Giao an Ngu Van 6 ky II

Soạn ………4.2005 TIEÁT 116 TRẢ BAØI KIỂM TRA VĂN BAØI TLV TẢ NGƯỜI A: Muïc ñích yeâu caàu : _ Hs tự nhận ra được những ưu điểm và nhược điểm trong bài viết của bản thân về nội dung và hình[r]

Trang 1

Học sinh : Sách vở , dụng cụ học tập , bảng phụ , theo tổ , chuẩn bị bài

Giáo viên : Sách giáo viên , học sinh , bài soạn

C: Nội dung lên lớp

Hoạt động 1 : Ổn định lớp

Ktra bài cũ

Em hãy kể lại câu chuyện “Thầy thuốc giỏi nhất cốt ở tấm lòng”

Cho biết ý nghĩa của câu chuyện ?

Bài mới Giới thiệu bài

Hoạt động 2- Đọc hiểu văn bản

Gv mời hs đóng vai đọc văn bản !

Câu hỏi thảo luận :

Văn bản được chia làm mấy đoạn ? Hãy

đặt tiêu đề chính cho mỗi đoạn ?

Chia làm 2 đoạn

1 “Từ đầu ……… thiên hạ rồi”

Hỏi : Hãy kể tóm tắt đoạn trích và cho

biết nhân vật chính trong truyện là ai ?

Hỏi : Lời tả và lời kể trong truyện là lời

của nhân vật nào ?

Hỏi : Giáo viên mời hs đọc lại đoạn “Từ

đầu ………vuốt râu” Hình dáng của Dế

Mèn được tác giả miêu tả ra sao ?

I/ Tìm hi ểu chú thích 1: Tác giả :Tơ Hồi khai sinh Nguyễn Sen sinh 1920

Quê quán : Nghĩa Đơ - Hồi Đức – Hà Đơng Ơng viết văn tư trước cách mạng tháng Tám 1945

2: Tác phẩm : Sáng tác 1941 là tác phẩm nổi tiếng

viết về lồi vật dành cho lứa tuổi thiếu nhi

3/Từ khĩ : sgk II: Đọc – Hiểu văn bản

Đọc văn bản Chia đoạn : 2đoạn Đoạn 1: Từ đầu ……đứng đầu thiên hạ rồi Miêu tả vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn Đoạn 2: Còn lại

Miêu tả việc làm của Dế Mèn làm cho Dế Choắtchết oan  Rút ra bài học

1: Nhân vật Dế Mèn a/ Hình dáng

_ Đôi càng mẫn bóng _ Những cái vuốt cứng và nhọn hoắt _ Đuôi cánh dài xuống đuôi

_ Đầu to nỗi từng tảng rất bướng _ Răng đen …như lưỡi liềm máy _ Râu dài cong

 Chàng Dế thanh niên cường tráng , đẹp trai b/ Hành động

Trang 2

Hỏi : Qua các chi tiết trên em có nhận xét

gì về hình dáng của Dế Mèn ?

Hỏi : Gv mời hs đọc lại đoạn “Tôi đi……

hạ rồi” Em hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả

hành động cue Dế Mèn ?

Qua những chi tiết đó đã bộc lộ tính cách

của Dế Mèn ntn ?

* Câu hỏi củng cố tiết 1

Câu hỏi thảo luận : Qua hình dáng , tính

nết của Dế Mèn , em thấy Mèn đẹp ở điểm

nào và xấu ở điểm nào ?

- TIẾT 2

Gv mời hs đọc lại đoạn “Tính hay nghịch

ranh …… đầu tiên”

Hỏi : Em hãy tìm các từ ngữ (cách xưng

hô , lời lẽ , giọng điệu ) của Dế Mèn đối

với Dế Choắt ? Qua đó Dế Mèn là con vật

có tính cách ntn ?

Hỏi : Hãy thử so sánh hành động và thái độ

của Mèn trước và sau khi trêu chị Cốc ?

Qua đó cho thấy tính cách , khi trêu chị Cốc

ntn ?

chui vào hang , núp dưới đất , nằm im ,

mon men bò lên cĩ thái độ như thế nào ?

Hỏi : Em hãy cho biết kết quả việc làm

trên của Mèn ? Khi dế Choắt chết Mèn đã

ntn ?

Câu hỏi thảo luận : Qua câu chuyện ấy ,

Mèn đã rút ra bài học đường đời đầu tiên

của mình ntn ?

Hỏi : Em hãy cho biết biện pháp NT được

sử dụng chủ yếu ?

Câu hỏi thảo luận : Hình ảnh của con vật

_ Dám cà khịa với bà con trong xóm _ Quát mấy chị cào cào

_ Ngứa chân đá anh gọng vó

 Tính hung hăng , khinh thường và ngạo mạn đốivới mọi người

2: Bài học đường đời đầu tiên a/ Thái độ của Dế Mèn đối với Dế Choắt

_ Đặt tên Dế Choắt một cách chế giễu _ Xưng hô “Chú mày” trịnh thượng _ Khi nghe dế Choắt cầu giúp đỡ thì “xì” một hơi rõdài lớn tiếng mắng dế Choắt

 Trịnh thượng , khinh thường , không quan tâm giúp đỡ người đau , yếu

b/ Diễn biến tâm lí và thái độ của Mèn trong việc trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của dế Choắt

* Trước khi trêu Quắc mắt với Choắt Mắng Choắt cất giọng hátvéo von trêu chị Cốc

“Cái cò ………tao xào , tao ăn”

 Hung hăng , ngạo mạn , độc ác

* Sau khi trêu _ Chui tọt vào hang _ Nấp tận đáy đất mà cũng kiếp _ Nằm im thin thít

_ Mon men bò lên

 Hoảng sợ , hèn nhát

* Kết quả _ Chị Cốc mổ dế Choắt chết _ Mèn ân hận , chôn Choắt ở vùng cỏ lùm tum

 Rút ra bài học đường đời đầu tiên _ Trước khi làm việc phải suy nghĩ _ Đừng có thói hung hăng , ngạo mạn _ Phải giúp đỡ mọi người

-Miêu tả , -Kể theo ngơi thứ nhất III: Ghi nhớ

Trang 3

được miêu tả trong truyện có giống với

chúng trong thực tế không ?

Gv cho hs rút ra ghi nhớ của bài

Hs đọc ghi nhớ sgk 11

Ho

ạt động 3 – luyện tập

Hỏi : Em thử hình dung tâm trạng của Mèn

khi đứng trước nấm mồ của Choắt

_ Hứa với bạn sẽ sửa đổi tính cách của mình  ngườitốt

Số 2(11)

Đọc phân vai đoạn 2 của truyện

Ho

ạt động 4/ Cũng cố

Học nhắc lại ghi nhớ (ý nghĩa truyện)

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Bài học đường đời đầu tiên là sáng tác của nhà văn nào ?

A: Tạ Duy Anh C: Đoàn giỏi

Câu 2: Đọan trích Bài học đường đời đầu tiên được kể bằng lời của nhân vật nào ?

A: Chị Cốc Đ C: Dế mèn

B: Người kể chuyện D: Dế Choắt

Câu 3: Trước cái chết thương tâm của Dế Choắt , Dế Mèn đã có thái độ ntn ?

A: Buồn rầu , sợ hãi

Đ B: Thương và ăn năn hối hận

C: Than thở và buồn rầu

D: Nghĩ ngợi và xúc động

Ho

ạt động 5/ Dặn dò

Học bài kĩ

Làm bài tập 2sgk 11

Soạn bài “phó từ”

Tuần 20.tiết 75

Giảng 07/01/09

PHÓ TỪA: Mục đích yêu cầu

Giúp hs

_ Nắm được khái niệm phó từ

_ Hiểu và nhớ được các loại ý nghĩa chính của phó từ

_ Biết đặt câu có chứa phó từ để thể hiện ý nghĩa khác nhau

B: Chuẩn bị

Giáo viên : Sách giáo viên , sgk , bài soạn

Trang 4

Nêu ý nghĩa của bài văn “bài học đường đời đầu tiên” (Tô Hoài)

Em rút ra được bài học gì cho bản thân qua câu truyện ấy ?

3/ Bài mới Giới thiệu bài

Ho

ạt động 2 Hình thành kiến thức

Gv yêu cầu hs đọc các ví dụ a.b

Hỏi : Tìm các từ mà có bổ nghĩa ? những từ

đó thuộc loại từ nào ?

(đi , ra, thấy , lỗi lạc , soi , ưa nhìn , to ,

ĐT ĐT ĐT TT ĐT TT TT

bướng)

TT

Hỏi : Các từ in đậm đứng ở vị trị nào trong

cụm từ ? (đứng trước hoặc sau ĐT , TT)

Câu hỏi thảo luận : Ntn gọi là phó từ ?

a/ Tìm từ _ đã đi ĐT cũng ra ĐT vẫn chưa thấy ĐT thật lỗi lạc TT_ soi được ĐT rất ưa nhìn TT

to ra TT rất bướng TTb/ Các từ in đậm đứng trước hoặc sau ĐT và TT đểbổ sung ý nghĩa cho động từ và tính từ  gọi là phótừ

* Chú ý : Phó từ không bổ xung y71 nghĩa cho

danh từ

2: Ghi nhớ 1

Học thuộc lòng sgk 12

II: Các loại phó từ 1: Ví dụ

a/ chóng lắm TT đừng trêu vào ĐT không trông thấy ĐT đã trông thấy ĐT đang loay hoay TTCó 2 loại : PT đứng trước ĐT , TT

PT đứng sau ĐT , TTb/ Điền các phó từ

Trang 5

Hỏi : Em hảy điền các phó từ đả tìm được ở

phần 1 và 2 vào bản phân loại?

(Hs kẻ bảng điền từ vào bản)

(đã , đangtgian)

Thật , rất, lắmmức độ

Cũng vẫn tiếp diễn , tương tự

Không , chưa phủ định

Đừng cầu khiến

Vào ra kết quả , hướng

Được chỉ khả năng)

Hỏi : Em hãy kể thêm các phó từ mà em biết

thuộc các loại từ trên

( Thảo luận  Rút ra ghi nhớ )

Mời hs đọc lại ghi nhớ

Ho

ạt động 3-luyện tập

Hỏi : Tìm các phó từ trong các câu sau và

cho biết mỗi phó từ bổ xung ý nghĩa cho

động từ , tính từ ý nghĩa gì ?

Hỏi : Thuật lại sự việc Dế Mèn trêu chị Cốc

dẫn đến cái chết thảm thương của dế Choắt

( từ ba đến năm câu )

Hỏi : Chỉ ra phó từ – Cho biết dùng phó từ

để làm gì ?

Các loại phó từ

Ptừ đứng sau Ptừ đứng sauChỉ qhệ thời gian Đã , đang

Chỉ mức độ Thật , rất Lắm Chỉ sự tiếp diễn

tương tự

Cũng , vẫn

Chỉ phủ định Không,chưa Chỉ sự cầu khiến Đừng Chỉ kết quả và

hướng

Vào , ra

c/ Tìm thêm từ sẽ , quá , lại , chẳng , hãy , lên xuống , ………

đã cởi bỏ (quan hệ tương đương) đương trổ (tg)

lại sắp buông tỏa ra (lại : tiếp diễn , sắp : tg chỉ

ra hướng kết quả) cũng sắp có nụ (td tương tự , tg) đã về (tg)

b/ đã xâu được (quan hệ tg , khả năng)

Số 2(15)

“Một hôm , thấy chị Cốc đang kiếm mồi , dế Mèncất giọng đọc một câu thơ rồi chui tọt vào hang Chị Cốc rất bực , đi tìm kẻ trêu mình Không thấydế Mèn , nhưng chị Cốc thấy dế Choắt đang loayhoay trong hang”

Số 3(15)

Gv đọc – Hs chép  Hs soát lỗi chính tả

Hoạt động4 / Cũng cố

_ Phó từ và các loại phó từ

_ Các phó từ bổ xung ý nghĩa cho đtừ , tính từ

”

Trang 6

Soạn ……1.2005 TIẾT 76

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN MIÊU TẢ

A: Mục đích yêu cầu

Hs nắm được những hiểu biết chung về văn miêu tả

Hs nắm được những yêu cầu của văn tả cảnh tả người

B: Chuẩn bị

Tư liệu tham khảo , bảng phụ , phiếu học tập

1: Ổn định lớp

2: Kiểm tra bài cũ

Thế nào là phó từ ? có mấy loại phó từ?

Phó từ có những ý nghĩa nào? Cho vd?

HĐ1

Câu hỏi thảo luận : Hãy đọc và suy nghĩ

các tình huống sau?

Gv mời đại diện của từng nhóm trình bày

các ý kiến đã thảo luận  Nhận xét và bổ

xung !

(đường , số nhà , đặt điểm bề ngoài , áo

treo ở đâu , màu sắc , kiểu may , hình dáng

cân đối , khỏe , thịt nỗi từng tảng)

Hỏi : Trong những tình huống trên em phải

dùng thể loại văn gì ?

(văn miêu tả – nêu đặc điểm tính chất của

sự vật , người)

Hỏi : Trong văn bản Bài học đường đời đầu

tiên , có hai loại văn miêu tả dế Mèn và

dế Choắt rất sinh động , em hãy chỉ ra hai

đoạn văn ấy ?

(đầu to , răng đen , râu cong)

Hỏi : Qua đoạn văn trên giúp em hình dung

hình dáng Mèn ntn ? Chi tiết nào đã giúp

em hình dung được điều đó ?

(cường tráng , khỏe mạnh)

Hỏi : Thân hình Choắt tác giả giới thiệu

ntn?

A: Bài học I: Thế nào là văn miêu tả 1/ Đọc và suy nghĩ các tình huống sau

 Dùng văn miêu tả Nêu những đặc điểm , tính chất nổi bật củasự vật , con người

2/ Văn bản Bài học đường đời đầu tiên a/ Dế Mèn

Càng mẫn bóng Vuốt cứng , nhọn hoắt Cánh dài kín xuống chấm đuôi Đầu to nỗi từng tảng bướng Răng đen nhánh ………

Râu dài , uống cong ………

 Cường tráng , khỏe mạnh , đẹp trai_ Qua miêu tả về càng , cánh , đầu , răng ,râu

b/ Dế Choắt

Người gầy gò , dài nghêu ………

Cánh ngắn củn , hở cả mạng sườn

Trang 7

(người gầy , cánh ngắn , càng bè bè , mặt

ngẩn ngơ)

Hỏi : Qua cách miêu tả của tác giả đã giúp

em hình dung hình dáng Choắt ntn ?

(xấu xí , ốm yếu)

Câu hỏi thảo luận : Vậy ntn gọi là văn

miêu tả ?

HĐ2

Hs rút ra ghi nhớ của bài học

HĐ3

Hỏi : Hãy đọc các đoạn văn và trả lời các

câu hỏi dưới đây ?

Hỏi : Mỗi đoạn văn miêu tả đã tái hiện

điều gì ? Em hãy chỉ ra đặc điểm nỗi bật

của sự vật ?

Hỏi : Nếu miêu tả cảnh mùa đông thì em

chọn những đặc điểm nỗi bật nào ?

Hỏi : Hãy tả những đặc điểm nỗi bật của

mẹ em ?

Càng bè bè , trông xấu xí Râu cụt ngủn

Mặt ngẩn ngẩn ngơ

 Ốm yếu , xấu xí _ Qua miêu tả về người , cánh , càng , râu ,mặt

 Văn miêu tả phải quan sát kĩ , nêu lênnhững đặc điểm tính chất nỗi bật của sự vật

II: Ghi nhớ

B: Luyện tập Số 1(16)

Đoạn 1: Miêu tả hình dáng Mèn khỏemạnh , cường tráng

Điểm nỗi bật : Càng , vuốt , cánh , đầu ,râu

Đoạn 2: Tả hình ảnh chú bé liên lạc nhỏnhắn , nhanh nhẹn , hồn nhiên

Điểm nỗi bật : Hình dáng , trang phục ,hoạt động , tính tình

Đoạn 3: Miêu tả hình ảnh tranh giành mồicủa những cò , sếu , vạc , cốc , ……

Điểm nỗi bật : Nước đầy , tôm tép tấp nập… họ cãi cọ ………chẳng được miêng nào

_ Khuôn mặt trái xoan , dịu hiền , phúc hậu_ Mắt to long lanh chan chứa tình yêuthương trìu mến

_ Miệng luôn nở nụ cười xinh tươi

Số 3(17)

Đọc thêm : Lá Rụng (Khái Hưng)

4/ Củng cố

_ Văn miêu tả

_ Cách tả cảnh

Tả cảnh : Từ xa  gần , từ ngoài  vào trong , khái quát  cụ thể

Tả người : Hình dáng bên ngoài  tính cách bên trong  việc làm

sát của người viết , người nói

5/ Dặn dò

Trang 8

_ Học bài kĩ

_ Soạn “Sông Nước Cà Mau” (Đoàn Giỏi)

BÀI 19 KẾT QUẢ CẦN ĐẠT

Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo của cảnh thiên nhiên sông nước Cà Mau Nắm đượcnghệ thuật miêu tả cảnh sông nước trong bài văn của tác giả

Củng cố , nâng cao kiến thức về phép tu từ so sánh đã học ở bật tiểu học

Thấy được vai trò , tác dụng của quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét trong văn miêu tả Biết cách vận dụng các yếu tố này trong khi viết bài văn miêu tả

TIẾT 77

SÔNG NƯỚC CÀ MAU

Giúp hs

Cảm nhận được sự phong phú và độc đáo cue thiên nhiên , sông nước vùng Cà Mau

Nắm được nghệ thuật miêu tả và thuyết minh về cảnh sông nước trong bài văn của tác giả

B: Chuẩn bị

1/ Ổn định lớp

2/ Kiểm tra bài cũ

Thế nào là văn miêu tả ?

Em hãy nêu một số chi tiết miêu tả về hình dáng Dế Mèn và Dế Choắt

HĐ1

Hỏi : Em hãy nêu đôi nét về tác giả Đoàn

Giỏi ?

Hỏi : Văn bản được trích trong tác phẩm

nào ? Chương thứ mấy ? Nêu nội dung

chính của tác phẩm

Gv đọc đoạn đầu của văn bản !

Gv mời hs đọc tiếp văn bản ?

Hỏi : Văn bản trên được chia ra làm mấy

đoạn ? Nêu tiêu đề của các đoạn ?

II: Đọc – Hiểu văn bản

Đọc văn bản Phần chú thích Chia đoạn : 3đoạn _ Đoạn 1: Từ đầu ……màu xanh đơn điệu Giới thiệu chung về vùng Cà Mau_ Đoạn 2: Tiếp ……khỏi sóng ban maiNói về Kênh Rạch vùng Cà Mau và miêutả sông Năm Căn rộng lớn , hùng vĩ

_ Đoạn 3: Còn lại Chợ Năm Căn trù phú và nhiều màu sắcđộc đáo

Trang 9

Hỏi : Bài văn tả cảnh gì ?

Câu hỏi thảo luận : Em thử nhận xét về

trình tự miêu tả cảu tác giả ?

Hỏi : Tác giả đã diễn tả ấn tượng ban đầu

bao trùm về sông nước Cà Mau Ấn tượng

đó như thế nào và diễn tả qua các giác

quan nào ? Tác giả dùng nghệ thuật gì và

những từ ngữ gì ?

(tai , mắt , so sánh , từ ngữ gợi màu sắc)

HĐ3

Hỏi : Ngoài miêu tả , tác giả còn đưa vào

phần chú thích , thuyết minh Em hãy chỉ

ra đoạn văn có chức năng trên trong bài

văn này ?

Hỏi : Qua đoạn văn nói về cách đặt tên cho

các dòng sông , con kênh em có nhận xét gì

về cách đặt tên ấy ? Những địa này gợi ra

đặt điểm gì về thiên nhiên vùng càMau?

(con người gần gủi với thiên nhiên)

HĐ4

Hỏi : Năm Căn được tác giả miêu tả ntn ?

Hãy tìm những chi tiết thể hiện sự rộng

lớn , hùng vĩ của dòng sông và rừng đước ?

Hỏi : Khi tả dòng sông tác giả dùng nghệ

thuật gì ? Nói chung con sông Năm Căn

hiện lên ntn ?

Hỏi : Những chi tiết , hình ảnh nào về chợ

Năm Căn thể hiện sự tấp nập , đông vui ,

trù phú và độc đáo của vùng chợ Cà Mau?

(chợ nằm sát bên sông với những túp lều

thô sơ ……bến vận hà nhộn nhịp)

HĐ5

Câu hỏi thảo luận : Qua bài văn , em hình

dung ntn và có cảm giác ntn về vùng đất cà

Mau của Tổ Quốc ?

1: Quang cảnh chung vùng Cà Mau

_ Sông ngòi , kênh rạch bủa giăng nhưmạng nhện

_ Trời xanh , nước xanh , chung quanh màuxanh cây lá

_ Tiếng rì rào cảu những khu rừng _ Tiếng sóng rì rào

 Giác quan mắt và tai _ So sánh , từ ngữ gợi màu sắc , điệp từ Cảnh thiên nhiên rộng lớn , đầy sức sống

2: Sông nước Cà Mau

Đoạn “Chẳng hạn như gọi rạch mái giầm vìhai bên bờ rạch ……nghĩa là nước đen

_ Thiên nhiên còn rất tự nhiên , hoang dã ,phong phú

Con người rất gần gủi với thiên nhiên nêngiản dị , chất phác

a/ Sông Năm Căn

_ Sông mênh mông , nước ầm ầm …… nhưthác

_ Cá nước bơi hàng đàn …… như người bơiếch

_ Giữa dòng sông rộng hơn ngàn thước_ Rừng đước cao ngất như trường thành

 So sánh , tư ngữ gợi hình ảnh – động từ ,tính từ

Màu xanh bao la , hùng vĩ và hoang dã

b/ Chợ Năm Căn

_ Nằm sát bên bờ sông ồn ào , đông vui ,tấp nập

_ Túp lều lá thô sơ kiểu cổ xưa _ Ngôi nhà gạch văn minh _ Đống gỗ cao như núi _ Bến hà nhộn nhịp _ Ngôi nhà bè bè

 So sánh , từ ngữ gợi tả Cảnh chợ tấp nập , trú phú , độc đáo vàriêng biệt

III: Ghi nhớ

Trang 10

Rút ra ghi nhớ

HĐ6

Hỏi : Viết đoạn văn trình bày cảm nhận

của em về vùng Cà Mau ?

Hỏi : Hãy kể tên một vài con sông ở quên

hương em ? Giới thiệu vắn tắt về một con

Số 2(23)

Hồ : Xuân Hương Dài : hơn 6 kmNằm ở trung tâm thành phố Đà LạtNước trong , xung quanh hồ trồng nhiềucây cảnh

Có 2 nhà hàng nổi tiếng : Thủy Tạ vàThanh Thủy

4/ Củng cố

_ Cảnh sông nước Cà Mau

_ Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống của nhân dân vùng Cà Mau

CÂU HỎI THẢO LUẬN

Câu 1: Đoạn trích sông nước Cà Mau trích từ tác phẩm nào ?

Câu 2: Vị trí của người miêu tả trong đoạn trích sông nước Cà Mau là ở đâu ?

Đ A: Trên con thuyền xuôi theo các kênh rạch

B: Trên đường bộ bám theo các kênh rạch

C: Từ trên cao nhìn bao quát toàn cảnh

D: Ngồi một nơi mà tưởng tượng ra

Câu 3: Chi tiết nào không thể hiện được sự hùng vĩ cue sông nước Cà Mau ?

A: Rộng hơn ngàn thước

Đ B: Hai bên bờ mọc toàn những cây mài giầm

C: Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác

D: Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

5/ Dặn dò

_ Học bài kĩ

_ Sưu tầm tranh ảnh nói về vùng sông nước Cà Mau

_ Soạn bài “So Sánh”

Trang 11

Soạn……1.2005 TIẾT 78

SO SÁNH

Giúp hs _ Nắm được khái niệm và cấu tạo của so sánh

_ Biết cách quan sát sự giống nhau giữa các vật để tạo ra những so sánh đúng , tiến đến tạo ranhững so sánh hay

B: Chuẩn bị

_ Em hãy nêu một số chi tiết tả cảnh mà em thích trong bài văn bản “Sông nước Cà Mau”_ Cho biết ghi nhớ của bài “Sông nước Cà Mau”

3/ Bài mới Giới thiệu bài

Trang 12

Gv mời hs đọc ví dụ a,b! Em hãy tìm những

tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh ?

(trẻ em như búp trên cành

rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy

từơng thành vô tận )

Hỏi : Trong mỗi phép so sánh trên , những

sự vật , sự việc nào được so sánh với nhau ?

(trẻ em – búp trên cành , rừng đước – hai

dãy từng thành )

Hỏi : Vì sao có thể so sánh như vậy ?

Hỏi : Sao sánh các vật việc với nhau như

vậy để làm gì ?

(gợi hình ảnh , câu văn sinh động)

Hỏi : Câu sau có gì khác với sự so sánh các

câu trên ?

Câu hỏi thảo luận : Vậy như thế nào gọi

là so sánh ?

HĐ2

Hỏi : Hãy điền những tập hợp chứa hình

ảnh so sánh trong các câu đã dẫn ở phần 1

vào mô hình phép so sánh dưới đây ?

Hỏi : Em hãy tìm thêm các từ so sánh mà

em biết ? (không bằng , bằng , hơn , y như ,

giống như …… )

Hỏi : Cấu tạo của phép so sánh trong

những câu dưới đây có gì đặc biệt ?

(không có từ so sánh , đảo vế)

Câu hỏi thảo luận : Vậy mô hình cấu tạo

của phép so sánh đầy đủ được cấu tạo ntn ?

HĐ3

Hỏi : Với mỗi mẫu so sánh gợi ý dưới đây ,

A: Bài học I: So sánh là gì ? 1: Ví dụ

a/ Những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh?_ Trẻ em như búp trên cành

_ Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãytrường thành vô tận

b/ Các sự vật – sự việc so sánh với nhau _ Trẻ em – búp trên cành

_ Rừng đước – hai dỹa trường thành vô tận Giữa chúng có những nét giống nhau Làm nổi bật được cảm nhận của người nói, viết

Làm câu văn , thơ tăng sức gợi hình – cảmcho sự diễn đạt

c/ Nhận xét Khác nhau về từ so sánh

2: Ghi nhớ 1: Học thuộc sgk 24 II: Cấu tạo của phép so sánh 1: Ví dụ

a/ Điền từ

Vế A Sự vật được SS

SS

Vế B Sự vật dùng SS

cành Rừng

đước Dựnglên cao

ngất

Như Hai dãy

từơng thànhvô tận b/ Các từ so sánh

là , như là , y như , tựa như , giống như , tựanhư là , bằng , chưa bằng ………

c/ Nhận xét _ Vắng mặt các yếu tố trong so sánh và cósự thay đổi trật từ các yếu tố so sánh Câu 1: Vắng từ pt SS , từ SS

Câu 2: Vế B lên trước vế A , từ SS đưa lêntrước vế A

2: Ghi nhớ 2

Học thuộc sgk 25

a/ So sánh động loại

Trang 13

em hãy tìm thêm một ví dụ ?

(Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy

trường thành vô tận)

Hỏi : Hãy dựa vào các thành ngữ đã biết ,

hãy viết tiếp vế B vào những chỗ trống để

tạo thành phép so sánh?

Hỏi : Hãy tìm các câu văn sử dụng phép so

sánh trong các bài “Bài hcọ đường đời đầu

tiên” và “Sông nước Cà Mau”

Hỏi : Gv đọc hs chép chính tả đoạn “Dòng

sông Năm Căn mênh mông …… khỏi sóng

b/ So sánh các loại

* So sánh vật với người Cá nơi bơi hàng đàn đen trũi như người bơiếch

* Sosánh cái cụ thể với cái trừu tượng Sự nghiệp của chúng ta giống như rừng cầyđương lên đầy nhựa sống và ngày càng lớnmạnh nhanh chóng

Số 2(26)

Khỏe như trâu Đen như cột nhà cháy Trắng như bông Cao như núi

Số 3(26)

* Hai cái răng đen nhánh lúc nào cùng nhaingoàm ngoạp như lưỡi liềm máy làm việc _ ……người gầy gò và dìa nghêu như một gãnghiện thuốc phiện

_ Cánh chỉ ngắn củn như người cởi trần ……

_ Chú mày hôi như cú mào ta nào chịuđược

* Sông ngòi , kênh rạch bủa giăng chi chítnhư mạng nhện

_ ……nước đổ ầm ầm ngày đêm như thác _ Cá nước bơi hàng đàn đen trũi như ngườibơi ếch ………

_ Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy

………

Số 4(27)

Hs nghe viết chính tả

 Soát lỗi chính tả

4/ Cũng cố

_ Phép sosánh

_ Mô hình cấu tạo đầy đủ của phép so sánh

Cho các từ , cụm từ sau : Hai chiếc máy xén lúa , cú mèo , một gã nghiện thuốc phiện , mọi khi , cái dùi sắt ; Hãy điền vào chỗ trống để hoàn thiện những phép so sánh sau :

A: Cái chàng dế Choắt người gầy gò và dài lêu nghêu như ………

B: Chú mày hôi như …………

Trang 14

C: Tôi ra đứng ở cửa hang như ………

D: Mỏ Cốc như ………

E: Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như …………

5/ Dặn dò

_ Hocï thuộc ghi nhớ 1 và 2 sgk

_ Soạn bài “Quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét trong văn miêu tả”

QUAN SÁT , TƯỞNG TƯỢNG , SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

Hs thấy được vai trò , tác dụng của quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét trong văn miêutả ?

Hs biết vận dụng các yếu tố trong khi viết bài văn miêu tả ?

B: Chuẩn bị

Thế nào gọi là phép so sánh ? VD ?

Cho biết mô hình cấu tạo đầy đủ của phép so sánh ? Ví dụ ?

TIẾT 1

HĐ1

Gv mời hs đọc 3 đoạn văn sgk 27-28 chia

hs làm 3 nhóm thảo luận trả lời các câu

hỏi ở dưới ở dưới (5’) sau đó trình bày kết

quả đã thỏa luận !

Hỏi Mỗi đoạn văn trên giúp cho em hình

dung được những đặc điểm nỗi bật gì của

sự vật và phong cảnh được miêu tả ?

Hỏi : Những đặc điểm nỗi bật đó nào thể

hiện ở những từ ngữ và hình ảnh nào để

viết được đoạn văn trên ?

(sông ngòi, kênh rạch bủa giăng ………

Trời xanh , nước xanh

Tiếng sóng rì rào , tiếng rì rào của rừng

Cá đước bơi hàng đàn

Rừng đước dựng cao ngất)

A: Bài học I: Quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

1: Đọc các đoạn văn

2: Trả lời các câu hỏi

a/ Tìm hiểu các đoạn Đoạn 1: Tái hiện hình ảnh ốm yếu , tộinghiệp của dế Choắt

Người gầy dài luê nghêu Cánh ngắn hở cả mạng sườn Càng bè bè nặng nề

Râu ria cụt một mẫu Mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ Đoạn 2: Tả quang cảnh vừa đẹp thơ mộng, vừa mênh mông hùng vĩ của sông nướcCà Mau

_ Sông ngòi kênh rạch vủa giăng chi chít

Trang 15

Hỏi : Để miêu tả được cảnh trên người

viết cần có năng lực gì ?

(quan sát )

Câu hỏi thảo luận : Hãy tìm những câu

văn có sự liên tưởng và so sánh trong mỗi

đoạn ? Sự liên tưởng so sánh đó có gì độc

đáo ?

(chia 3 đoạn )

Câu hỏi thảo luận : Đọc đoạn văn của

tác giả Đoàn Giỏi đã lược đi một số chữ

đã bị lược ? những chữ đã bị lược bỏ đã

ảnh hưởng đến đoạn văn miêu tả ntn ? (sự

giàu có , phong phú hạn chế) vậy muốn

miêu tả được thì chúng ta phải làm gì ? vì

Hỏi : Đọc đoạn văn miêu tả quang cảnh

Hồ Gươm Tác giả đã quan sát và lựa

chọn những hình ảnh đặc sắc và tiêu biểu

nào ?

(gương bầu dục … cong cong …lấp ló

…… cổ kính ……xanh um)

_ Trời xanh , nước xanh _ Tiếng sóng rì rào của khu rừng _ Sông Năm Căn rộng , nước đổ ầm ầm rabiển

_ Cá nước bơi hàng đàn _ Rừng đước dựng lên cao ngất Đoạn 3: Miêu tả hình ảnh đầy sức sốngcủa cây gạo và màu xuân , các loài chim _ Cây gạo gọi chim ríu rít

Cây gạo sừng sững Chào mào , sáo nâu , sáo đen …… bay đi ,bay về trò chuyện , trêu ghẹo , tranh cải b/ Năng lực quan sát độc đáo

c/ Tìm các câu avn8 dùng sự liên tưởng ,

Đoạn 2: Tiềm năng dồi dào , giàu đẹpvùng Cà Mau

Đoạn 3: HÌnh dáng ngày hội hoa đăng vớitháp đèn khổng lồ đẹp , vui tươi

3: Đọc – nhận xét đoạn văn

……ầm ầm ……như thác……nhô lên hụpxuống như người bơi ếch ……như hai dãytrường thành vô tận

 Nếu bỏ đi thì sự giàu có , phong phú , đadạng của vùng Cà Mau sẽ bị hạn chế

III: Ghi nhớ

B: Luyện tập Số 1(28.29)

_ Người đọc có thể dễ dàng nhận ra bởinhững tên gọi (địa danh) quen thuộc trongđoạn Đó cũng những hình ảnh miêu tảđặc sắc và tiêu biểu

* Điền từ :

……gương bầu dục

……cong cong……lấp ló……cổ kính……xanh

Trang 16

Hỏi : Đọc đoạn văn Tô Hoài tập trung

miêu tả một chú dế Mèn có thân hình đẹp

, cường tráng nhưng tính tình rất ương

bướng , kêu căng Những hình ảnh tiêu

biểu và đặc sắc nào làm nỗi bật điều đó ?

(đầu to , bướng , râu dài , cong hùng

dũng)

Hỏi : Em hãy quan sát và ghi chép lại đặc

điểm ngôi nhà hoặc căn phòng em ở

Trong những đặc điểm đó , đặc điểm nào

là nỗi bật ?

(đặc điểm : màu sơn , màng cửa , sơn

cửa , phòng khách)

Hỏi : Nếu tả lại quang cảnh một buổi

sáng trên quê hương em thì em sẽ liên

tưởng và so sánh các hình ảnh , sự vật sau

đây với những gì ?

(bầu trời rộng , mây xanh như nước

biển Núi nhấp nhô , trùng trùng , điệp

điệp ……)

Hỏi : Từ bài “Sông nước Cà Mau” Đoàn

Giỏi Em hãy viết một đoạn văn tả cảnh

một dòng sông hay một khu rừng mà em

có dịp quan sát ?

um

Số 2(29)

… Đầu tôi to và nổi từng tảng rất bướng Răng đen lúc lào cũng nhai ngoàmngoạp

Râu dài , uốn cong một vẻ rất đỗi hùngdũng

Tôi lấy làm hãnh diện về cặp râu ấylắm

…

Số 3(29)

Ngôi nhà em ở là một ngôi nhà ba tầngcao ráo , sáng sủa Tường nhà quét màuvàng chanh , cửa sơn xanh , cửa kính chớpđều được lau chùi sạch sẽ Ngôi nhà córất nhiều phòng , phòng khách kê một bộbàn ghế salong và chiếu tủ bích phê màuhuyết dụ rất đẹp …

Trang 17

Soạn ……1.2005 TUẦN 21

BÀI 20 KẾT QUẢ CẦN ĐẠT

Hiểu được nội dung , ý nghĩa của truyện Nắm được nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lýnhân vật trong tác phẩm

Biết trình bày miệng tương đối trôi chảy những nội dung về quan sát , nhận xét , liên tưởng ,tưởng tượng , so sánh khi miêu tả

TIẾT 81-82

BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

Hs nắm được nội dung và ý nghĩa truyện

Hs nắm được nghệ thuật kể truyện và miêu tả tâm lí nhân vật trong tác phẩm

B: Chuẩn bị

Trang 18

Muốn tả được cảnh trước hết chúng ta phải nắm được gì ?

Tại sao khi quan sát lại phải tưởng tượng , so sánh và nhận xét về cảnh – vật đó ?

TIẾT 1

HĐ1

Hỏi : Em hãy cho biết đôi nét về tác giả

Tạ Duy Anh ? Truyện ngắn trên đã đoạt

giải mấy trong cuộc thi viết về chủ đề gì

của bào nào ?

HĐ2

Gv mời hs đọc văn bản !

Giải nghĩa các từ khó !

Hỏi : Người kể chuyện theo ngôi thứ mấy ?

(thứ nhất)

Hỏi : Theo em nhân vật chính trong truyện

là ai ? Vì sao ? (anh trai – thể hiện sự ăn

năn , hối hận để khắc phục tính ghen ghét ,

đố kị)

Câu hỏi thảo luận : Việc lựa chọn cách kể

đó có tác dụng gì ? (rất thích hợp với chủ

đề – để sự hối hận được bày tỏ chân thành,

tin cậy)

Hỏi : Em hãy kể tóm tắt truyện “Bức tranh

của em gái tôi” ?

(tóm tắt truyện theo bố cục

chuyện về hai anh em Kiều Phương

(mèo)

mèo bí mật học vẽ – phát hiện

tâm lí của anh trước sự việc ấy

bé Phương thành công , người anh gượng

đi xem

anh đứng trước bức tranh hối hận)

TIẾT 2

Gv cho hs đọc lại truyện !

I: Giới thiệu chung 1: Tác giả

Tóm tắt tác phẩm

+ Chuyện về hai anh em Kều Phương(Mèo)

Anh trai bực vì em hay nghịch bẩn , bừabãi

+ Phương bí mật hcọ vẽ , tài năng hội họacủa Phương bất ngờ phát hiện

+ Tâm trạng và thái độ của người anhkhông vui trước sự việc ấy

+ Em gái thành công , cả nhà vui , anhgượng đi xem buổi triển lãm

+ Đứng trước bức tranh của em , người anhhối hận vô cùng

1: Nhân vật người anh

Trong cuộc sống hàng ngày

Trang 19

Hỏi : Em hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả

diễn biến tâm trạng người anh đối với em

qua các điểm sau ? Từ đầu … lúc thấy em

tự chế màu vẽ ? (đặt tên riêng cho

Phương , coi thường , bực bội khi mèo bôi

bẩn)

Hỏi : Vậy anh là người ntn ? (tò mò)

Hỏi : Khi tài năng hội họa của cô gái được

phát hiện thì người anh đã ntn ?

(mình bất tài , gục xuống khóc , cáu gắt

với em , xem trộm tranh)

Hỏi : Vì sao anh lại như vậy ?

Hỏi : Khi lén xem những bức tranh của em

gái vẽ đã trút ra những tiếng thở dài , vậy

em có suy nghĩ ntn về tiềng thở dài đó ?

G : Vốn quen coi thường em bẩn , nghịch

cho mình là hơn , lại là người anh vậy mà

giờ đây tình thế lại đảo ngựơc hỏi sao

người anh lại không buồn bực , mặc cảm

Khi đứng trước bức tranh đoạt giải của em ,

hãy giải thích nhận xét về tâm trạng của

người anh trong đoạn “trong gian phòng …

con đấy” (giật sững , ngỡ ngàng , xấu hổ

nhìn như thôi miên)

Câu hỏi thảo luận : Tóm lại theo em ,

nhân vật người anh đáng yêu hay đáng

ghét ? vì sao ?

(đáng trách -cũng thông cảm vì tính xấu

nhất thời- biết hối hận sửa đổi)

HĐ4

Hỏi: Từ lời kể của nhân vật người anh ,

người em gái đã hiện ra trước mắt chúng ta

là một cô bé ntn?

(bẩn , nghịnh , sáng tạo, thông minh có

tài)

Hỏi: Hãy tìm một , vài chi tiết chứng minh

điều đó?

(_Chế tạo màu vẻ , vừa làm việc giúp mẹ

vừa hát , biết anh không tốt với mình

nhưng vẫn yêu thương anh Anh đi nhận

giải giúp anh nhận ra cái xấu người tốt )

Hỏi: Trong những phong cách tốt đẹp của

người em gái , em thích nhất điểm nào? Vì

sao?

Coi thường , bực bội , gọi Kiều Phương làMèo bí mật theo dõi các việc làm của em

 Người tò mò , hiếu kì

_ Tôi luôn cảm thấy mình bất tài , muốngục xuống khóc

Chỉ cần một lỗi nhỏ là gắt um lên xemtrộn tranh – thở dài

 Mặc cảm , ghen tị với tài năng của em

Tôi giật sững người bám chặt tay mẹ Sự ngỡ ngàng – xấu hổ – nhìn như thôimiên

 Nhạy cảm , trung thực nhận ra được nhữnghạn chế của bản thân

2: Người con gái

Mặt lọ lem , linh lợi , cử chỉ nhanh nhẹn ,hiếu động , sáng tạo thông minh , có tài vàđộ lượng , nhân hậu , thật đáng yêu

Trang 20

(hồn nhiên , thông minh sáng tạo , lòng vị

tha , nhân hậu)

Hỏi: Em có nhận xét gì về nghệ thuật xây

dựng nhân vật của tác giả?

(Nhân vật tự kể  bài học giáo dục tư tưởng

mang tính chung thực , có tính thuyết phục

hơn)

HĐ5

Câu hỏi thảo luận : Học xong chuyện Bức

tranh của em gái tôi đã giúp em nhận thấy

điều gì ?

Hỏi : Viết một đoạn văn thuật lại tâm

trạng của anh trong chuyện khi đứng trước

bức tranh được giải nhất cuả em?

Hỏi : Giả định một thành viên trong lớp

hay gia đình em đạt được thành tích xuất

sắc nào đó Em thử hình dung và tả lại thái

độ của những người xung quanh trước

Số 2(35)

Chị đạt học sinh giỏi lớp 8A2Vui mừng , sung sướng cùng chị nhưngcũng mặc cảm , xấu hổ với bản thân khiđạt kết quả là học sinh trung bình

4/ Củng cố

_ Ghen ghét , đố kị trước tài năng và sự thành công của người khác là tính xấu cần sửa đổi

_ Lòng nhân ái , độ lượng , bao dung , hồn nhiên là những đức tính tốt cần phát huy

Câu 1: Ai là nhân vật chính trong truyện Bức tranh của em gái tôi ?

B: Người em gái và người anh trai Đ D: Người anh trai

Câu 2: Lí do cho thấy người anh là nhân vật trung tâm trong truyện Bức tranh của em gái tôi

?

A: Người anh là người kể chuyện

B: Qua người anh đã ca ngợi tài năng của cô em gái

Đ C: Truyện tập trung miêu tả quá trình nhận thức thiếu sót của người anh

D: Truyện kể về người anh và cô em gái có tài hội họa

Câu 3: Trình tự nào thể hiện đúng diễn biến tâm trạng của người anh khi xem bức tranh em gái vẽ ?

Đ A: Ngạc nhiên , hãnh diện , xấu hổ

B: Ngạc nhiên , xấu hổ , hãnh diện

C: Ngạc nhiên , tức tối , xấu hổ

D: Tức tối , xấu hổ , hãnh diện

5/ Dặn dò

_ Học bài kĩ

Trang 21

_ Soạn bài (5bài tập sgk 35-36)luyện nói về quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét trongvăn miêu tả

LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT , TƯỞNG TƯỢNG , SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂNMIÊU TẢ

Rèn luyện kĩ năng nói về một vấn đề trước lớp , trước tập thể

Giúp hs nắm chắc hơn về kiến thức đã học về quan sát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét trongvăn miêu tả

* Những điểm cần lưu ý về nội dung và phương pháp

_ Hình thức là luyện nói nhưng nội dung nói phải bám sát chương trình ở đây là luyện nói về quansát , tưởng tượng , so sánh và nhận xét những kĩ năng hết sức cơ bản trong văn miêu tả

_ Chủ yếu là tổ chức cho hs luyện nói , được trình bày bằng miệng những ý kiến của mình Giáoviên chỉ giao nhiệm vụ cho hs và điều hành việc luyện nói cho các em Muốn thế gv phải cho hschuẩn bị bài thật kĩ ở nhà

B: Chuẩn bị

_ Đọc ghi nhớ bài văn “Bức tranh của em gái tôi” (Tạ Duy Anh)

_ Kiểm tra bài chuẩn bị của hs (ở nhà)

_ Muốn làm được bài văn tả cảnh , trước hết chúng ta phải biết làm gì ?

Để nhằm mục đích gì ?

TIẾT 1

HĐ1

Gv yêu cầu hs đọc các yêu cầu của 5 đề

bài trong sgk 35-36 cho hs cả lớp nghe

HĐ2 Thực hiện bài tập 1-2-3 sgk 35-36

* Gợi ý BT 1sgk 35

a/ Là một hình ảnh đẹp

vẻ đẹp của tài năng , của một tâm hồn

trong sáng , tấm lòng vị tha , nhân hậu

I: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài học

_ Năm đề bài sgk 35-36_ Mỗi hs sẽ lần lượt luyện nói 5 đề bài trên

II: Thực hành luyện nói

Yêu cầu khi luyện nói

Trang 22

b/ Phê phán (là chính)

cũng có những phẩm chất tốt đẹp  biết hối

hận và nhận ra sự cao đẹp của em gái

* Gợi ý BT2 sgk 36

_ Xác định đối tượng tả (anh hoặc chị)

Ngoại hình  lời nói  hành động  nhận xét về

các mặt trên

Lập dàn ý : MB: Giời thiệu thời gian ,

không gian ngắm trăng

TB: Mtả đêm trăng

_ Bầu trời đẹp , trăng tròn , cây cối lung

linh được trăng soi chiều rạng rỡ

_ Nhà sân sáng hẳn ra , đường làng vui vẻ

tiếng nói chuyện , cười , chơi

Trình tự miêu tả : Khi trời mới tối  tối hẳn 

_ Ở đằng đông , mặt trời đang dần nhô lên

đỏ như quả cầu lửa

_ Bầu trời trong xanh , cao vòi vọi

_ Mặt biển êm ả , nước trong xanh

_ Sóng vỗ nhè nhẹ

_ Bãi cát nằm phơi mình trong ánh sáng

nắng sớm

_ Những con thuyền từ từ ra khơi

Người dũng sĩ xuất hiện khá nhiều ở trong

các truyện cổ tích Họ là những nhân vật

đẹp , nhân hậu , dũng cảm và rất khỏe ……

nói

* Nội dung

Nói đúng yêu cầu của đề

_ Đại diện hs từng tổ lên nói theo phâncông sắp xếp chuẩn bị trước ở các tổp _ Các nhóm sẽ bổ xung hoặc thảo luận đềtài bạn vừa nói

_ Gv tồng kết , nhận xét cho điểm theo cáctiêu chí đã nêu trên

III: Tổng kết bài học

_ Gv nhận xét chung hai tiết luyện nói  Hskhắc sâu các kiến thức cơ bản  Làm bài vănmiêu tả tốt

4/ Củng cố

Phương pháp luyện nói trong văn miêu tả

Câu 1: Yêu cầu nào không phù hợp với một bài văn nói ?

A: Văn bản ngắn gọn , xúc tích B: Ý tứ rõ ràng , mạch lạc C: Ngôn ngữ trong sáng , dễ hiểu

Đ D: Lời lẻ bóng bẩy , đưa đẩy

Câu 2: Dâu là ý kiến không đúng trong hai ý kiến sau ?

A: Khi trình bày một bài văn nói , cần phải chuẩn bị trước nội dung định nói bằng một hệ thốngdàn ý

Trang 23

B: Khi trình bày một bài văn nói , chỉ cần nói ra hết những điều mình nghĩ , không cần chuẩn bịtrước dàn ý

5/ Dặn dò

_ Cần xem lại các bài tập luyện nói

_ Soạn bài “Vượt thác” (Võ Quảng)

Trang 24

Soạn 10/2/2008 TUẦN 22

Dạy 11/2/2008 BÀI 21

TIẾT 85

VƯỢT THÁC

A: Mục tiêu cần đạt

_ Hình dung và cảm nhận được vẻ đẹp phong phú , hùng vĩ của thiên nhiên và vẻ đẹp của hìnhảnh con người lao động được miêu tả trong bài

_ Nắm được nghệ thuật phối hợp trong miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động của conngười

Nắm được các kiểu so sánh cơ bản và tác dụng của so sánh

Viết đúng những tiếng , những từ chứa âm , vần dễ mắc lỗi

Biết cách viết một bài văn tả cảnh theo thứ tự nhất định

B: Chuẩn bị

Kể tóm tắt truyện “Bức tranh của em gái tôi”

Nêu ý nghĩa của truyện ?

Trong truyện em thích nhất nhân vật nào ? Vì sao ?

3/ Bài mới : Giới thiệu bài

Hỏi : Em hãy giới thiệu đôi nét về tác giả I: Giới thiệu chung

Trang 25

và tác phẩm ?

Gv đọc mẫu một đoạn (đoạn 1)

Hs đọc các đoạn còn lại (đoạn 2-3)

Câu hỏi thảo luận : Dựa vào việc miêu tả

một cuộc vượt thác của con thuyền trong bài

văn , em hãy tìm bố cục của bài ?

(Chia 3 đoạn : Đoạn 1: từ đầu …… vượt nhiều

thác nước Đoạn 2: tiếp …… cổ cò Đoạn 3:

còn lại)

Hỏi : Cảnh dòng sông và hai bên bờ qua sự

miêu tả trong bài đã thay đổi ntn theo từng

chặng của con thuyền ? từ ngữ miêu tả ntn ?

( lúc thuyền qua đoạn sông bằng phẳng

Thuyền rẽ sóng bon bon … Thuyền xuôi

chậm , vườm um tùm , chòm cỗ thụ dáng

mãnh liệt đứng trầm ngâm

lúc thuyền vượt qua đoạn sông có nhiều

thác dữ , núi cao đột ngột chắn , thuyền

vùng vằng cứ như tụt xuống…)

Hỏi : Theo em , vị trí quan sát để miêu tả

của người kể chuyện trong bài này là ở đâu

? Vị trí quan sát đó có thích hợp không ? Vì

sao ? (ngồi trên thuyền … xuôi theo dòng

sông – rất thích hợp)

Hỏi : Quan đoạn văn , nhận xét gì về cách

miêu tả ? Sử dụng nghệ thuật gì ?

(nhân hóa , so sánh , từ ngữ gợi hình ảnh)

Hỏi : Qua miêu tả của tác giả thì cảnh thiên

nhiên ở đây hiện lên ntn ?

(rộng lớn , hùng vĩ , đầy sức sống)

HĐ3

Gv mời hs đọc lại đoạn “Những động tác

thả sào …… vâng vâng dạ dạ”

Câu hỏi thảo luận : Hãy tìm những chi tiết

miêu tả về ngoại hình của Dương Hương

Thư khi vượt thác ? Tính cách và hành động

ra sao ?

(cởi trần như tượng đồng đúc , bắp thịt cuồn

cuộn , răng cắn chặt , hàm bạnh , mắt nảy

lửa , thả sào , rút sò nhanh , nói năng nhỏ

nhẹ , vâng , dạ)

HĐ4

Hỏi : Nêu cảm nhận chung về hình ảnh

thiên nhiên và con người được miêu tả trong

bài văn ?

1: Tác giả 2: Tác phẩm

 Học sgk 39

II: Đọc – Hiểu văn bản

Đọc văn bản Phần chú thích Chia đoạn : 3 đoạn

1: Cảnh vượt thác

_ Thuyền rẽ sóng lướt bon bon Thuyền xuôi chầm chậm Vườn tược um tùm , chòm cổ thụ Dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm

_ Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang , thuyềnvượt nhiều thác nước , thuyền vùng vằng cứ nhưtrụt xuống thuyền cố lấn lên , thuyền vượt khỏithác

Những cây to mọc …… mon xa như những cụ già hôđám con cháu

 Nhân hóa , so sánh , từ ngữ gợi hình ảnh _ Cảnh thiên nhiên rộng lớn , hùng vĩ , hoang dã ,đầy sức sống

2: Nhân vật Hương Dương Thư a/ Ngoại hình – hành động khi vượt thác

_ Như pho tượng đồng đúc _ Như một hiệp sị Trường Sơn oai vệ , hùng vĩ

 So sánh , từ ngữ miêu tả , mạnh mẽ oai phong ,hùng dũng

b/ Khi ở nhà

_ Nói năng nhở nhẹ , tính nết nhu mì ai gọi cũngvâng vâng , dạ dạ

 Hiền lành , chất phác

III: Ghi nhớ

Trang 26

(Rút ra ghi nhớ sgk 41)

HĐ5

Hỏi : Hai bài “Sông nước Cà Mau” và

“Vượt Thác” đều miêu tả về sông nước

Em hãy nêu những nét đặc sắc của phong

cảnh thiên nhiên ở mỗi bài và NT miêu tả

của tác giả ?

cá nước bơi hàng đàn , rừng đước dựng cao ngất ……

 So sánh , miêu tả , từ ngữ ngợi hình ảnh + Những bãi dâu trãi ra bạt ngàn

Chòm cổ thụ dáng mãnh liệt + Núi cao như đột ngột hiện ra Dòng sông chảy quanh co ……

 So sánh , miêu tả , nhân hóa ,

Đọc Thêm : sgk

4/ Củng cố

_ Thiên nhiên qua cảnh vượt thác thể hiện điều gì ?

_ Hình ảnh những người lao động ntn ?

5/ Dặn dò

_ Học bài kĩ

_ Soạn “So Sánh” (TT)

Câu 1: Đoạn trích Vượt Thác được trích từ tác phẩm nào ?

A: Đất Quảng Nam Đ C: Quê Nội

Câu 2: Vị trí quan sát để miêu tả cuộc vượt thác của tác gải ở đâu ?

A: Trên bờ sông

B: Trên một con thuyền đi sau Dương Hương Thư

C: Trên cùng một con thuyền với Dương Hương Thư

D: Trên một dãy núi cao ven dòng sông

_ Hiểu được tác dụng chính của so sánh

_ Bước đầu tạo được một số phép so sánh

B: Chuẩn bị

Trang 27

C : Nội dung lên lớp

_ Thế nào là phép so sánh ? Cho ví dụ ?

_ Cho biết cấu tạo mô hình của phép so sánh ?

HĐ1

Gv mời hs đọc các câu thơ !

Hỏi : Em hãy tìm các phép so sánh trong

khổ thơ sau ? hãy tìm các từ so sánh ?

(Những ngôi sao chẳng bằng mẹ ; Mẹ là

gió ; chẳng bằng ; là)

Hỏi : Từ từ chỉ so sánh trong các phép so

sánh trên có gì khác nhau ?

(không ngang bằng ; ngang bằng )

Câu hỏi thảo luận : Qua phân tích ví dụ

em hãy tìm thêm những từ ngữ so sánh

ngang bằng và so sánh không ngang bằng ?

Vậy có mấy kiểu so sánh ? Đó là những

kiểu nào ? Cho ví dụ ?

(hai kiểu : SS ngang bằng và SS không

ngang bằng)

HĐ2

Gv mời hs đọc đoạn văn !

Hỏi : Em hãy tìm phép SS ?

Hỏi : Các phép so sánh đó dùng theo kiểu

nào ? (ngang bằng và không ngang bằng)

(* GV liên hệ văn miêu tả )

Câu hỏi thảo luận : Trong đoạn văn đã

dẫn phép so sánh có tác dụng gì ? Đối vời

sự vật , sự việc và thể hiện tư tưởng gì của

con người viết ?

(gợi hình ảnh , sinh động , biểu hiện tư

A: Bài học I: Các kiểu so sánh 1: Ví dụ :

a/ Tìm phép so sánh _ Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ thức vì chúng em Mẹ là ngọn gió của em suốt đời b/ Nhận xét

_ Chẳng bằng : SS không ngang bằng (A không Bbằng)

_ Là : SS ngang bằng ( A bằng B )c/ Tìm thêm từ

là , như là , y như là , tựa như , hơn là , kém hơn ,chưa bằng , khôgn bằng

2: Ghi nhớ 1

II: Tác dụng của so sánh 1: Ví dụ

a/ Tìm phép so sánh _ Có chiếc tựa mũi tên nhọn Có chiếc lá như con chim ……

Có chiếc là nhẹ nhàng ……như thần bão Rằng sự đẹp … chỉ ở hiện tại … không bằng … Có chiếc lá như sợ hãi

 Kiểu ngang bằng và không ngang bằng

b/ Tác dụng _ Gợi hình ảnh , miêu tả sự vật , sự việc được cụ thể, sinh động

_ Biểu hiện tư tưởng , tình cảm sâu sắc

2: Ghi nhớ 2

Trang 28

tưởng , tình cảm)

Hỏi : Hãy chỉ ra các phép so sánh trong

những khổ thơ dưới đây Cho biết chúng

thuộc những kiểu so sánh nào ?

Hỏi : Hãy phân tích tác dụng gợi hình , gợi

cảm của phép so sánh mà em thích ?

Hỏi : Hãy tìm những câu văn có chức năng

so sánh trong bài vượt thác ? Em thích hình

ảnh so sánh nào ? Vì sao ?

Hỏi : Dựa theo bài văn vượt thác , em hãy

viết đoạn văn từ 3 5 câu tả dượng Hương

Thư đưa thuyền vượt thác dữ ; trong đó

dùng hai kiểu so sánh ?

a/ _ Tâm hồn tôi là buổi trưa hè ngbằng b/ _ Con đi trăm núi , ngàn khe

Không bằng muôn nỗi tái tê lòng buồn Con đi đánh giặc ……

Không bằng khó nhọc đời buồn ……

 không ngang bằng c/ Anh đội viên Như nằm trong giấc mộng ngang bằng Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng  không ngang bằng

Số 2(43)

Có 6 câu dùng phep so sánh Thuyền rẽ sóng ………

Núi cao như đột ngột ……

Thả sào rút rào rập ràng nhanh như ………

Dương Hương Thư như một …………

Cặp mắt nảy lửa ……giống như ………

Những cây to mọc ………mon xa như ………

Số 3(43)

Gv hướng dẫn – gợi ý

Hs viết – đọc – nhận xét – sửa

4/ Củng cố

_ Các kiểu so sánh

_ Tác dụng cảu so sánh

* Đọc các đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi 1-2-3-4 ?

Ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt , đen như hạt vừng bay thao thuyền từng bầy nhưnhững đám mây nhỏ

Trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

Dương Hương Thư như một pho tượng đồng đúc

Dương Hương Thư giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai phong , hùng vĩ

Câu 1: Có bao nhiêu so sánh trong các câu trên ?

Câu 3: Các so sánh trong các câu trên cùng loại so sánh gì ?

A: So sánh ngang bằng

B: So sánh hơn

Trang 29

C: So sánh kém

Câu 4: Tác dụng của phép so sánh trong các câu văn trên là gì ?

A: Gợi hình , gợi cảm , miêu tả sự vật , sự việc cụ thể , sinh động

B: Chỉ có tác dụng làm rõ hình thức bên ngoài của đối tượng được mtả

C: Làm cho câu văn trở nên đưa đẩy và bóng bẩy

D: Không có tác dụng gợi cảm

5/ Dặn dò

_ Học bài kĩ

_ Chuẩn bị “Chương trình địa phương – Rèn luyện chính tả”

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

RÈN LUYỆN CHÍNH TẢ

Giúp hs Sửa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của phát âm địa phương

Có ý thức khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

B: Chuẩn bị

Cho biết các kiểu so sánh và tác dụng của phép so sánh

Cho ví dụ ?

HĐ1

Hỏi : Qua giao tiếp và khi viết người miền

Bắc thường mắc những lỗi nào ?

(tr , ch , s-x , r-d , n-l)

Hỏi : Các tỉnh miền Trung , miền Nam

thường mắc những lỗi nào khi nói và viết ?

_ l/n vd: lên lớp

2: Đối với các tỉnh miền Trung – Nam

a/ Viết đúng một số cặp từ phụ âm cuối dễmắc lỗi

_ c/t và n/ngb/ Viết đúng tiếng có các thanh dễ mắc lỗi thanh hỏi ? / thanh ngã ~

vd : Vỏ Quãng c/ Viết đúng một số nguyên âm dễ mắc lỗi _ i/iê vd : rau dấp

_ o/ô vd : ông bà

Trang 30

Gv đọc văn bản – hs chép chính tả  sửa lỗi

chính tả !

Gv có thể đọc nhắc lại hai , ba lần hai hoặc

ba khổ thơ trong bài thơ Lượm của Tố Hữu

– Hs nhớ lại và viết hs sửa lỗi – tự nhận xét

bài viết mắc bao nhiêu lỗi (Kiểm tra chéo)

Cho các từ sau đây , hãy lựa chọn từ ngữ

thích hợp để điền vào các ô trống ? Rộn

ràng , rập rình , đồng đen , đồng đúc , cuồn

cuộn , cắn lại , cắn chặt , oai phong , oai

linh

Hỏi : Gv có thể yêu cầu hs tìm một từ theo

yêu cầu để tạo thành cặp từ ghép thích

hợp ?

(trái , chờ , trãi , trôi , chương , chẻ)

(rung , giỗ , rau , khẳng , đột)

Gv yêu cầu mỗi hs mua cuốn sổ làm cuốn

sổ tay văn học !

d/ Viết đúng một số phụ âm đầu dễ mắc lỗi _ v/d vd : vai áo

II: Một số hình thức luyện tập 1: Nghe những đoạn , bài chứa các âm thanh dễ mắc lỗi

* Nghe – viết Đoạn văn từ “gió nồm …… làng xa tít” trongvăn bản “Vượt Thác” của Võ Quảng

* Nhớ – viết Đoạn thơ từ “chú bé loắt choắt …… nhảytrên đường vàng” trong bài thơ Lượm củaTố Hữu

2: Làm các bài tập chính tả

a/ Điền vào chỗ trống Những động tác thảo sào rộn ràng nhanhnhư cắt thuyền có lấn lên Dương HươngThư như một pho tượng đồng đúc , các bắpthịt cuồn cuộn , hai hàm răng cắn chặt ,quai hàm bạnh ra , cặp mắt nảy lửa ghì trênngọn sào , như một hiệp sĩ của trường sơnoai phong , hùng vĩ

b/ Tìm từ theo yêu cầu

* …… cây , …… đợi , …… qua , …… chảy , ……trình , ……tre

 Trái cây , chờ đợi , trải qua , trôi chảy ,chương trình , chẻ tre

* …… rinh , … tết , …… diếp , …… khiu , ……nhiên

 Rung rinh , giỗ tết , rau diếp , khẳng khiu ,đội nhiên

3: Lập sổ tay chính tả

_ Chép những từ ngữ khó , hay mắc lỗi  viếtđúng , nói đúng mỗi khi giao tiếp và diễnđạt

4/ Củng cố

_ Các lỗi chính tả hay mắc

_ Cách khắc phục những lỗi chính tả

5/ Dặn dò

_ Cần luyện chữ viết đẹp đúng lỗi chính tả

_ Soạn bài “Phương pháp tả cảnh”

PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH

Trang 31

Giúp hs nắm được

_ Cách tả cảnh và bố cục hình thức của một đoạn , một bài văn tả cảnh

_ Luyện tập kĩ năng quan sát và lựa chọn kĩ năng trình bày những điều quan sát , lựa chọn theomột thứ tự hợp lí

B: Chuẩn bị

_ Muốn miêu tả được hết ta phải biết hững điều gì ?

Hđ1

Hỏi : Gv mời học sinh đọc to , rõ ràng 3

Văn Bản Sgk 45, 46 ! văn bản đầu miêu tả

hình ảnh Dương Hương Thư , tại sao có thể

nói , qua hình ảnh nhân vật , ta có thể hình

dung được những nét tiêu biểu của cảnh

sắc ở khúc sông có nhiều thác dử ?

Hỏi : Văn bản thứ hai tả quang cảnh gì ?

Hỏi : Người viết đã miêu tả cảnh vật ấy

một thứ tự nào ?

( Sông Năm Căn - thứ tự từ dưới  trên từ

gần  sa)

Hỏi : Văn Bản thứ ba miêu tả có 3 phần ,

hãy tóm tắt ý của mỗi phần ?

(ba phần MB_ TB_ KB)

Hỏi : Vì sao tác giả lại tả được lũy tre và tả

theo thứ tự nào ?

(quan sát , tả từ ngoài  trong ; từ khái quát

đến cụ thể)

Câu hỏi thảo luận : Qua tìm hiểu các đoạn

văn em rút ra kết luận muốn tả cảnh cần

phải làm gì ? Bố cục của bài văn tả cảnh

gồm có mấy phần , mỗi phần viết gì ?

HĐ2

I : Phương pháp viết văn tả cảnh

1 : Đọc ba văn bản

2 : Trả lời các câu hỏi

a/ Vì tác giả miêu tả những động tác , hànhđộng của Hươnh Thư rất nhanh , khẩntrương Anh phải dồn hết sức lực để đưathuyền vượt thác

b/ Tả lại quang cảnh dòng sông Năm CănMiêu tả theo thứ tự từ dưới sông lên trên bờ

; từ gần đến sa

c/ Bài văn “lủy tre”

Mở bàiTừ đầu ………của lũyGiới thiệu khác quác về lũy tre làngThân bài : “tiếp ………không rõ”

Lần lượt miêu tả ba vòng tre của lũy trelàng

Kết bài : Còn lại Phát biểu cảm nghĩ và nhận xét về loài tre

Tác giả quan sát kĩ và miêu tả từ ngoài vàotrong , từ khái quát đến cụ thể

3: Ghi nhớ

II : Luyện tập phương pháp viết văn tả

Trang 32

Hỏi : Nếu phải tả quang cảnh lớp học trong

giờ viết bài tập làm văn thì em sẽ tả ntn ?

Hỏi : Em định miêu tả cảnh ấy theo thứ tự

nào ?

Hỏi : Hãy viết mở bài và kết bài cho bài

văn này ?

Hs thảo luận , trao đổi

Hỏi : Em hãy rút bài văn thành dàn ý ?

cảnh và bố cục bài tả cảnh Số 1 (47)

a/ Chọn hình ảnh tiêu biểuCô giáo , không khí lớp học , quang cảnhchung của phòng học (bản đen , bàn ghê)Các bạn (tư thế , thái độ , công việc chuẩn

bị viết bài……) cảnh viết bài , cảnh ngoàisân trường , tiếng chuông ……

b/ Thứ tự Từ ngoài vào trong Từ trên bản xuống lớp Từ không khí chung của lớp đến bản thânngười viết

c/ Cho hs thảo luận ý lớn nên viết về cái

gì ? Gv cho hs về nhà viết cụ thể ?

Số 2(47)

Tả theo thứ tự thời giang Trước khi chưa ra chơi _ trong giờ ra chơivà sau khi ra chơi

Tả theo thứ tự không giang Tả xa gần ; từ trên  xuông dướiTừ trái qua phải

Từ khái quát đến cụ thể Cho hs viết thành văn (về nhà)

Số 3 ( 47) Mở bài : chính là trên văn bản “Biển đẹp”

Thân bài : Buổi xớm……

Trang 33

tả người theo một thứ tự nhất định

TIẾT 89-90

BUỔI HỌC CUỐI CÙNG

(Chuyện của mộ em bé người An – Dát)

Giúp hs _ Nắm được cốt chuyện , nhân vật và tư tưởng của truyện qua câu truyện buổi học tiếng Phápcuối cùng ở vùng An – Dát Truyện đã thề hiện tình yêu nước trong một biểu hiện cụ thể là tìnhyêu tiếng nói của dân tộc

_ Nắm được tác dụng của phương thức kể truyện từ ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm línhân vật qua ngôn ngữ , cử chỉ , ngoại hình , hành động

B: Chuẩn bị

_ Muốn tả cảnh cần phải làm những gì ? _ Nêu bố cục của bài văn tả cảnh ?

TIẾT 1

HĐ1 :

Hỏi :Em hãy nêu nét về tác giả và nội

dung chính của tác phẩm?

Gv mời hs đọc văn bản , đọc phần chú

thích

Hỏi: Văn bản được chia : làm mấy đoạn ,

từ đầu đến đâu là một đoạn ? Nêu nội dung

chính của mổi đoạn ? (chia 3 đoạn _Đ1: từ

đầu…… mà vắng con; Đ2: tiếp…… buổi học

cuối cùng này ; Đ3 : còn lại )

HĐ2 :

Hỏi : Câu truyện được diển ra trong thời

gian, địa điểm nào? Hảy giải thích vì sao

truyện có tên “Buổi hoc cuối cùng”

truyện được kể theo lời nhân vật nào ?

thuộc ngôi thứ mấy? Truyện còn có mấy

nhân vật nào nửa, và trong số đó ai gây cho

em ấn tượng nổi bật nhất ?

Hỏi : Cậu bé ph Răng có thái độ , suy nghĩ

như thế nào ở lúc đầu trong việc học tiếng

Pháp ? Hảy thử giải thích vì sao cậu có thái

I: giới thiệu chung 1: Tác giả

2: Tác phẩm

 Họcï sgk 54Đọc văn bản Phần chú thích Chia đoạn : 3 đoạn Đ1: Trước buổi học , quang cảnh trên đường vàquang cảnh ở trường qua sự qua sát của PhRăng Đ2: Diễn biến của buổi học cuối cùng

Đ3: Cảnh kết thúc buổi học cùng

1: Nhân vật PhRăng a/ Lúc đầu : Đi học trễ , muốn trốn học rong chơi

ngoài đồng nội

Trang 34

độ như vậy?

Hỏi : Hãy chỉ ra những chi tiết cho thấy sự

khác lạ trên đường đi đến trường , quang

cảnh ở trường và không khí trong lớp học ?

lí do của buổi học ? lí do của buổi khác lạ

đó?

Hỏi : Phân tích tâm trạng của chú bé

PhRăng trong buổi học cuối cùng đó ? Thái

độ của PhRăng đối với việc học tiếng Pháp

đã thay đổi ntn ? Nhờ vào đâu mà chú bé

đã có sự thay đổi đó ?

TIẾT 2

HĐ3

Hỏi : Nhân vật thầy Ha – Men được miêu

tả ntn về trang phục , thái độ đối vời hs nói

chung và vời cậu bé PhRăng nói riêng ?

Hỏi : Em hãy tìm những chi tiết miêu tả

hành động cử chỉ , thái độ của thầy trong

buổi học ?

Hỏi : Từ những chi tiết trên em có cảm

nhận như thế nào về không khí của buổi

học ngày hôm đó ?

Hỏi : Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả hành

động của thầy Ha – Men trong cuối buổi

học ?

Hỏi : Theo em vì sao thầy lại có những cử

chỉ hành động đó ? Điều này có ý nghĩa gì

và tạo ra những động tác ảnh hưởng gì đối

với mọi người ?

HĐ4

Câu hỏi thảo luận : Trong truyện , thầy Ha

Men nói “Khi một dân tộc ……lao tù” Em

hiểu ntn và có suy nghĩ gì về lời nói ấy ?

b/ Buổi học cuối cùng

* Bình thường _ Tiếng ồn ào như vỡ chợ _ Tiếng ngăn bàn , đóng cửa _ Tiếng thước kẻ to tướng của thầy gõ xuống bàn

* Buổi học cuối cùng _ Bình lặng y như buổi sáng chủ nhật  Không khí khác lạ

_ Ngồi vào ghế …… tôi hơi hoàn hồn …… ngạc nhiên

…… choáng váng …… tự giận mình về thời gian bỏ phí

…… chăm chú nghe giảng …… tôi nhớ mãi buổi học

 Sự thay đổi về thái độ , tình cảm và ý nghĩa củaPhRăng : Ham chơi , lười và ngại họcï tiếng Pháp Biết yêu quí và ham thích học tốt tiếng Pháp

2: Thầy Ha Men

a/ Trang phục Mặc chiếc áo rơ đanh gớt màu xanh lục …… đội mũtròn bằng lụa đen thêu

b/ Thái độ : giọng dịu dàng , trang trọng , nhiệt tìnhvà kiên nhẫn giảng dạy

c/ Hành động

* Trong buổi họcNói về tiếng Pháp …… , đọc bài học …… kiên nhẫngiảng giải …… chuẩn bị những tờ mẫu mới viết bằng

“chữ Rông”

 Buổi học đầy tính trạng trọng và thiên liêng

* Cuối buổi học Đứng trên bạc , người tái nhợt …… nghẹn ngào ……cầm phấn và dằn mặt hết sức cố viết chữ thật to

“Nước Pháp muôn năm” Đầu tựa vào từơng , khôngnói , giơ tay ra hiệu “Kết thúc rồi …… đi đi thôi”

 Lòng yêu nước , trân trọng tiếng Pháp , thầy thậtmãnh mẽ đã làm khơi dậy lòng yêu nước ở mọingười trong hoàn cảnh quê hương bị nước ngoàichiếm đóng

III: Ghi nhớ

Trang 35

Qua đó chỉ ra ý nghĩa sâu sắc của việc biểu

hiện lòng yêu nước trong truyện ?

Hỏi : hãy kể tóm tắt câu truyện ?

Hỏi : Viết một đoạn văn miêu tả nhân vật

thầy Ha Men hoặc chú bé PhRăng trong

buổi học cuối cùng ?

Hai nhân vật tùy hs chọn nhân vật rồi kể

Đọc thêm : Tiếng mẹ đẻ

4/ Củng cố

Hs nhắc lại ghi nhớ của bài

Câu 1: An Phông Xơ Đô Đê là nhà văn cảu nước nào ?

Câu 2: Câu chuyện xảy ra trong khoảng thời gian nào ?

A: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918)B: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945)

Đ C: Chiến tranh Pháp – Phố cuối Tkỷ XIX

D: Chiến tranh chống đế quốc Mĩ cuối thế kỷ XX

Câu 3: Tâm trạng chú bé PhRăng diễn biến ntn trong buổi học cuối cùng ?

A: Hồi hộp chờ đón và rất xúc động B: Vô tư và thờ ơ

Đ C: Lúc đầu ham chơi , lười học nhưng sau đó ân hận và thích học

D: Cảm thấy cũng bình thường như những buổi học khác

Câu 4: Lòng yêu thương của thầy giáo HaMen được biểu hiện ntn trong tphẩm ?

A: Yêu mến , tự hào về vùng quê An Dát cảu mình B: Căm thù sục sôi kẻ thù đã xâm lược quê hương C: Kêu gọi mọi người cùng đoàn kết , chiến đấu chống kẻ thù

Đ D: Yêu tha thiết tiếng nói của dân tộc

5/ Dặn dò

Học bài kĩ

Soạn bài “Nhân hóa”

Trang 36

Soạn …… 2.2005 TIẾT 91

NHÂN HÓA

A:Mục đích yêu cầu

Giúp hs _ Nắm được khái niệm nhân hóa , các kiểu nhân hóa

_ Nắm được tác dụng chính của nhân hóa

_ Biết dùng các kiểu nhân hóa

B: Chuẩn bị

_ Nêu ý nghĩa của truyện “Buổi học cuối cùng” ?

HĐ1

Mời học đọc ví dụ 1 sgk 56

Hỏi : Em hãy tìm phép nhân hóa trong khổ

thơ của Trần Đăng Khoa ? (Ông trời , mía ,

kiến) bầu trời được gọi là gì ? Cách gọi này

được dùng để gọi ai ? Sao lại dùng để gọi

trời cách gọi như vậy có tác dụng gì ?

Hỏi : Cây mía và con kiến được diễn tả

hành động ra sao ? Những việc ấy thông

thường là ai làm ? Vậy cách gán ghép đó

gọi là phép tu từ gì ?

Hỏi : So với cách diễn đạt sau , cách miêu

I: Nhân hóa là gì ? 1/ Ví dụ

a/ “Ông” trời mặt áo giáp đen ra trận Cây mía mùa gươm

Kiến hành quân

 Gọi là phép tu từ nhân hóa

b/ So sánh cách diễn đạt _ Cách diễn đạt trên hay hơn vì có dùng

Trang 37

tả sự vật , hiện tượng ở khổ trên hay hơn ở

chỗ nào ?

Câu hỏi thảo luận : Vậy ntn gọi là phép

nhân hóa và nêu tác dụng của nó , cho ví

dụ ?

HĐ2

Hỏi : Trong các câu dưới đây , những sự

vật nào được nhân hóa ?

(miệng , tai , mắt , tay , chân , tre và trâu)

Hỏi : Dựa vào các từ in đậm , hãy cho biết

mỗi sự vật trên được nhân hóa bằng cách

nào ?

(dùng từ gọi người để gọi vật ; dùng từ vốn

chỉ hành động ; tính chất của người để chỉ

hành động , tính chất của vật ; trò chuyện

xưng hô với vật như với người)

Câu hỏi thảo luận : Trong ba cách đó ,

cách nào thường gặp nhiều hơn ? (trường

hợp thứ hai) vậy có mấy kiểu nhân hóa ?

Cho ví dụ ?

HĐ3

Hỏi : Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của phép

nhân hóa trong đoạn văn ?

Hỏi : Hãy so sánh cách diễn đạt trong đoạn

văn trên với đoạn văn dưới đây ?

Hỏi : Hai cách viết dưới đây có gì khác

nhau ? Nên chọn cách viết nào cho vănbiểu

phép nhân hóa

 Nhân hóa có tính gợi hình ảnh , làm chocác sự vật , sự việc được miêu tả gần gủihơn với con người

_ Trâu b/ Nhân hóa bằng cách nào ?_ Dùng từ ngữ vốn gọi người để gọi sự vật(câu A)

_ Dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động , tính chấtcủa người để chỉ hoạt động , tính chất củavật (câu B)

_ Trò chuyện , xưng hô với vật như vớingười (câu C)

Số 2(58) Đoạn 1

Đông vui Tàu mẹ , tàu con

Xe anh , xe em Tíu tít …… hàng rabận rộn

 Nhân hóa , sinhđộng gợi cảm hơn

Đoạn 2

Rất nhiều tàu xe Tàu lớn , tàu bé

Xe to , xe nhỏ Nhận hàng …… hàng

ra hoạt động liêntục

 Không nhân hóa

Số 3(58)

_ Cách 1 : Tác giả dùng phép nhân hóa từ

“Rơm” được viết hơn như tên riêng của

Trang 38

cảm và chọn cách viết nào cho văn bản

thuyết minh ?

Hỏi : Tìm các phép nhân hóa trong các câu

sau và cho biết tác dụng ?

người làm cho việc miêu tả chổi gần vớicách miêu tả người

Cách 1: Văn bản biểu cảm Cách 2: Văn bản thuyết minh

Số 4(59)

a/ Núi ơi (con người) b/ (cua cá) tấp nập ; (cò , vạc , sấu , le ,sâm cầm……) cải nhau om sò chỉ tính chấthoạt động của con người họ (cò , vạc , sấu ,

le ……) anh (cò) gọi người để gọi vật

 Bộc lộ tâm tình , tâm sự của con người

Số 5(59)

Hs viết – đọc trước lớp – hs và gv nhậnxét , sửa cho điểm

4/ Củng cố

_ Phép nhân hóa – tác dụng của phép nhân hóa

_ Các kiểu nhân hóa cho ví dụ !

Câu 1: Hình ảnh nào sau đây không phải là hình ảnh nhân hóa ?

A: Cây dừa sải tay bơi

B: Cỏ gà rung tai

C: Kiến hành quân đầy đường

Đ D: Bố em đi cày về

Câu 2: Phép nhân hóa trong câu ca dao sau được tạo ra bằng cách nào ?

“Vì mây cho núi lên trời

Vì chưng gió thổi hoa cười với trăng”

A: Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật

Đ B: Dùng những từ vốn chỉ hoạt động , tính chất của người để chỉ hoạt động , tính chất của vật

C: Trò chuyện , xưng hô với vật như đối với người

5/ Dặn dò

Học bài kĩ , làm bài tập 5 sgk 59

Soạn “Phương pháp tả người”

Trang 39

Soạn …… 2.2005 TIẾT 92

PHƯƠNG PHÁP TẢ NGƯỜI

Giúp hs

_ Nắm được cách tả người và bố cục hình thức của một đoạn văn , một bài văn tả người

_ Luyện tập kĩ năng quan sát và lựa chọn , kĩ năng trình bày những điều quan sát , lựa chọn đượctheo thứ tự hợp lí

B: Chuẩn bị

_ Thế nào là phép nhân hóa ? Tác dụng của phép nhân hóa cho ví dụ ?

_ Có mấy kiểu nhân hóa ? Cho ví dụ và chỉ rõ em dùng kiểu nào ?

HĐ1

Gv mời hs đọc các đoạn văn !

Hỏi : Đoạn văn trên miêu tả về nhân vật

nào ?

Hỏi : Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả hình

ảnh nhân vật Dương Hương Thư ?

(pho tượng đồng đúc , thịt cuồn cuộn , răng

cắn chặt , quai hàm bạnh ra , mắt nảy lửa…)

Hỏi : Em có nhân xét gì về hình ảnh nhân

vật được miêu tả ? và người này được tả

trong tư thế nào ?

(Mạnh mẽ , hùng dũng , tư thế làm việc)

Gv mời hs đọc lại đoạn 2

Hỏi : Đoạn văn 2 tả về nhân vật nào ?

(Tả Cai Tứ)

Hỏi : Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả hình

ảnh về nhân vật đó ?

Hỏi : Qua các chi tiết đó đã tái hiện lên

con người Cai Tứ ntn ?

I: Phương pháp viết một đoạn văn , bài văn tả người

1: Đọc các đoạn văn , trả lời

a/ Đoạn 1_ Miêu tả nhân vật Dương Hương Thư

…… như pho tượng đồng đúc

…… các bắp thịt cuồn cuộn

…… các hàm răng cắn chặt , quai hàm bạnh

ra , cặp mắt nảy lửa …… hiệp sĩ …… hùng vĩ

 Mạnh mẽ , oai phong , hùng dũng Tả người trong tư thế làm việc b/ Đoạn 2

Miêu tả nhân vật Cai Tứ

_ Thấp , gầy , tuổi độ 45-50Mặt vuông , hai mắt hóp lại Cặp lông mày lổm chổm , trên gò má lấplánh đôi mắt gian hùm

Mũi gò sống mươngBộ ria mép , cố giấu giếm , đậy điệm cáimồm toe toét …… răng vàng hợp hĩnh

 Người gầy , xấu xí , gian tham

Trang 40

(gầy , xấu , gian tham)

Hỏi : Trong hai đoạn văn trên , đoạn nào

tập trung khắc họa chân nhân vật , đoạn

nào tả con người với công việc ?

Hỏi : Yêu cầu lựa chọn chi tiết và hình ảnh

ở mỗi loại có khác nhau không ? Em có

nhận xét gì về trình tự miêu tả trong đoạn

văn ?

(Đoạn 2 khắc họa chân dung , đoạn 1 tả

người với công việc , lựa chọn chi tiết tả

mỗi đoạn khác nhau , tả theo ttrình tự từ

bao quát đến cụ thể )

Gv mời hs đoạn lại đoạn 3 !

Hỏi : Đoạn thứ là như một bài văn miêu tả

hoàn chỉnh có 3 phần ? hãy chỉ ra và nêu

nội dung chính của mỗi phần ?

Câu hỏi thảo luận : Gv hương dẫn hs rút ra

phần ghi nhớ !

Hỏi : Hãy nêu các chi tiết tiêu biểu mà em

sẽ lựa chọn khi miêu tả các đối tượng ?

Hỏi : Em hãy điền từ vào chỗ trống cho

thích hợp ? Ông Cản Ngũ được miêu tả

trong tình thế chuẩn bị làm gì ?

Tả hình dáng , khuôn mặt

c/ Đoạn 31/ Mở bài : “Từ đầu……nổi lên ầm ầm”Giới thiệu chung về cuộc thi đấu vật 2/ Thân bài : “Tiếp…… ngang bụng vậy” Miêu tả chi tiết keo vật

3/ Kết bài : Còn lại Nêu cảm nghĩ và nhận xét về keo vật

* Cụ già : Người gầy , còm , tóc bạc phơ ,

giọng nói run run , mắt nhìn mờ mờ , đi lạiklhông vững lắm

* Cô giáo: Người nhỏ nhắn , hơi cao , tóc

dài óng ả , khuôn mặt trái xoan , nước datrắng , giọng nói rõ ràng , dịu dàng , đôimắt sáng , miệng luôn nở nụ cười

4/ Củng cố

_ Muốn tả người cần phải ntn ?

_ Nêu bố cục bài văn tả người

Tiêu đề	Bài Học Đường Đời Đầu Tiên
Tác giả	Tô Hoài
Trường học	Trường Tiểu Học
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	2009
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	88
Dung lượng	133,6 KB