Về nghệ thuật, bên cạnh những chi tiết chân thực từ cuộc sống, truyện trung đại thường hay sử dụng những chi tiết ly kì, hoang đường - Giáo viên đọc mẫu, gọi học sinh đọc tiếp - Truyện n[r]
Trang 1Ngày soạn: 29/11/2009
Văn học:
Văn bản: CON HỔ CÓ NGHĨA
(Truyện trung đại Việt Nam)
A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Hiểu được giá trị làm người trong truyện “Con hổ có nghĩa”
- Nhớ nội dung và hiểu được ý nghĩa của truyện qua đó phần nào hiểu được cách viết truyện trung đại
- Kể lại được các truyện này
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: - Bức tranh trong sách giáo khoa
- Học sinh: - Trả lời các câu hỏi vào vở soạn.
C Tiến trình tổ chức dạy - học bài mới
I Ổn định: Kiểm tra sỉ số.
II Bài cũ:
- Kiểm tra 15 phút:
Đề:
1 – Nêu đặc điểm tiêu biểu của truyện cổ tích? Kể tên các truyện cổ tích đã học? (đề 1)
2 – Nêu đặc điểm tiêu biểu của truyện truyền thuyết? Kể tên các truyện truyền thuyết đã học? (đề 2)
III Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Giới thiệu bài mới:
2 Tiến trình tổ chức các hoạt động.
HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG
* Hoạt động 1: Hướng dẫn
học sinh tiếp cận văn bản
I Tìm hiểu chung:
- Văn bản này là của tác giả
nào?
- Vũ Trinh (1759 – 1828) Ở tỉnh Bắc Ninh, đỗ Hương cống (cử nhân), 17 tuổi, làm quan thời Lê &
Nguyễn
1.tác giả: Vũ
Trinh(1759-1828)
- Giáo viên giới thiệu: Truyện
- Một học sinh đọc chú thích *
2.tác phẩm:
-Là truyện trung Tiết 61
Trang 2
trung đại mang tính chất giáo
huấn, cốt truyện có nhân vật
nhưng tính cách của nhân vật
hiện lên chủ yếu qua lời kể của
người dẫn chuyện và qua hành
động, ngôn ngữ của nhân vật
Về nghệ thuật, bên cạnh những
chi tiết chân thực từ cuộc sống,
truyện trung đại thường hay sử
dụng những chi tiết ly kì, hoang
đường
đại(chú thích
*Sgk/143
- Giáo viên đọc mẫu, gọi học
sinh đọc tiếp
3 - Đọc văn bản
- Truyện này chia làm mấy
phần:
- Hai phần:
+ Từ đầu đến qua được
+ Còn lại
4 - Bố cục: 2
phần
* Hoạt động2 : Hướng dẫn
học sinh tìm hiểu văn bản.
II – Tìm hiểu văn bản
- Chỉ nhân vật chính trong phần
1
- Phần 1 kể lại sự việc gì ? - Hổ cái chuyển bụng,
hổ đực rước bà đỡ Trần đỡ đẻ cho hổ cái,
hổ đực tiễn bà về và tặng bạc
1- Cái nghĩa của con hổ thứ nhất
- Hổ tặng bạc và tiễn về chứng
tỏ nó là một con vật như thế
nào?
- Học sinh nêu - Biết đền ơn đáp
nghĩa ân nhân cứu giúp mình
- Tình cảm của con hổ đã giúp
gì cho bà đỡ Trần ?
- Sống qua được năm mất mùa đói kém
- Bà đỡ có nghĩa là gì ?
Giáo viên giảng: Nữ hộ sinh
là một từ Hán - Việt
- Nữ hộ sinh, bà mụ…
- Chi tiết nào em cho là thú vị
nhất ?
- Hổ đực nhỏ nước mắt, hổ đực đùa với con, quỳ xuống đào bạc tặng bà đỡ, tiễn bà
đỡ về…
- Tác giả đã sử dụng nghệ thuật - Nhân hoá
Trang 3gì qua các chi tiết thú vị đó?
* Hoạt động 3: Giáo viên
chuyển ý sang phần 2
2 – Cái nghĩa của con hổ thứ 2
- Bác tiều phu đã gặp con hổ
trong hoàn cảnh nào?
- Hổ bị hóc xương, bác tiều phu móc xương cứu sống
- Hổ đực biểu lộ điều gì sau khi
được bác tiều phu cứu sống ?
- đền ơn thịt nai, đi quanh quan tài bác, có giỗ mang thịt
- Chuyện con hổ với bác tiều
phu so với chuyện con hổ với
bà đỡ Trần có thêm ý nghĩa gì ?
- Đền ơn ân nhân ngay
cả khi ân nhân đã chết
- Đền ơn ân nhân lúc còn sống và cả khi chết
*Hoạt động 4: Hướng dẫn
học sinh so sánh mức độ thể
hiện cái nghĩa giữa hai con
hổ.
3 – Cái nghĩa của hai con hổ
- So sánh cách trả ơn của hai
con hổ em thấy có gì khác ?
- Học sinh thảo luận - Con hổ 1: Đền
ơn 1 lần
- Con hổ 2: Đền
ơn mãi mãi
- Tại sao tác giả không dừng lại
ở đoạn truyện thứ nhất mà xây
dựng tiếp đoạn truyện thứ 2?
- Mục đích: Nâng chủ
đề tư tưởng của tác phẩm
- Em có nhận xét gì về kết cấu
giữa hai đoạn truyện ?
- Khác nhau, không trùng lặp
- Với văn bản này, biện pháp
nghệ thuật bao trùm được sử
dụng là gì ?
- Nhân hoá, mượn loài vật để nói về con người
III - Tổng kết
- Tại sao dựng lên truyện “con
hổ có nghĩa” mà không phải là
“Con người có nghĩa”
- Tăng thêm ý nghĩa:
“con vật còn có nghĩa huống hồ chi là con người”
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ - Một em đọc * Ghi nhớ: trang
144
- Cúng ta rút ra bài học gì qua
chuyện “con hổ có nghĩa” ?
- Con vật còn có nghĩa, huống chi con người, khuyên con người sống phải biết
ơn nghĩa
- Nhắc nhở học sinh luyện tập IV - Luyện tập
Trang 4ở nhà
IV Củng cố:
- Em hiểu gì về truyện trung đại ?
V Dặn dò:
- Kể lại câu chuyện
- Ôn tập thi học kỳ I