Trong lòng mẹ ( Trích Những ngày thơ ấu – Nguyên Hồng B.. Tức nước vỡ bờ (Trích Tắt đèn –Ngô Tất Tố)C[r]
Trang 1Em hãy tóm tắt nội dung ®o¹n trÝch
“ Tøc n íc vì bê” (Ng« TÊt Tè)
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 2Thanh TÞnh
Em thö ®o¸n xem h×nh ¶nh sau ®©y minh ho¹ cho truyÖn kÝ ViÖt Nam nµo ® häc tõ ®Çu n¨m? T¸c gi¶ lµ ai ? ·
Nguyªn Hång Ng« TÊt Tè Nam Cao
Trang 4Tên văn bản Tác
giả Thể loại
Ph ơng thức biểu đạt chính Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Tôi đi học
Thanh Tịnh
(1911-1988)
Trong lòng mẹ
(Những ngày thơ
ấu,1940) Nguyên
Hồng (1918-1982)
Tức n ớc vỡ bờ (Tắt
đèn)
Ngô Tất Tố
(1893-1954)
Lão Hạc
Nam Cao
(1915-1951)
Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Các văn bản truyện kí Việt Nam đ học: ã
Trang 5Thanh Tịnh
Tên văn bản -
Tác giả Thể loại Ph ơng thức biểu đạt Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Tôi đi học
Thanh Tịnh
(1911-1988)
Truyện ngắn Tự sự kết hợp miêu tả và
biểu cảm
Kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò trong buổi tựu tr ờng đầu tiên Giọng văn đậm chất thơ, sử dụng nhiều
hình ảnh so sánh
đặc sắc.
30
9
Hết giờ Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Các văn bản truyện kí Việt Nam đ học: ã
Thanh Tịnh và truyện ngắn “Tôi đi học”?
Trang 6Tên văn bản
Tác giả Thể loại Ph ơng thức biểu đạt Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Trong
lòng mẹ
(Những ngày
thơ ấu,1940)
Nguyên Hồng
(1918-1982)
Hồi kí (Trích)
Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
Nỗi của chú bé
mồ côi và tình yêu th ơng cháy bỏng của chú bé đối với bất hạnh
đau khổ
Văn hồi kí chân thực, giọng văn
đầy chất
.thiết tha.
hoàn chỉnh những thông tin về văn bản “Trong lòng mẹ” ?
30 8 32 5 9
Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Các văn bản truyện kí Việt Nam đ học: ã
Trang 7Tên văn bản
Tác giả Thể loại Ph ơng thức biểu đạt Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Tức n ớc vỡ bờ
(Tắt đèn)
Ngô Tất Tố
(1893-1954)
Lão Hạc
Nam Cao
(1915-1951)
Tiểu thuyết (Trích)
Tự sự
Số phận bi thảm và phẩm chất cao đẹp của họ của nông dân nghèo khổ trong xã
hội cũ Tấm lòng yêu th ơng, trân trọng của nhà văn với ng ời nông dân.
Khắc hoạ, miêu tả nhân vật và hiện thực một cách chân thực, sinh động.
Truyện ngắn
Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
Vạch trần bộ mặt tàn ác, bấnhân của xã hội thực dân phong kiến, ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ng ời phụ nữ nông dân giàu tình yêu th ơng,
có sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ.
Nghệ thuật kể chuyện
độc đáo Miêu tả tâm
lí nhân vật sâu sắc, giọng văn mang màu sắc triết lí.
tác phẩm truyện kí hiện đại Việt Nam ?
Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Các văn bản truyện kí Việt Nam đ học: ã
Trang 8Trong lòng mẹ
(Những ngày thơ
ấu,1940) Nguyên
Hồng (1918-1982)
Hồi kí (Trích)
Nỗi đau khổ của chú bé mồ côi và tình yêu
th ơng cháy bỏng của chú bé đối với ng ời
mẹ bất hạnh
Văn hồi kí chân thực, giọng văn đầy chất trữ tình thiết tha.
Tức n ớc vỡ bờ
(Tắt đèn)
Ngô Tất Tố
(1893-1954)
Tiểu thuyết (Trích) Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến, ca ngợi vẻ đẹp
tâm hồn của ng ời phụ nữ nông dân giàu tình yêu th ơng, có sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ.
Khắc hoạ, miêu tả nhân vật và hiện thực một cách chân thực sinh
động.
Lão Hạc
Nam Cao
(1915-1951)
Truyện ngắn
Số phận bi thảm và phẩm chất cao đẹp của họ của nông dân nghèo khổ trong xã
hội cũ Tấm lòng yêu th ơng, trân trọng của nhà văn với ng ời nông dân.
Nghệ thuật kể chuyện
độc đáo Miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc, giọng văn mang màu sắc triết lí.
Tên văn bản Tác
giả Thể loại Ph ơng thức biểu đạt
chính
Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Tôi đi học
(1911-1988)
Truyện ngắn Tự sự Kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò trong buổi tựu tr ờng đầu tiên Giọng văn đậm chất thơ, sử dụng nhiều
hình ảnh so sánh đặc sắc.
Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Các văn bản truyện kí Việt Nam đ học: ã
Trang 91.Thời gian, hoàn cảnh xã hội:
- Trong giai đoạn 1930 - 1945, d ới chế độ thực dân phong kiến.
2.Ph ơng thức biểu đạt chính: tự sự
3.Nội dung:
- Giá trị hiện thực: Phản ánh hiện thực xã hội và cuộc sống, số phận cũng nh phẩm chất của ng
ời dân lao động nghèo khổ
-Giá trị nhân đạo:
+Lên án xã hội thực dân phong kiến tàn nhẫn, bất nhân.
+ Ngợi ca, đề cao những phẩm chất tốt đẹp của con ng ời Việt Nam.
+ Sự đồng cảm sâu sắc, thái độ bênh vực của nhà văn với những con ng ời nghèo khổ, bất hạnh.
4.Nghệ thuật: lối viết chân thực , sinh động, gần gũi (bút pháp hiện thực).
Giống nhau
Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Các văn bản truyện kí Việt Nam đ học: ã
1 Hãy nêu những điểm giống và khác nhau chủ yếu về nội dung
và nghệ thuật của ba văn bản Trong lòng mẹ, Tức n ớc vỡ bờ, Lão Hạc.
1 Hãy nêu những điểm giống và khác nhau chủ yếu về nội dung
và nghệ thuật của ba văn bản Trong lòng mẹ, Tức n ớc vỡ bờ, Lão Hạc.
II So sánh điểm giống và khác nhau của các tác phẩm 2.3.4
Trang 10Tên văn bản Thể loại Ph ơng thức biểu
đạt Nội dung chủ yếu nghệ thuật Đặc sắc
Trong lòng mẹ
(Những ngày thơ
ấu,1940) Nguyên
Hồng (1918-1982)
Hồi kí Tự sự kết hợp
miêu tả và biểu cảm
Nỗi đau khổ của chú bé mồ côi và tình yêu th ơng cháy bỏng của chú
đối với ng ời mẹ bất hạnh
Văn hồi kí chân thực, giọng văn đầy chất trữ tình thiết tha.
Tức n ớc vỡ bờ (Tắt
đèn)
Ngô Tất Tố
(1893-1954)
Tiểu thuyết Tự sự kết hợp miêu tả Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến, ca
ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ng ời phụ nữ nông dân giàu tình yêu th ơng,
có sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ.
Khắc hoạ, miêu tả nhân vật và hiện thực một cách chân thực, sinh động.
Lão Hạc
Nam Cao
(1915-1951)
Truyện ngắn miêu tả, biểu cảm Tự sự kết hợp Số phận bi thảm và phẩm chất cao đẹp của họ của nông dân nghèo
khổ trong xã hội cũ Tấm lòng yêu
th ơng, trân trọng của nhà văn với
ng ời nông dân.
Kể chuyện độc đáo, miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc, giọng văn mang màu sắc triết lí.
Khác nhau
Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Các văn bản truyện kí Việt Nam đ học: ã
II So sánh điểm giống và khác nhau của các tác phẩm 2.3.4
Trang 113 Kết luận :
* Truyện kí Việt Nam đều là các văn bản thuộc thể loại văn xuôi nghệ thuật hiện
đạ,i phát triển mạnh vào thời kì 1930 -1945 Đây là các văn bản viết bằng chữ quốc ngữ với cách viết mới mẻ, rất khác so với các truyện kí Trung đại đ học ở ã
lớp 6 ( về đề tài, thể loại, nghệ thuật, kiểu chữ viết …)
* Những đặc điểm giống nhau của ba văn bản trên đều là những đặc điểm chung nhất của dòng văn xuôi hiện thực n ớc ta tr ớc cách mạng tháng Tám 1945.
Trang 12Nội dung
Phản ánh hiện thực x hội, ã
cuộc sống, số phận và phẩm
chất của con ng ời Việt Nam
tr ớc cách mạng tháng Tám.
Vai trò
Có giá trị tinh thần quan trọng, tạo cơ sở cho sự phát triển của truyện kí hiện đại Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.
Truyện kí hiện đại Việt Nam
( 1930 - 1945)
Nghệ thuật
Đa dạng, phong phú, mới mẻ
về thể loại; bút pháp hiện thực sinh động, hấp dẫn, tinh tế.
Trang 131 Bài tâp trắc nghiệm:
Chọn đáp án đúng nhất
tiểu thuyết ) và kí (hồi kí, phóng sự, tuỳ bút )
A Đúng
B Sai
Trang 14Câu 3: Nối nội dung ở cột A với nội dung thích hợp ở cột B để đ ợc những nhận định chính xác về chủ đề của các văn bản truyện kí đã học?
1 Tôi đi học
a Nói lên tình cảnh đáng th ơng của một em
bé mồ côi cha và tỉnh cảm sâu sắc của em dành cho ng ời mẹ bất hạnh
2 Trong lòng mẹ
b Nói về một ng ời nông dân cùng khổ bị trà
đạp và đè nén thái quá đã uất ức vùng lên.
3 Tức n ớc vỡ bờ
c Nói về một ông lão nông dân đã tự tử bằng bả chó.để bảo toàn nhân cách của mình.
4 Lão Hạc
d Nói về tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ nảy nở trong lòng một em nhỏ ở ngày đầu tiên
đến tr ờng.
Trang 152 Bµi tËp c¶m thô
Quan s¸t ®o¹n phim vµ suy nghÜ vÒ mÊy ®iÓm sau :
- §o¹n phim ® îc x©y dùng tõ sù viÖc nµo?
- Nh÷ng cö chØ, lêi nãi, biÓu hiÖn trªn khu«n mÆt cña
Trang 162 Bài tập cảm thụ:
Qua những truyện kí vừa học, em hãy viết đoạn văn từ 6
đến 8 câu trình bày ấn t ợng của em về một tác phẩm hoặc một nhân vật mà em thích.
Gợi ý:
Đề A
- Giới thiệu nhân vật em thích ở
tác phẩm nào? Của ai?
- Nhân vật đó để lại cho em ấn
t ợng gì về hành động, cử chỉ,
phẩm chất
- Cảm nghĩ của em về nhân vật
(yêu mến, cảm phục, kính
trọng )
Đề B
- Giới thiệu tác phẩm em thích? Của ai?
- Tác phẩm có nét đặc sắc
gì về nội dung và nghệ thuật.
- Tác phẩm ấy gợi cho em
những suy nghĩ gì?
Trang 17“ S ức mạnh kì lạ của chị Dậu do đâu mà có?
Đó là do sức mạnh của lòng căm hờn sục sôi, của sự
uất ức cao độ khi bị dồn đẩy đến cùng đ ờng, không
thể chịu đựng đ ợc nữa Nh ng đó còn là sức mạnh của
tình th ơng yêu chồng con vô bờ bến Th ơng chồng, lo
cho chồng, chị đã cố van xin, hạ mình mà không đ ợc
Để bảo vệ chồng trong phút giây khẩn cấp, chị đã
vùng lên chống trả quyết liệt và chị đã chiến thắng vẻ
vang Diễn biến thái độ dẫn đến hành động ấy của chị
Dậu bất ngờ thì có bất ngờ nh ng hoàn toàn hợp tình
hợp lí, hợp quy luật.
Từ hình ảnh chị Dậu trong ch ơng truyện này, càng khẳng định tính
đúng đắn của quy luật xã hội: Có áp bức sẽ có đấu tranh, có tức n ớc ắt sẽ
có vỡ bờ Câu nói mộc mạc đầy phẫn uất của chị Dậu sau hai cuộc chiến chính là lời tuyên ngôn hùng hồn cho quy luật ấy:
- Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không
( Theo sách Kiến thức cơ bản Văn tiếng Việt _ Tg: Nguyễn Xuân Lạc )
Bổ trợ văn học
Trang 18Trong lßng mÑ
Em thö ®o¸n xem c¸c h×nh ¶nh sau ®©y minh ho¹ cho c¸c
Tøc n íc vì bê
Trang 19Bài 1: Truyện kí là thể loại văn xuôi nghệ thuật gồm
truyện( truyÖn ng¾n, tiÓu thuyÕt) và kí( håi ký,phãng sù, tuú bót ) đúng hay sai?
Bài 2: Trong văn bản sau, văn bản nào không thuộc
thể loại truyện kí?
B Tức nước vỡ bờ (Trích Tắt đèn –Ngô Tất Tố)
C Ca Huế trên sông Hương ( Hà Ánh Minh)
D Lão Hạc (Nam Cao)
Cñng cè, d¨n dß:
Trang 201 Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về một tác phẩm ( đoạn trích) truyện kí đã học mà em thích nhất.
2 S u tầm những tác phẩm truyện của Nam Cao,
Ngô Tất Tố, Nguyên Hồng
3 Soạn bài Thông tin về ngày trái đất năm 2000
H ớng dẫn về nhà