Như quý vị đã biết, ngành giáo dục của chúng ta đã và đang tiến hành cải cách ở nhiều khâu trong quy trình đào tạo, bao gồm đổi mới về PPDH theo hướng khắc phục lối truyền thụ một chiề[r]
Trang 1THAM LUẬN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
TRONG NHÀ TRƯỜNG
Kính thưa đoàn chủ tịch, kính thưa quý vị đại biểu, khách quý
Thưa toàn thể đại hội
Như quý vị đã biết, ngành giáo dục của chúng ta đã và đang tiến hành cải cách ở nhiều khâu trong quy trình đào tạo, bao gồm đổi mới về PPDH theo hướng khắc phục lối truyền thụ một chiều, phát huy ở người học tính tích cực, chủ động, sáng tạo, biết làm giàu kiến thức và vận dụng sáng tạo kiến thức ấy để giải quyết những vấn đề đặt ra trong cuộc sống Có thể nói rằng cốt lõi của đổi mới PPDH là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động
Là một giáo viên còn khá trẻ, tuổi đời và tuổi nghề còn ít, tôi cũng như bao bạn đồng nghiệp khác luôn ý thức mình phải trau dồi hơn nữa trong công tác chuyên môn đặc biệt
là phương pháp dạy học Tôi thiết nghĩ, đổi mới PPDH đang là vấn đề cấp bách, nhưng không thể vì thế mà nôn nóng, vội vàng dẫn đến làm ẩu, làm thiếu khoa học Qua bản tham luận này tôi xin được bày tỏ cái nhìn của mình về vấn đề đổi mới PPDH và chia sẻ kinh nghiệm của bản thân trong việc hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện
1 Về đổi mới PPDH
Theo tôi, phương pháp dạy học là một vấn đề có tính lịch sử, vì vậy việc đổi mới PPDH cần cả quá trình lâu dài và phải xuất phát từ ý thức của mỗi người giáo viên Trong một thời gian dài, người thầy đã truyền thụ tri thức cho học sinh theo quan hệ
một chiều: Thầy truyền đạt, trò tiếp thu Ở một phương diện nào đó, khi sử dụng phương pháp này thì các em học sinh (một chủ thể của giờ dạy) đã “bị bỏ rơi” trở nên thụ động và thiếu tính độc lập Theo quan niệm hiện đại, nghệ thuật dạy học là nghệ thuật thức tỉnh tính ham hiểu biết, suy nghĩ và hành động tích cực của học sinh
Vậy nên, trong quá trình dạy học ta phải để học sinh chủ động, tích cực, sáng tạo trong học tập
Ngoài ra, giáo viên cần tránh suy nghĩ giản đơn hay cực đoan trong đổi mới phương
ĐOÀN TRƯỜNG THPT NGUYỄN TẤT THÀNH
CHI ĐOÀN GIÁO VIÊN
Trang 2pháp dạy học Đổi mới không phải là tạo ra một phương pháp khác cái cũ, để loại trừ cái cũ Mà đổi mới tức là phải làm sao để cho những nhân tố tích cực của cái cũ vẫn có
cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn, đồng thời tạo ra cái mới tiến bộ hơn, tốt hơn cái đã có Thứ nữa, để đổi mới phương pháp dạy học được thành công thì phải đổi mới đồng
bộ, bao gồm: Chương trình Sách giáo khoa, cách ra đề thi và yêu cầu thi, cần có sự vào cuộc thật sự của nhà trường, của tổ chuyên môn, và cái quan trọng nhất là "nghệ thuật" của người giáo viên đứng lớp
2 Về việc hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện
Bản thân tôi đã dạy học được 3 năm Kinh nghiệm chưa nhiều nhưng cũng đã trải nghiệm nhiều về sự thành công và “chưa thành công”, nhiều niềm vui lẫn những điều chưa vui trong công việc đứng lớp Nhưng có một điều là tôi luôn xem học sinh như em
út trong nhà Suy nghĩ đó đã định hướng cho tôi xuyên suốt quá trình giảng dạy, đặc biệt là trong việc hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện
Đầu tiên, để hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện, giáo viên hơn ai hết phải là người hiểu học sinh mình nhiều nhất Ở trường phổ thông, mỗi tiết học được khống
chế trong thời gian 45 phút, tùy theo bộ môn mà mỗi tuần học sinh được học từ 1 đến 5 tiết/môn học Mỗi tiết dạy vì vậy trở thành một cơ hội để giáo viên giao lưu, nắm bắt tâm tư tình cảm của các em Nhưng số lượng học sinh mỗi lớp lại không ít, vào khoảng
từ 35 - 45 em, đó thực sự là một thử thách với giáo viên khi phải tương tác với nhiều đối tượng nhận thức, tâm tư tình cảm khác nhau Tôi khắc phục bằng cách cố gắng nhớ tên của học sinh, đặc biệt là những học sinh chưa tích cực trong tiết học Tôi tìm cách
đa dạng hóa và phân loại câu hỏi theo các mức độ khác nhau, phù hợp với nhiều đối tượng học sinh Khi học sinh trả lời sai, tôi dành thời gian chỉ ra cho học sinh thấy được lỗi sai, những nguyên nhân, thiếu sót để các em không vấp lỗi đó thêm lần nào nữa Bên
cạnh đó, tôi thường xuyên động viên, khuyến khích các em, bằng điểm số, bằng lời
ngợi khen và bằng cả ánh mắt, nụ cười và kể cả vật chất Tất cả những điều trên tuy là nhỏ nhưng theo tôi đó là cách mà chúng ta có thể làm để tiếp cận gần nhất với học sinh, trước khi hướng dẫn các em học tập và rèn luyện
Trang 3Sau đó chúng ta mới bắt đầu hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện Theo tôi, điều này phụ thuộc vào đặc trưng từng môn học, sở thích và hoàn cảnh riêng của từng em học sinh Mỗi giáo viên cần linh động trong việc định hướng cho học sinh tự học, tự rèn Riêng bộ môn Toán học, tôi đã làm như sau:
Thứ nhất, tôi chia sẻ với các em cách học, ví dụ như: Sau khi học xong nội dung bài học, học sinh cần:
• Liệt kê trong mỗi bài học các khái niệm, các công thức, hiểu và phân biệt được các khái niệm và công thức trong hệ thống các kiến thức đã biết
• Tìm trong bài học những kiến thức, kĩ năng liên quan và vận dụng trong các dạng toán khác trong chương trình
• Tìm trong bài học những kiến thức liên quan đến thực tiễn đời sống
• Khi ôn tập có thể hệ thống hóa kiến thức bằng cách sơ đồ hóa nội dung bài học, nhấn mạnh những công thức, kĩ năng cơ bản
Thứ hai, tôi lưu ý học sinh khi làm bài kiểm tra:
• Đầu tiên, khi làm 1 bài toán cần làm theo trình tự:
+ Đọc kĩ, không bỏ sót nội dung mà bài toán yêu cầu
+ Gạch chân những ý cần làm, các kiến thức vận dụng.
+ Tóm tắt nội dung bài toán
+ Suy nghĩ tạo mối liên hệ và giải bài toán
• Cần luyện kĩ năng giải nhanh các dạng bài toán
• Hướng dẫn học sinh cách nháp và trình bày bài giải khoa học
Trên đây là những suy nghĩ và việc làm của tôi về đổi mới phương pháp dạy học và hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện Xin cảm ơn quý vị đại biểu và toàn thể đại hội
đã lắng nghe Tôi cũng rất mong nhận được nhiều lời góp ý, nhận xét từ phía đại hội để bản tham luận được hoàn chỉnh và bản thân tôi có thể làm tốt hơn trong công tác giảng dạy Cuối cùng, tôi xin kính chúc quý vị đại biểu sức khỏe và chúc đại hội thành công tốt đẹp
Xin trân trọng cảm ơn!