- Cảm nhận được vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện , chủ yếu là nhân vật anh thanh niên trong công việc thầm lặng , trong cách sống và những suy nghĩ, tình cảm trong quan hệ với mọi ng[r]
Trang 1Tuần: 14
Nguyễn Thành Long
Ngày soạn:
… / / 09 … Ngày giảng:
… / / 09 …
I Mục tiờu bài học:
1 Kiến thức
Giỳp HS:
- Cảm nhận được vẻ đẹp của cỏc nhõn vật trong truyện , chủ yếu là nhõn vật anh thanh niờn trong cụng việc thầm lặng , trong cỏch sống và những suy nghĩ, tỡnh cảm trong quan hệ với mọi người
- Phỏt hiện đỳng và hiểu được chủ đề của truyện , từ đú hiểu được niềm hạnh phỳc của con người trong lao động
2 Kỹ năng
- Rốn kĩ năng phõn tớch , cảm thụ cỏc yếu tố của tỏc phấm truyện : miờu tả nhõn vật, những bức tranh thiờn nhiờn
3 Thái độ: Giáo dục tình yêu thiên nhiên, yêu lao động
II Chuẩn bị:
- GV: Chõn dung tỏc giả,
- HS: Đọc - túm tắt truyện, tỡm hiểu cõu hỏi SGK
III Tiến trỡnh hoạt động:
1.kiểm tra : (5’)
Phõn tớch nhõn vật ễng Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lõn ?
2 Giới thiệu bài
Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung hoạt động
Hoạt động I: Khởi động
1.kiểm tra :
Phõn tớch nhõn vật ễng Hai
trong truyện ngắn Làng của
Kim Lõn ?
2 Giới thiệu bài
Hoạt động II: Hớng dẫn đọc và tìm
hiểu chung văn bản
Gv: Hớng dẫn học sinh đọc
Y/C: Đọc to rõ ràng, mạch lạc, chú ý
phân biệt lời kể và lời đối thoại
Đọc mẫu
Hs: 2 – 3 em đọc toàn văn bản,
nhận xét
Gv Nhận xét, uốn nắn cách đọc
Hs Tóm tắt lại truyện, nhận xét
Gv Nhận xét, uốn nắn cách tóm tắt
Hs đọc phần chú thích*
H Tóm tắt nét chính về tác giả
Nguyễn Thành Long?
Hs Nêu nhận xét
5
15
5
I Đọc – Tìm hiểu chung
1 Đọc
2 Tác giả, tác phẩm
a Tác giả
- Sinh 1925, mất 1991, quê ở Duy Xuyên, Quảng Nam
1
Trang 2Gv Tóm tắt nét chính cuộc đời tác
giả
H Nêu hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm?
Hoạt động III: Hớng dẫn tìm hiểu
chi tiết văn bản
H Truyện đợc kể theo trình tự nào?
( Trình tự sự việc)
H Từ đó hãy xác định bố cục của
văn bản?
Hs Nêu nhận xét
Gv Nhận xét, đa ra bố cục văn bản
H Em có nhận xét gì về cốt truyện?
H Nhân vật chính trong truyện là
ai?
H Em có nhận xét gì về cách xây
dựng nhân vật chính?
Gv Yêu cầu học sinh theo dõi phần
đầu truyện
H Trớc khi để ông hoạ sĩ già và cô
kỹ s trẻ gặp anh thanh niên ngời lái
xe đã giới thiệu anh thanh niên nh
thế nào?
Hs Thảo luận nhóm, làm ra bảng
hoạt động nhóm: Tìm chi tiết giới
thiệu cuộc sống và nghề nghiệp của
anh thanh niên
Hs Đại diện nhóm trình bày nhận
xét, bổ sung
Gv Nhận xét, đa ra kết luận
H Qua cuộc sống và nghề nghiệp
em có nhận xét gì về hoàn cảnh sống
của anh thanh niên?
Hoạt động IV : Hớng dẫn học sinh
sơ kết
H Nhân vật chính trong câu truyện
xuất hiện nh thế nào?
Tác dụng của cách giới thiệu đó?
Gv Nhận xét, dẫn sang phần tiêp
theo -> Tiết 2
5
5
5
- Chuyên viết truyện ngắn và bút kí
- Đề tài: Viết về ngời lao động trên mọi miền tổ quốc
b Tác phẩm
- Viết năm 1970, in trong tập truyện “Giữa trong xanh”
II Đọc – Hiểu văn bản
3 Bố cục (3 phần) P1: Từ đầu -> anh ta kia kìa: Giới thiệu cuộc gặp gỡ tình cờ
P2: Tiếp -> Không có vật gì nh thế: Diễn biến cuộc gặp gỡ P3: Còn lại: Cuộc chia tay cảm
động
4 Cốt truyện và nhân vật
- Cốt truyện đơn giản xoay quang một tình huống độc đáo: Cuộc gặp gỡ tình cờ giữa anh thanh niên và đoàn khách
- Nhân vật chính hiện ra qua cái nhìn và ấn tợng của nhân vật khác
1 Nhân vật anh thanh niên
* Cuộc sống và nghề nghiệp.
- Một mình sống và làm việc trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600 m
- Là ngời cô độc nhất thế gian, 27 tuổi
- Làm công tác khí tợng kiêm vật lý
địa cầu
-> H/c sống, làm việc rất đặc biệt, đầy khó khăn thử thách nhất là sự cô độc
Trang 3* Củng cố (3’)
- Nhận xét về tình huống truyện?
* Hớng dẫn về nhà (2’)
- Đọc, tóm tắt lại văn bản
- Soạn tiếp bài
-Tuần: 14
Nguyễn Thành Long
Ngày soạn:
… / / 09 … Ngày giảng:
… / / 09 …
I Mục tiờu bài học:
1 Kiến thức
Giỳp HS:
- Cảm nhận được vẻ đẹp của cỏc nhõn vật trong truyện , chủ yếu là nhõn vật anh thanh niờn trong cụng việc thầm lặng , trong cỏch sống và những suy nghĩ, tỡnh cảm trong quan hệ với mọi người
- Phỏt hiện đỳng và hiểu được chủ đề của truyện , từ đú hiểu được niềm hạnh phỳc của con người trong lao động
2 Kỹ năng
- Rốn kĩ năng phõn tớch , cảm thụ cỏc yếu tố của tỏc phấm truyện : miờu tả nhõn vật, những bức tranh thiờn nhiờn
3 Thái độ: Giáo dục tình yêu thiên nhiên, yêu lao động
II Chuẩn bị:
- GV: Chõn dung tỏc giả,
- HS: Đọc - túm tắt truyện, tỡm hiểu cõu hỏi SGK
III Tiến trỡnh hoạt động:
Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung hoạt động
Hoạt động I: Khởi động
1.kiểm tra :
Phõn tớch nhõn vật ễng Hai
trong truyện ngắn Làng của
Kim Lõn ?
2 Giới thiệu bài
Hoạt động I: Hớng dẫn học sinh
tìm hiểu chi tiết văn bản
H Anh thanh niên đợc miêu tả ntn
khi gặp ngời hoạ sĩ già và cô kỹ s
trẻ?
Hs Hoạt động nhóm: Tìm những chi
5
15 1 Nhân vật anh thanh niênII. Đọc hiểu văn bản
Hình dáng, hành động, lời nói.
- Tầm vóc nhỏ bé
- Nét mặt rạng rỡ
- Có gói thuốc làm quà cho vợ bác lái xe
- Mừng quýnh lên khi nhận đợc sách
3
Trang 4tiết miêu tả hình dáng, cử chỉ, hành
động của anh thanh niên
Hs Đại diện nhóm trình bày kq,
nhận xét
H Những hành động tính cách đó
thể hiện tính cách gì ở nhân vật anh
thanh niên?
Gv Anh TN mang nhiều vẻ đẹp của
thanh niên thời đại, sống và làm việc
vì một lý tởng cao đẹp, vì quê hơng
đất nớc thân yêu, chu đáo gần gũi với
mọi ngời, muốn gặp gỡ và nói truyện
với mọi ng]ời một cách khao khát
H Thông qua lời kể của anh thanh
niên với ông hoạ sĩ em hiểu công
việc của anh thanh niên nh thế nào?
H Em có nhận xét gì về công việc
của anh?
H Điều gì đã giúp anh vợt qua
những gian khổ khó khăn đó?
H Qua đó em còn nhận thấy phẩm
chất đức tính dáng quý nào ở nhân
vật anh thanh niên?
H Ngoài công việc chính hàng ngày
anh thanh niên còn làm gì?
H Qua đó em hiểu thêm đợc điều gì
ở anh thanh niên?
H Bắt gặp một đề tài quý ngời hoạ sĩ
muốn vẽ anh anh đã có thái độ nh
thế nào?
H Thái độ đó còn thể hiện đức tính
gì ở nhân vật anh thanh niên?
Gv Bình giảng
H Qua phân tích em có nhận xét gì
về bức chân dung của anh thanh
niên? Nét nổi bật của con ngời anh
là gì?
Nêu ấn tợng của em về hình ảnh anh
thanh niên trong truyện?
H Ngoài anh thanh niên ta còn gặp
những nhân vật nào?
Nhân vật nào xuất hiện gián tiếp?
10
- Có bó hoa tặng cô gái
- Pha trà ngon mời khách
Là ngời cởi mở, chân thành, ân cần và chu đáo gần gũi với mọi ngời
Công việc:
- Làm công tác khí tợng kiêm vật
lý địa cầu
- Làm việc cả ngày lẫn đêm với thời tiết khắc nghiệt
Công việc vất vả, gian khổ
- Luôn ý thức đợc trách nhiệm và lao động để phục vụ chiến đấu, phục vụ sản xuất
là ngời yêu lao động, gắn bó với công việc, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc của mình
Trong cuộc sống hàng ngày
- Đọc sách
- Trồng hoa
- Nuôi gà
Là ngời biết tổ chức cho mình một cuộc sống ngăn nắp, chủ
động, một ngời yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, say mê học tập
Khi ông hoạ sĩ muốn vẽ bức
chân dung anh
- Từ chối
- Giới thiệu ông tới ngời khác
Là ngời khiêm tốn, luôn cảm thấy mình nhỏ bé, bình thờng
so với ngời khác
2 Các nhân vật khác
Trang 5Nhân vật nào xuất hiện trực tiếp?
H Nhân vật ông bố anh thanh niên
đợc giới thiệu nh thế nào?
H Ông kỹ s vờn rau và ông kỹ s
nghiên cứu sét đợc giới thiệu qua lời
kể của ai?
H Qua câu truyện em có nhận xét gì
về ông hoạ sĩ già?
H Cô kỹ s trẻ là ngời nh thế nào?
Nêu những cảm nhận của em về cô
kỹ s trẻ trong chuyện gặp gỡ tình cờ
với anh thanh niên?
H Em có nhận xét gì về tên gọi của
các nhân vật trong chuyện?
(Đều không có tên cụ thể)
H Qua cách giới thiệu em hiểu nh
thế nào về tất cả những cong ngời
này?
H Những nhân vật đó có mối quan
hệ gì với nhan đề câu truyện?
G Bình giảng
Hoạt động III Hớng dẫn tổng kết và
luyện tập
H Hãy khái quát nét chính về nội
dung và nghệ thuật của tác phẩm
Hs Nêu nhận xét
Gv Nhận xét, kết luận theo ghi nhớ
Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân
vật anh thanh niên.
3
2
- Ông bố: Tự nguyện viết đơn xin
đi mặt trận
- Ông kỹ s vờn rau: Hàng ngày ngồi xem ong thụ phấn cho rau rồi tự tay thu phấn thay ong
- Ông kỹ s nghiên cứu sét: Mời một năm ở khu nghiên cứu không ra khỏi để đi tìm vợ
- Ông hoạ sĩ già: Là ngời yêu
đời, say mê sáng tạo, trăn trở với nghệ thuật
- Cô kỹ s trẻ: Bớc vào cuộc sống mới đang háo hức với công việc của mình
Tất cả họ đều là những con
ng-ời hy sinh quyền lợi riêng, quên mình vì công việc chung
II Tổng kết
Ghi nhớ (SGK)
* Luyện tập
*.Củng cố (3’)
- Học sinh tóm tắt nội dung và nghệ thuật
- Nêu chủ đề t tởng của câu truyện
* Hớng dẫn về nhà (2’)
- Tóm tắt và phân tích hình ảnh các nhân vật trong tác phẩm
- ôn tập về văn tự sự chuẩn bị viết bài tập làm văn số 3
-Tuần: 14
Tiết: 68-69
Viết bài làm văn số 3
(Văn tự sự)
Ngày soạn:
… / / 09 …
5
Trang 6Ngày giảng:
… / / 09 …
I Mục tiờu bài học:
1 Kiến thức
Giỳp HS:
- Biết vận dụng những kiến thức đó học để thực hành viết một bài văn tự sự cú
sử dụng cỏc yếu tố miờu tả nội tõm và lập luận
2 Kỹ năng
- Rốn kĩ năng diễn đạt, trỡnh bày
3 Thái độ: Giáo dục ý thức
II Chuẩn bị:
GV: Ra đề kiểm tra
HS: ễn tập, chuẩn bị nội dung kiểm tra, chuẩn bị giấy kiểm tra
III Tiến trỡnh hoạt động:
1 Ổn định
2- kiểm tra :
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung hoạt động
Giới thiệu đề bài
- GV chộp đề lờn bảng
- HS chộp đề vào giấy làm bài
Hướng dẫn học sinh phõn tớch đề.
* Yờu cầu:
- Tỡm hiểu đề, xỏc định thể loại
- Xỏc định nội dung viết
* Hướng dẫn học sinh lập dàn ý
HS làm bài:
Thu bài làm của HS
1 Đề bài: Hóy tưởng tượng mỡnh gặp
gỡ và trũ chuyện với người lớnh lỏi xe trong tỏc phẩm Bài thơ về tiểu đội xe khụng kớnh của Phạm Tiến Duật Viết bài văn kể lại cuộc gặp gỡ và trũ chuyện đú
2.Hướng dẫn làm bài:
- Thể loại: Kể chuyện tưởng tượng
- Nội dung: Kể cuộc găp gỡ trũ chuyện với người chiến sĩ lỏi xe Yờu cầu: Tưởng tượng tỡnh huống gặp gỡ
- Kể chuyện cú sử dụng yếu tố miờu
tả nội tõm,nghị luận
3 Dàn ý:
a Mở bài: Giới thiệu hoàn cảnh, cuộc
gặp gỡ
b.Thõn bài:
- Kể lại cuộc gặp gỡ, trũ chuyện với cỏc tỡnh tiết
+ Nhắc lại hỡnh tượng người chiến sĩ lỏi xe trong bài thơ
Trang 7+ miờu tả người chiến sĩ lỏi xe sau nhiều năm khi chiến tranh kết thỳc
Kết bài: Suy nghĩ của em về chiến
tranh, về trỏch nhiệm của thế hệ trẻ *.Củng cố (3’)
Gv thu bài, nhận xét giờ làm bài
* Dặn dũ:
Tìm hiểu bài Người kể và ngụi kể trong văn bản tự sự
Tuần: 14
Tiết: 70
Ngời kể chuyện trong văn
bản tự sự
Ngày soạn:
… / / 09 … Ngày giảng:
… / / 09 …
I Mục tiờu bài học:
1 Kiến thức
Giỳp HS:
- Hiểu và nhận diện được thế nào là kể chuyện, vai trũ và mối quan hệ giữa người kể với ngụi kể trong VB tự sự
2, Kỹ năng: Rèn kỹ năng phân biệt ngôi kể trong văn bản tự sự , sử dụng ngôi kể trong văn tự sự
3 Thái độ: Giáo dục ý thức học tập bộ môn
II Chuẩn bị:
- GV:Bảng phụ ghi cỏc đoạn văn
- HS: Đọc VB xỏc định ngụi kể
III Tiến trỡnh hoạt động:
Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung hoạt động
Hoạt động I : Khởi động
1 kiểm tra :
Thế nào là đối thoại, độc
thoại, độc thoại nội tõm
trong VB tự sự?
2 Giới thiệu bài
Hoạt động I : Vai trũ của người kể
chuyện trong VB tự sự
- HS đọc VB (SGK)
H: - Đoạn trớch kể về ai về việc gỡ?
- Ai là người kể về cỏc nhõn vật
5
15 I Người kể trong văn bản tự sự:
1 VD: Văn bản (SGK)
- Ngụi kể: ngụi thứ 3
- Người kể vắng mặt, ẩn mỡnh vào cỏc 7
Trang 8- Những dấu hiệu nào cho biết cỏc
nhõn vật khụng phải là người kể
chuyện?
H: Những cõu giọng cười nhưng đầy
tiếc rẻ, những người con gỏi sắp xa
ta, biết khụng bao giờ gặp ta nữa,
hay nhỡn ta như vậy, là nhận xột của
người nào, về ai?
H: Hóy nờu những căn cứ để cú thể
nhận xột: Người kể chuyện ở đõy
dường như thấy hết và biết tất mọi
việc, mọi hành động, tõm tư, tỡnh cảm
của cỏc nhõn vật
Tổng kết:
- GV chốt kiến thức, HS đọc ghi
nhớ(SGK)
Hoạt động II : Luyện tập:
BT1: HS đọc đoạn trớch: Trong lũng
mẹ và trả lời cõu hỏi(SGK)
- Người kể chuyện là ai? Ngụi kể
này cú ưu điểm và hạn chế gỡ so với
ngụi kể ở đoạn trờn?
- Chọn một trong 3 nhõn vật (ụng
hoạ sĩ, anh thanh niờn, cụ gỏi) là
người kể chuyện, sau đú chuyển
đoạn văn mục 1 thành một đoạn
khỏc, sao cho nhõn vật sự kiện, lời
văn phự hợp với ngụi thứ nhất
20
nhõn vật
1 Ghi nhớ (SGK)
II Luyện tập:
1 BT1: Đoạn trớch Trong lũng mẹ.
- Người kể: Nhõn vật Tụi
- Ngụi kể: Thứ nhất (Bộ Hồng)
* Ưu: Diễn tả cảm xỳc tõm tư tỡnh
cảm của Tụi, nhõn vật bộc lộ suy
nghĩ => chủ quan
*Hạn chế: Khụng bao quỏt cỏc đối tượng
BT 2: Chuyển đoạn văn bằng lời kể của cỏc nhõn vật: anh thanh niờn, cụ gỏi, ụng hoạ sĩ
- Anh thanh niờn: Cảm xỳc khi thấy thời gian hết nhưng khụng biết được hành động của cụ gỏi
- Nhõn vật cụ gỏi: Tõm trạng khi thấy anh thanh niờn thụng bỏo thời gian hết
-ễng hoạ sĩ: Tỡnh cảm, suy nghĩ, cảnh
bọn trẻ chia tay
*Củng cố (3’)
Nắm vững ngụi kể trong văn tự sự
* H ớng dẫn về nhà (2’)
Trang 9- Tìm các văn bản có ngôi kể thứ nhất, thứ 3.
- Chuẩn bị : Chiếc lược ngà
9