (miền biển ventỉnh Quãng Ngãi.)
- Tế Hanh đến với Thơ mới khithơ mới có nhiều thành tựu
- Ông nổi tiếng với các bài thơhay viết về sông nước quêhương
2.Văn bản:
a
Xuất xứ, thể loại
- Sáng tác năm 1939 khi nhàthơ xa quê In trong tập “Hoaniên” năm 1945
- Thể thơ: 8 chữ
Trang 4* Bố cục : 2 phần
- Phần 1: 3 khổ đầu – Hình ảnh quê hương
+ 2 câu đầu: Giới thiệu chung về làng quê
+ 6 câu tiếp: Cảnh thuyền ra khơi đánh cá
+ 8 câu tiếp: Đoàn thuyền đánh cá trở về bến
- Phần 2 : Khổ còn lại – Nỗi nhớ quê hương
3 Báo cáo, thảo luận:
- Giáo viên yêu cầu đại diện một số nhóm thuyết
trình sản phẩm
- Hs đại diện nhóm trình bày
- Hs các nhóm khác theo dõi, nhận xét bổ sung
4 Kết luận, nhận định
- Giáo viên nhận xét, đánh giá quá trình làm việc, kết
quả làm việc của Hs
- Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
- Hs tự ghi vở
Hoạt động 2 Đọc- hiểu văn bản: (21’)
Hđ2.1 Giới thiệu về làng quê:
a Mục tiêu: giúp học sinh biết về vị trí, nghề nghiệp
của làng quê của tác giả
b Nội dung: Học sinh đọc hai câu thơ đầu, hoạt
động cá nhân, trả lời câu hỏi
c Sản phẩm: câu trả lời miệng của học sinh
d Tổ chức thực hiện:
1 Giao nhiệm vụ học tập:
- Giáo viên yêu cầu Hs đọc 2 câu đầu hoạt động cá
nhân trả lời câu hỏi:
Tác giả đã giới thiệu về làng chài quê mình ntn?
Nhận xét về cách giới thiệu đó ?
- Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ: Lắng nghe, nắm
được yêu cầu
2 Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh: đọc, nghiên cứu 2 câu đầu, suy nghĩ trả
lời câu hỏi
- Giáo viên: quan sát học sinh làm việc, động viên
+ 2 câu đầu: Giới thiệu chung
II Đọc , hiểu văn bản:
1 Hình ảnh quê hương
Trang 5- Nghề nghiệp truyền thống của làng đánh cá (chài
lưới)
- Vị trí của làng: bao bọc bởi nước sông đi thuyền
nửa ngày xuôi sông ra tới biển
=> Cách giới thiệu tự nhiên, mộc mạc, giản dị
3 Báo cáo , thảo luận
- Giáo viên gị 1 số Hs trình bày ý kiến
a Mục tiêu: Giúp học sinh nhận biết được hoạt động
và cảm cảm nhận được vẻ đẹp của cảnh dân chài bơi
thuyền ra khơi đánh cá
b Nội dung: Học sinh đọc, tìm hiểu từ ngữ, hình ảnh
của khổ thơ thứ 2, thảo luận nhóm về nội dung, nghệ
thuật của đoạn thơ và trình bày kết quả vào phiếu
học tập
c Sản phẩm: Kết quả thảo luận nhóm trên phiếu học
tập và phần thuyết trình của Hs trước lớp
d Tổ chức thực hiện::
1 Giao nhiệm vụ học tập:
Giáo viên yêu cầu học sinh đọc khổ thơ tiếp, hoạt
động cá nhân và thảo luận theo nhóm trả lời các câu
hỏi sau vào phiếu học tập:
a Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi được miêu tả
vào thời điểm, không gian nào?
b Hình ảnh dân chài và con thuyền được miêu tả
như thế nào? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật
nào khi nói về cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá?
Tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?
c Cánh buồm được miêu tả như thế nào? Nhận xét
về cách miêu tả cánh buồm của tác giả? Cánh
buồm mang ý nghĩa biểu tượng gì cho làng chài?
d.Từ đó em nhận xét như thế nào về cảnh đoàn
thuyền ra khơi đánh cá?
- Học sinh tiếp nhận: Lắng nghe yêu cầu cần thực
a Giới thiệu quê hương
- Vị trí: “cách biển nửa ngày
b Cảnh đoàn thuyền ra khơi:
Trang 62 Thực hiện nhiệm vụ:
- Học sinh: Làm việc cá nhân -> thảo luận nhóm ->
thống nhất ý kiến trên phiếu học tập
- Giáo viên: Quan sát, gợi ý cho hs cách làm, hỗ trợ
học sinh nếu cần
* Dự kiến sản phẩm:
- Thời gian: Sớm mai; Không gian: trời trong, gió
nhẹ
=> Bầu trời cao rộng, trong trẻo, nhuốm nắng hồng
bình minh → hình ảnh đoàn thuyền băng mình ra
khơi, đi đánh cá => khung cảnh thiên nhiên tươi
đẹp, thanh bình
- Hình ảnh đoàn thuyền ra khơi:
+ dân chài: trai tráng khỏe khoắn, vạm vỡ
+ thuyền nhẹ, hăng như con tuấn mã, mạnh mẽ
vượt trường giang
- NT: So sánh, dùng động từ, tính từ mạnh (hăng,
phăng, vượt để miêu tả hoạt động của con thuyền)
-> Miêu tả khí thế dũng mãnh của con thuyền ra
thuộc trở nên lớn lao và thiêng liêng Nhà thơ như
nhận ra đó chính là biểu tượng của linh hồn làng
chài => Hình ảnh cánh buồm mang vẻ đẹp lãng
mạn, nó gợi những chuyến đi xa, những ước mơ
khoáng đạt, bay bổng của tuổi trẻ đầy hoài bão Nhà
thơ vừa vẽ ra chính xác cái hình, vừa cảm nhận
được cái hồn của sự vật -> mang vẻ đẹp lãng mạn,
bay bổng
- Khung cảnh ra khơi: sớm maihồng, trời trong, gió nhẹ
-> Từ ngữ gợi tả khung cảnhthiên nhiên rất đẹp, khoáng đạt,thanh bình
- Cảnh đoàn thuyền ra khơi:+ người dân chài mang vẻ đẹpkhoẻ khoắn, vạm vỡ
+ thuyền nhẹ, hăng như contuấn mã, mạnh mẽ vượt trườnggiang
-> Nghệ thuật so sánh, sử dụngcác động từ mạnh: hăng, phăng,vượt => Con thuyền mang khíthế dũng mãnh khi ra khơi gợi
vẻ đẹp hùng tráng
- Hình ảnh cánh buồm:
+ giương to như mảnh hồnlàng
+ rướn thân trắng …thâu gópgió"
-> Sử dụng nghệ thuật so sánh,
ẩn dụ → Hình ảnh cánh buồmquen thuộc trở nên lớn lao vàthiêng liêng, là biểu tượng, linhhồn của làng chài
⇒ Khổ thơ vẽ nên bức tranhphong cảnh thiên nhiên tươisáng và h/ả con người lao độngđầy hứng khởi dào dạt sức sống
Trang 7⇒ Bức tranh phong cảnh thiên nhiên tươi sáng và h/ả
con người lao động đầy hứng khởi dào dạt sức sống
3 Báo cáo, thảo luận:
- Giáo viên yêu cầu các nhóm nộp sản phẩm, gọi đại
diện một số nhóm trình bày kết quả thảo luận (mỗi
nhóm chỉ trình bày 1 ý nhỏ)
- Học sinh cử đại diện nhóm trả lời
- Học sinh nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến
4 Kết luận, nhận định
- Giáo viên dựa vào kết quả thực hiện nhiệm vụ của
hs cùng Hs trao đổi, nhận xét và đánh giá rút kinh
nghiệm
- Chốt kiến thức cơ bản theo từng phần -> Hs tự ghi
chép nội dung cơ bản
Gv bình ngắn gọn nội dung nghệ thuật khổ thơ thứ 2
- Giáo viên yêu cầu Hs hoạt động cá nhân thực hiện yêu cầu sau:
Trong đoạn thơ em vừa học em thích nhất hình ảnh nào? Nêu ngắn gọn cảmnhận của em về hình ảnh đó?
- Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ: Lắng nghe yêu cầu
cụ thể “cánh buồm” để so sánh với một hình ảnh trừu tượng” mảnh hồn làng” Viết như vậy thật độc đáo! "Mảnh hồn làng” gợi đến truyền thống chăm chỉ, cần cù và bao đức tính quí báu của người dân vùng biển So sánh “cánh buồm ” với “mảnh hồn làng” khiến hình ảnh cánh buồm trở nên thiêng liêng, xúc động biết bao Không chỉ vậy, cánh buồm “rướn thân trắng bao la thâu góp gió” Động từ “rướn “ rất mạnh mẽ và hình ảnh "rướn thân trắng” cũng vô cùng gợi cảm, nó gợi đến sự trong
Trang 8sáng, vẻ thuần khiết của “cánh buồm” và cũng là của “mảnh hồn làng” Không chỉ vậy, cánh buồm “rướn thân trắng” để “bao la thấu góp gió” của đại đương và biển
cả còn thể hiện khao khát chinh phục tự nhiên và vũ trụ của con người Qua hình ảnh cánh buồm tuyệt đẹp, Tế Hanh đã thể hiện tâm hồn khoáng đạt của người dân làng chài “quê hương”.
3 Báo cáo, thảo luận:
- Giáo viên yêu cầu Hs trình bày miệng trước lớp
b Nội dung: Hoạt động cá nhân thực hành viết đoạn văn về chủ đề quê hương
c Sản phẩm: bài viết của học sinh
d Tổ chức thực hiện:
1 Giao nhiệm vụ học tập:
- Giáo viên yêu cầu học sinh về nhà thực hiện nhiệm vụ sau và trình bày kếtquả vào vở bài tập:
Viết đoạn văn (từ 5-7 câu) nêu cảm nghĩ của em về quê hương?
- Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ: lắng nghe nắm vững yêu cầu
2 Thực hiện nhiệm vụ:
- HS suy nghĩ, trình bày vào vở ở nhà
- Giáo viên nhắc nhở, động viên học sinh hoàn thành bài tập
3 Báo cáo và đánh giá kết quả vào tiết học sau.
Ý kiến và kí duyệt của TTCM Ngày tháng 01 năm 2021
Tuần 20 Ngày soạn: 17 / 01 / 2021
Trang 9-Tự chủ & tự học: Biết lập và thực hiện kế hoạch học tập; lựa chọn được các
nguồn tài liệu học tập phù hợp; lưu giữ thông tin có chọn lọc bằng ghi tóm tắt, bằngbản đồ khái niệm, bảng, các từ khoá; ghi chú bài giảng của giáo viên theo các ýchính
- Giao tiếp và hợp tác:
+ Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp; nhận biết được ngữcảnh giao tiếp và đặc điểm, thái độ của đối tượng giao tiếp.Tự học, giao tiếp, sángtạo
+ Hiểu rõ nhiệm vụ của nhóm; đánh giá được khả năng của mình và tự nhậncông việc phù hợp với bản thân
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin
- Yêu nước: Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên
- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học được ở nhà trường,trong sách báo và từ các nguồn tin cậy khác vào học tập và đời sống hằng ngày
- Trách nhiệm: Sống hoà hợp, thân thiện với thiên nhiên.
II Thiết bị dạy học và học liệu
- Loa mic trợ giảng
- Sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo
- Kế hoạch bàidạy
- Học liệu: Bảng phụ, phiếu học tập, tranh chân dung nhà thơ Tế Hanh
III Tiến trình tổ chức các hoạt động:
A/ Mở đầu.(5 phút)
Trang 10a Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh, kết nối kiến thức đãhọc với kiến thức trong tiết học
b Nội dung của hoạt động: học sinh trình bày đoạn văn viết về quê hương đãthực hiện ở nhà
c Sản phẩm hoạt động: Học sinh trình bày miệng trước lớp
d Tổ chức thực hiện:
1.Giao nhiệm vụ học tập:
- Giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại nhiệm vụ được giao ở tiết học trước
- Yêu cầu Hs xem lại kết quả chuẩn bị trình bày
- Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ: Lắng nghe yêu cầu
2 Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh xem lại bài tập, chuẩn bị chia sẻ trước lớp
- Giáo viên động viên học sinh mạnh dạn chia sẻ, bày tỏ ý kiến
* Dự kiến sản phẩm: Đoạn văn hs đã viết
3 Báo cáo, thảo luận:
- Giáo viên gọi một số học sinh chia sẻ ý kiến trước lớp
- Học sinh trình bày ý kiến trước lớp, hs khác lắng nghe, bày tỏ nhận xét hoặc
bổ sung ý kiến
4 Kết luận, nhận định
- Giáo viên nhận xét kết quả làm việc của hs
-> Giáo viên dẫn vào bài: Ở tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu bức tranh thiên
nhiên tươi đẹp và cảnh ra khơi đánh cá của người dân làng chài vừa khỏe khoắn,hùng tráng vừa lãng mạn Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu phần còn lại của bàithơ để cảm nhận được tình yêu quê hương tha thiết của Tế Hanh
B/ Hoạt động hình thành kiến thức:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
HĐ 1: Tìm hiểu cảnh đoàn thuyền trở về bến:
a Mục tiêu: giúp học cảm nhận được không khí vui
vẻ, rộn ràng, cảm giác mãn nguyện của người dân
làng chài sau một chuyến ra khơi trở về, cái đẹp của
hình ảnh người dân chài và con thuyền
b Nội : Hs đọc khổ thơ thứ 3, hoạt động cặp đôi tìm
hiểu hình ảnh, từ ngữ, nội dung, nghệ thuật của khổ
thơ
c Sản phẩm: Kết quả thảo luận cặp đôi trên phiếu
học tập của Hs và phần trình bày miệng của đại diện
Hs trước lớp
d Tổ chức thực hiện::
1 Giao nhiệm vụ học tập:
- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc khổ thơ thứ 3, thảo
luận cặp đôi trả lời các câu hỏi sau:
a Cảnh đoàn thuyền về bến hiện được miêu tả ở
những câu thơ nào? Tác giả sử dụng từ ngữ có cấu
I.
Giới thiệu chung :
II Đọc , hiểu văn bản:
1 Hình ảnh quê hươn g
c Cảnh thuyền cá trở về:
Trang 11tạo như thế nào để miêu tả cảnh đoàn thuyền trở về?
Tác dụng?
b Vì sao câu thơ thứ 3 lại được đặt trong dấu ngoặc
kép? Câu thơ thể hiện điều gì?
c Hình ảnh dân chài & con thuyền được miêu tả
như thế nào? (Gợi ý: Em hiểu làn da ngăm dám
nắng là làn da như thế nào? Thế nào là thân hình
nồng thở vị xa xăm? Em cảm nhận như thế nào về
hình ảnh con thuyền im trên bến mỏi?) Đoạn thơ đã
sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Từ đó em cảm
nhận được vẻ đẹp nào của con người và con thuyền?
d Hãy nhận xét cảnh đoàn thuyền trở về hiện lên
như thế nào?
-Học sinh tiếp nhận nhiệm vụ: Lắng nghe yêu cầu
2.Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh: Làm việc cá nhân, trao đổi cặp đôi, trình
bày kết quả trên phiếu học tập
- Giáo viên: Quan sát, vấn đáp, động viên và hỗ trợ
+ cá tươi ngon thân bạc trắng
-> Từ láy tượng hình, tượng thanh, gợi tả không khí
náo nhiệt đầy ắp niềm vui đón nhận thành quả lao
động to lớn
- Câu 3 đặt trong dấu ngoặc kép nhắc lại lời cảm tạ
trời yên biển lặng cho dân làng trở về an toàn, thắng
lợi "cá đầy ghe"
- Hình ảnh
+ dân chài: da rám nắng vì nắng gió biển ⇒ con
- Cảnh thuyền cá về bến:
+ Dân làng tấp nập đón nghevề
+…cá đầy ghe …+ .cá tươi ngon thân bạc