van 6 tuan 6

- Hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật Thạch Sanhmâu thuẫn trong đời sống; khát vọng về sự chiến thắng của cái thiện, về công bằng, hạnh phúc của nhân dân lao đ[r]

Trang 1

Ngàysoạn:

Ngày giảng:

Tiết 21

THẠCH SANH (Truyện cổ tích)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức

- Hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật Thạch Sanhmâu

thuẫn trong đời sống; khát vọng về sự chiến thắng của cái thiện, về công bằng, hạnh phúc của nhân dân lao động, về phẩm chất và năng lực kì diệu của một số kiểu nhân vật; nghệ thuật kì ảo, kết thúc có hậu

- Nhớ được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, ý nghĩa và những đặc sắc nghệ thuật của từng truyện cổ tích về kiểu nhân vật dũng sĩ tiêu diệt cái ác

2 Kĩ năng

- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm – kể lại câu chuyện bằng ngôn ngữ của mình

- Nhận diện những sự việc chính của truyện

- Nhận diện một số chi tiết tưởng tượng kì ảo tiêu biểu trong truyện

- Bước đầu biết nhận diện thể loại, ngôi kể; kể lại cốt truyện và nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật những truyện không được học trong chương trình

3 Thái độ

- Yêu mến các nhân vật trong văn học dân gian Việt Nam

- Giáo dục bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, tự quản bản thân

- Năng lực giao tiếp, thưởng thức văn học

* Các nội dung tích hợp:

- GD kĩ năng sống: Suy nghĩ, thảo luận, cảm nhận về giá trị nội dung, nghệ thuật; về

ý nghĩa các tình tiết trong tác phẩm hoặc bài học rút ra

- GDĐĐ: giá trị sống TRÁCH NHIỆM, HẠNH PHÚC, ĐOÀN KẾT, YÊU

THƯƠNG, HỢP TÁC, TÔN TRỌNG

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Giáo viên: nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên, chuẩn kiến thức kĩ năng, phiếu học tập…

- Học sinh: soạn trước bài theo hướng dẫn về nhà của GV

III PHƯƠNG PHÁP , KĨ THUẬT

- Nêu vấn đề, gợi mở, vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: nêu vấn đề, đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ, trình bày 1 phút

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC

Bước 1 Ổn định lớp(1’) Kiểm tra sĩ số học sinh

Bước 2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong qúa trình học bài mới

Bước 3 Bài mới:

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học

tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu

tìm hiểu kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập

- Phương pháp, kĩ thuật: câu hỏi, bài tập; kể chuyện, quan sát tranh; trò

chơi, tình huống có vấn đề

Trang 2

- Thời gian: 7 phút

Cách 1: GV tổ chức cuộc thi "Ai nhanh hơn", chia lớp thành 4 đôi, nhiệm vụ của các đội là kể tên các câu chuyện cổ tích đã đọc, học, biết? Đội nào trả lời đúng và nhanh nhất sẽ dành chiến thắng Sau đó dẫn dắt vô bài

Cách 2: Tổ chức cuộc thi Ô chữ bí mật, có thể kết hợp với giáo cụ: Vòng xoay kì diệu

để thực hiện phần chơi này (hs trả lời đúng được quay phần thưởng)

S O N T I N H

T H U Y T I N H

L Ạ C H Â U

Â U C Ơ

V U A H Ù N G

S Ứ G I Ả

L A N G L I E U

L Ạ C L O N G Q U Â N

T H Á N H G I O N G

Câu 1: Nhân vật tượng trung cho sức mạnh chế ngự thiên tai

Caai 2: Nhân vật có tài hô mưa , gọi gió

Câu 3: Tên chung chỉ người giúp vua Hùng trông coi việc nước

Câu 4: Bà mẹ có tài sinh nở lạ thường

Câu 5: Ông tổ của người Việt

Câu 6: Ai được nhà vua cử đi tìm sứ giả

Câu 7: Người làm ra bánh chưng, bánh giày

Câu 8: Ai được vua phong là Phù Đổng Thiên Vương

Gv chốt lại, ghi tên bài: THẠCH SANH

Gv dẫn vào bài

Cách 3: Gv trình chiếu hoặc cho học sinh xem bức ảnh về bạo lực học đường và hỏi?

Em nhìn thấy điều gì trong bức tranh?

Hs: Rất nhiều học sinh đứng xung quanh để xem các bạn đánh nhau, không một chút can ngăn trước sự việc bất bình, thậm chí còn lấy điện thoại ra quay phim chụp ảnh Gv: Nếu phải dùng một từ để gọi tên hình ảnh này, em sẽ dùng từ gì?

Hs: vô cảm

Trang 3

Đây là một hình ảnh rất xấu xí, rất dáng lên án phải không các em? Tuy nhiên, không phải ai trong cuộc sống này ai cũng vô cảm, hèn nhát, yếu đuối Chân lí này được ông

bà ta gửi gắm qua nhân vật Thạc Sanh trong câu chuyện cổ tích cùng tên Cô và các con sẽ cùng tìm hiểu văn bản để rút ra cho riêng mình những bài học cuộc sống nhé!

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

- Mục tiêu : Xác định được đặc điểm của nhân vật chính trong truyện cổ tích; nhận biết cốt truyện; kể lại được câu chuyện này; phát hiện ra các yếu tố hoang đường

- Phương pháp, kĩ thuật: Thuyết trình, trình bày tài liệu; kể chuyện, vấn đáp, thảo luận nhóm.

Hướng dẫn HS tìm hiểu chung về chủ đề

? Dựa vào chú thích SGK T53, em hãy cho biết

thế nào là truyện cổ tích?

HS suy nghĩ, trả lời

GV chốt

I/ Giới thiệu chung

1 Cổ tích

- Là loại truyện dân gian kể về cuộc đời một số kiểu nhân vật: nv bất hạnh; nv dũng sĩ; nv thông minh; ngốc nghếch, nv là động vật

- Thể hiện ước mơ của nhân dân

về công lí xã hội

- Kết thúc có hậu

? Truyện cổ tích Thạch Sanh kể về cuộc đời

của kiểu nhân vật nào?

Mồ côi, dũng sĩ

GV: Tuy TS mồ côi, nhưng chủ yếu truyện khắc

họa hình ảnh người dũng sĩ tài năng dũng cảm

cứu người bị hại, vạch mặt kẻ vong ân bội nghĩa,

2 Truyện Thạch Sanh

Thuộc truyện cổ tích kể về người dũng sĩ tài năng dũng cảm

Trang 4

chiến thắng quân xâm lược Truyện thể hiện ước

mơ, niềm tin vào đạo đức, công lí xã hội và lí

tưởng nhân đạo, yêu hoà bình của nhân dân ta

Hướng dẫn HS đọc – hiểu văn bản

GV hướng dẫn HS đọc: to, rõ ràng, nhấn mạnh

những chiến công của Thạch Sanh Thể hiện

giọng của từng nhân vật: Thạch Sanh thật thà, tin

người; mẹ con Lí Thông nham hiểm, độc ác

GV đọc mẫu 1 đoạn - Gọi 3 HS lần lượt đọc

GV nhận xét, sửa chữa cách đọc của HS

? Kể tóm tắt những sự việc chính của truyện?

GV chốt

1 G.thiệu về sự ra đời và lớn lên kì lạ của Thạch

Sanh:

- TS là thái tử do Ngọc Hoàng sai xuống đầu thai

làm con của hai ông bà lão nghèo ở quận Cao

Bình

- Bà mẹ mang thai TS mấy năm mới sinh Lớn lên

cậu được thiên thần dạy võ nghệ và phép thần

thông

2 Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lí Thông, bị

Lí Thông lừa đi canh miếu thờ thế mạng, TS giết

chằn tinh chặt đầu đem về, lại bị Lí Thông lừa,

TS trở về gốc đa sống bằng nghề kiếm củi

3 Lí Thông cướp công TS, được vua ban thưởng

phong cho làm quận công

4 Công chúa bị đại bàng bắt đi, vua sai LT đi tìm

LT nhờ Thạch Sanh giúp đỡ, TS xuống hang giết

đại bàng cứu công chúa, bị Lí Thông lấp kín cửa

hang

5 TS cứu Thái Tử con vua Thủy Tề, được thưởng

cây đàn thần

6 Hồn chằn tinh và đại bàng lập mưu hãm hại,

TS bị bắt vào ngục Chàng gảy đàn, tiếng đàn

chữa khỏi bệnh câm cho công chúa Thạch Sanh

được giải oan TS tha tội cho mẹ con LT nhưng

chúng đã bị sét đánh chết và biến thành bọ hung

7 TS cưới công chúa, hoàng tử các nước chư hầu

kéo quân tiến đánh, TS đem đàn ra gảy, quân

lính các hoàng tử cởi giáp xin hàng

8 TS mời cơm quân sĩ 18 nước chư hầu, niêu

cơm tí xíu mà ăn mãi không hết

9 Về sau vua nhường ngôi cho TS

GV hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích SGK

II Đọc hiểu văn bản

1 Đọc, kể tóm tắt, tìm hiểu chú thích

2 Kết cấu, bố cục

Trang 5

? Xác định PTBĐ văn bản

? VB Thạch Sanh có thể chia làm mấy phần?

Mỗi phần giới hạn thế nào? Nêu ND chính của

từng phần?

- Đoạn 1: Từ đầu ->mọi phép thần thông: Sự ra

đời và lớn lên của Thạch Sanh

- Đoạn 2: Tiếp ->phong cho làm quận công:

Thạch Sanh chiến thắng Chằn Tinh, bị Lý Thông

cướp công

- Đoạn 3: Tiếp ->Hoá kiếp thành bọ hung: Thạch

Sanh đánh nhau với đại bàng, cứu công chúa và

con trai vua Thuỷ Tề; Lý Thông bị trừng phạt

- Đoạn 4: Phần còn lại: Hạnh phúc đến với Thạch

Sanh

- PTBĐ : tự sự

- NVật chính : Thạch Sanh

4 phần

? Truyện Thạch Sanh có những nhân vật nào?

Nhân vật nào là chính? Vì sao em xác định

như vậy?

- Nhân vật chính: Thạch Sanh

- Nhân vật phụ: Mẹ con Lí Thông, vua, công

chúa…

? Đọc thầm phần 1? Sự ra đời và lớn lên của

Thạch Sanh có điều gì khác thường?

GV chốt

? Em có nhận xét gì về những chi tiết trên? Kể

về sự ra đời kì lạ của Thạch Sanh, nhân dân

muốn thể hiện quan niệm gì về người anh

hùng, dũng sĩ?

Chi tiết khác thường: Tô đậm tính chất kỳ lạ, lớn

lao, đẹp đẽ, độc đáo của mẫu người dũng sĩ trong

ước mơ của nhân dân Làm câu chuyện càng trở

nên hấp dẫn, đó cũng chính là cơ sở cho những

chiến công sau này của Thạch Sanh

? Sự ra đời của Thạch Sanhgợi em nhớ tới

nhân vật nào?

Thánh Gióng - người anh hùng dân tộc, vừa bình

thường vừa khác thường…

C Hoạt động luyện tập (10’)

3 Phân tích

a Nhân vật Thạch Sanh

* Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh:

- Sinh ra trong một gia đình nghèo, sống bằng nghề kiếm củi

- Là Thái Tử do Ngọc Hoàng sai xuống đầu thai

- Mẹ mang thai nhiều năm mới sinh

- Được thần dạy võ nghệ và phép thần thông

-> Chi tiết tưởng tượng kì ảo thể hiện quan niệm của nhân dân về người dũng sĩ tài năng với vẻ đẹp

kỳ lạ, lớn lao, phi thường nhưng cũng rất gần gũi với nhân dân, có nguồn gốc từ nhân dân lao động

* Luyện tập

Trang 6

*Mục tiêu: Giúp HS củng cố, khắc sâu kiến thức

của bài

HT: Hoạt động cá nhân

Câu 1 Nhận xét nêu chính xác về nguồn gốc

xuất thân của Thạch Sanh?

A Từ thế giới tâm linh

B Từ những người chịu nhiều đau khổ

C Từ chú bé mồ côi

D Từ những người đấu tranh quật khởi

Câu 3 Tác giả dân gian kể về sự ra đời và lớn

lên của Thạch Sanh trong mối quan hệ giữa đời

sống thần thánh với đời sống trần gian với mục

đích gì?

A Thể hiện ước mơ về sức mạnh thần kì chiến

thắng thiên nhiên

B Thỏa mãn ước mơ có sức mạnh thần kì để

chiến thắng giặc ngoại xâm

C Thỏa mãn trí tưởng tượng bay bổng, hết sức

thực tế của nhân dân ta trong cuộc sống

D Ca ngợi phẩm chất, tài năng nhân vật cũng

như chính nhân dân lao động

? Kể tóm tắt truyện Thạch Sanh

? Đặc điểm của thể loại truyện cổ tích?

? Kể lại diễn cảm truyện “Thạch Sanh”?

D.Hoạt động vận dụng:

- Viết đoạn văn giới thiệu về nhân vật Thạch Sanh

E Hoạt động tìm tòi, mở rộng:

- Tìm đọc các bài phát biểu cảm nghĩ về truyện Thạch Sanh

- Chuẩn bị: “Thạch Sanh” (tiếp): GV kí hợp đồng với 3 nhóm: + Trình bày về những thử thách và chiến công của Thạch Sanh? + NT sử dụng trong phần 2 văn bản?

+ Ý nghĩa của từng thử thách, chiến công đó?

Trang 7

V Rút kinh nghiệm:

Ngàysoạn:

Ngày giảng:

Tiết 22

1 Kiến thức

2 Kĩ năng

3 Thái độ

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Giáo viên: nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên, chuẩn kiến thức kĩ năng, phiếu học tập…

- Học sinh: soạn trước bài theo hướng dẫn về nhà của GV

III PHƯƠNG PHÁP , KĨ THUẬT

- Nêu vấn đề, gợi mở, vấn đáp, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: nêu vấn đề, đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ, trình bày 1 phút

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC

Bước 1 Ổn định lớp(1’) Kiểm tra sĩ số học sinh

Bước 2 Kiểm tra bài cũ: Kể tóm tắt truyện Thạch Sanh

Bước 3 Bài mới:

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học

tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu

Trang 8

tìm hiểu kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập

- Phương pháp, kĩ thuật: câu hỏi, bài tập; kể chuyện, quan sát tranh; trò

chơi, tình huống có vấn đề

GV chiếu hình ảnh

? Em thích nhất chiến công nào của Thạch Sanh?

- GV dẫn vào bài mới: Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh đã phần nào hé lộ hành trang đặc biệt của cuộc đời chàng Nó được biểu hiện qua cuộc hành trình với hàng loạt các thử thách mà Thạch Sanh trải qua Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

- Mục tiêu : Xác định được đặc điểm của nhân vật chính trong truyện cổ tích; nhận biết cốt truyện; kể lại được câu chuyện này; phát hiện ra các yếu tố hoang đường

- Phương pháp, kĩ thuật: Thuyết trình, trình bày tài liệu; kể chuyện, vấn đáp, thảo luận nhóm.

Hoạt động nhóm bàn (5p)

GV yêu cầu HS thảo luận nhóm bàn:

? Hoàn thiện bảng sau vào phiếu học tập

Những thử

thách

Chiến công của TS

Ý nghĩa

HS thực hiện nhiệm vụ, trình bày

GV chốt

Những thử thách Chiến công của TS

- TS bị mẹ con Lý TS giết chết chằn tinh

3 Phân tích

a Nhân vật Thạch Sanh

* Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh:

* Những thử thách và chiến công của TS:

Trang 9

Thông lừa đi canh

miếu thờ để thế mạng

- TS xuống hang diệt

đại bàng cứu công

chúa, bị Lý Thông lừa

lấp cửa hang

TS cứu thái tử con vua Thủy tề và được vua Thủy tề tặng cây đàn thần

- Hồn chằn tinh và đại

bàng bày mưu báo thù,

Thạch Sanh bị bắt hạ

ngục

Tiếng đàn của Thạch sanh chữa khỏi bệnh cho công chúa, TS được giải oan và kết hôn cùng công chúa

- Hoàng tử 18 nước

chư hầu kéo quân sang

đánh

TS gảy đàn, quân 18 nước chư hầu xin hàng

? Qua những lần thử thách ấy, em thấy TS bộc

lộ những phẩm chất gì?

GV chốt

GV: Đây cũng là những phẩm chất tốt đẹp của

nhân dân lao động VN xưa và nay

Đọc bài thơ trong phần đọc thêm (SGK-tr67) kết

hợp với văn bản, hoàn thiện bảng sau:

Thạch Sanh Lý Thông

Bản

chất

nghề

nghiệp

Phẩm

chất

GV chốt

-> Qua các thử thách, TS đã bộc

lộ nhiều phẩm chất đáng quý: + Thật thà chất phác,

+ Dũng cảm, tài giỏi, + Nhân ái, yêu hoà bình

b Nhân vật Lý Thông

-> Đối lập với TS là LT, một kẻ xảo trá, hèn nhát bất tài, ích kỉ, tham lam, độc ác (biểu hiện của

kẻ ác)

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

*Mục tiêu: Giúp HS củng cố, khắc sâu kiến thức của bài

Tình huống: Sau khi đọc xong tắc phẩm “Thạch Sanh” Lan hỏi Bảo: Trong quan hệ

với LT, TS luôn ngờ nghệch, khờ dại, trung hậu quá đỗi, chàng bị lừa mà không hề oán giận Có phải TS không biết căm thù?

Nếu em là Bảo, em sẽ trả lời như thế nào? Thảo luận nhóm trong 2 phút

- Định hướng trả lời:

Trang 10

+ Vì Thạch Sanh tin người, sẵn sàng giúp đỡ người bị hại, không bao giờ nghĩ tới việc đền ơn

+ Với yêu quái thì ra tay trừng trị; với con người thì độ lượng, nhân ái

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:

- Viết đoạn văn giới thiệu về nhân vật Thạch Sanh

F HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:

- Tìm đọc các bài phát biểu cảm nghĩ về truyện Thạch Sanh

- Chuẩn bị: “Thạch Sanh” (tiếp):

+ Trình bày về những thử thách và chiến công của Thạch Sanh?

+ NT sử dụng trong phần 2 văn bản?

+ Ý nghĩa của từng thử thách, chiến công đó?

V Rút kinh nghiệm:

Ngàysoạn:

Ngày giảng:

Tiết 23

1 Kiến thức

2 Kĩ năng

3 Thái độ

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	689,05 KB