- Theo câi nhiÖt ®é lµm viÖc cña m¸y thêng xuyªn... H ãng dÉn vÒ nhµ..[r]
Trang 1biết đề cao yêu cầu của nghề điện
- Giáo dục ý thức học tập tu dỡng đạo đức phẩm chất của ngời thợ điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
HS:nêu những công việc mà ngời thợ điệnphải làm
HS:nêu đợc những yêu cầu của nghề
điện
1)Tầm quan trọng của nghềđiện:
- Nghề điện góp phần đẩy mạnh tốc độcông nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa Do
đó ngời thợ điện phải có mặt khắp mọinơi
- Những công việc phải làm của ngờithợ điện:
+ Lắp đặt trang thiết bị phục vụ sảnxuất và sinh hoạt nh lắp đặt
động cơ điện, máy điều hoà nhiệt độ + Bảo dỡng vận hành sửa chữa, khắcphục sự cố xảy ra trong mạng điện
2)Yêu cầu nghề điện
- Nắm vững kỹ năng đo lờng sử dụngbảo dỡng, sửa chữa và lắp đặt các thiết
- Giáo dục ý thức học tập tu dỡng đạo đức phẩm chất của ngời thợ điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện III) Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng 1/ ổn định tổ chức
Trang 2Gv :Kiểm tra sĩ số
2/kiểm tra bài cũ
Yêu cầu nghề điện ?
dụng, ngời thợ điện có thể
phải tham gia làm các công
việc gì?
- Cho học sinh trả lời câu
hỏi SGK
4) Củng cố : ? Vai trò, vị
trí của nghề điện dân dụng
trong sản xuất và đời sống:
Đặc điểm yêu cầu của nghề
5)Hớng dẫn: Học bài, liên
hệ thực tế
HS: Rất quan trọng, khôngthể thiếu đợc trong cuộcsống và sản xuất
- HS: (Nh SGK)
- HS: (Liên hệ thự tế trả lời)
- HS: Lắp đặt, vận hành,sửa chữa
1) Vai trò, vị trí của nghề điệndân dụng trong sản xuất và
- Giáo dục ý thức học tập tu dỡng đạo đức phẩm chất của ngời thợ điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện III) Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng 1/ ổn định tổ chức
Gv :Kiểm tra sĩ số
2/kiểm tra bài cũ
Vai trò, vị trí của nghề điện
dân dụng trong sản xuất và
Trang 3dụng, ngời thợ điện làm việc
trong môi trờng nào?
d) Triển vọng của nghề:
- Theo em, nghề điện dân
dụng có thể bị mất đi
làm việc của nghề điện dân
dụng:?Những nơi đào tạo
điện dân dụng càng pháttriển
II) Chuẩn bị của GV và HS:
-Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện.
III) Hoạt động của thầy và trò :
Trang 4Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
?Khi bị điện giật nạn
nhân thờng có biểu hiện
động của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn.Ngời bị điện giật thờng thở hổnhển, tim đập nhanh,
- Trờng hợp điện giật nặng trớc hết
là phổi sau đó đến tim ngừng đập,
Trang 5
Tiết 41- 42- 43: thực hành lắp mạch một đèn sợi đốt I)Mục tiêu:
- Học sinh xây dựng đợc sơ đồ lắp đặt từ sơ đồ nguyên lý
- Biết lập kế hoạch cho công việc lắp đặt mạch điện
- Lắp đặt đợc mạch 1 đèn sợi đốt
- Làm việc có kỹ thuật
II) Chuẩn bị của GV và HS:
1,Vật liệu :Bảng điện, cầu chì, bóng sợi đốt, dây dẫn, giấy ráp, băng cách điện 2)Dụng cụ : Dao, kìm, bút thử điện, tô vít, thớc
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
Cả lớp vẽ hình vào vở
3)Thống kê các thiết bị điện vàvật liệu vào bảng
4)lắp đặt mạch điện
- Lắp đặt mạch điện theo các bớc sau
+ Vạch dấu vị trí các thiết bị
điện + Lắp mạch chính + Lắp mạch nhánh +Bọc cách điện mối nối 5)Kiểm tra, đánh giá sản phẩm
- Vẽ đợc sơ đồ mạch điện điều khiển 2 đèn sợi đốt
- Làm việc cẩn thận, nghiêm túc khoa học và an toàn lao động
Trang 6II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Vật liệu : Bảng điện 2 công tắc, 2 cầu chì, 2bóng đèn, đui đèn, dây dẫn, băng cách điện
- Dụng cụ : Kìm, tôvít, bút thử điện
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
- Vẽ đợc sơ đồ mạch điện điều khiển 2 đèn sợi đốt
- Làm việc cẩn thận, nghiêm túc khoa học và an toàn lao động
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Vật liệu : Bảng điện 2 công tắc, 2 cầu chì, 2bóng đèn, đui đèn, dây dẫn, băng cách điện
- Dụng cụ : Kìm, tôvít, bút thử điện
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
1
ổ n định tổ chức
ổn định trật tự lớp
Kiểm tra sĩ số
Trang 72 Kiểm tra bài cũ
- Đi dây theo sơ đồ lắp đặt
- Kiểm tra lại mạch điện để nối nguồn
4) Kiểm tra :đánh dấu sản phẩm5) Tổng kết buổi thực hành
Chơng III: Máy biến áp Tiết 48: Những khái niệm cơ bản về máy biến áp
I) Mục tiêu:
- Học sinh nắm đợc khái niệm, phân loại, công dụng, cấu tạo của máy biến áp dùng
trong gia đình
- Biết phân biệt các loại máy biến áp, chỉ đợc cấu tạo từng bộ phận
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Tranh vẽ cấu tạo MBA
- Mô hình máy biến áp
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt độngcủa trò Nội dung ghi bảng
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
1)Khái niệm :
- Máy biến áp là loại thiết bị
điện dùng để biến đổi dòng
điện xoay chiều ở cấp điện áp này thành dòng điện xoay chiều
ở điện áp khác có cùng một tần
số 2)Phân loại a) Theo công dụng : 4Loại
- MBAđiện lực dùng truyền tải
& phân phối điện năng
- MBA tự ngẫu dùng thay đổi
điện áp ở từng giới hạn nhỏ
b, Theophơng pháp làm mát:2 loại
- Máy biến áp lõi thép
- Máy biến áp lõi không khí
c, Theo dòng điện có pha khác nhau:
- Máy biến áp một pha
Trang 8GV:giới thiệu các loại
MBA cho học sinh ghi
HS:Ghi bài vào vở
- Máy biến áp 3 pha
3) Số liệu ghi trên MBA
- Công suất định mức (VA hoặcKVA)
- Học sinh nắm đợc công dụng, cấu tạo MBA một pha
- Học sinh biết liên hệ với máy biến áp ở gia đình
II) Chuẩn bị của GV và HS:
Mô hình MBA một pha
III) Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động của thày Hoạt độngcủa trò Nội dung ghi bảng
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
HS:nghiên cứu trả lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
1) Công dụng: MBA1 pha dùng để biến đổi điện áp dòng điện xoay chiều 1 pha từ trị số điện âp này sang trị số điện áp khác có cùng một tần số
2) Cấu tạo MBAmột pha : gồm 3 phần
a)Lõi thép:Đợc chế tạo thép kĩ thuật điện dùng làm mạch dẫn từ thông đồng thời làm khung quấn dây
b) Bộ phận dẫn điện (dây quấn) Bằng dây đồng mềm có độ bền cơ học cao, khó đứt, dẫn điện tốt
Có 2 cuộn dây : sơ cấp và thứ cấp
Để cách điện giữa các vòng dây với nhau giữa dây quấn và lõi thép gồm : giấy cách điện.sơn cách
Trang 9HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
3)Các số liệu định mức của MBA
- Công suất định mức: Là công suất toàn phần đa ra ở dây thứ cấp
- điện áp sơ cấp :là điện áp ở cuộnsơcấp
Dòng điện sơ cấp : là dòng ở cuộnsơ cấp
- Điện áp thứ cấp định mức : Là
điện áp của dây quấn thứ cấp tính băng V
- Dòng điện thứ cấp định mức :Là dòng điện của dây quấn thứ cấp
- Giữa công suất, điện áp và dòng
điện định mức có quan hệ
S =U1.I1 =U2.I2
- MBA làm viẹc không đợc phép vợt quá trị số định mức ghi trên nhãn
Tiết 51: Nguyên lý làm việc của máy biến áp một pha I) Mục tiêu:
- Học sinh cắm đợc nguyên lý làm việc của MBA1 pha dùng trong gia đình
- Rèn kỹ năng quan sát phát huy tính tò mò sáng tạo của học sinh
II) Chuẩn bị của GV và HS:
Mô hình MBA
III) Hoạy động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
* HS theo dõi giáo viên
mô tả cấu tạo của máy
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
1) Hiện tợng cảm ứng
điện từ:
Máy biến áp làm việc dựa trên hiện tợng cảo ứng điện từ
2 ) Nguyên lý làm việc
- Khi nối cuộn sơ cấp vào nguồn điện xoay chiều có điện áp U1 thì dòng điện xoay chiều I1chạy trong cuộn sơ cấp
sẽ sang cuộn thứ cấp sinh ra trong lõi thép 1
từ thông biến thiên –
Do mạch từ khép kín nên từ thông này sang cuộn thứ cấp sinh ra 1 suất điện động cảm ứng E2 ở hai đầu cuộn thứ cấp có một điện áp U2
Ta có k=w1/w2=U1/U2Nếu U1>U2 k >1 Máy
Trang 10làmviệc MBA 1 pha
5) H ớng dẫn : Học kĩ bài giảm áp Nếu U1<U2 K<1 Máy
- Học sinh cắm đợc cách sử dụng và bảo dỡng máy biến áp dùng trong gia đình,
- Giáo dục ý thức bảo vệ thiết bị điện đảm bảo an tàn điện sử dụng lâu bền
- Rèn thói quen làm việc kỹ thuật khoa học,
II) Chuẩn bị của GV và HS:
Máy biến áp dùng trong gia đình
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
- Điện áp nguồn điện vào máy biến áp không đợc lớn hơn điện áp sơ cấp định mức,
- Khi đóng mạch cần lu ý nấc đặt của chuyển mạch
- Công suất tiêu thụ của phụ tải không
đợc lớn hơn công suất định mức của máy biến áp
+ Ngoài ra khi điện áp nguồn giảm quáthấp máy dễ bị quá tải,
Nếu thấy máy náng phải giảm bớt phụ tải
- Chỗ đặt MBAphải khô ráo, thoáng mát ít bụi m xa nơi hoá chất không có vật nặng đè lên máy
- Theo cõi nhiệt độ làm việc của máy thờng xuyên Thấy hiện tợng là phải kiểm tra xem máy có bị quá tải hay h hỏng gì không?
- Chỉ đợc phép thay đổi dấc điện áp lau chùi máy, tháo dỡ máy chắc chắn
đã ngắt nguồn điện vào máy
- Lắp các thiết bị bảo vệ+Thiết bị bảo vệ quá tải, ngắn mạch
nh aptômat, cầu chì…
+Thiết bị bảo vệ chống dòng điện dò
*Khi thử điện choMBA cần chú ý:+ Điện áp đa vào dây quấn phải đúng
điện áp định mức của dây quấn đó.+Dây quấn sơ cấp có 5 điện áp định mức tơng ứng với 5 vị trí chuyển mạch 80v,110v,160v,220v,250v
Trang 11
Tiết 53: Một số h hỏng thông thờng và cách khắc phục
của máy biến áp một pha
I) Mục tiêu:
- Học sinh cắm đợc nguyên lý làm việc của MBA1 pha dùng trong gia đình
- Rèn kỹ năng quan sát phát huy tính tò mò sáng tạo của học sinh
II) Chuẩn bị của GV và HS:
Mô hình MBA
III) Hoạy động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
1)Kiểm tra MBAxác định h hỏng:
- Bị chập mạch 1 số vòng dây, máy nóng điện áp ra không đủ Bất kì chập mạch cuộn dây cào khi không
có phụ tải vẫn đo đợc dòng sơ cấp lớn,
- Chạm mát: Nếu vỏ máy không nối
đất máy vẫn làm việc bình thờng
nh-ng rất nh-nguy hiẻm cần sử lý nh-ngay,có thê dùng đèn để thử
- Đứt dây + Trớc hết nên kiểm tra cầu chì
+ Kiểm tra tiếp xúc và đầu nối các chuyển mạch,dùng đồng hồ vạn năng
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
2)Những h hỏng thông thờng của máy biến áp và biện pháp xử lý:
- Nổ cầu chì do quá tải
- Mất điện vào máy, cần kiểm tra lần lợt từng vị trí, từng mối nối để phát hiện ra,
- Hiện tợng chạm vỏ : thờng bị ẩm
Cần sấy sau đó dùng đồng hồ đo kiểm tra lại
+Hiện tợng này còn xảy ra do các
đầu dây chạm nhau hỏng cách điện giữa các cuộn dây
- Hiện tợng cuộng dây cóng quá mức quy định dẫn đến cháy
+Nhiệt độ cho phép máy làm việc không đợc quá 80 độ C,
+ Hiện tợng này còn xảy ra khi máy biến áp làm việc với điện áp quá lớn
Trang 12- Máy biến áp dùng vào nguồng điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- Nguồn diện :1 Máy biến áp tự ngẫu
- Đồng hồ đo điện :vôn kế, am pe kế,ôm kế hoặc đồng hồ vạn năng
- Dây điện có vỏ bọc cách điện
- Công tắc điện hoặc áptômát
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
Nội dung thực hành:
1) Vẽ sơ đồ :2)Kiểm tra điện áp định mức củamáy biến áp
- Sau khi kiểm tra các điện giữadây quấn và vỏ nối sơ đồ kiểmtra điện áp định mức của từng
Trang 13tra Máy biến áp
HS : Trả lời câu hỏicủa GV
4) Kiểm tra công suất định mức
- Sau khi kiểm tra xong điện áp
định mức dòng điện định mức
ta sẽ tính đợc công suất địnhmức
5) Kiểm tra phát hiện h hỏng củamáy biến áp
Tiết 56: Kiểm tra
I)Mục tiêu bài dạy :
- Kiểm tra học sinh việc nắm kiến thức thông qua bài thực hành ;
II) Chuẩn bị của GV và HS
-
Mỗi em một bảng diện, 1cầu chì, 2 công tắc, 1ổ cắm, kìm, tôvít, băng dính, dao
III) Hoạt động của thầy và trò :
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Ghi bảng
nguyên lý làm việc của
máy biến áp một pha
lời câu hỏi của GV
HS : Trả lời câu hỏi của GV
Thang điểm Câu 1 4 điểm
- Trình bày đợc nguyên lý làm việc máy biến áp một pha
- Qua trình đẩy :
Câu 2 6đ
- Vẽ đúng, đẹp 6đ
Trang 14Chơng IV: ĐộNG CƠ ĐIệN Tiết 57- Công dụng, Phân loại động cơ điện xoay chiều
một pha I) Mục tiêu:
Học sinh nắm đợc công dụng, cách phân loại ĐCĐxoay chiều một pha Từ đó Học sinh biết phân biệt 1 số loại ĐCĐ1 pha trong thực tế
II) Chuẩn bị của GV và HS: của GV và HS :
GV:Bảng phụ vẽ hình
HS: Học theo hớng dẫn
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động củatrò Nội dung ghi bảng
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
1) Động cơ dùng vòng ngắn mạch(vòng chập)
- Cực từ đợc xẻ thành 2 phần, 1phần đợc ghép vòng đồng ngắn mạch
- Từ trờng xoay chiều qua cực từ làm xuất hiện dòng cảm ứng ở vòng ngắn mạch khiến phần từ tr-ờng ngắn mạch bị chậm pha tạo nên từ trờng quay
- Từ trờng qua 2 cuộn dây lệch phanhau tao ra từ trờng quay
3) Động cơ có dây quấn phụ nối tiếp với tụ điện
- u điểm :+ Mô men mở máy lớn+Hệ số công suất cao+ Đỡ tốn kém vật liệu + Máy chạy êm
- Nhợc điểm : Chế tạo và sửa chữa phức tạp
4) Động cơ một pha có vòng chập
- u điểm + Mô men mở máy và khả năng quá tải tốt
Trang 15+ Dùng cả 2 loại nguồn xoay chiều và 1 chiều
- Nhợc điểm : Cấu tạo phức tạp gây nhiễu vô tuyến
- HS: Tìm hiểu Cấu tạo của động cơ điện không đồng bộ một pha
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
Trang 16? So sánh sự khác
nhau giữa Rôto lồng
sóc và Rôto dây quấn
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
thuật điện ghép lại với nhau, phíatrong có rãnh – Mỗi dây quấn gồm nhiều bối dây
b) Rô to dây quấn
- Loại này chỉ khác rôto lồng sóc
ở phần dây quấn nối với mạch
điện bên ngoài nhờ vành trợt và chổi than
Loại tôto này phức tạp nên ít gặp ở động cơ không đồng bộ 1 pha
- Lõi thép KTĐ dẫn từ tốt dùng
để tăng từ trờng
- Để giảm tổn hao do dòng điện cảm ứng chạy quẩn trong lõi thép ngời ta cán thép KTĐ thàng lá mỏng có độ dày 0,3- 0,5 mm
và giữa các lá có cách điện
Tiết 59: Nguyên lý làm việc của động cơ điện xoay chiều
một pha I) Mục tiêu:
- Học sinh nắm đợc nguyên lý làm việc của ĐCĐ xoay chiều một pha
- Học sinh thấy đợc cách tạo ra từ trờng quay
- Rèn óc quan sát, cách làm việc chính xác, khoa học và cẩn thận
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- GV:Động cơ điện xoay chiều một pha
_ HS: tìm hiểu Nguyên lý làm việc của động cơ điện xoay chiều một pha
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
xoay chiều 1 pha
HS:nghiên cứu trả lờicâu hỏi của GVHS:Ghi bài vào vở
1) Nguyên lý cơ bản:
- Gồm nam châm hình chữ U khung dây abcd đều có thể quayquanh trục
- Khi quay nam châm theo
Trang 17? Nếu tốc độ n1=n thì
có hiện tợng gì xảy ra
?
? Vì sao xuất hiện từ
trờng quay ở đây ?
? Độ mau tha của
HS:Ghi bài vào vở
HS : Trả lời câu hỏi của GV
chiều mũi tên với tốc độ n1 khung dây quay theo với tốc độ
n < n1 vì
+ Khi nam châm quay từ trờng của nam châm quay theo, từ tr-ờng quay làm xuất hiện dòng
điện cảm ứng khung dây lại nằm trong từ trờng nên có lực
điện từ tác dụng lên khung dây làm khung quay theo chiều quay củatừ trờng
+ Giả sử n1 = n khung dây không có dòng điện cảm ứng
Lực từ bằng 0
Rô to quay chậm lại
n phải nhỏ hơn n1
2 ) Từ trờng quay và lực điện từ
- Một nam châm quay sẽ sinh ra
từ trờng quay
- Độ mạnh yếu của từ trờng biểudiễn bằng cờng độ từ cảm B hoặc độ dày của đờng sức
- Dây dẫn có cờng độ dòng điện
đặt trong từ trờng thì dây dẫn chịu 1 lực tác dụng gọi là lực
điện từ
- Từ trờng càng mạnh thì lực
điện từ càng mạnh
- ở động cơ không đồng bộ một pha ngời ta tạo ra từ trờng quay bằng cách cho 2 dòng điện xoàychiều lệch pha nhau và 2 dây quấn đặt lệch trục với nhau
- Động cơ điện không đồng bộ
đã biến đổi điện năng của dòng
điện xoay chiều thành cơ năng làm quay máy công tác
Tiết 60: Sử dụng và bảo dỡng động cơ điện
I) Mục tiêu: Học sinh nắm đợc cách sử dụng và bảo dỡng động cơ điện
- Từ đó có thể giảm đợc chi phí sửa chữa và nâng cao tuổi thọ của động cơ
II) Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Mô hình động cơ điện xoay chiều một pha
- HS: tìm hiểu Sử dụng và bảo dỡng động cơ điện
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng