- Tiếng vang của cuộc cách mạng tháng mười Nga đã vượt qua biên giới nước Nga, có tác động lớn đến thế giới, đã dẫn đến những thay đổi lớn lao và để lại nhiều bài học quý báu cho cuộc đấ[r]
Trang 1Phòng GD-ĐT việt yên ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
nĂM học 2011-2012
Mụn: LỊCH SỬ 8 (Thời gian làm bài : 120 phút)
Cõu 1: (2 điểm)
Nờu cỏc đề nghị cải cỏch ở Việt Nam nửa cuối thể kỷ XIX.
Câu 2 (3 điểm)
Trong cuộc khỏng chiến chống thực dõn Phỏp xõm lược (1858-1884) đó nhiều lần quõn triều đỡnh bỏ lỡ cơ hội tiờu diệt địch Em hóy phõn tớch tỡnh hỡnh quõn Phỏp trờn triến trường Gia Định năm 1859-1862 và tỡnh hỡnh chiến trường sau trận Cầu Giấy năm 1873 để thấy được điều đú.
Câu 3 (2 điểm)
Vì sao trong hoàn cảnh lịch sử của châu á cuối thế kỉ XIX- đầu TKXX, Nhật Bản thoát khỏi số phận một nớc thuộc địa và trở thành nớc đế quốc?
Cõu 4 (4điểm)
Vai trũ của nhõn dõn trong Cỏch mạng tư sản Phỏp được thể hiện ở những điểm nào?
Cõu 5 (4 điểm)
Sau khi cỏch mạng thỏng mười Nga thắng lợi, ngay năm 1919 nhà văn Mĩ
Giụn-rớt đó cụng bố tỏc phẩm “Mười ngày làm rung chuyển thế giới” Vậy vỡ sao nhà văn Giụn-rớt lại đặt tờn cuốn sỏch là “Mười ngày làm rung chuyển thế giới” Dựa vào
ý nghĩa của cuộc cỏch mạng thỏng Mười Nga năm 1917, hóy giải thớch lớ do?
Câu6: (5 điểm)
Bằng kiến thức lịch sử Việt Nam đã học, em hãy chứng minh: Nửa sau thế kỉ XIX, đứng trớc âm mu xâm lợc Việt Nam của thực dân Pháp, triều Nguyễn đã tính toán thiển cận, lạc hậu Xuất phát từ ý thức bảo vệ quyền lợi của giai cấp và dòng
họ lên trên cả quyền lợi dân tộc, triều Nguyễn đã trợt dài trên con đờng đầu hàng từng bớc đi đến đầu hàng hoàn toàn thực dân Pháp.
Phòng GD-ĐT việt yên HƯỚNG DẪN CHẤM HỌC SINH GIỎI CẤP
HUYỆN
Trang 2nĂM học 2011-2012
Mụn: LỊCH SỬ 8
Cõu 1(2 điểm)
- Năm 1868, Trần Đỡnh Tỳc và Nguyễn Huy Tế xin mở cửa biển Trà Lớ (Nam Định) Đinh Văn Điền xin đẩy mạnh khai khẩn ruộng hoang và khai mỏ, phỏt triển buụn bỏn, chấn chỉnh quốc phũng
- Năm 1872, Viện Thương bạc xin mở 3 cửa biển ở miền Bắc và miền Trung
để thụng thương với nước ngoài
- Từ năm 1863 – 1871, Nguyễn Trường Tộ đó gửi 30 bản điều trần đề cập đến một loạt vấn đề như chấn chỉnh bộ mỏy quan lại, phỏt triển cụng, thương nghiệp và tài chớnh, chỉnh đốn vừ bị, mở rộng ngoại giao, cải tổ giỏo dục…
- Năm 1877 và 1882, Nguyễn Lộ Trạch dõng 2 bản “Thời vụ sỏch” lờn vua
Tự Đức, đề nghị chấn hưng dõn khớ, khai thụng dõn trớ, bảo vệ đất nước.
Cõu 2(3 điểm)
* Chiến sự ở Gia Định:
- Ngày 17-2-1859 phỏp kộo quõn vào Gia Định quõn triều đỡnh chống cự yếu ớt tan ró
- Phỏp gặp khú khăn tại chiến trường Trung Quốc nờn phải rỳt quõn chỉ để lại ở Gia Định 1000 quõn ->Lực lượng Phỏp mỏng
- Triều đỡnh Huế khụng tổ chức huy động dỏnh đuổi quõn Phỏp ra khỏi nước ta mà chỉ lo phũng thủ
- Sau khi ổn định chiến trường TQ Phỏp kộo quõn vào Gia Định Ngày 24-2-1861 Phỏp chiếm đại đồn Chớ Hũa, thừa thắng chiếm 3 tỉnh miền Đụng Nam Kỡ
- Triều Huế kớ vúi Phỏp hiệp ước Nhõm Tuất, thừa nhận sự cai quản của Phỏp ở 3 tỉnh Miền Đụng Nam Kỡ
-> Triều Huế đó bỏ lỡ cơ hội đỏnh đuổi thực dõn Phỏp ra khỏi nước ta tại chiến trường Gia Định
* Tỡnh hỡnh sau trận Cầu Giấy:
- Sau trận cầu giấy TDP hoang mang dao động cú ý định rỳt quõn khỏi Bắc Kỡ
- ND phấn khởi sẵn sàng đứng lờn đỏnh Phỏp
- Triều Huế lo sợ ảnh hưởng đến thương lượng nờn đó kớ hiệp ước Giỏp Tuất Hiệp ước thừa nhận 6 tỉnh Nam kỡ thuộc Phỏp, mất một phần chủ quyền dõn tộc -> Việc làm của triều Huế đó tạo điều kiện cho Phỏp xõm lược nước ta
Cõu 3 (2 điểm)
*Hoàn cảnh lịch sử của châu á cuối TK XIX- đầu TK XX:
+Chế độ phong kiến đang trên đà suy yếu, chủ nghĩa t bản phơng Tây nhòm ngó, xâm l-ợc
+Nhật Bản cũng nh các nớc khác ở châu á, bị bọn đế quốc nhòm ngó, xâm lợc
*Lý do khiến Nhật thoát khỏi số phận nớc thuộc địa:
-Mầm mống kinh tế TBCN phát triển nhanh, giai cấp t sản công nghiệp hình thành, kinh
tế hàng hoá phát triển mạnh
-Tháng 1-1868 Thiên hoàng Minh Trị tiến hành cuộc cải cách (Duy tân Minh Trị)
Nội dung:
Trang 3+Kinh tế: Thống nhất tiền tệ, tăng cờng kinh tế TBCN
+Chính trị- xã hội: Bãi bỏ chế độ nông nô, đa t sản và đại t sản lên nắm chính quyền +Giáo dục: Thực hiện chế độ giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học kĩ thuật, cử học sinh đi du học ở phơng Tây
+Quân sự: Tổ chức và huấn luyện theo kiểu phơng Tây, chú trọng công nghiệp quân sự -Sau cải cách Minh Trị, Nhật Bản trở thành nớc t bản chủ nghĩa và chuyển sang chủ nghĩa đế quốc
=> Cải cách Minh Trị thực chất là cuộc cách mạng t sản đã bảo vệ đợc độc lập và đa nớc Nhật thoát khỏi số phận một nớc thuộc địa, trở thành nớc đế quốc duy nhất ở châu á
Cõu 4 (4 i m) đ ể
Vai trũ của nhõn dõn trong Cỏch mạng tư sản Phỏp thể hiện ở cỏc sự kiện :
- Ngày 14/7/1789,quần chỳng được vũ trang kộo đến tấn cụng chiếm phỏo đài nhà tự Ba-xti
- Ngày 10/8/1792 trước tỡnh hỡnh “ Tổ quốc lõm nguy”, nhõn dõn Pa-ri cựng với quõn tỡnh nguyện cỏc địa phương đứng lờn lật đổ sự thống trị của phỏi Lập hiến, đồng thời xúa
bỏ chế độ phong kiến
- Mựa xuõn năm 1793, quõn Anh cựng quõn cỏc nước phong kiến chõu Âu tấn cụng nước Phỏp cỏch mạng, bọn phản động nổi loạn ở Văng-đờ, Tõy Bắc, nạn đầu cơ tớch trữ hoành hành, giỏ cả tăng vọt, đời sống nhõn dõn khốn khổ, phỏi Gi-rụng-đanh khụng tổ chức chống ngoại xõm, nội phản, ổn định đời sống nhõn dõn mà chỉ lo củng cố quyền lực Trước tỡnh hỡnh đú, ngày 2/6/1793, nhõn dan Pa-ri, dưới sự lónh đạo của Rụ- bi-spie khởi nghĩa lật đổ phỏi Gi-rụng-đanh
- Từ ngày 26/6/1794 quần chỳng hưởng ứng lệnh tổng động viờn cựng với quõn đội cỏch mạng đỏnh bại liờn minh chống Phỏp
Cõu 5: (4 điểm)
Sau khi cỏch mạng thỏng mười Nga thắng lợi, ngay năm 1919 nhà văn Mĩ Giụn – rớt đó
cụng bố tỏc phẩm “Mười ngày làm rung chuyển thế giới” Vậy vỡ sao nhà văn Giụn – rớt
cu c cỏch m ng thỏng M ộ ạ ườ i Nga n m 1917, hóy gi i thớch lớ do? ă ả
- Cỏch mạng thỏng Mười Nga khụng những làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước,
số phận của hàng triệu con người Nga: lần đầu tiờn trong lịch sử cỏch mạng đó đưa con người lờn nắm chớnh quyền, xõy dựng chế độ mới, chế độ xó hội chủ nghĩa, làm cho cỏc nước đế quốc phải hoảng sợ
- Tiếng vang của cuộc cỏch mạng thỏng mười Nga đó vượt qua biờn giới nước Nga, cú tỏc động lớn đến thế giới, đó dẫn đến những thay đổi lớn lao và để lại nhiều bài học quý bỏu cho cuộc đấu tranh giải phúng của giai cấp vụ sản, nhõn dõn lao động và cỏc dõn tộc
bị ỏp bức
- Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cỏch mạng của giai cấp cụng nhõn cỏc nước, chỉ ra cho họ con đường đỳng đắn đi tới thắng lợi cuối cựng của sự nghiệp giải phúng dõn tộc
- Tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phỏt triển của phong trào cộng sản và cụng nhõn quốc tế, phong trào giải phúng dõn tộc ở nhiều nước trờn thế giới, nhất là cỏc nước
A, Phi, Mĩ la tinh
Cõu 6 (5 điểm)
Chứng minh thái độ đầu hàng từng bớc của triều Nguyễn:
-9/1858:Khi TDP nổ súng đánh Đà Nẵng, triều Nguyễn đã cử Nguyền Tri Phơng chỉ huy quân chống Pháp, xây thành, đắp luỹ, thực hiện “ Vờn không, nhà trống”, làm thất bại
âm mu: “đánh nhanh, thắng nhanh” của Pháp Buộc Pháp phải thay đổi kế hoạch
- 2/1859:khi Pháp đánh Gia Định: Triều Nguyễn chống cự yếu ớt, không kiên quyết động
Trang 4viên nhân dân chống Pháp Quân Pháp ở Gia Định gặp nhiều khó khăn vì phải rút bớt quân sang Trung Quốc và I-ta-lia lại bị nhân dân nổi lên đánh ở khắp nơi (Pháp chỉ có
1000 quân trên tuyến đờng dai 10km, nhng triều Nguyễn đã bỏ lỡ cơ hội đánh Pháp)
- Năm 1862: Triều Nguyễn kí Hiệp ớc Nhâm Tuất cắt 3 tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp
- Tiếp đó, triều Nguyễn nhu nhợc, chỉ vì quyền lợi dòng họ, bán rẻ chủ quyền dân tộc, chỉ lo thơng lợng với Pháp để chuộc lại các tỉnh đã mất, nhng điều đó đã đẩy triều
Nguyễn lún sâu vào con đờng bán nớc
- Năm 1867:Nhà Nguyễn tiếp tục để mất 3 tỉnh miền Tây Nam Kì (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên), tiếp tục đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân, thi hành chính sách
đối nội, đối ngoại phản động
- Năm 1872 Nhà Nguyễn lại tạo cơ hội cho Pháp đêm quân ra đánh Bắc Kì một cách hợp Pháp (yêu cầu Pháp ở Nam Kì đem quân ra Bắc để giải quyết vụ Đuy-puy)
- 11/1773:TDP đánh Hà Nội, 7000 quân của triều đình dới sự lãnh đạo của Nguyễn Tri Phơngcố gắng chống lại nhng thất bại vì sự bảo thủ, nhu nhợc của triều Nguyễn đã không đoàn kết, tập hợp đợc nhân dân
-21/12/1873:Khi Pháp đánh ra Cầu Giấy, chúng đã bị quân của Hoàng Tá Viêm phối hợp với quân Cờ đen của Lu Vĩnh Phúc phục kích, đánh bại, Gác-ni-ê cùng nhiều sĩ quan, binh lính bị giết làm cho TDP hoang mang lo sợ, quân và dân ta phấn khởi chống Pháp thì triều Nguyễn lại kí với Pháp bản hiệp ớc Giáp Tuất, theo đó Pháp rút quân khỏi Bắc Kì, triều đình chính thức thừa nhận quyền cai quản của TDP ở 6 tỉnh Nam Kì
- 3/4/1882:Quân Pháp đánh Bắc Kì (Lần 2), triều Nguyễn vội vàng cầu cứu nhà Thanh và tiếp tục thơng lợng với Pháp, đồng thời cho quân đội chính qui rút lên miền ngợc, một lần nữu triều Nguyễn lại tạo thêm cơ hội cho Pháp đánh Bắc Kì
19/5/1883:Hơn 5 000 quân Pháp lại bị phục kích và đánh bại tại Cầu Giấy thì nhà
Nguyễn lại chủ trơng thơng lợng với TDP
- 18/8/1883: TDP nổ súng đánh Thuận An, triều Nguyễn hốt hoảng xin đình chiến, liên tiếp kí 2 hiệp ớc (Hiệp ớc Hác-măng và Pa-tơ-nốt) Hai hiệp ớc này đẫ chấm rứt sự tồn tại của nhà nớc phong kiến Nguyễn với t cách là 1 nhà nớc phong kiến độc lập Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp