giao an ngu van 9

Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân vaø hoïc sinh Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân vaø hoïc sinh Noäi dung ghi baûng Noäi dung ghi baûng * Hoaït ñoäng 1: Höôùng daãn tìm hieåu ñeà baøi nghò.. * Hoa[r]

Trang 1

HỌC KỲ II

Ngày 2/1/2012 - Tiết 91,92

Lớp 9A2 + 9A8

Bàn về đọc sách

Chu Quang Tiềm

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh hiểu được:

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

3 Thái độ: Giáo dục học sinh tình yêu đọc sách và phương pháp đọc sách

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn & tư liệu khác

2 Học sinh: SGK & chuẩn bị bài ở nhà

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận, giảng bình…

D Tiến trình tổ chức các hoạt động trên lớp:

* Kiểm tra bài cũ:

- Kiểm tra việc chuẩn bị soạn bài và sách học kỳ II của học sinh

* Giới thiệu bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng

* Hoạt động 1: giới thiệu tác giả và văn bản.

- Gọi h/s đọc mục tác giả sgk

? Qua việc chuẩn bị và nghe đọc, ta cần nắm những

gì về tác giả?

? Em hiểu gì về nguồn gốc của tác phẩm?

- G/v nhấn mạnh lại và bổ sung thêm kiến thức về

tác giả và tác phẩm

- G/v nêu yêu cầu đọc và đọc mẫu một đoạn

- Gọi vài h/s đọc văn bản và nhận xét việc đọc

? Văn bản nghị luận văn chương bàn về việc gì?

? Văn bản được chia thành mấy phần? Ý chính của

mỗi phần là gì?

* Hoạt động 2: Hướng dẫn phân tích đoạn 1

? Qua lời bàn của tác giả, em thấy việc đọc sách có

ý nghĩa gì?

? Tác giả đã chỉ ra những lý lẽ nào để làm rõ ý

nghĩa đó?

? Phương thức lập luận nào được tác giả sử dụng ở

đây? Hãy nhận xét cách lập luận đó?

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả: sgk

2 Tác phẩm: sgk

I Đọc - hiểu văn bản:

1 Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách:

- Đọc sách là con đường quan trọng của họcvấn

TUẦN 19: BÀI 18

Trang 2

? Để nâng cao học vấn thì đọc sách có ích lợi như

thế nào?

- G/v giảng giải chi tiết này

* Hoạt động 3: Hướng dẫn phân tích đoạn 2:

- Gọi h/s đọc đoạn văn

? Vì sao phải lựa chọn sách?

? Đọc sách có dễ không?

- Học sinh trả lời cá nhân, gọi h/s khác nhận xét

? Cần lựa chọn sách đọc như thế nào?

? Em sẽ chọn sách như thế nào để phục vụ cho việc

học văn?

? Có nên dành thời gian đọc sách thường thức khoa

học không, vì sao?

- G/v cho h/s thảo luận

- G/v diễn giải thêm

* Hoạt động 4: Hướng dẫn phân tích đoạn 3.

- Gọi h/s đọc phần cuối

? Tác giả hướng dẫn đọc sách như thế nào?

? Em rút ra những cách đọc sách tốt nhất nào?

? Tác giả đưa ra cách đọc sách có phải chỉ để đọc

mà còn học làm người, em có đồng ý không, vì

sao?

- Giáo viên gợi ý cho học sinh trả lời và nhận ra lợi

ích của việc đọc sách

? Giải thích nguyên nhân cơ bản tạo nên tính

thuyết phục, sức hấp dẫn cao của văn bản.?

? Em đã học được gì về cách nghị luận của tác giả

trong văn bản?

- Phần này giáo viên thuyết giảng

? Em học tập được gì khi học văn bản này?

- Học sinh nêu lên những suy nghĩ của bản thân

trong việc đọc và học văn

? Từ việc tìm hiểu trên, em hiểu như thế nào về giá

trị của sách, cách đọc sách, cách đọc sách?

- G/v tổng hợp các câu trả lời và gọi h/s đọc ghi

nhớ

* Hoạt động 5: Hướng dẫn tổng kết.

- Giáo viên khái quát lại nội dung và phương thức

biểu đạt của văn bản

- Học sinh đọc ghi nhớ sgk

* Hoạt động 6: Hướng dẫn luyện tập

sách

- Đọc sách là con đường tích lũy, nâng cao vốntri thức

2 Phương pháp đọc sách:

a Cách lựa chọn sách:

- Sách nhiều tràn ngập, không chuyên sâu

- Chọn sách chuyên môn, sách thường thức

b Cách đọc sách:

- Miệng đọc tâm ghi: Vừa đọc vừa suy nghĩ

- Đọc có kế hoạch, có hệ thống

Đọc sách vừa học tập tri thức, vừa rèn luyện

tính cách, chuyện học làm người.

3 Ý nghĩa văn bản: Tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách và cách lựa chọn sách, cách đọc sách sao cho có hiệu quả.

III Tổng kết: ghi nhớ sgk/7

IV Luyện tập:

* Củng cố và hướng dẫn tự học:

- Đọc sách có những ích lợi gì?

Trang 3

- Em hãy nêu những cách đọc sách

- Vì sao phải đọc sách và lựa chọn sách?

- Phát biểu những điều em tâm đắc nhất về văn bản này

- Học thuộc nội dung ghi nhớ

* Hướng dẫn chuẩn bị bài mới: Khởi ngữ

- Phân biệt các từ in đậm với chủ ngữ trong các câu trang7

- Trước những từ in đậm đó, có những quan hệ từ nào?

- Em hiểu thế nào là khởi ngữ?

Rút kinh nghiệm:

- Giáo viên cung cấp đủ kiến thức trọng tâm cho học sinh

- Học sinh cơ bản nắm được kiến thức bài học

2 KĨ năng:

- Trọng tâm: phân tích ví dụ và luyện tập

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn & tư liệu khác

2 Học sinh: SGK & chuẩn bị bài ở nhà

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận,…

D Tiến trình tôå chức các hoạt động trên lớp:

* Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị sách học kỳ II của học sinh

* Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu đặc điểm và

công dụng của khởi ngữ trong câu.

- Gọi h/s đọc ví dụ

- G/v ghi lại các từ in nghiêng lên bảng

? Phân biệt các từ in đậm với chủ ngữ?

- Học sinh xác định, g/v giải thích

? Trước các từ in đậm, có thể thêm những quan hệ

từ nào?

? Khi thay các từ in nghiêng bằng các từ đã cho ý

nghĩa các câu có thay đổi không?

? Các từ in nghiêng quan hệ với câu như thế nào?

? Có phải là phần nêu đề tài của câu không?

? Em hiểu thế nào là khởi ngữ, vai trò của nó trong

Trang 4

- H/s trả lời, g/v kết luận

* Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập.

- Gọi h/s đọc các bài tập

- Gọi 3 em lên bảng thực hiện, các em còn lại ngồi

thực hiện tại chỗ

- Gọi các em khác nhận xét

- G/v kết luận, h/s ghi vào tập

II Luyện tập:

1 Xác định khởi ngữ trong câu:

a Điều này

b Đối với mình

c Một mình

d Làm khí tượng e Đối với cháu

- Em Hiểu thế nào là khởi ngữ?

- Trước khởi ngữ thường thêm những quan hệ từ nào?

- Thực hiện bài tập 2 trang 8

* Hướng dẫn chuẩn bị bài:Phép phân tích tổng hợp:

- Đọc văn bản trang 9 Xác định 2 luận điểm chính trong văn bản?

- Tác giả dùng phép lập luận nào để rút ra 2 luận điểm?

- Em hiểu thế nào là lập luận? Đọc nội dung ghi nhớ

Rút kinh nghiệm:

 Giáo viên hướng dẫn học sinh nắm chắc đặc điểm & công dụng của khởi ngữ

 Học sinh nắm được nội dung kiến thức & thực hành được bài tập

Ngày 6/1/2012 - Tiết 94

-Lớp 9A2 + 9A8

Phép phân tích và tổng hợp

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh nắm được:

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

* Trong tâm: Phân tích ví dụ rút ra kỹ năng.

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn & tư liệu khác

2 Học sinh: SGK & chuẩn bị bài ở nhà

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận,…

D Tiến trình tổ chức các hoạt động:

- Kiểm tra việc chuẩn bị bài đầu học kỳ I của học sinh

* Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu phép lập luận

phân tích, tổng hợp.

- Gọi h/s đọc văn bản Trang phục

? Văn bản đã nêu những hiện tượng gì về trang

Trang 5

? Những hiện tượng nêu lên những nguyên tắc nào

trong ăn mặc của con người?

? Hiện tượng thứ 1 nêu ra vấn đề gì?

? Hiện tượng thứ 2,3?

? Tác giả đã dùng phép lập luận nào để cho thấy

những quy tắc ngầm phải tuân thủ?

? Qua việc tìm hiểu trên, em hiểu thế nào là phép

phân tích? Thế nào là phép tổng hợp?

- H/s trả lời

- G/v chốt lại kiến thức và gọi h/s đọc ghi nhớ

- Gọi h/s đọc văn bản.

? Tác giả đã phân tích những luận điểm như thế

nào?.

? Cách phân tích đó có tác dụng gì?

? Có mấy cách phân tích để thể hiện đoạn văn?

- Có 2 cách: tính chất bắc cầu và phân tích đối chiếu

2 Phân tích lý do phải chọn sách mà đọc

- Gọi h/s đứng tại chỗ trả lời, g/v bổ sung

3 Tác giả đã phân tích tầm quan trọng của cách chọn

đọc sách như thế nào?

? Cách lập luận trong bài có sức thuyết phục như thế

nào?

a Aên mặc không đồng bộ

b Aên mặc phải phù hợp với hoàn cảnhchung

c Aên mặc phải phù hợp với đạo đức

* Ghi nhớ: sgk/10

Văn bản: Bàn về đọc sách.

1 Cách phân tích luận điểm của tác giả:

- Phân tích bằng tính chất bắc cầu mối quanhệ qua lại giữa 3 yếu tố: Sách - nhân loại -học vấn

- Phân tích đối chiếu

2 Lý do chọn sách đọc:

- Đọc không cần nhiều mà cần tinh, kỹ

- Sách có nhiều loại

3 Tầm quan trọng của việc đọc sách:

- Không đọc không có điểm xuất phát cao

- Đọc là con đường ngắn nhất để tiếp cận trithức

- Thế nào là phép phân tích, tổng hợp? Khi nào thì ta dùng phép phân tích, tổng hợp?

- Làm bài tập 4 trang 10

- Viết đoạn văn nghị luận có sử dụng phép phân tích tổng hợp

* Hướng dẫn chuẩn bị bài:Luyện tập phân tích và tổng hợp:

- Đọc văn bản và cho biết tác giả đã dùng phép lập luận nào và vận dụng như thế nào?

Rút kinh nghiệm:

- Giáo viên hướng dẫn học sinh nắm được phép lập luận phân tích tổng hợp

- Học sinh nắm được nội dung kiến thức & thực hành được bài tập

-Ngày 6/1/2012 - Tiết 95

Lớp 9A2 + 9A8

Luyện tập

Phép phân tích và tổng hợp

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh nhân biết:

Trang 6

- Sử dụng phép phân tích và tổng hợp thuần thục hơn khi đọc hiểu và tạo lập văn bảnnghị luận

* Trọng tâm: Luyện tập.

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn & tư liệu khác

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận,giải bài tập…

- Khi nào thì ta vận dụng phép phân tích, tổng hợp?

- Em hiểu thế nào là phép phân tích, tổng hợp?

- Phân tích, tổng hợp có vai trò như thế nào trong lập luận?

- Kiểm tra việc cuẩn bài mới của học sinh

* Hoạt động 1: Hướng dẫn ôn tập phép phân tích,

tổng hợp.

- Gọi một vài học sinh lặp lại nhiều lần kiến thức về

lý thuyết như mục kiểm tra bài cũ

- Gọi h/s đọc văn bản (a)

? Cách vận dụng đó như thế nào và có tác dụng gì?

- Cho h/s ngồi tại chỗ thực hiện khoảng 10 phút

- Gọi đại diện học sinh trình bày

- Gọi h/s bổ sung

- G/v sửa chữa bổ sung và kết luận

- Gọi h/s đọc đoạn văn bản (b)

- Hãy chỉ ra trình tự phân tích

? Đoạn nhỏ mở đầu nêu các quan niệm mấu chốt

của sự thành đạt như thế nào?

? Đoạn nhỏ tiếp theo phân tích từng quan điểm đúng

sai như thế nào?

2 Phân tích bản chất của học đối phó để nêu lên

những tác hại của nó

- G/v cho 3 nhóm thảo luận và đại diện nhóm trình

bày

- G/v nhận xét, đánh giá từng nhóm

3 Dựa vào văn bản Bàn về đọc sách, em hãy phân

tích các lý do khiến mọi người phải đọc sách

I Ôn lại kiến thức về phép phân tích và tổng hợp:

a Tác giả dùng phép lập luận phân tích theolối diễn dịch:

- Mở đầu ý khái quát: Thơ hay….hay cả bài

- Phân tích làm sáng tỏ cái hay cái đẹp củabài Thu điếu

+ Ở các điệu xanh

+ Ở những cử động…

+ Ở các vần thơ…

b.- Phân tích 4 nguyên nhân khách quan củasự thành đạt: gặp thời, hoàn cảnh, điều kiện,tài năng

- Tổng hợp nguyên nhân chủ quan: sự phấnđấu kiên trì của cá nhân

2

3 Các lý do khiến mọi người phải đọc sách:

- Đọc sách là con đường quan trọng của họcvấn

- Đọc sách là con đường tích lũy, nâng caovốn tri thức

Trang 7

- Thế nào là phép phân tích, tổng hợp? Khi nào thì ta dùng phép phân tích, tổng hợp?

- Học thuộc nội dung ghi nhớ trang 10 Làm bài tập 4 trang 12

* Hướng dẫn chuẩn bị bài Tiếng nói của văn nghệ:

- Đọc văn bản, nắm những đặc điểm về tác giả Xác định bố cục và tóm tắt các luậnđiểm

- Nội dung phản ánh của văn nghệ là gì? Tại sao con người cần tiếng nói của văn nghệ?

- Nêu vài nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của văn bản Đọc trước nội dung ghinhớ

Rút kinh nghiệm:

- Giáo viên hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức lý thuyết về phép lập luận phân tích - tổng hợp

- Học sinh vận dụng được vào việc thực hành được bài tập

=== Hết tuần 19 ===

Ngày 9/1/2012 - Tiết 96,97

Lớp 9A2 + 9A8

Tiếng nói của văn nghệ

Nguyễn Đình Thi

A Mục tiêu bài học:Giúp học sinh nắm:

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

3 Thái độ: Giáo dục tình yêu tiếng nói của văn nghệ

- Trọng tâm: đọc, phân tích các luận điểm

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn, ảnh Nguyễn Đình Thi & tưliệu khác

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận, trực quan, giảng bình ….

* Kiểm tra:

- Em hiểu gì về ý nghĩa của việc đọc sách?

- Lợi ích của việc đọc sách? Nêu cách đọc một tác phẩm của em

- Câu hỏi khuyến khích: nêu những hiểu biết của em về tác giả Nguyễn Đình Thi

* Hoạt động 1: giới thiệu tác giả và tác phẩm

1 Tác giả: sgk

2 Tác phẩm: sgkTUẦN 20: BÀI 19

Trang 8

? Văn bản nghị luận văn chương bàn về việc gì?

? Gọi h/s đọc phần 1

? Luận điểm triển khai theo cách lập luận nào?

? Chỉ ra trình tự lập luận của luận điểm ấy?(phân

tích, tổng hợp)

? Tác giả đã chỉ ra nội dung tiếng nói nào của văn

nghệ

? Mỗi nội dung ấy, tác giả đã dùng phân tích như thế

nào để làm sáng rõ?

- G/v lấy một tác phẩm văn nghệ giảng giải chi tiết

để minh họa cho luận điểm này

? Nội dung tiếng nói thứ 2 của văn nghệ được trình

bày ở đoạn 2 Em hãy tìm câu chủ đề của đoạn

? Cách phân tích đoạn này có gì khác đoạn trước?

(lập luận phản đề)

? Em nhận thức được điều gì từ 2 ý phân tích của tác

giả về nội dung của tác phẩm văn nghệ?

? Nội dung tiếng nói của văn nghệ khác với nội

dung của các bộ môn khoa học khác như thế nào?

- G/v lấy một tác phẩm khác để minh họa

- Gọi h/s đọc đoạn văn

? Tìm câu văn nêu luận điểm này?

? Cách lập luận của đoạn? (diễn dịch), phương pháp

nghị luận (phân tích + chứng minh)

? Chứng minh trong những lĩnh vực nào của đời

sống?

? Em có suy nghĩ gì về ngôn ngữ phân tích, dẫn

chứng của tác giả? (trữ tình, tha thiết)

? Nếu không có văn nghệ, đời sống con người sẽ ra

sao?(khô cằn, bi quan)

? Văn nghệ giúp chúng ta cảm thấy đời sống như thế

nào? Nêu một ví dụ cụ thể

* Hoạt động 4: Hướng dẫn phân tích đoạn 3.

- Gọi h/s đọc phần cuối

1 Nội dung tiếng nói của văn nghệ:

- Tác phẩm văn nghệ lấy chất liệu trong thựctại đời sống

+ Dẫn chứng 1: Truyện Kiều

+ Dẫn chứng 2: Anna Carênhina

- Tiếng nói văn nghệ chứa đựng những rungđộng, cảm xúc của người nghệ sĩ

- Là đời sống tình cảm con người qua cái nhìnvà tình cảm có tính cá nhân của nghệ sĩ

2 Sự cần thiết của tiếng nói văn nghệ đối với đời sống con người:

a Trong trường hợp con người bị ngăn cáchvới cuộc sống

- văn nghệ buộc chặt họ với đời sống bênngoài

b Trong đời sống sinh hoạt khắc khổ hàngngày:

- Văn nghệ giúp con người lạc quan hơn, sốngđầy đủ và phong phú hơn

3 Con đường văn nghệ đến với người đọc và khả năng kỳ diệu của nó:

Trang 9

? Tác giả lý giải vì đâu mà văn nghệ có sức cảm

hóa?

? Em hãy lấy một tác phẩm để minh họa

? Tiếng nói của văn nghệ đến với người đọc bằng

cách nào mà có khả năng kỳ diệu như vậy?

- G/v lấy tác phẩm phân tích

? Nêu vài nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của

tác giả?

- G/v tổng hợp các câu trả lời và gọi h/s đọc ghi nhớ

- Yêu cầu học sinh phát biểu cảm nghĩ về một tác

phẩm văn nghệ mà em thích

- H/s phát biểu, học sinh khác nhận xét

CS của con người.

* Củng cố & hướng dẫn tự học:

- Nội dung tiếng nói của văn nghệ là gì?

- Vì sao tiếng nói của văn nghệ có sức cuốn hút con người mãnh liệt?

- Nắm chắc nội dung phân tích Làm bài tập 4 trang 17

- Lập hệ thống luận điểm của văn bản

* Hướng dẫn chuẩn bị bài Các thành phần biệt lập:

- Đọc và trả lời các câu hỏi 1,2 phần I và 1,2,3 phần II trang 18

- Đọc trước nội dung ghi nhớ

Rút kinh nghiệm:

- Giáo viên cung cấp đủ kiến thức cho học sinh

- Học sinh cơ bản nắm được nội dung của tiếng nói của văn nghệ

-Ngày 10/1/2012 - Tiết 98

Lớp 9A2 + 9A8

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh nắm:

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

- Trọng tâm: luyện tập

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn, & tư liệu khác

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận, trực quan, ….

* Kiểm tra:

- Nêu đặc điểm và công dụng của khởi ngữ

Trang 10

- Giải bài tập 2 trang 8.

* Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu thành phần

tình thái.

? Các từ ngữin đậm trong 2 câu trên thể hiện nhận

định của người nói đối với sự việc nêu ở trong câu

như thế nào?

? Bản thân các từ này có nghĩa không?

? Nếu bỏ những từ ấy thì nghĩa sự việc của câu có

thay đổi không?

? Từ nào thể hiện thái độ tin cậy đối với sự việc

hơn?

? Từ việc tìm hiểu trên, em hiểu thế nào là thành

phần tình thái?

- tìm một câu có chứa thành phần tình thái

- G/v giới thiệu 3 dạng thành phần tình thái

cảm thán.

- Gọi h/s đọc các ví dụ

? Các từ ngữ in đậm trong các câu trên có chỉ sự

việc hay sự vật nào không?

? Các từ ấy biểu lộ cảm xúc gì? Của nhân vật nào?

Vì sao em biết được cảm xúc đó?

? Từ việc tìm hiểu trên, em hiểu thế nào là thành

phần cảm thán?

- H/s trả lời, g/v kết luận và yêu cầu h/s đọc ghi

nhớ

- Gọi 4 em lên bảng thực hiện, các em còn lại ngồi

thực hiện tại chỗ

- Gọi các em khác nhận xét

2 Sắp xếp những từ ngữ theo trình tự tăng dần độ

tin cậy (hay độ chắc chắn)

I Thành phần tình thái:

a Chắc

b Có lẽ

II Thành phần cảm thán:

a Ồ (cảm xúc vui sướng)

b Trời ơi (cảm xúc tiếc rẻ)

* Ghi nhớ: sgk/18

1 Xác định thành phần tình thái,cảm tháng trong câu:

- Thế nào là thành phần tình thái, thành phần cảm thán?

- Đặt một câu có thành phần tình thái và một câu có thành phần cảm thán

Trang 11

- Học thuộc nội dung ghi nhớ Làm bài tập 3.4 trang 19.

* Hướng dẫn chuẩn bị bài Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống:

- Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi a,b,c,d trang 20

- Xem trước bài tập 1 trang 21

Rút kinh nghiệm:

- Học sinh nắm được các thành phần biệt lập và vận dụng được trong việc đặt câu

-Ngày 13/1/2012 - Tiết 99

Lớp 9A2 + 9A8

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh nắm:

1 KIến thức:

2 Kĩ năng:

- Làm bài văn nghị luận về moat sự việc hiện tượng đời sống

* Trọng tâm: phân tích ví dụ, luyện tập thực hành

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn, & tư liệu khác

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận, trực quan,….

- Thế nào là phép phân tích, tổng hợp trong bài văn nghị luận?

- Khi nào thì vận dụng phép phân tích, tổng hợp? ( Mỗi câu trả lời đúng: 5đ)

* Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu bài nghị luận

về một sự việc hiện tượng.

- Gọi h/s đọc văn bản

? Văn bản trên bàn về vấn đề gì?

? Trong văn bản trên, tác giả bình luận vấn đề gì

trong cuộc sống?

? Hiện tượng ấy có những biểu hiện như thế nào?

? Tác giả có nêu rõ được vấn đề đáng quan tâm của

hiện tượng đó hay không?

? Tác giả đã làm thế nào để người đọc nhận ra điều

ấy?

? Có những nguyên nhân nào tạo nên điều đó?

? Các biểu hiện trên có chân thực không? Có đáng

tin cậy không?

? Bình luận bênh lề mề, tác giả làm những việc gì?

? Bệnh lề mề có chấp nhận không?

I Tìm hiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống:

Văn bản: Bệnh lề mề

- Vấn đề bình luận: Bệnh lề mề là một hiệntượng trong đời sống

- Cácbiểu hiện:

+ Muộn giờ họp

+ Muộn dự các buổi lễ

+ Đi muộn, lỡ tàu xe…

- Bình luận:

Trang 12

? Bài viết nêu ý đó như thế nào?

? Vì sao có thể xem bệnh lề mề là thiếu tôn trọng

mình và người khác?

? Có những nguyên nhân nào tạo nên bệnh lề mề?

(khách quan và chủ quan)

? Hiện tựong đó có phù hợp với đời sống Công

nghiệp hiện nay không?

? Vì sao đúng giờ giấc là tôn trọng mình và người

? Em hiểu thế nào là văn bình luận một sự việc, hiện

tượng trong đời sống?

- H/s phát biểu

- G/v phân tích lại từng ý kết luận

- G/v chốt lại kiến thức và gọi h/s đọc phần ghi nhớ

- Gọi h/s đọc yêu cầu bài tập 1

- Nêu các sự viện, hiện tượng đáng biểu dương của

bạn trong nhà trường

+ Nêu tác hại của bệnh lề mề

+ Thiếu tôn trọng mình và người khác

+ Yêu cầu cuộc sống ngày là phải đúng giờ

- Nguyên nhân: tác phong nông nghiệp, thóiquen, không ai nhắc nhở…

* Ghi nhớ: sgk/21

1 Gợi ý: chăm học, thật thà, dũng cảm, giúpbạn…

- Thế nào là nghị luận về sự việc, hiện tượng trong đời sống?

- Yêu cầu nội dung và hình thức của bài nghị luận này là gì?

- Học thuộc nội dung ghi nhớ Làm bài tập 2 trang 21

- Viết đoạn văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống

* Hướng dẫn chuẩn bị bài Cách làm bài nghị luận…trong đời sống:

- Đọc các đề 1,2,3 và trả lời câu hỏi a,b trang 23

- Đọc kỹ và nắm chắc quy trình làm bài văn nghị luận trang 23,24

Rút kinh nghiệm:

- Học sinh nắm được khái niệm nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống

-Ngày 14/1/2012 - Tiết 100

Lớp 9A2 + 9A8

CÁCH LÀM NGHỊ LUẬN

VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh nắm vững:

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

Trang 13

- Quan sát các hiện tượng của đời sống

* Trọng tâm: xây dựng dàn ý và luyện tập

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn, & tư liệu tham khảo khác

( Mỗi câu trả lời đúng: 5đ)

* Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu đề bài nghị

luận về một sự việc hiện tượng.

- Gọi h/s đọc các đề

? Các đề bài trên có điểm gì giống nhau?

? Chỉ ra những điểm giống nhau đó?

- H/s trao đổi phát biểu

- G/v phân tích lại từng ý kết luận

- G/v cho h/s tự ra vài đề và nhận xét các đề

* Hoạt động 2: Hướng dẫn cách làm.

? Vì sao phải tìm hiểu đề và tìm ý?

- Học sinh suy nghĩ độc lập và trả lời

? Tìm ý bằng cách nào?

? Có mấy loại dàn bài?

? Thế nào gọi là dàn bài?

- G/v cho học sinh đọc các mục 2,3,4 sgk trang 23, 24

- Sau đó diễn giải lần lượt các nội dung

? Chúng ta sửa lỗi bằng cách nào?

- G/v giải thích thêm

- G/v chốt lại kiến thức, cho h/s đọc ghi nhớ

- G/v cho h/s đọc yêu cầu bài tập

- H/s tự đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi để tìm ra các ý

cho dàn bài

- Cho h/s thảo luận để trình bày

I Tìm hiểu đề bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống:

II Cách làm bài….trong đời sống:

1 Tìm hiểu đề và tìm ý:

a Tìm hiểu đề: Thể loại? Nội dung? Kiếnthức?

b Tìm ý: tự đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi đểtìm ra các ý lớn nhỏ

2 Dàn ý:

3 Viết hoàn chỉnh:

- Viết từng phần, từng đoạn

- Phân tích, đánh giá

- Chú ý câu chữ, cách diễn đạt

4 Đọc lại bài và sửa chữa:

- Lỗi dùng từ, đặt câu

- Lỗi liên kết, lỗi lôgíc

* Ghi nhớ: sgk/24

III Luyện tập:

Lập dàn bài cho đề 4 (Nguyễn Hiền)

Trang 14

- Làm dàn bài cho đề 1 trang 22

* Hướng dẫn chuẩn bị bài Chương trình địa phương phần Tập làm văn:

- Thực hiện dàn bài cho đề bài: Vận dụng các phép lập luận phân tích tổng hợp đã học

- Viết phần mở bài và phần kết bài

Rút kinh nghiệm:

-

-=== Hết tuần 20 -===

Mỹ Thạnh, ngày 11 tháng 1 năm 2012

Duyệt của Tổ trưởng

Trang 15

Ngày 30/1/2012 - Tiết 101

Lớp 9A2 + 9A8

Chương trình địa phương

(Tập làm văn)

A Mục tiêu bài học:Giúp học sinh nắm vững:

1 Kiến thức:

- Cách vận dụng kiến thức về kiểu bài nghị luận về sự việc, hiện tượng của đời sống

- Những sự việc, hiện tượng có ý nghĩa của địa phương

2 Kỹ năng:

- Thu thập thông tin về những vấn đề nổi bật, đáng quan tâm của địa phương

- Suy nghĩ, đánh giá về một sự việc, hiện tượng thực tế ở địa phương

- Làm một bài văn trình bày một vấn đề mang tính xã hội nào đó với suy nghĩ, kiến nghịcủa riêng mình

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn, & tư liệu tham khảo khác

- Thế nào là Nghị luận về sự việc, hiện tượng trong đời sống?

- Cách làm bài nghị luận về sự việc, hiện tượng trong đời sống?

* Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh nắm các sự

việc, hiện tượng địa phương.

- Cho h/s nêu các hiện tượng ở địa phương cần được

biểu dương hay phê phán

- Cho học sinh trao đổi lựa cho, g/v gợi ý định

hướng

- H/s thực hiện theo nhóm

* Hoạt động 2: Tổ chức luyện tập.

- G/v chọn một hiện tượng tiêu biểu ở địa phương

làm đề bài để học sinh lập dàn ý

- Cho học sinh làm việc theo 3 nhóm, sau đó trình

bày đề cương

- Gọi h/s nhận xét G/v bổ sung Rút ra dàn bài

chung cho đề bài

- Yêu cầu học sinh viết hoàn chỉnh đoạn mở bài và

kết bài

- Gọi học sinh nhận xét bổ sung G/v kết luận

I Các hiện tượng ở địa phương:

- Cuộc sống mới nhiều thay đổi

- Phong trào giúp nhau làm kinh tế

- Phong trào xanh, sạch, đẹp xóm làng

- Một số tệ nạn xã hội địa phương

Trang 16

- Yêu cầu học sinh nhắc lại phương pháp nghị luận

- Viết hoàn chỉnh bài làm ở nhà chuẩn bị cho bài 28

* Hướng dẫn chuẩn bị bài Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới:

- Đọc văn bản, nắm những đặc điểm chính về tác giả, chú thích

- Bài viết được viết trong hoàn cảnh nào? Viết về vấn đề gì và có ý nghĩa như thế nào?

- Những yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra cho thế hệ trẻ hôm nay là gì?

- Trong văn bản tác giả dùng nhiều thành ngữ, tục ngữ có dụng ý gì?

Rút kinh nghiệm:

- Giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành viết bài về một sự việc, hiện tượng địa phương

- Học sinh nắm được kiến thức và thực hành được bài tập

-Ngày 30/1/2012 - Tiết 102

Lớp 9A2 + 9A8

Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới

Vũ Khoan

1 Kiến thức:

- Tính cấp thiết của vấn đề được đề cập trong văn bản

- Hệ thống luận cứ & phương pháp lập luận trong văn

bản

- Trọng tâm: đọc, phân tích các luận điểm

2 Kỹ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản nghị về một vấn đề xã hội

- Trình bày những suy nghĩ, nhận xét, đánh giá về một

vấn đề xã hội

- Rèn luyện thêm cách viết đoạn văn, bài văn nghị

luận về một vấn đề xã hội

3 Thái độ: giáo dục học sinh những phẩm chất & năng

lực để đáp ứng những yêu cầu của thời kỳ mới

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài

soạn, chân dung Vũ Khoan & tư liệu tham khảo khác

2 Học sinh: SGK, chuẩn bị bài ở nhà & đọc sách tham khảo khác

D Tiến trình tổ chức hoạt động trên lớp:

- Em hãy nêu những nội dung chính tiếng nói của văn nghệ?

- Vì sao văn nghệ có sức cuốn hút con người mãnh liệt?

- Nêu tên một số tác phẩm để chứng minh

* Hoạt động 1: giới thiệu tác giả và tác phẩm

1 Tác giả: sgk

2 Tác phẩm: sgk

Trang 17

- H/v dựa vào mục chú thích để trả lời độc lập

- H/s khác bổ sung

? Văn bản nghị luận này bàn về việc gì?

- H/s dựa vào việc chuẩn bị ở nhà trả lời độc lập, h/s

khác nhận xét

- G/v kết luận những kiến thức cơ bản về nội dung

và các ý chính được viết trong bài

? Gọi h/s đọc phần 1

? Luận điểm triển khai theo cách lập luận nào?

? Vì sao tác giả cho rằng đặc điểm quan trọng của

hành trang là con người?

- H/s suy nghĩ độc lập và trả lời

? Những luận cứ nào có tính thuyết phục?

- Hãy lấy ví dụ cụ thể

? Tác giả đưa ra bối cảnh thế giới hiện nay như thế

nào?

- Học sinh thảo luận theo đôi bạn và trả lời

? Trong hoàn cảnh thế giới như vậy, tác giả nêu lên

những nhiệm vụ gì của nước ta?

? Mục đích nêu ra là để làm gì?

- G/v diễn giải chốt lại kiến thức

- Gọi h/s đọc đoạn văn 3 trang 27

? Tác giả nêu ra những điểm mạnh, yếu nào trong

tính cách, thói quen của con người VN

? Những điểm mạnh, yếu ấy có ảnh hưởng như thế

nào đối sự phát triển của đất nước?

? Tác giả phân tích lập luận bằng cách nào?

- G/v lấy dẫn chứng sinh động trong thực tế

? Em nhận thấy những thái độ của tác giả khi khi

nói về những đặc điểm, phẩm chất này?

- H/s trả lời

- G/v chốt lại và gọi h/s đọc ghi nhớ

- Gọi h/s đọc bài tập 1 sgk

1 Chuẩn bị hành trang là sự chuẩn bị của bản thân con người:

- Con người là động lực phát triển của lịch sử

2 Bối cảnh thế giới hiện nay và những mục tiêu nhiệm vụ nặng nề của đất nước:

- Khoa học thế giới phát triển mạnh

- Nước ta … tiếp cận nền kinh tế tri thức

3 Những cái mạnh và cái yếu của con người VN:

- Thông minh nhạy bén nhưng kém kỹ năngthực hành

- Cần cù sáng tạo nhưng thiếu tính tỉ mỉ

- Đoàn kết, đùm bọc nhưng đố kỵ trong làmăn

- Thích ứng nhanh nhưng thiếu chữ tín

 Tác giả dẫn chứng chính xác và tiêu biểu.

4 Ý nghĩa văn bản: Những điểm mạnh, yếu của con người VN; từ đó cần phát huy điểm mạnh, khắc phục những hạn chế để xây dựng trong thế kỷ mới.

- Dẫn chứng thực tế điểm mạnh, yếu:

Trang 18

- G/v diễn giải thêm yêu cầu của bài tập.

- H/s tìm ý cơ bản cho đề bài

- Yêu cầu h/s lập dàn bài theo các ý mà mình đã lựa

+ Ích kỷ

+ Kém khả năng thực hành…

Ï+ Ý thức cộng đồng kém…

- Vì sao phải chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới?

- Con nguời VN có những đức tính và những yếu kèm gì? Cho ví dụ

- Học thuộc nội dung ghi nhớ Làm bài tập 2 trang 31

* Hướng dẫn chuẩn bị bài Các thành phần biệt lập:

- Xác định các từ in đậm, từ nào để gọi, từ nào để đáp, nó có tham gia vào việc diễn đạtnghĩa của câu không

- Xác định nghĩa của các từ in đậm trang 32 trong mục II

- Nếu bỏ các từ in đậm thì nội dung của câu c1 thay đổi không? Vì sao?

- Các từ in đậm trong 2 câu dùng để chú thích cho điều gì?

-Đọc trước nội dung ghi nhớ bài học

Rút kinh nghiệm:

- Học sinh nắm được kiến thức và nhận thức đúng về việc học tập

-Ngày 2 & 3/2/2012 - Tiết 103

Lớp 9A2 + 9A8

Các thành phần biệt lập

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh nhận biết hai thành phần biệt lập: gọi đáp và phụ chú

1 Kiến thức:

- Đặc điểm của thành phần gọi - đáp & thành phần phụ chú

- Công dụng của thành phần gọi - đáp & thành phần phụ chú

2 Kỹ năng:

- Nhận biết thành phần gọi - đáp & thành phần phụ chú trong câu

- Đặt câu có sử dụng thành phần gọi - đáp & thành phần phụ chú

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn & tư liệu tham khảo khác

- Thế nào là thành phần tình thái? Cho ví dụ

- Thế nào là thành phần cảm thán? Cho ví dụ

- Giải bài tập 3 trang 19

Trang 19

tình thái.

? Các từ ngữ in đậm trong 2 câu trên từ nào để gọi,

từ nào để đáp?

- Học sinh dựa vào sgk trả lời

- Học sinh khác nhận xét

? Những từ dùng để gọi hay đáp có tham gia diễn

đạt nghĩa sự việc của câu hay không?

? Mục đích sử dụng các từ đó có điểm gì chung?

- H/s trả lời và tìm ví dụ minh họa

? Từ việc tìm hiểu như vậy, em hiểu thế nào là

thành phần gọi - đáp?

- G/v kết luận kiến thức 1

phụ chú.

- Gọi h/s đọc các ví dụ

? Các từ ngữ in đậm trong các câu trên có chỉ sự

việc hay sự vật nào không?

? Nếu bỏ các cụm từ ấy thì cấu tạo các câu có thay

đổi không? Vì sao?

- Thành phần như vậy gọi là thành phần phụ chú,

vậy, em hiểu thế nào là thành phần phụ chú?

- H/s trả lời, g/v kết luận và yêu cầu h/s đọc ghi

nhớ

- Gọi 4 em lên bảng thực hiện các bài tập 1,2,3 các

em còn lại ngồi thực hiện tại chỗ

- Giáo viên gọi học sinh nhận xét

- Giáo viên kết luận

- Gọi học sinh đọc bài tập 2

- Bài tập 3 thực hiện như bài 2

I Thành phần gọi - đáp:

a Này - gọi, mở đầu cuộc thoại

b Thưa ông - đáp, duy trì cuộc trò chuyện

câu

II Thành phần phụ chú:

a Và cũng là đức con duy nhất của anh

b Tôi nghĩ vậy

* Ghi nhớ: sgk/32

1 Xác định thành phần gọi đáp trong câu:

- Này: gọi

- Vâng: đáp

2 Thành phần gọi đáp:

- Bầu ơi: gọi

- Hướng tới nhiều người

3 Phần phụ chú:

- Kể cả anh (giải thích thêm cho CN)

- Các thầy… người mẹ (bổ sung cho CN)

- Những người chủ của đất nước

- Có ai ngờ, thương thương qúa đi thôi

- Thế nào là thành phần gọi đáp? Cho ví dụ

- Thế nào là thành phần phụ chú? Cho ví dụ

- Làm bài tập 3,4 trang 33

* Hướng dẫn học tập ở nhà:

- Xem lại toàn bộ phương pháp, kỹ năng làm bài nghị luận

- Chuẩn bị dàn bài đề 1 chuẩn bị làm bài viết số 5

Trang 20

Rút kinh nghiệm:

- Học sinh nắm được kiến thức và vận dụng vào việc viết văn

-Ngày 31/1 & 3/2/2012:Tiết 104 -105

Lớp 9A2 + 9A8

Viết bài Tập làm văn số 5

A Mục tiêu cần đạt:

- Học sinh biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn nghị luậnvề sự việc, hiện tượng đời sống

- Rèn luyện kỹ năng diễn đạt, trình bày

B Hình thức:

- Hình thức: kiểm tra tự luận

- Cách tổ chức kiểm tra: Học sinh làm tại lớp trong 90 phút

C Thiết lập ma trận:

1 Các đơn vị kiến thức : Bàn về đọc sách, Tiếng nói của văn nghệ, Chuẩn bị hành trangvào thiên niện kỷ mới, kiểu bài nghị luận

3 Ma trận:

Mức độ Chủ đề/Nội dung Nhận biết Thơng hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao Cộng

* Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh:

* Hoạt động 1: G/v ghi đề bài lên bảng.

* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu đề

bài.

- Yêu cầu tìm hiểu đề, xác định thể loại

? Nội dung viết là gì?

- H/s nhớ lại đầy đủ về gương hiếu học

- Yêu cầu lập dàn ý trong giấy nháp khoảng 10 phút

? Phần mở bài cần giới thiệu ra sao?

? Đó là gương nào? Ở đâu?

I Đề bài:

Trình bày những suy nghĩ và nhận xét vềgương một học sinh hiếu học, vượt khó mà embiết

II Hướng dẫn làm bài:

- Xác định thể loại: Viết văn nghị luận

- Kỹ năng: vận dụng những hiểu biết về tiếngviệt để trình bày rõ ràng, mạch lạc…

- Hình thức: bài làm sạch sẽ, đúng quy tắctiếng Việt, không sai chính tả…

- Nội dung: Nghị luận gương hiếu học đángnhớ

III Dàn bài:

1 Mở bài:

- Giới thiệu hoàn cảnh gương hiếu học

- Nêu cảm xúc

Trang 21

? Thân bài cần có những ý chính nào? Diễn biến của

câu chuyện ra sao?

? Tình cảm và tâm trạng của em?

* Hoạt động 3: Học sinh làm bài.

* Hoạt động 4: Thu bài

2 Thân bài:

- Nêu khái quát sự việc…

- Những đặc điểm đó như thế nào?

- Tâm trạng của mình

- Trực tiếp xúc động ra sao

- Kết thức của sự việc đó như thế nào?

3 Kết bài:

Suy nghĩ chung về sự việc, hiện tượng đó

* Hướng dẫn cuẩn bị bài Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý:

- Vấn đề nghị luận trong văn bản là gì?

- Xác định bố cục và nội dung từng phần?

- Văn bản sửn dụng phép lập luận gì?

Rút kinh nghiệm:

- Giáo viên hướng dẫn trước dàn bài cho học sinh

- Học sinh làm bài nghiêm túc

=== Hết tuần 21 ===

Ngày 6/2/2012: Tiết 106

Lớp 9A2 + 9A8

Nghị Luận Về Một Vấn Đề Tư Tưởng, Đạo Lý

1 Giáo viên: Tài liệu chuẩn KTKN, SGK, SGV, bài soạn & tư liệu tham khảo khác

C Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, gợi tìm, thảo luận, quy nạp, trực quan,…

- Thế nào là bài văn nghị luận về một sự vật, hiện tượng trong đời sống?

- Muốn làm tốt bài văn nghị luận trên, ta cần chú ý những vấn đề gì?

( Mỗi câu trả lời đúng: 5đ)

Hoạt động của giáo viên & học sinh Nội dung ghi bảng

* Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu bài nghị luận

về một tư tưởng, đạo lý.

- Gọi h/s đọc văn bản

? Văn bản trên bàn về vấn đề gì?

- H/s dựa vào văn bản trả lời

? Văn bản có thể chia thành mấy phần?

I Tìm hiểu bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý:

Văn bản: Tri thức là sức mạnh

a Bài văn bàn về sức mạnh của tri thức

b Bài văn có 3 phần:

- Khẳng định sức mạnh của tri thức

TUẦN 22: BÀI 20- 22

Tiêu đề	Bàn về đọc sách
Tác giả	Chu Quang Tiềm
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2012
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	6,48 MB