+ Tính tình, taøi naêng: Mò Nöông SGK: + Nhân vật phụ:Mị hiền hoà; Sơn Tinh, Thuỷ Tinh : Nöông, vua -> giuùp coù taøi laï… Hỏi: Nhân vật trong truyện Sơn nhân vật chính hoạt + Hình dáng,[r]
Trang 1Tuần : 03 Ngày soạn: 15/8/2010
SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ
I MỤC TIÊU: Giúp HS:
- Năm được thế nào là sự việc, nhân vật trong văn bản tự sự
- Hiểu được ý nghĩa của sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự
II KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức:
- Vai trò của sự việc, nhân vật trong văn bản tự sự
- Ý nghĩa và mối quan hệ của sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự
2.Kĩ năng:
- Chỉ ra được sự việc và nhân vật trong một đề bài cụ thể
- Xác định sự việc và nhân vật trong một đề bài cụ thể
II HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
+ Hoạt động 1 : Khởi động
– Giới thiệu.(5 phút)
1 Ổn định nề nếp – kiểm tra sỉ
số
2 Kiểm tra bài cũ.
Hỏi: Em hiểu như thế nào về ý
nghĩa và đặc điểm chung của
phương thức tự sự?
3 Giới thiệu bài mới.
- GV: Nêu vấn đề về tầm quan
trọng của sự việc và nhân vật
trong tự sự -> Dẫn vào bài -> Ghi
tựa
- Báo cáo sỉ số
- Trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa
+ Hoạt động 2: Tìm hiểu
đặc điểm của sự việc và
nhân vật trong văn tự sự
(15 phút)
- Cho HS quan sát 7 sự việc
truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh qua
bảng phụ
Hỏi : Em hãy chỉ ra sự việc khởi
đầu, sự việc phát triển, sự việc
cao trào và sự việc kết thúc? Có
thể lượt bớt sự việc nào không?
- Quan sát, suy nghĩ, trả lời cá nhân
- Xác định các sự việc
- Không lượt bớt vì thiếu tính liên tục Sự việc sau không được giải thích
1/Sự việc trong văn tự sự:
* Tìm hiểu qua ví dụ sgk:
VD: Sự việc trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh :
+ Do ai làm?:Thần núi, thần nước
+ Địa điểm: đất Phong Châu + Thời gian: vua Hùng Vương thứ 18
+ Nguyên nhân: Thuỷ Tinh không lấy được vợ
Trang 2Vì sao?
Hỏi: Các sự việc trên kết hợp
nhau theo mối quan hệ nào?
- GV nêu tiếp câu 1.b SGK Yêu
cầu HS chỉ ra tính cụ thể qua 6
yếu tố: Ai làm? Xảy ra ở đâu?
Lúc nào? Vì sao xảy ra? Xảy ra
như thế nào? Kết thúc ra sao?
- GV ghi bảng
- Cho HS xem ngữ liệu (Bảng
phụ) thay đổi trật tự 7 sự việc
SGK
Hỏi: Ta có thể đổi trật tự các sự
việc được không? Vì sao?
Hỏi: Ttrong truyện, Sơn Tinh
thắng Thủy Tinh mấy lần?
- GV Khái quát lại vấn đề: Đó là
chủ đề tư tưởng: Ca ngợi sự chiến
thắng lũ lụt của Sơn Tinh (của
nhân dân) -> Truyện hay phải có
sự việc cụ thể, thời gian, địa
điểm, nhân vật cụ thể……
Hỏi: Vậy em hiểu sự việc trong
văn tự sự là như thế nào? -> Rút
ra ghi nhớ SGK
- GV lần lượt nêu tiếp câu 2.a:
Hỏi:
+ Kể tên các nhân vật trong
truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh?
+ Tìm nhân vật chính, nhân vật
phụ, vai trò của nó?
- GV lần lượt nêu tiếp câu 2.b
SGK:
Hỏi: Nhân vật trong truyện Sơn
Tinh, Thủy Tinh được kể như thế
nào?
- Cho HS thảo luận
- Gọi HS trả lời – ghi bảng
- GV khái quát lại vấn đề và nêu
rõ
- Quan hệ nhân quả
- Cá nhân lần lượt chỉ ra
6 yếu tố
- Xem ngữ liệu
- Cá nhân trả lời
- Không đổi vì các sự việc được sắp xếp theo một trật tự có ý nghĩa ->
khẳng định sự chiến thắng của Sơn Tinh
- HS phát hiện: 2 lần nhưng nhiều lần
HS trả lời
- Cá nhân trả lời
- Ghi nhớ SGK
- Cá nhân trả lời:
+ Nhân vật chính: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh -> thể hiện tư tưởng chủ đề
+ Nhân vật phụ:Mị Nương, vua -> giúp nhân vật chính hoạt động
- Thảo luận trả lời: nhân vật được kể bằng gọi tên, lai lịch, tính tình, tài
+ Diễn biến: trận đánh nhau dai dẳng của hai thần hàng năm + Kết quả: Thuỷ Tinh thua trận nhưng không cam chịu
=> Ca ngợi sự chiến thắng lũ lụt của Sơn Tinh (của nhân dân)
*Sự việc trong văn bản tự sự:
- Là những sự việc xảy ra như lũ lụt,hạn hán,mất mùa những việc
do con người làm ra:kén rể,cầu hôn,
- Sự việc được trình baỳ1 cách cụ thể do nhân vật cụ thể thực hiện ,có nguyên nhân,diễn biến kết quả.các sự việc được sắp xếp theo trật tự diễn biến có ý nghĩa
- Là yếu tố quan trọng,cốt lõi của tự sự,không có sự việc thì không có tự sự
II Nhân vật trong tự sự:
* Tìm hiểu ví dụ SGK:
VD: nhân vật trong truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh :
+ Gọi tên: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh ,
Mị Nương…
+ Có lai lịch: Mị Nương con gái vua Hùng
+ Tính tình, tài năng: Mị Nương hiền hoà; Sơn Tinh, Thuỷ Tinh : có tài lạ…
+ Hình dáng, việc làm: Mị Nương đẹp như hoa, theo Sơn Tinh về núi; Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn, đánh nhau…
*Nhân vật trong văn tự sự:
- Là người làm ra sự việc,hành
Trang 3câu hỏi hướng vào mục ghi nhớ.
Hỏi: Em hiểu như thế nào là nhân
vật trong văn tự sự?
HV lưu ý HS : - Sự việc và nhân
vật trong văn bản tự sự là 2 yếu tố
then chốt,có quan hệ với
nhau.trong quá trình đọc hiểu văn
bản cần chú ý tới những yếu tố
này
năng, hình dáng, việc làm
- Cá nhân trả lời
động,vừa là người được nói tới,được biểu dương hay bị lên án; được thể hiện qua các mặt:tên gọi lai lịch ,chân dung ,tài năng,việc làm
- Có nhiều loại nhân vật như nhân vật chính,nhân vật phụ,nhân vật chính diện và nhân vật phản diện,
- Sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự là 2 yếu tố then chốt,có quan hệ với nhau.trong quá trình đọc hiểu văn bản cần chú ý tới những yếu tố này
+ Hoạt động 3: Hướng dẫn
luyện tập (20 phút)
- Yêu cầu HS chỉ ra những việc
làm của các nhân vật trong truyện
Sơn Tinh, Thủy Tinh -> Ghi lên
bảng
- Cho HS nhận xét vai trò của các
nhân vật
- Yêu cầu HS tóm tắt truyện Sơn
Tinh, Thủy Tinh theo sự việc và
nhân vật -> GV nhận xét, bổ
sung
- Nêu yêu cầu bài tập 2
- Hướng dẫn HS chọn sự việc và
nhân vật phù hợp với chủ đề
- Cho HS thảo luận
- Gọi HS kể
- Nhận xét, sửa chữa
- Cá nhân phát hiện việc làm của nhân vật
- Phát hiện vai trò nhân vật (Ghi nhớ SGK)
- Cá nhân tóm truyện ->
lớp nhận xét
- Chọn sự việc
Nhân vật
- Thảo luận -> kể -> lớp nhận xét
Bài tập 1:
a.Nhân vật: + Chính: thể hiện tư tưởng chủ đề
+ Phụ: giúp nhân vật chính họat động
b Tóm tắt truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
Bài tập 2:
VD: một lần không vâng lời
- Sự việc:
+ Xảy ra với chính em
+ Thời gian : trong một ngày mưa
+ Địa điểm: Từ nhà đến trường + Nguyên nhân: không vâng lời mẹ: đi học không mang áo mưa + Diễn biến: Trời đỗ mưa, mưa rất lâu, đội mưa về, ướt sũng + Kết quả: bị ốm
- Nhân vật: + Chính : em
+ Phụ: mẹ
+ Hoạt động 4: Củng cố –
dặn dò (5 phút)
4 Củng cố:
- Treo bảng phụ
- Yêu cầu HS trắc nghiệm câu
đúng
- Quan sát –đọc
- Chọn câu đúng
Bài tập bổ sung:
1 Sự việc trong văn bản tự sự được kể cụ thể nhờ mấy yếu tố:
a 2 yếu tố b 3 yếu tố
c 5 yếu tố d 6 yếu tố
2 Nhân vật tự sự thể hiện qua các
Trang 4- GV nhận xét: Lưu ý HS kiến
thức bài học
5 Dặn dò:
- Hướng dẫn tự học:
Tập phân tích sự việc và nhân vật
trong 1 văn bản tự sự tự chọn
-Yêu cầu HS
+ Bài tập về nhà: 3, 4, 5 SBT/18,
19
+ Chuẩn bị: Sự tích Hồ Gươm
+ Trả bài: Sơn tinh Thuỷ Tinh
- Nghe
- Nghe- thực hiện theo yêu cầu giáo viên
mặt:
a Tên gọi, lai lịch
b Tính nết, hình dáng
c Việc làm
d Tất cả đều đúng