Giao an Tuan 5 Van 11

C¶m høng t«n gi¸o lµnh m¹nh hoµ víi c¶m høng thiªn nhiªn t¹o ra vÎ thanh cao, tinh khiÕt trong t©m hån con ngêi.. II.[r]

Lẽ ghét thơng

A Mục tiêu bài học.

Giúp HS:

- Giá trị nội dung là thái độ yêu ghét rạch ròi mãnh liệt,

tính chất trữ tình đạo đức tiểu biểu cho loại văn học giáo

huấn của tác giả.

- Rút ra những bài học về yêu ghét chính đáng.

B phơng tiện thực hiện.

 SGK,SGV

 Thiết kế bài học

C Tiến trình dạy học.

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Giới thiệu bài mới.

GV: (Học sinh đọc

phần tiểu dẫn trong

SGK) trả lời các câu

hỏi.

GVH:Anh (chị) hãy cho

biết tác phẩm Lục Vân

Tiên đựoc ra đời vào

giai đoạn sáng tác nào

của Nguyễn Đình

Chiểu , nội dung chính

của tác phẩm là gì ?

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết vị trí của đoạn

trích ?

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết bố cục của đoạn

trích ?

(H/S đọc SGK Tr 46,47)

I Giới thiệu chung

1, Tác phẩm, vị trí đoạn trích

HSĐ&TL:

+ Sáng tác khi tác giả đã bị mù cả hai mắt và lui về ở ẩn , hành nghề y cứu giúp lơng dân.

+ Nội dung truyện xoay quanh cuộc xung đột giữa thiện và ác, đề cao tinh thần nhân nghĩa truyền thống, thể hiện khát vọng lí t-ởng của tác giả và nhân dân về một XH tốt

đẹp.

+ tác phẩm đợc sáng tác ở giai đoạn đầu trong

sự nghiệp sáng tác của tác giả.

HSPB: Về vị trí đoạn trích

+ Lục Vân Tiên và Vơng Tử Trực trên đờng

đến trờng thi thì gặp Bùi Kiệm và Trịnh Hâm cùng đi thi Tại cửa hàng của ông quán

đã diễn ra một cuộc thi tài thơ giữa bốn sĩ tử này Ông Quán tỏ ý khen LVT & VTT và chê BK

& TH Trịnh Hâm tức khí quay ra nói láo với

ông quán Đoạn thơ là lời ông Quán đáp lại.

2, Bố cục của đoạn trích.

HSTL&PB: Đoạn trích chia làm hai phần:

+ Đoạn 1: Từ đầu đến: lằng nhằng dối dân Nội dung: ghét bọn vua chúa bạo ngợc, vô đạo + Đoạn 2: còn lại: Thơng những bậc hiền tài

HSTL&PB

Đọc đoạn 1 SGK Tr 46.

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết có điểm gì chung

giữa các triều đại mà

ông Quán ghét ?

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết tác giả đứng vể

phía nào, căn cúa vào

đâu để lên án những

ông vua bạo ngợc ?

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết điểm chung

trong việc ông Quán

ơng cơ sở của lòng

th-ơng đó ?

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết trong đoạn trích

tác giả đã sử dung

những nghệ thuật chủ

yếu nào ? giá trị biểu

chịu số phận lận đận, chí lớn không thành, không đợc đời trọng dụng.

II nội dung chính

1, Những điều ông quán ghét

HSĐ&TL:

HSPB: + Đó là sự mê dâm + Gây lắm chuyện phiền hà, nhũng nhiễu dân

+ Sự chia bè kéo cánh, thôn tính lẫn nhau dẫn dân đến cảnh nồi da nấu thịt, nhà tan của nát.

Ví dụ: Vua Trụ lấy rợu làm ao, lấy thịt làm rừng, trai gái loã thể ăn chơi truỵ lạc dùng nhiều hình phạt hà khắc với quan dân:ôm cột đồng, thả hầm rắn, lấy tim trung thần… HSTL&PB: tác giả đứng về phía nhân dân, dựa trên lập trờng của nhân dân, vì đạo lí của nhân dân mà lên tiếng.

+ Tuy đang nói đến những ông vua thủa xa

xa nhng ông Quán (tác giả ) ngầm ngụ ý phê phán XH đơng thời.

+ Ghét tới mức mãnh liệt nhất, triệt để nhất: ghét cay ghét đắng ghét vào tận tâm.

2, Những điều ông Quán thơng.

HSTL&PB: => Kể tên những ngời ông Quán

th-ơng…

* Điểm chung trong những con ngời ông Quán thơng là họ đều là những bậc hiền tài, chịu

số phận lận đận, chí lớn không thành.

* Cơ sở của lòng thơng đó chính là lòng yêu nớc thơng dân sâu sắc Là một nhà nho chân chính, thầy đồ đã đứng về phía nhân dân để lên án bọn cờng quyền bạo ngợc, từ

đó cảm thông, chia sẻ và thơng xót thực sự

đối với những nho sĩ có tài gặp những rủi ro không đợc đời trọng dụng.

3 Nghệ thuật của đoạn trích HSTL&PB

hiện ?

GVH: Anh (chị) hãy giải

thích câu thơ ở phần

đầu đoạn trích

Vì chng hay ghét cũng

là hay thơng

GV: Cho HS đọc phần

ghi nhớ trong SGK Tr 48

GV: Anh (chị) hãy về

nhà đọc thêm bài Chạy

giặc & Hơng Sơn

phong cảnh ca Soạn

bài đầy đủ.

* Điệp từ: Tần số sử dụng lớn (từ Ghét & Thơng

đợc lặp lại 12 lần) nhằm mục đích, dụng ý nghệ thuật là tăng còng độ cảm xúc: yêu

th-ơng và căm ghét đều đạt đến tột cùng.

* Đối từ (đối cả trong đoạn thơ: ghét

><th-ơng, tiểu đối trong câu thơ: ghét><thơng)

=> biểu hiện sự trong sáng phân minh, sâu sắc trong tâm hồn của tác giả: thơng ra

th-ơng, ghét ra ghét, không mập mờ lẫn lộn hay chung chung.

HSTL&PB Xót xa trứoc cảnh ngời dân bị lầm than khổ cực, thơng những con ngời tài đức mà bị dập vùi đến nỗi phải mai một tài năng, tác giả lại càng căm giận những kẻ hại dân, hại đời đã

đảy con ngời vào trong những cảnh ngộ éo le oan nghiệt Giữa cuộc đời đầy dẫy những bất công ngang trái, trái tim yêu thơng nhân

đạo của nhà thơ không thể không lên tiếng trớc những kẻ lỗi đạo ngời, trái đạo trời Vì

thế mà Vì chng hay ghét cũng là hay thơng.

III Củng cố và dặn dò HS: Chép lại phần ghi nhớ (SGK) HSTL&PB: Trả lời các câu hỏi trong SGK Tr 48 HS: Đọc và soạn hai bài Chạy Giặc & Hơng Sơn phong cảnh ca.

đọc thêm: Chạy giặc & Hơng sơn phong cảnh ca

A Mục tiên bài học

Giúp HS:

1 Thấy đợc tình cảnh thê thảm của nhân dân Nam Bộ

trong cảnh chạy giặc cùng tội ác tày trời của bọn thực

dân và tay sai bán nớc Nỗi lòng cảm thông sâu sắc của

tác giả trớc cảnh nớc mất nhà tan.

2 Cảm nhận vẻ đẹp thần tiên của Hơng Sơn, giọng điệu

khoan khoái của lời ca cũng nh năng lực tả cảnh của tác

giả.

B Phơng tiện thực hiện

 SGK, SGV.

 Thiết kế bài học.

C Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: Anh (chị) hãy cho biết lẽ ghét thơng

của tác giả Nguyễn Đình Chiểu trong đoạn trích “Lẽ

ghét thơng” ?

phơng pháp

GV: Gọi HS đọc phần

tiểu dẫn SGK Tr 49.

GVH: Phần tiểu dẫn

trình bày nội dung gì ?

GVH: Anh(chị) hãy cho

biết bố cục, chủ đề của

tác phẩm ?

GV: Gọi HS thay nhau

đọc tác phẩm.

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết tình thế của đất

n-ớc ta cũng nh cảnh tợng

ngời dân chạy giặc đợc

tác giả miêu tả nh thế

nào ?

Nội dung cần đạt

Bài 1: Chạy giặc

I Giới thiệu chung

1, Xuất xứ, thể loại

HSĐ&TL:

- * Chạy giặc (Chạy Tây) có thể đợc viết ngay sau khi thành Gia Định bị TDP tấn công đánh chiếm (17/2/1859).

* Tác phẩm đợc làm theo thể thất ngôn bát cú

Đờng luật.

2, Bố cục, chủ đề

HSĐ&TL:

HSPB: Bài thơ đựoc chia làm hai phần: 6 câu

đầu tả thực bức tranh loạn lạc của nhân dân khi chạy giặc cùng tội ác của chúng 2 câu kết

là sự lên tiếng của tác giả , cũng nh nỗi oán hận của ngời dân trớc cảnh nớc mất nhà tan HSPB: Bài thơ thể hiện tình cảnh đau thơng của nhân dân, đất nớc trong những ngày dầu

bị nạn xâm lăng Qua đó tháI độ đồng cảm của tác giả trớc nhân dân cũng đựoc bộc lộ.

II Hớng dẫn học bài

1 Tình thế hiểm nghèo của đất nớc và cảnh nhân dân chạy giặc

HSĐ&TL:

HSPB: Các từ ngữ hình ảnh ở hai câu đề tập trung làm nổi bật hoạ xâm lăng, sự tàn ác của quân giặc (tan chợ) và sự thất bại nhanh

chóng của quan quân nhà Nguyễn (sa tay) HSPB: Cuộc chiến bất ngờ và tàn bạo đã đẩy ngời dân vô tội vào cảnh lầm than, tan tác, có

-GVH : Anh (chị) hãy cho

biết sự mất mát của

nhân dân đựoc miêu tả

nh thế nào ?

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết ý nghĩa khái quát

của tác phẩm ?

GVH:Anh (chị) hãy cho

biết thể loại và xuất xứ

của tác phẩm ?

GVH : Dựa vào nội dung

Anh (chị) hãy cho biết

bố cục và chủ đề của

đoạn trích ?

nhà mà không thể về, ngời ngời chia lìa đôi ngả.

Chú ý hình ảnh:+ lũ trẻ lơ xơ chạy, dàn chim dáo dác…

+ hình thức đảo ngữ gia tăng giá trị biểu cảm

2 Nỗi đau thơng mất mát cùng niềm oán hận

HSPB: Bến Nghé, Đồng Nai là những nơi có cuộc sống trù phú, sầm uất của vùng đồng bằng Nam bộ Vậy mà trong phút chốc trớc sức mạnh bạo tàn và sự cớp bóc đốt nhà giết ngời của lũ giặc giờ trở thành tan hoang.

 Nhà thơ đã chia sẻ với nhân dân, với ngời

đọc sự xót xa căm hận trớc bè lũ cớp nớc và bán nớc.

HSPB: Câu hỏi cuối cùng nh chỉ để khẳng định tinh thần bạc nhợc, sự đớn hèn của Trang dẹp loạn – Triều đình nhà Nguyễn trớc sức mạnh bạo tàn đã khiếp nhựơc mà bán ớc cầu vinh

Bài 2: hơng sơn phong cảnh ca

I Giới thiệu chung

1, Xuất xứ, thể loại

HSĐ&TL:

- * Tác phẩm đợc viết theo thể hát nói tả về Hơng Sơn, một quần thể di tích nổi tiếng thuộc xã Hơng Sơn – Mĩ Đức – Hà Tây Hằng năm hội chùa Hơng

đựoc mở từ đầu tháng giêng đến hết tháng ba

âm lịch

2, Bố cục, chủ đề

HSĐ&TL:

HSPB: Bài thơ đựoc chia làm ba phần:

+ Phần 1: Cảm xúc trớc toàn cảnh chùa Hơng (6 câu đầu)

+ Phần 2: Vẻ đẹp Hơng Sơn cụ thể (12 câu tiếp)

+ Phần 3: Cảm xúc lúc ra về (còn lại) HSPB: tác phẩm chứa đựng những giá trị nhân bản cao quý trong thế giới tâm linh của

GVH: Mở đầu tác phẩm

là câu “Bầu trời cảnh

bụt”, Anh (chị) hãy cho

biết ý nghĩa của câu

này ?Nó gợi cảm hứng gì

cho du khách ?

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết những câu thơ nào

trong tác phẩm thể hiện

không khí tâm linh ?

GVH:Anh (chị) hãy cho

biết hai câu thơ sau

cảm giác gì của du khách

?

“Vẳng bên tai… giấc

mộng”

GVH: Anh (chị) hãy cho

biết nghệ thuật tả cảnh

của bài thơ ?

GV : Giá trị của bài

thơ ?

ngời nghệ sĩ: tình yêu quê hơng cũng chính

là tình yêu giang sơn đất nớc Cảm hứng tôn giáo lành mạnh hoà với cảm hứng thiên nhiên tạo

ra vẻ thanh cao, tinh khiết trong tâm hồn con ngời.

II Hớng dẫn học bài

1, Cái thú ban đầu đến Hơng Sơn từ cái nhìn bao quát

HSPB: Ngẩng đầu lên thấy Bầu trời : cao, xa, thoáng đãng , đa mắt nhìn quanh thấy cảnh Bụt bao bọc xung quanh mình Giọng thơ lâng lâng khoan khoái nh vừa trút đợc gánh nặng trần ai bể khổ để lên tới cõi siêu thoát.

=> Cảnh đẹp thiên nhiên hoà hợp trong không khí tâm linh

HSPB: Đó là các câu : Thỏ thẻ rừng mai….giấc mộng.

HSPB: Trong đêm vắng giữa núi rừng tĩnh lặng có tiếng chày kình, tiếng chuông chùa vọng lại làm lay động hồn ai từng vất vả với sự

đổi thay giữa cuộc đời.

2, Nghệ thuật tả cảnh của tác giả

HSPB:

+ Từ láy thỏ thẻ, lững lờ, thăm thẳm, ghập ghềnh… rất gợi cảm, gợi hình…

+ phép liệt kê các địa danh….

+ Sự miêu tả giàu màu sắc hội hoạ : Nhác trông lên ai khéo vẽ hình…

 Bài ca là một sự phong phú về giá trị nhân bản cao đẹp trong thế giới tâm hồn của thi nhân : lòng yêu cảnh đẹp gắng với tình yêu giang sơn, tổ quốc Nó cũng bộc lộ một bút pháp, một giọng thơ, một năng lực gợi cảnh, gợi tình đầy tài hoa quyến rũ.

Trả bài làm văn số 1

copyright by VKMDC

A- mục tiêu bài học

Giúp học sinh hệ thống hoá những kiến thức và kĩ năng biểu lộ

ý nghĩa cảm xúc, về lập dàn ý và diễn đạt…Đồng thời tự đánh giá những u điểm và nhợc điểm trong bài làm của mình từ đó

có những định hớng cần thiết để làm tốt hơn ở những bài viết sau.

B- Phơng pháp và tiến trình tổ chức dạy học

1 Phơng pháp dạy học

Tuỳ từng đối tợng ở mỗi lớp có cách trả bài riêng Cần nắm

chắc đặc điểm của từng lớp để định ra nội dung cách

thức trả bài sao cho các em có thể rút kinh nghiệm, nâng

cao trình độ ở những bài viết sau.

2 Tiến trình tổ chức dạy học

a Xác định yêu cầu của bài làm.

GV cho học sinh đọc lại đề bài

b Nhận xét chung:

Gv có thể nhận xét chung thông qua một số nội dung cả bài tốt lẫn bài xấu GV cũng cần khuyến khích động viên

những bài viết có ý tởng đúng đắn, độc lập và sáng tạo,

sủa chữa những ý cha đúng, từ đó đánh giá những u điểm

và nhợc điểm trong bài làm của các em.

Ngoài ra đa số các em còn mắc lỗi chính tả, có những em

rất nghiêm trọng ( Thờng là những em có điểm kém) Thầy giáo đã sửa trong bài viết, yêu cầu về nhà tự giác sửa lỗi, có kiểm tra.

c Biểu dơng và sửa lỗi:

- Gv chọn một số bài, đoạn văn tiêu biểu có ý hay, sáng tạo,

có cảm xúc đọc cho HS nghe cùng học và rút kinh nghiệm.

- Cũng nên chọn một số bài mắc lỗi kiến thức, diễn đạt,

chính tả đọc và cùng các em sửa , rút kinh nghiệm.

d Trả bài và tổng kết.