1 Kiến thức: - Cảm nhận được niềm vui lớn, lẽ sống lớn, tình cảm lớn của Tố Hữu trong buổi đầu gặp gỡ lí tưởng cộng sản ; - Hiểu được sự vận động của tứ thơ và những đặc sắc trong hình
Trang 1Tuần: 23 Ngày dạy:……… Tiết: 85 Lớp dạy:………
TỪ ẤY Tố Hữu
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
1 Kiến thức:
- Cảm nhận được niềm vui lớn, lẽ sống lớn, tình cảm lớn của Tố Hữu trong buổi đầu gặp gỡ lí tưởng cộng sản ;
- Hiểu được sự vận động của tứ thơ và những đặc sắc trong hình ảnh, ngơn ngữ, nhịp điệu,
2 Kĩ năng: Phân tích thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại
3Thái đơ ̣: Bồi dưỡng lịng yêu văn học
II CHUẨN BỊ:
- GV: SGK, SGV, bài soa ̣n , chuẩn kiến thức kĩ năng Ngữ văn 11
- HS: Vở soạn, sgk , vở ghi
III PHƯƠNG PHÁP:
Đọc diễn cảm, nêu vấn đề, gợi mở, thuyết giảng, thảo luận
IV TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN:
1 Ổn định:
2 Bài cũ:
3 Bài mới:
GV: giới thiệu những nét chính về TH?
Hs: trả lời
Gv: nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ Từ ấy của TH?
Hs: trả lời
Gv: y/c hs đọc diễn cảm bài thơ
Hs: đọc
Gv: nhận xét và đọc lại
Gv: anh (chị) hãy giải thích từ “từ ấy”?
Hs: thảo luận nhanh, trả lời
Gv giảng thêm: Từ ấy là mốc thời gian có ý nghĩa
đặc biệt trong cuộc đời CM và cuộc đời thơ của TH
Cụ thể T7/1938, TH được kết nạp Đảng cs Đông
Dương
Gv: TH đã dùng hình ảnh nào để chỉ lí tưởng và biểu
hiện niềm vui sướng, say mê khi bắt gặp lí tưởng?
Tác dụng của những hình ảnh đó?
Hs: phát hiện trả lời
Gv: nhận xét, giảng thêm:đây là nguồn sáng rực rỡ
của một ngày nắng hạ, hơn nữa nguồn sáng là mặt
trời khác thường là sự sáng tạo giữa hình ảnh và ngữ
nghĩa
I GIỚI THIỆU:
1 Tác giả(1920 – 2002)
- Tố Hữu tên thật Nguyễn Kim Thành Quê làng Phù Lai – Quảng Thọ – Quảng Điền – Thừa Thiên Huế
- Sự nghiệp thơ ca gắn liển vời sự nghiệp CM
2 Hoàn cảnh sáng tác:
- Ngày được đứng vào hàng ngũ những người cùng phấn đấu vì một lí tưởng cao đẹp là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời TH Với những cảm xúc, suy tư sâu sắc, TH viết Từ ấy
- Bài thơ nằm trong phần máu lửa của tập Từ Aáy
II ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Khổ 1: Niềm vui sướng say mê khi bắt gặp lí tưởng cuả Đảng:
- Hai câu đầu: Tác giả kể lại những kỉ niệm không quên của đời mình với những hình ảnh ẩn dụ:
+ Nắng hạ
+ Mặt trời chân lí, chói qua tim
Khẳng định lí tưởng cộng sản như nguồn sáng mới làm bừng sáng tâm hồn nhà thơ
Trang 2Gv: ngoài ẩn dụ hs tìm thêm những động từ có tác
dụng nhấn mạnh ánh sáng của lí tưởng?
Hs: bừng, chói
Gv: hai câu sau thể hiện điều gì trong tâm hồn tác
giả?
Hs: phát hiện, trả lời
Gv khẳng định lại: tâm hồn TH là thế giới tràn đầy
sức sống với hương sắc và loài hoa, âm thanh rộn rã
tiếng chim hót
Gv: khi được ánh sáng của lí tưởng soi rọi, nhà thơ đã
có được những nhận thức mới về lẽ sống như thế
nào?
Hs: tự do phát biểu
Gv chốt lại
Gv: - Từ buộc ở đây có nghĩa bắt buộc, miễn cưỡng
không? Và sao?
- phân tích hoán dụ: trăm nơi, trang trãi?
Hs: thảo luận nhanh, trả lời
Gv: nhận xét lại
Gv: hai câu sau thể hiện tình yêu như thế nào của
TH đối với Đảng?
Hs: tình yêu giai cấp
Gv giảng: khi cái tôi chan hoà với cái ta, khi cá nhân
hoà với tập thể thì lí tưởng CM được nhân lên
Gv: sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm nhà thơ
được thể hiện ra sao có khác gì ở khổ 2 không?
Hs: thảo luận trong 3 phút, đại diện trình bày
Gv: nhận xét, rút ý
Gv: giải thích từ Kiếp phôi pha?
Hs: chỉ nỗi đau khổ bất hạnh không áo cơm, cù bất
cù bơ, những em bé không nơi nương tựa lang thanh
Gv cần gợi ý cho hs thấy được: TH còn thể hiện
lòng căm giận trước bao bất công, ngang trái của đời
người
Trước khi giác ngộ TH chỉ là 1 thanhy niên tiểu TS
Gv: Y/c hs s s Th với các nhà thơ cùng thời để rút ra
kết luận
- Động từ: bừng, chói: nhấn mạnh ánh sáng
lí tưởng mở ra một chôn trời mới về nhận thức, tư tưởng tình cảm
- Hai câu sau: sử dụng biện pháp ẩn du và
ss: hồn tôi – vườn hoa lá, đậm hương và rộn
tiếng chim
Niềm vui sướng vô hạn khi tiếp nhận lí tưởng ấy
Tố Hữu diễn tả niềm vui sướng say mê khi bắt gặp lí tưởng của Đảng
2. Khổ 2: những nhận thức mới về lẽ sống: Sự gắn bó hài hoà giữa cái tôi cá nhân và cái ta chung của mọi người.
“Tôi buôïc lòng ……
……… với trăm nơi”
- Tình yêu con người:
+ Động từ “buộc” ý tự nguyện và quyết tâm vượt qua cái tôi cá nhân chan hoà với mọi người + Hoán dụ: “Trăm nơi” chỉn mọi người sống khắp nơi
“Trang trải” liên tưởng tâm hồn trải
rộng với cuộc đời
“Để hồn tôi ………
………mạnh khối tình”
- Tình yêu giai cấp:
+ “Đề hồn tôi với bao hồn khổ” Khẳng định mqh
với mọi người, đặc biệt là quần chúng lao khổ
+ “Khối đời”: ẩn dụ chỉ những người cùng cảnh ngộ
TH đặt mình trong mội trường rộng lớn của quần chúng đau khổ, tìm thấy niềm vui sức mạnh mới bằng nhận thức tình cảm yêu mến
3. Khổ 3: Những chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của TH
- Bản thân là thành viên của đại gia đình: + Qua điệp từ là
+ Các từ: con, anh, em + Từ ước lệ: vạn chỉ số lượng đông đảo
- Tấm lòng đồng cảm xót thương: kiếp phôi pha
Thể hiện sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của TH Lí tưởng cộng sản giúp nhà thơ có lẽ sống mới, có tình yêu giai cấp
III TỔNG KẾT:
Trang 34 Củng cố:
Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm cuả nhà thơ được thể hiện ra sao?
5 Dặn dò:
- Về nhà học thuộc bài thơ
- Chuẩn bị bài:
* Nhớ đồng (Tố Hữu)
• Vì sao tiếng hò lại có sức gợi cảm với nhà thơ?
• Tìm những hình ảnh tả nỗi nhớ da diết của nhà thơ với quê hương?
• Cảm nghĩ về niềm say mê lý tưởng của Th?
* Tương tư (Nguyễn Bình)
• Tâm trạng của chàng trai? Tình cảm cuả chàng trai có được đáp đền không?
• Theo anh (chị) cách bày tỏ tình yêu có gì đáng chú ý không?
* Chiều xuân (Anh Thơ)
• Bức tranh chiều xuân qua ngòi bút cảu Anh Thơ hiện lên như thế nào? Hãy chỉ ra nét riêng của nhà thơ đó?
• Cảm nhận của anh (chị) về không khí và nhịp sống thôn quê trong bài thơ?
6 Rút kinh nghiệm: