THAM LUAN VE DOI MOI PP DH MON TOAN 9

-Vấn đề dạy tốt một tiết Toán, học sinh nắm vững kiến cña mét tiÕt häc th× viÖc ®Çu t vµo so¹n mét gi¸o ¸n lµ kh«ng thÓ thiÕu trong qu¸ tr×nh d¹y häc, ngoµi ra cÇn phải làm cho môn học t[r]

B¸o c¸o tham luËn

§æi míi ph ¬ng ph¸p d¹y häc to¸n 9

Đặt vấn đề:

Nh chúng ta đã biết bậc học THCS là bậc học phổ cập nhằm nâng cao mặt bằng dân trí, chuẩn bị đào tạo nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa để đáp ứng mục tiêu của giáo dục phổ thông là: Giúp học sinh phát triển toàn diện về đức, trí, thể,

mỹ và các kỹ năng cơ bản khác, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con ng ời, chuẩn bị hành trang kiến thức

để học lên THPT, THCN, học nghề, hoặc phục vụ trong cuộc sống lao động, sản xuất.

Báo cáo tham luận

Đổi mới ph ơng pháp dạy học toán 9

Trong những năm qua phòng giáo dục và đào tạo và các

tr ờng đã có nhiều chủ tr ơng, biện pháp tích cực để nâng cao hiệu quả chất l ợng dạy học môn Toán 9 Qua đó đã làm thay đổi khá nhiều về chất l ợng giáo dục của huyện nhà Tuy có nhiều tiến bộ nh ng chất l ợng ch a thật bền

vững, vẫn còn nhiều hạn chế cần phải bàn Thể hiện rõ nét nhất là chất l ợng thi vào THPT trong năm học 2012-

2013 vừa qua Vậy yêu cầu đặt ra cho mỗi một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Toán 9 trong 35 tr ờng của

huyện phải tìm đ ợc nguyên nhân dẫn đến chất l ợng ch a thật bền vững, còn nhiều hạn chế, cần phải nhìn thẳng vào sự thật Từ đó đ a ra những biện pháp tích cực sát với thực tế để từng b ớc khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả

2 Nguyên nhân, hạn chế dẫn đến chất l ợng môn Toán lớp 9 thấp:

a)Về phía học sinh:

- Một bộ phận học sinh thiếu ý thức luyện rèn, không chăm học, ch a xác định đúng động cơ, mục đích của việc học tập, đi học vì bị ép buộc của gia đình, của nhà tr ờng và xã hội nên không thể hiện đ ợc ý thức phấn đấu, v ơn lên.

- Một số em ngồi học ch a chịu khó nghe giảng, không ghi bài, l ời học, l ời suy nghĩ xây dựng bài, còn nói chuyện riêng, thậm chí còn phá phách làm ảnh h

ởng đến đến bạn bè xung quanh, chất l ợng lớp học.

- Đi học thì không vào lớp, bỏ học, vắng học th ờng

xuyên, tham gia chơi và nghiện các trò chơi điện tử trực tuyến trên mạng Internet, xem phim, ảnh bạo lực

- Một số em năng lực tiếp thu bài, vận dụng kiến thức bài học còn quá nhiều hạn chế, bên cạnh đó còn không

ít em còn hổng các kiến thức về môn Toán (nh không nhớ ĐN, Khái niệm, Đ.Lí, T.Chất, tiên đề, Hệ quả, Dấu hiệu, các quy ớc, kí hiệu ), ý thức tự học ở nhà của các

em hầu nh không có, chỉ tiếp thu ở trên lớp, không học bài cũ và chuẩn bị bài mới, nên tiếp thu bài ở lớp thật

sự gặp nhiều khó khăn và trỡ ngại.

- Mặc dù giáo viên đã phân loại HS, dạy bám sát đối t ợng, h ớng dẫn cẩn thận, kỹ l ỡng nh do khả năng tiếp thu của học sinh còn hạn chế nên vẫn mắc nhiều sai

lầm và ch a linh động xử lý tình huống dù đơn giản

nhất, nên kết quả học tập còn nhiều hạn chế.

- Nhiều em thiếu kỹ năng làm các bài toán rút gọn, vẽ hình, ph ơng pháp chứng minh một bài toán hình học,

kỹ năng lập luận, cách trình bày một bài toán hoàn

b) Về phía giáo viên:

- Một số giáo viên còn non về kinh nghiệm giảng dạy Toán 9, ch a từng trãi, thiếu sự chịu khó học hỏi, đầu t thời gian nghiên cứu kiến thức ch a nhiều, ph ơng

pháp giảng dạy lúng túng, làm cho học sinh khó tiếp thu, kiến thức ch a thật sự vững vàng, lên lớp không chủ động đ ợc kiến thức của bài dạy.

- Đổi mới ph ơng pháp dạy học của giáo viên ch a có

hiệu quả Số l ợng giáo viên giỏi về môn Toán trong

một tr ờng còn ít, việc khai thác trang thiết bị đồ dùng dạy học còn hạn chế, việc ứng dụng CNTT, các phần mềm hỗ trợ trong dạy học ch a tích cực.

- Dạy trên lớp ch a quan nhiều đến đối t ợng học sinh yếu, kém mà chỉ tập trung vào một số đối t ợng học

sinh khá giỏi trong lớp đó vì sợ dạy không kịp bài,

cháy giáo án, nên không làm chủ đ ợc thời gian và làm hạn chế việc phát huy tính tích cực chủ động tạo của học sinh trong học tập

- Kiến thức bài học khai thác thiếu tính triệt để, không sâu, giáo viên th ờng cung cấp một chiều, làm cho học sinh tiếp thu bài một cách thụ động, ghi nhớ máy móc,

dễ quên.

- Bài dạy lan man khó hiểu, kiến thức GV cung cấp cho HS nh một thông báo, sau mỗi bài học giáo viên

ch a chốt đ ợc kiến thiếu trọng tâm, thiếu sự h ớng

dẫn cụ thể công việc học ở nhà, chỉ giao số l ợng bài tập cần giải quyết mà thôi.

- Trình độ quản lí lớp học còn nhiều hạn chế, ch a

bao quát đ ợc hết các đối t ợng, cách thức tổ chức dạy học còn yếu Ngoài ra không ít đồng chí ch a tận tụy, yêu nghề yêu nghành giúp HS v ợt khó v ơn lên trong học tập.

3 Một số giải pháp, chia sẽ kinh nghiệm để nâng cao chất l ợng học sinh:

- Kiểm tra chất l ợng đầu năm, tìm hiểu hoàn cảnh từng học sinh Phân chia đối t ợng học sinh và nắm thật sát năng lực học tập của từng học sinh để đ a ra

ph ơng pháp dạy học phù hợp, nh phụ đạo, bổ trợ kiến thức, nâng cao kiến thức đối với HS khá giỏi ở từng bài ngay từ đầu năm.

- Dạy từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng, cần giúp học sinh nắm

đ ợc kiến thức cơ bản, trọng tâm của từng bài và gây hứng thứ khi học toán.

Ví dụ: Khi dạy bài Tứ giác nội tiếp Hình học 9 kiến “ ”

HS cần nắm ĐN, định lí, định lí đảo Để giúp HS nắm đ

ợc định lí, cách vận dụng định lí vào giải bài tập, yêu

cầu tối thiểu để HS đạt đ ợc giáo viên ra một bài tập:

Cho tam giác ABC, các đ ờng cao AH, BK, CF, O là trực tâm Hãy tìm các tứ giác nội tiếp (Các tứ giác nội tiếp AKOF; BFOH; HOKC vì có tổng hai góc đối bằng

180 0 ) Sau khi học sinh nắm đ ợc bài này, GV hỏi thêm

tứ giác BFKC có nội tiếp không? (Tứ giác BFKC có

suy ra F và K cùng thuộc đ ờng tròn đ ờng kính BC nên tứ giác BFKC nội tiếp vì có 4 đỉnh

cùng thuộc đ ờng tròn đ ờng kính BC

BFC = BKC = 90

- Không đ ợc chủ quan đối với kiến thức đã dạy xem nh học sinh đã biết rồi mà phải tranh thủ thời gian để ôn lại kiến thức cũ khi giảng bài mới và luyện tập.

Ví dụ: Khi giải bài tập 12b-SGK toán 9 tập I: Tìm x để căn thức sau có nghĩa: cần ôn lại kiến thức

điều kiện để có nghĩa, các b ớc giải bất ph ơng trình

đã học ở lớp 8.

- Giáo viên h ớng dẫn học sinh ph ơng pháp tự học môn Toán ở nhà, nhằm hình hành các kỹ năng tự học, làm nền tảng cho việc phát huy tính độc lập nhận thức Cụ thể là GV phổ biến cho HS biết tiêu đề bài học, mục tiêu học tập của bài học, các nhiệm vụ học tập cụ thể của bài

và h ớng dẫn cách thức giải quyết các nhiệm vụ học tập.

-3x + 4A

- Khai thác triệt để các sai lầm, thiếu sót của học sinh trong quá trình giảng bài, nhất là tiết luyện tập, tiết

kiểm tra, để từ đó h ớng dẫn, phân tích giúp học sinh

phát hiện sai lầm giải quyết để khắc phục những sai

lầm, tạo mọi điều kiện để học sinh tự đánh giá bạn

mình trong quá trình học tập và rèn luyện.

Ví dụ: Tìm x biết: Khi giải HS chỉ tìm

đ ợc giá trị x =1 bỏ sót mất giá trị .Lí do HS

mắc phải sai lầm là ch a chú ý đến các điều kiện của x ( ) tr ớc khi giải.

2 9x = 2x + 1

- Mỗi giáo khi lên lớp cần nghiên cứu và chuẩn bị bài

dạy một cách chu đáo Nếu là tiết bài tập, cần phải giải

kỹ từng bài, xem kỹ các tr ờng hợp có thể xảy ra Để từ đó tìm ra thuật Toán đơn giản, giúp học sinh từng b ớc nắm

đ ợc kiến thức và có hứng thú học toán và giải toán.

- Đối với mỗi bài học những giáo viên cần truyền thụ vấn

đề trọng tâm, gắn gọn, cô đọng, tinh giản nh ng đảm bảo

đầy đủ nội dung một cách chính xác, để giúp học sinh dễ nắm và ôn tập hệ thống kiến thức dễ dàng.

- Mỗi lần thay đổi PPDH là một lần GV đã tạo ra cái “

mới , nhờ thế sẽ tránh đ ợc sự đơn điệu, nhàm chán cho ”

học sinh, giờ học sẽ sinh động, hấp dẫn, gây hứng thú, tò

mò để đi đến giải quyết vấn đề bài học nêu ra giúp HS có nhiều cơ hội hoạt động tích cực, đào sâu suy nghĩ, t duy,

Ví dụ: Khi dạy bài Độ dài đ ờng tròn, cung tròn GV “ ”

đặt vấn đề vào bài học nh sau Em có biết bánh xe đạp “

có đ ờng kính 650 mm khi lăn một vòng đ ợc bao nhiêu mét không”

- Giáo viên cần phải nhiệt tình, tận tụy, yêu nghề, mến trẻ, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, kiên nhẫn trong giảng dạy, không nôn nóng, vội vàng, từng b ớc giúp học sinh khắc phục những sai sót, hạn chế dù rất nhỏ, tạo

mọi điều kiện cho phép nhất để hình thành từng b ớc

động cơ, thái độ trong học tập, tạo sự phấn khởi và niềm tin trong học toán.

-Uốn nắn cho học sinh biết cách trình bày lời giải một bài toán phải gọn nh ng chặt, chính xác, đầy đủ về nội

- Luyện rèn cho HS tính cẩn thận, phát triễn t duy, khả năng suy nghĩ trong mỗi tiết dạy Xây dựng

động cơ thái độ học tập đúng, tự giác làm bài từ dễ

đến khó, từ đơn giản đến phức tạp trong từng bài,

ch ơng, thông qua việc hiểu và nắm chắc kiến thức bài giảng ở lớp

Ví dụ: (Bài 13d -SGK Toán 9 tập I): Rút gọn biểu thức: với a < 0

Do không cẩn thận nên không chú ý đến điều kiện của bài toán đã giải sai nh sau:

-Vấn đề dạy tốt một tiết Toán, học sinh nắm vững kiến của một tiết học thì việc đầu t vào soạn một giáo án là không thể thiếu trong quá trình dạy học, ngoài ra cần phải làm cho môn học thật gần gũi với thực tế đời sống nên GV cần phải linh hoạt, sáng tạo trong từng tiết dạy của mình để làm nổi rõ sự gắn bó của Toán học với cuộc sống hàng ngày là hết sức cần thiết.

- Ngôn ngữ phải dễ hiểu để học sinh dễ nhìn nhận, nắm bắt, chiếm lĩnh tri thức mới Hệ thống câu hỏi phải hết sức gọn, trong sáng, logic, chặt chẽ, gợi mở nếu cần thiết

để HS tự tìm ra kiến thức mới Từ đó HS sẽ khắc sâu,

nhớ lâu kiến thức và gây đ ợc hứng thú, thúc đẩy v ơn lên

- Dạy môn toán cần dạy cho học sinh nắm chắc ĐN, Khái

niệm, Đ.Lí, T.Chất, tiên đề, Hệ quả, Dấu hiệu, các quy ớc, kí hiệu Nó là chìa khóa của mọi vấn đề nh ng vẫn ch a đủ Mà GVcần phải biết làm cho HS biến những kiến thức đó vào mỗi bài tập cụ thể, vận dụng nh thế nào?

- Đầu t cho việc chuẩn bị đồ dùng trực quan cho một tiết dạy

là hết sức cần thiết, để HS hiểu kiến thức một cách t ờng tận, sát thực tế, hiểu đ ợc kiến thức đó xuất phát từ đâu, dựa trên cơ sở nào?

- Khi dạy xong một tiết cần phải biết đ ợc bao em hiểu bài và còn lại bao nhiêu em ch a kịp hiểu bài Từ đó có những ph ơng pháp giúp đỡ số HS ch a hiểu bài Sau mỗi tiết dạy phải có

cũng cố, luyện tập bằng các câu hỏi trọng tâm, cơ bản nhất,

GV chú ý đến HS yếu kém, cá biệt để nắm việc tiếp thu kiến thức mới trong nội dung bài học, bài luyện tập tại lớp cần đ ợc nâng dần từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phúc tạp, biết tổng

- Cách thức ra bài tập ở nhà đối với HS yếu kém cần

phải chọn lọc các bài tập phù hợp, sau đó nâng dần lên, tránh quá tải cho HS Đối với HS khá giỏi cần phải ra

thêm bài tập ở ngoài SGK để mỗi em có cơ hội phát triển

t duy sáng tạo, thể hiện mình về kiến thức toán học

Ví dụ: Học xong bài Hệ thức Vi-ét và ứng dụng khi ra “ ”

tập về nhà, bài 32c-SGK toán 9- tập II: Tìm hai số u và v biết u - v = 5 và uv = 24, GV không yêu cầu đối với HS yếu kém.

- Kiểm tra đánh giá HS phải công bằng chính xác, chỉ ra

đ ợc những kiến thức còn thiếu và yếu hay mắc phải

trong bài làm cho dù là nhỏ nhất Để làm đ ợc điều đó

GV khi ra đề kiểm tra phải phân hóa cụ thể đ ợc từng đối

Vì khả khả năng còn hạn chế, kinh nghiệm giảng dạy Toán 9 ch a nhiều, tầm nhìn tổng thể ch a cao, nên không thể tránh khỏi thiếu sót và khiếm khuyết trong quá trình tham luận rất mong quý vị đại biểu, lãnh đạo phòng và thầy cô hết sức thông cảm.

Chúc quý vị đại biểu, lãnh đạo phòng giáo dục và quý thầy cô sức khỏe, giặt hái đ ợc kết quả cao trong năm học 2012-2013 Xin chân thành cảm ơn

•