HS: Ôn lại định nghĩa các tỉ số lượng giác của 1 góc nhọn, các hệ thức giữa các cạnh và góc trong tam giác vuông, máy tính bỏ túi2. III..[r]
Trang 1Giáo án: Hình học 9 Năm học: 2011-2012
Tuần: 5 Tiết: 9
Ngày soạn: 20/8/2012
§4 MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ GÓC
TRONG TAM GIÁC VUÔNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: HS biết thiết lập và nắm vững các hệ thức giữa cạnh và góc của 1 tam
giác vuông
2 Kĩ năng: HS vận dụng được các hệ thức trên để giải 1 số bài tập trong thực tế
3 Thái độ: HS tự giác tích cực chủ động trong học tập
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: Thước thẳng, máy tính bỏ túi
HS: Thước thẳng, máy tính bỏ túi; Ôn lại các tỉ số lượng giác của góc nhọn, các hệ thức giữa các tỉ số lượng giác của 2 góc phụ nhau
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1) Ổn định tổ chức:
Kiểm diện: 9A vắng 9C Vắng
2) Kiểm tra bài cũ.
Cho tam giác ABC vuông tại A; BC = a; AC = b ;AB = c
a) Viết các tỉ số lượng giác của góc B và C
b) Tính mỗi cạnh góc vuông qua các cạnh và các góc còn lại
* Trả lời: Sin B = cosC =
AC b
BC a; cosB = sinC =
AB c
BC a
tanB = cotC =
AC b
AB c; cotB = tanC =
AB c
AC b
b) b = a sinB = a cos C ; c = a sinC = a cosB
b = c tanB = c cot C ; c = b.tanC= =b cotB
3) Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng
GV giữ lại hình vẽ và kết quả kiểm tra bài
cũ ở bảng
? Em hãy nêu kết luận tổng quát từ các kết
quả trên
GV tổng kết lại và giới thiệu định lí
?Giả sử AB là đoạn đường máy bay lên
1 Các hệ thức:
1 Định lí: sgk
a) b=a.sinB = a.cosC;c =a.sinC =a.cos B b)b=c.tanB=c.cotC; c = b tanC=b.cotB
2 Áp dụng:
B
C
B
C
Trang 2? BH đóng vai trò là cạnh nào của tam
giiác vuông
HS: Cạnh góc vuông và đối diện với
góc 300
? Vậy BH được tính như thế nào
HS: BH = AB.sin A
? Em hãy tính và nêu kết quả
HS: BH = 5km
? Giả sử BC là bức tường thì khoảng cách
từ chân chiếc thang đến bức tưòng là đoạn
nào
HS: Đoạn AB
? AB đóng vai trò là cạnh nào của tam giác
vuông ABC và có quan hệ thế nào với góc
650
HS: Cạnh góc vuông và kề với góc 650
?Vậy AB được tính như thế nào
HS: AB = AC.cos A
Giải: 1,2 =
1
50giờ
Ta có: BH = AB.sin A
= 500
1
50.sin 300
= 10
1
2 = 5 km Vậy sau 1,2 phút máy bay bay cao được 5 km
Ví dụ 2: sgk
Giải :
Ta có AB = AC.cos A
= 3 cos 650 1,27m Vậy chân chiếc thang phải đặt cách chân tường 1 khoảng là 1,27m
3 Bài tập:
* Bài tập 26 /88
? Chiều cao của tháp là đoạn nào trên hình vẽ ( hs: AB)
? AB đóng vai trò là cạnh nào của tam giác vuông ABC và có quan
hệ thế nào với góc 340
HS: Cạnh góc vuông và đối diện với góc 340
? Vậy AB được tính như thế nào
HS: AB = AC.tanC
Giải: Ta có AB = AC.tanC = 86 tan340 58m
Vậy chiều aco của tháp là 58m
4) Củng cố:
? Cho tam giác ABC vuông tại A Hãy viết các hệ thức về cạnh và góc trong tam giác vuông đó
5) Hướng dẫn học ở nhà:
- Học kĩ bài
- Xem kĩ các ví dụ và bài tập đã giải
6) Rút kinh nghiệm:
………
………
? 500km/h
30 0
H
B
A
60 0
3m C
? B A
86m
34 0
C
? B
A
Trang 3Giáo án: Hình học 9 Năm học: 2011-2012
Tiết: 10
Ngày soạn: 21/8/2012
§4 MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ GÓC TRONG TAM GIÁC VUÔNG(tiếp theo)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: HS được củng cố các hệ thức giữa cạnh và góc của 1 tam giác vuông.
HS hiểu được thuật ngữ “tam giác vuông” là gì ?
2 Kĩ năng: HS vận dụng được các hệ thức trên trong tam giác vuông.
3 Thái độ: HS tự giác tích cực chủ động trong học tập
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: Thước thẳng, máy tính bỏ túi
HS: Máy tính bỏ; Ôn tập các hệ thức về cạnh và góc trong tam giác vuông
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1) Ổn định tổ chức:
Kiểm diện: 9A vắng 9C Vắng
2) Kiểm tra bài cũ:
? Cho ABC vuông tại A cạnh huyền a và các cạnh góc vuông b,c Hãy viết các hệ thức
về cạnh và góc trong vuông đó
3) Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng
GV giải thích thuật ngữ “tam giác vuông”
(Giải tam giác vuông là tìm tất cả các
cạnh và góc còn lại khi biết trước 2 cạnh ,
1 cạnh và 1 góc nhọn
HS thực hiện VD
? Góc nhọn B được tính như thế nào
HS: B 900 C
? Biết b = 10cm và C=300, làm thế nào để
tính c
HS: c = b tanC
? Tính a bằng mấy cách
HS: 2cách: (C1 định lí Pitago; c2 áp dụnh
hệ thức về cạnh và góc trong tam giác
vuông)
? Em hãy tính a theo 2 cách trên.
b)Góc nhọn B được tính như thế nào
2 Áp dụng giải tam giác vuông:
Giải :
GTABC;A = 900;C=300
b = 10cm
KL B= ? c = ? a =?
Ta có B 900 C = 900 - 300 = 600
Ta lại có:c = b tan C =10.tan300=
3 10 3
mặt khác b= a.sinB
suy ra a = sin
b
B= 0
10 : 20 sin 60 2 3
vậy:B= 600 ; c =
3 10
3 (cm);a =
3 20
3 (cm) b)
GT ABC;A = 900;C=450
c = 10cm
KL B=? b=? a=?
?
?
30 0
B
A
45 0
? 10 B
Trang 4HS: b = c.cot B
? Tính b bằng cách nào nữa.
HS: tam giác ABC vuông cân tại A nên
b = c = 10 cm
HS: tính a tương tự a)
c) Góc nhọn c được tính như thế nào ?
HS:C=900-B
? Biết cạnh huyền a bằng 20 cm và số đo
B;C.Làm thế nào để tính b; c.
HS: b= a.SinB =acosC; c = a.sinC=acos B
? Nếu biết b hoặc c ta có thể tính cạnh còn
lại bằng cách nào nữa
HS:b =ctanB= c.cotg C;c= b.tanC =b.cotC
d) Góc nhọn B được tính như thế nào
HS: Tính tan B rồi suy ra góc B
? Góc nhọn C được tính như thế nào
HS: C=900-B
? Cạnh huyền a được tính bằng những
cách nào
HS:Áp dụng hệ thức:b=a.SinB = acosC
hoặc
c = a.sinC = a.cos B
? Hãy tính a theo cách 2 và kết luận
Ta lại có b=c.tanB=10.tan450=10.1=10cm Mặt khác: b = a.sinB
Suy ra a=sin
b
B= 0
10 : 10 2 sin 45 2
Vậy B=450 b = 10cm ; a = 10 2 c)
Gt ABC;A = 900 B=350;a = 20cm
Kl C=?; b = ?;
c= ?
Ta có C=900-B=
900 -350=550
Ta lại có: b = a.SinB =20.sin 350 11,47cm
c = a.sinC=20.sin550 16,38cm d) Gt ABC;A = 900;AC=18cm AB=21cm,
Kl B=?,C=?, a=?
Tacó tanB=
18 0,8571 21
b
c
B= 410 C=490
Ta lại có: b = a.sinB
a=sin
b
B= 0
18
27, 44 sin 41 cm
Vậy: B= 410 C=490 ;a 27,44 cm
4) Củng cố:
Để giải 1 tam giác vuông cần biết ít nhất mấy góc và cạnh? Có lưu ý gì về số cạnh? Hệ thức nào được áp dụng để giải ?
5) Hướng dẫn học ở nhà :
- Học kĩ bài
- Xem kĩ các ví dụ và bài tập đã giải
- Làm các ví dụ 3,4,5 sgk
6) Rút kinh nghiệm:
………
………
Lai Thành, ngày tháng năm2012
KÝ DUYỆT CỦA BGH
? 20
35 0
?
C
?
B
A
21
18
?
?
C
? B
A
Trang 5Giáo án: Hình học 9 Năm học: 2011-2012
Tuần: 6 Tiết: 11
Ngày soạn: 22 /9/2012
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: HS được củng cố định nghĩa các tỉ số lượng giác của góc nhọn - các hệ
thưc giữa cạnh và góc của 1 tam giác vuông
2 Kĩ năng: HS vận dụng được các kiến thức trên để giải các bài tập liên quan.
3 Thái độ: HS tự giác tích cực chủ động trong học tập
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: Thước kẻ; máy tính bỏ túi; tranh vẽ hình 31;32
HS: Ôn lại định nghĩa các tỉ số lượng giác của 1 góc nhọn, các hệ thức giữa các cạnh và góc trong tam giác vuông, máy tính bỏ túi
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1) Ổn định tổ chức:
Kiểm diện: 9A vắng 9C Vắng
2) Kiểm tra bài cũ:
Cho ABC vuông tại A Hãy viết công thức tính cos B; tg C;AB?
* Trả lời :cos B=
AB
BC ; tan B =
AB
AC
AB = BCsinC = BCcos B = ACtan C = ACcot B
3) Luyện tập :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng
GV treo tranh vẽ hình 31
? Hãy xác định chiều cao của cột đèn và
bóng của nó trên mặt đất
HS: -AB chiều cao của cột đèn
-AC bóng của nó trên mặt đất
? Góc cần tìm quan hệ thế nào với AB
HS: góc đối của AB
? Độ dài 2 cạnh góc vuông AB,AC đã
biết Vậy được tính như thế nào
tan =
AB
AC hoặc cot
GV treo tranh vẽ hình 32
? Xác định chiều rộng của khúc sông và
Bài tập 25:
GT ABAC tại A AB=7m;AC=4m
KL ? Chứng minh:
Ta có: tan =
AB
AC =
7
1, 750
4
Vậy 65015/
Bài tập 29:
GT ABAC tại A AB=250m;BC=320m
C
B
A
C
B
A
320m
C A
Trang 6- BC đoạn đường chiếc đò đi.
? Góc cần tìm quan hệ thế nào với AB
HS: Kề với cạnh AB
? Độ dài cạnh huyền BC và cạnh kề AB đã
biết vậy được tính như thế nào
HS: Tính cos rồi suy ra
-HS vẽ hình ghi giả thiết ,kết luận
- GV hướng dẫn chứng minh
? Em hãy xác định chiều rộng khúc sông
và quảng đường thuyền đi
HS: -AB chiều rộng khúc sông
- BC quảng đường thuyền đi
?Quãng đường thuyền đi được tính như thế
nào
HS: BC = v.t = 2
/
(5
126 12giờ )
? Chiều rộng khúc sông được tính như thế
nào
HS: AB =BC.sinC =
1
6.sin 700 157 m
Ta có: cos =
AB
AC =
250
320 0,7813
= 390.Vậy dòng nước đã đẩy đò lệch
đi 1 góc 390
Bài tập 32
GT ABAC tại A
C 700
V = 2km/h;t=5/
KL AB?
Chứng minh:
5/ =
60g 12g
Quãng đường thuyền đi :
BC = 2
1
12=
1
6(km/h) Chiều rộng khúc sông:
AB=BC.sin
1
6.sin 700
0,5396
0,1566
157 m
4) Củng cố:
?.1 Nêu tầm quan trọng của việc ứng dụng các tỉ số lượng giác để giải các bài toán thực
tế
?.2 Đã vận dụng thế nào để giải quyết bài toán thực tế trên.
5) Hướng dẫn học ở nhà:
- Xem kĩ các bài tập đã giải
- Làm các 30,31
6) Rút kinh nghiệm:
………
………
Tiết: 12
Ngày soạn: 23 /9/2012
LUYỆN TẬP (tt)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: HS được củng cố các hệ thức giữa cạnh và góc của 1 tam giác vuông
2 Kĩ năng: HS vận dụng được các kiến thức trên để giải các bài tập liên quan.
3 Thái độ: HS tự giác tích cực chủ động trong học tập
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: Thước kẻ; máy tính bỏ túi; tranh vẽ hình 33
70 0
?
C B
A
Trang 7Giáo án: Hình học 9 Năm học: 2011-2012
HS: Máy tính bỏ túi
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1) Ổn định tổ chức:
Kiểm diện: 9A vắng 9C Vắng
2) Kiểm tra bài cũ:
Tính: cos 220? Sin 380? Sin 540 ?sin 740?
*Trả lời :cos220 0,9272
Sin380 0,6157
Sin540 0,8090
Sin740 0,9613
3) Luyện tập :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng
HS vẽ hình, ghi giả thiết, kết luận
GV hướng dẫn chứng minh:ABC là tam
giác thường và ta chỉ mới biếtg 2 góc nhọn
và độ dài BC
? Vậy muốn tính đường cao AN ta phải
tính đoạn nào
HS: Đoạn AB hoặc AC
? Để thực hiện được điều đó ta phải
vuông có chứa BA hoặc AC là cạnh
huyền Theo em ta phải làm thế nào
HS: Kẻ BK AC
?Nêu cách tính BK.
HS: BK là cạnh góc vuông của tam giác
vuôngBKC
BK =BC.sinC = 11.sin 300 =11.0,5 =5,5
?Hãy tính số đo KBA
HS:KBC= 900-KCB =900-300 =600
KBA=KBC- ACB=600 -380=220
? Hãy tính AB
HS: AB là cạnh huyền của tam giác vuông
AKB
5,5 5,5
5,932 cos 22 0,9272
cos
BK
?Nêu cách tính AN.
HS: AN là cạnh góc vuông của tam giác
vuông ANB
NênAN=ABsinB5,932.sin 380 5,932.0,61
Bài tập 30:
GT ABC;ANBC tại N
BC =11 cm;ABC38 ;0 ACB300
KL a) AN=? b )AC=?
a) Kẻ BKAC với K AC
Ta có: BK là cạnh góc vuông của tam giác vuông BKC.Nên: BK=BC.sinC=11.0,5
Ta lại có : BKC vuông tại K Nên KBC= 900-KCB =900-300 =600
KBA=KBC- ACB=600 -380=220 Mặt khác AB là cạnh huyền của tam giác vuông AKB
Nên: AB = 0
5,5
5,932 cos 22 0,9272
BK
VậyAN=ABsinB5,932.sin 380 5,932.0,61
57 3,652 (cm)
b)Tacó:AC là cạnh huyền củavuông ANC
3,652 3,652
7,304 sin sin 30 0,5
AN
Vậy AC 7,304
30 0
38 0 K
B
A
Trang 8HS: AC là cạnh huyền của tam giác vuông
ANC
AN =
3,652
7,304 sin 0,5
AN
GV treo tranh vẽ hình 33:
? Nêu cách tính AB.
HS:- AB là cạnh góc vuông của tam giác
vuông ABC
- AB = AC sin C =8 sin 450 =8.0,8090
64,72 cm
b)Góc ADC cần tính là góc nhọn của tam
giác thường ADC; để tính được số ddo của
ADC ta phải tạo ra 1 tam giác vuông chứa
ADC
? Theo em ta làm thế nào.
HS: Kẻ AH CD
?Nêu cách tính AH.
HS: AH là cạnh góc vuông của
vuôngAHC
AH =AC sin C=8.sin 740 7,690
? Nêu cách tính số đo ADC
HS: Tính sinD=
7690
0,8010 96
AH
AD
Suy ra : D 53013/ 530
Bài tập 31 :
a)Ta có:AB là cạnh góc vuông của tam giác vuông ABC
Nên: AB = ACsinC
=8sin450 64,72 cm Vậy AB 64,72 cm b) kẻ AH CD Tacó:AHlà cạnh góc vuông của
vuôngAHC Nên:AH=ACsinC=8.sin748.0,96137,69 0
Ta lại có: sinD=
7690
0,8010 96
AH
AD
Suy ra : D 53013/ 530 Vậy ADC 530
4) Củng cố:
1 Qua 2 bài tập 30 và 31 vừa giải, để tính cạnh và góc còn lại của 1 tam giác thường em cần làm gì?
HS: Ta tạo ra 1 tam giác vuông chứa cạnh và góc cần tìm
2 Hãy phát biẻu định lí về cạnh và góc trong tam giác vuông
5) Hướng dẫn học ở nhà:
Xem kĩ các bài tập đã giải
Mỗi tổ chuẩn bị 1 giác kế,1 e ke,1 thước cuộn
6) Rút kinh nghiệm:
………
………
Lai Thành, ngày tháng năm2012
KÝ DUYỆT CỦA BGH
?
74 0
54 0 8cm 9cm
D H
70 0
?
C B
A