Khi con chạy dịch chuyển về Được sử dụng để điều chỉnh phiá bên phải cường độ dòng điện trong thì biến trở có maïch điện trở lớn nhaát Hoạt động 3 : Tìm hiểu sử dụng biến trở để điều chỉ[r]
Trang 1Tuần : 06 Ngày soạn : 01-10-2012 Tiết : 11 Ngày dạy : 03-10-2012
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: - Nhận biết được các loại biến trở.
2 Kĩ năng: - Giải thích được nguyên tắc hoạt động của biến trở con chạy Sử dụng được biến trở
để điều chỉnh cường độ dịng điện trong mạch
- Vận dụng được định luật Ơm và cơng thức R =
l S
để giải bài tốn về mạch điện sử dụng với hiệu điện thế khơng đổi, trong đĩ cĩ mắc biến trở
3 Thái độ: - Thái độ nghiệm túc biết giúp đỡ bạn trong học tập.
II Chuẩn bị:
1 GV: Một biến trở tay quay có trị số kĩ thuật 20 Ω và chịu được dòng điện cường độ 2A.
2 HS: 1 biến trở con chạy có trị số lớn nhất 20 Ω và chịu được dòng điện cường độ 2A ;1biến trở
than (chiết áp )có trị số kĩ thuật như nói trên ; 1 nguồn điện 3 V ; 1 bóng đèn 2,5V-1W ; 1 công tắc
;7đoạn dây có võ cách điện dài 30cm ; 3 điện trở kĩ thuật loại có ghi trị số ;3 điện trở kĩ thuật loại có ghi vòng màu
III Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Ở điều kiện bình thường điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào yếu tố nào ?
Viết công thức tính điện trở của dây dẫn theo sự phụ thuộc đó Nêu rõ tên các đại lượng và và các đơn vị của các đại lượng trong công thức
3 Tiến trình:
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới:
- Trong các bài trước ta đã
học R phụ thuộc vào đại
lương nào và thực tế để rhay
đổi được R thì người ta sẽ làm
như thế nào và khi thay đổi R
thì có ảnh hưởng gì đến đai
lượng nào thì vào bài hôm
nay ta cùng tìm hiểu
- HS chú ý lắng nghe và dự đoán
Hoạt động 2 : Tìm hiểu cấu tạo của biến trở:
*Yêu cầu hs quan sát hình a) Hs thực hiện C1 để nhận dạng I.Biến trở :
Bài 10 : BIẾN TRỞ – ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KĨ THUẬT
Trang 210.1SGK và đối chiếu với
biến trở có trong bộ TN để
chỉ từng loại biến trở
*Yêu cầu hs đối chiếu biến
trở hình 10.1a với biến trở
thật và yêu cầu hs chỉ ra đâu
là cuộn dây , đâu là đầu
ngoài cùng A,B của nó và
thực hiện lệnh C1 C2
* Đề nghị hs vẽ lại các kí
hiệu sơ đồ của biến trở và
dùng bút chì tô đậm phần
biến trở ( ở hình 10 2a,10.2b ,
10.2c SGK ) cho dòng điện
chạy qua nếu chúng được
mắc vào mạch
* yêu cầu hs thựcc hiện C3
GV; ve õcác kí hiệu sơ đồ sơ
đồ điện trở và yêu cầu hs trả
lời C4
- GV : Chốt lại và cho hs ghi
vở : Biến trở là điện trở có
thể thay đổi được trị số
Được sử dụng để điều chỉnh
cường độ dòng điện trong
mạch
các biến trở
C1 : Biến trở con chạy , biến trở tay quay , biến trở than
b)Từng hs thực hiện lệnh C2 và C3 để tìm cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của biến trở
C2 : Biến trở có tác dụng làm thay đổi điện trở Vì khi dịch chuyển con chạy hoặc tay quay
C thì chiều dài của dây dẫn thay đổi mà điện trở của dây dẫn tỉ lệ thuận với chiều dài của dây dẫn
C3 :Điện trở của mạch cũng thay đổi Vì khi dịch chuyển con chạy hoặc tay quay C thì điện trở của biến trở thay đổi nên điện trở của mạch sẽ thay đổi
c) Từng hs thực hiện C4 để nhận dạng kí hiệu sơ đồ biến trở C4:Kí hiệu
sơ đồ của biến trở Khi con chạy dịch chuyển về phiá bên phải
thì biến trở có điện trở lớn nhất
1 Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của biến trở :C1 , C2 ,
C3:HS tự làm C4:Kí hiệu sơ đồ biến trở
Hoạt động 3 : Tìm hiểu sử dụng biến trở để điều chỉnh I trong mạch:
*Yêu cầu hs quan sát ,vẽ sơ
đồ mạch điện hình 10.3 SGK
và hướng dẫn các hs có khó
khăn
* Quan sát và giúp đỡ khi hs
thực hiện C6 Đặc biệt lưu ý
hs đẩy con chạy C đến điểm
N để biến trở có điện trở lớn
nhất trước khi mắc nó vào
mạch điện hoặc trước khi
đóng công tắc ;
Cũng như việc phải dịch
chuyển con chạy nhẹ nhàng
a)Từng hs thực hiện C5: sơ đồ mạch điện
b) Nhóm hs thực hiện C6 và rút ra kết luận -Con chạy C sang phía
M thì đèn sáng hơn
Vì điện trở của mạch điện giảm -Đèn sáng mạnh nhất khi con chạy ở vị trí điểm M Vì lúc này điện trở của biến trở bằng 0 ( trong mạch chỉ là điện trở của bóng đèn )
@ Kết luận :Biến trở có thể
2.Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện :
C5:Sơ đồ mạch điện C6:
3 Kết luận :Biến trở là điện
trở có thể thay đổi trị số và có thể được sử dụng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch điện
Trang 3để tránh mòn , hỏng chỗ tiếp
xúc giữa con chay và cuộn
dây của biến trở
* Sau khi hs thực hiện xong
yêu caầu vài em trình bày C6
trước lớp
* Nêu câu hỏi biến trở là gì ?
va dùng để làm gì ? Đề nghị
một vài hs trả lời và thảo luận
chung cả lớp
được dùng để điều chỉnh dòng điện trong mạch khi thay đổi trị số của nó
Hoạt động 4 : Tìm hiểu điện trở trong kĩ thuật:
* Gợi ý giải thích C7 như sau
-Nếu lớp than hay lớp kim
loại dùng để chế tạo các điện
trở kĩ thuật mà rất mỏng thì
các lớp này có tiết diện nhỏ
hay lớn ?
-Khi đó tại sao lớp than haay
lớp kim loại này có trị số điện
trở lớn ?
* Yêu cầu hs thực hiện C8
Đề nghị hs quan sát ảnh màu
số 2 in ở bìa 3 SGK hoặc
quan sát điện trở vòng màu
có trong bộ TN để nhận biết
màu của các vòng trên một
hay hai điện trở loại này
a)Từng hs đọc C7 và thực hiện yêu cầu của mục này Lớp than hay lớp kim loại mỏng đó có thể có điện trở lớn vì tiết diện S của chúng có thể rất nhỏ , theo công thức
l R S
b)Từng hs thực hiện C8 để biết hai loại điện trở kĩ thuật theo cách ghi trị số của chúng
II
Điện trở trong kĩ thuật :
C7: lớp than hay lớp kim loại mỏng có điện trở nhỏ, do đó
R có thể rất lớn
Hoạt động 5 : Vận dụng:
Yêu cầu trả lời lệnh C9
*Yêu cầu làm việc cá nhân
trảlời C10 Hướng dẫn
- Tính chiều dài của dây điện
trở của biến trở này
-Tính chiều dài của một vòng
dây quấn
- Từ đó tính số vòng dây cuả
biến trở
* Về nhà làm bài tập 10.2 và
10.4 SBT
a) Cá nhân thực hiện C9:
b) Cá nhân thực hiện C10:
Cho biết R= 20 Ω S= 0,5
mm 2
=0,5.10 -6 m 2 d=2cm
=2.10 -2 m
=1,10 10 -6
Ω m
n =?
Bài giải Chiều dài dây nikrôm
6 6
1,1.10
R S l
9,091m
Chu vi của vòng tròn :
2
3,14.2.10
Số vòng dây của điện trở là
9,091 145 3,14.0,02
l n C
vòng
III Vận dụng :C9:
C10 Bài giải Chiều dài dây nikrôm :
6 6
20.0,5.10
9,091 1,1.10
R S
Chu vi của vòng tròn :
2
3,14.2.10
Số vòng dây của điện trở là :
9,091
145 3,14.0,02
l n C
vòng
IV C ủng cố : - Cho hs trả lời câu hỏi : Muốn giải bài tập về vận dụng định luật ôm cho các loại
đoạn mạch cần tiến hành theo mấy bước ( Có thể cho hs ghi phần này như thông tin bổ sung )
V H ướng dẫn về nhà : - Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
Trang 4- Cho hs đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 11 SGK