T¸c gi¶ nh kÐo ngêi ®äc cïng nhËp cuéc, cïng sèng, cïng chøng kiÕn víi c¸c nh©n vËt... Trong t¸c phÈm L·o H¹c hiÖn lªn lµ ngêi nh thÕ nµo ?.[r]
Trang 1Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
Tuần 3: Bài 3
Tiết: 9: Văn bản: Tức nớc vỡ bờ
( Dạy:21/9/2007) ( Trích: " Tắt đèn" - Ngô Tất Tố )
*Tóm tắt tác phẩm "Tắt đèn"
Câu chuyện trong "Tắt đèn" diễn ra trong mùa su thuế ở làng Đông Xá dới thời Pháp thuộc Cổng làng bị đóng chặt.
Bọn hào lí và lũ tay chân với roi song, tay thớc, dây thừng, nghênh ngang đi lại ngoài đờng thét trói kẻ thiếu su Tiếng trống ngũ liên, tiếng tù và nổi lên suốt đêm ngày.
Sau hai cái tang liên tiếp ( tang mẹ chồng và tang chú Hợi), gia đình chị Dậu tuy hai vợ chồng"đầu tắt mặt tối " quanh năm mà vẫn " cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc", đến nay đã " lên đến bậc nhì, bậc nhất trong hạng cùng đinh" Anh Dậu lại
bị trận ốm kéo dài mấy tháng trời Không có tiền nộp su, anh Dậu đã bị bọn cờng hào "bắt trói nh trói chó để giết thịt" Chị Dậu tất tả ngợc xuôi chạy vạy, phải đứt ruột bán đứa con gái đầu lòng và ổ chó cho vợ chồng Nghị Quế để trang trải " món nợ
Nhà nớc" Lí trởng làng Đông Xá bắt anh Dậu phải nộp suất su cho chú Hợi đã chết từ năm ngoái vì chết dở năm tây " chết cũng không trốn đợc món nợ nhà nớc" Bị ốm, bị trói, bị đánh anh Dậu bị ngất đi, rũ nh xác chết, đợc khiêng trả về nhà Sáng
sớm hôm sau, khi anh Dậu còn "ốm rề rề " đang nghển cổ húp cháo thì tay chân bọn hào lí lại ập đến Chúng lồng lên chửi
mắng, bịch vào ngực và tát đánh bốp vào mặt chị Dậu Chị Dậu van lạy chúng tha trói cho chồng mình, nh ng tên cai lệ đã gầm lên, rồi nhảy thốc vào trói anh Dậu khi anh Dậu đã lăn ra chết ngất chị Dậu nghiến hai hàm răng thách thức, rồi xông vào đánh ngã nhào tên cai lệ và tên hầu cận lí trởng.
Chị Dậu bị bắt giải lên huyện Quan huyện Tri phủ T Ân thấy Thị Đào có nớc da đen dòn, đôi mắt sắc đã giở trò bỉ ổi.
chị Dậu đã "ném tọt" cả nắm giấy bạc vào mặt con quỷ dâm ô, rồi chạy ra ngoài " Món nợ nhà nớc" vẫn còn đó, để có tiền nộp
thuế chị Dậu đành phải gửi con để lên tỉnh ở vú cho nhà lão quan cụ Một đêm tối trời, cụ cố thợng đã ngoài 80 tuổi mò vào
buồng chị Dậu chị Dậu vùng chạy thoát ra ngoài, trong khi "trời tối đen nh mực"
A Mục tiêu cần đạt:
- Học sinh thấy đợc bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ xã hội đơng thời và tình cảnh đau thơng của ngời nông dân cùng khổ trong xã hội ấy, cảm nhận đợc quy luật của hiện thực:
Có áp bức, có đấu tranh Thấy đợc vẻ đẹp tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân
Thấy đợc nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả
- Rèn kĩ năng đọc, cảm thụ và phân tích nhân vật trong truyện
- Giáo dục lòng căm thù kẻ ác và lòng trân trọng cảm phục ý chí kiên cờng của ngời phụ nữ Việt Nam thông qua nhân vật chị Dậu
B Chuẩn bị : - Tác phẩm "Tắt đèn"
- Chân dung nhà văn Ngô Tất Tố
C Tiến trình lên lớp:
1 .ổ n định tổ chức : 8A1: 8A2:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Cho biết nội dung của văn bản "Trong lòng mẹ"? Em có nhận xét gì về ngời mẹ của bé Hồng
? Tình yêu mẹ của bé Hồng đợc thể hiện trong đoạn trích nh thế nào? Theo em nhan
đề "Trong lòng mẹ" có ý nghĩa gì
3.Bài mới : Giới thiệu bài.
Nhà văn Ngô Tất Tố đợc mệnh danh là "nhà văn của nông dân" Tác phẩm
"Tắt đèn" là tiểu thuyết xuất sắc nhất viết về nông thôn Việt Nam trớc cách mạng Tháng Tám Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một trong những chơng hay nhất của tác phẩm có nhan đề là "Tức nớc vỡ bờ"
- GV: Giới thiệu chân dung Ngô Tất Tố
? Trình bày những hiểu biết của em về tác giả
- GV: Giới thiệu về quê hơng Bắc Ninh
- Giới thiệu tác phẩm "Tắt dèn"
? Nêu những nét khái quát về tác phẩm Tắt đèn
GV: Tác phẩm gồm 26 chơng Lần đầu tiên đợc giới thiệu trên báo
Tơng lai dới hình thức một truyện ngắn"Một ổ chó và một đứa con".
Sau đó toàn bộ cuốn tiểu thuyết đợc đăng dần trên báo Việt Nữ từ số
1 ra ngày 1/8/1937, đợc XB thành sách 1939 Do TDP kiểm duyệt
gắt gao cuốn sách đã bị cắt đi một số chơng có giá trị tố cáo sâu
sắc.
I.Giới thiệu chung:
1.Tác giả:( 1893 - 1954).
- Gốc nông dân
- Quê Bắc Ninh.
- Là nhà văn của nông dân.
2 Tác phẩm:
- Sáng tác 1937
- In xuất bản: 1939
Trang 2Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
? Đoạn trích học nằm ở chơng nào của tác phẩm
- GV: Tóm tắt ngắn gọn tác phẩm
GV: Nêu yêu cầu đọc: Đọc to, rõ ràng có sắc
thái biểu cảm: Không khí hồi hộp, khẩn trơng,
căng thẳng ở đoạn đầu, sảng khoái ở đoạn cuối.
Chú ý ngôn ngữ đối thoại của từng nhân vật.
- HS: Đọc phân vai:
+ Vai bà hàng xóm: Linh(8A1); Thảo(8A2)
+.Chị Dậu: Mai(8A1);Linh(8A2)
+ Anh Dậu: Đức(8A1);Long(8A2)
+ Lí trởng, cai lệ: Việt(8A1); Vũ (8A2)
- GV: Nhận xét, rút kinh nghiệm cách đọc
? Su và thuế giống và khác nhau nh thế nào
- Su (Thuế thân, thuế đinh): Thứ thuế đánh vào thân thể, mạng sống
của con ngời Thuế thân chỉ đánh vào những ngời đàn ông từ 18 tuổi
trở lên Phụ nữ không phải nộp thứ thuế này.Su là một hình thức thuế
vô lí, vô nhân đạo nhất trong xã hội Việt Nam thời Pháp thuộc vì nó
coi con ngời cũng nh súc vật, hàng hoá Bởi vậy, ngay sau khi Cách
Mạng tháng Tám thành công, một trong những sắc lệnh đầu tiên do
Hồ Chủ Tịch kí là sắc lệnh xoá bỏ vĩnh viễn thuế thân.
? Đoạn trích chia làm mấy phần ? Giới hạn và
nội dung của từng phần
+ P1:Từ đầu >ngon miệng không: Chị Dậu chăm sóc chồng
ốm giữa mùa su thuế.
+ P2: Còn lại: Chị Dậu phản kháng.
?Ai là nhân vật chính trong đoạn trích.(Chị
Dậu)
? Có thể chia làm mấy tuyến nhân vật.( Hai)
- HS: Đọc thầm phần đầu đoạn trích
? Em hãy tìm những chi tiết kể về gia đình chị
Dậu trong mùa su thuế
? Những chi tiết đó cho thấy tình cảnh gia đình
chị lúc này nh thế nào
? Trong tình thế nh vậy chị vẫn chăm sóc chồng
nh thế nào
? Mục đích duy nhất của chị Dậu lúc này là gì
- Làm sao bảo vệ đợc ngời chồng đang ốm nặng
trong tình thế nguy ngập này.
? Qua đó em thấy chị Dậu có phẩm chất gì đáng
quí
- GV: Chính tình yêu thơng này đã quyết định
phần lớn hành động của chị ở đoạn tiếp theo
? Phần tiếp theo của văn bản xuất hiện các nhân
vật đối lập với chị Dậu ? Đó là những nhân vật
nào
? " Cai lệ" là chức danh gì Hắn có mặt ở làng
Đông Xá với vai trò gì
- Giúp lí trởng tróc thuế.
? Em hãy tìm những chi tiết thuật tả về nhân vật
này? Về ngôn ngữ cửa miệng, cử chỉ, hành động
của hắn
? Trớc những lời van xin của chị Dậu hắn có thái
độ nh thế nào
- Hắn bỏ ngoài tai những lời van xin thiết tha có tình có lý của chị
Dậu Hắn biết rõ anh Dậu ốm nặng đến sắp chết, nhng mạng sống
của con ngời không phải là điều đáng bận tâm đối với hắn Tất cả sự
quan tâm của hắn chỉ nằm trong mấy chữ:" Nộp tiền su! Mau!".
- Đoạn trích thuộc chơng 18
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Đọc:
2.Chú thích: (SGK/32)
3.Bố cục: 2 phần
4.Phân tích:
a.Tình cảnh gia đình chị Dậu:
- Bán con, bán chó vẫn thiếu su
- Anh Dậu ốm rũ rợi nh một xác chết
- Bọn tay sai xông vào tróc nã thuế
=> Thê thảm, nguy ngập
- Chị Dậu đảm đang, tháo vát, sức
chịu đựng dẻo dai, yêu thơng chồng con hết mực.
b.Hình ảnh tên cai lệ.
- Tay sai mạt hạng cấp thấp nhất
+ Lời nói: Quát, thét, chửi mắng, hầm
hè Xng"cha" - gọi "mày"
Trang 3Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
- Ngôn ngữ của hắn không phải là ngôn ngữ của con ngời Hắn chỉ
biết quát, thét, chửi mắng, hầm hè giống nh tiếng sủa, rít gầm của
thú dữ.Dờng nh hắn không biết nói tiếng ngời và cũng không biết
nghe tiếng nói của đồng loại.
(? Về cử chỉ hành động)
`? Nêu nhận xét của em về nghệ thuật khắc hoạ
nhân vật của tác giả
? Qua đó tên cai lệ hiện lên với bản chất nh thế
nào
? Vì sao chỉ là một tên tay sai mạt hạng mà cai lệ
lại có quyền đánh trói ngời vô tội vạ nh vậy
- Núp dới bóng giai cấp thống trị chúng đợc xem
là công cụ đắc lực Vì vậy thả sức làm ma, làm
gió Và hắn đã thể hiện đúng tính cách của một
tên tay sai tàn bạo, mất hết tính ngời.
? Qua đó em hiểu nh thế nào về xã hội phong
kiến đơng thời
- Một xã hội độc ác, keo kiệt Bọn cờng hào
thì tham lam, thô lỗ Bọn quan lại thì dâm ô, bỉ
ổi còn bọn tay sai là lũ đầu trâu, mặt ngựa Sau
chúng thấp thoáng bóng ông tây với những chính
sách su thuế dã man.
GV: Nhng điểm thành công nhất của "Tắt đèn" là đã xây dựng
nhân vật chị Dậu - Một ngời phụ nữ nông dân nghèo khổ nhng có
biết bao phẩm chất tốt đẹp.
? Khi cai lệ định xông vào bắt trói anh Dậu, chị
Dậu có thái độ và lời nói nh thế nào
? Theo em tại sao chị Dậu lại có thái độ nhún
nh-ờng nh vậy
- Chị tự xem mình là hạng con sâu, cái kiến.
- Cố nén chịu đựng những lời mắng chửi vì chị
thơng chồng, tôn trọng pháp luật > cố giữ mình
trong phép tắc xã hội của trật tự trên dới.
- Hi vọng lời van xin làm động lòng ông cai.
? Khi cai lệ đáp lại những lời van xin của chị
Dậu bằng những tiếng quát, đấm và xông đến
trói anh Dậu thì chị Dậu có phản ứng nh thế nào
? Em có nhận xét gì về cách xng hô của chị ở lần
này
? Khi tên cai lệ dã thú tát vào mặt chị, rồi nhảy
vào cạnh anh Dậu chị đã có hành động nh thế
nào
- Nghiến hai hàm răng thách thức
? Chi tiết nào trong hành động của chị Dậu em
thấy đồng tình và cảm thấy thú vị nhất
- HS: Tự bộc lộ.
? Theo em, do đâu mà chị Dậu có sức mạnh lạ
lùng nh vậy? Câu trả lời của chị "Thà ngồi
tù không chịu đợc"nói lên điều gì.
> Ngôn ngữ thô tục, hống hách
+ Cử chỉ, hành động:
- Sầm sập , gõ, trợn ngợc hai mắt,
đùng đùng, giật phắt, chạy, bịch, tát, nhảy vào, trói
> Thô bạo, vũ phu, hung hãn
+ Miêu tả lời nói, hành động
=> Hống hách, tàn bạo, táng tận lơng tâm
=> Là hiện thân của giai cấp thống
trị xã hội đơng thời Một xã hội bất công, tàn ác.
c.Hình ảnh chị Dậu:
* Cố van xin tha thiết
+ Xng hô: Cháu - ông.
> Thái độ nhã nhặn, nhún nhờng
đủ lí, đủ tình
* Liều mạng cự lại
+ Xng hô: Tôi - ông
> T thế ngang hàng.( Lên tiếng cảnh
báo).
* Hành động: quyết liệt
- Túm cổ cai lệ ấn dúi ra cửa > ngã chỏng quèo
+ Xng hô: Bà - mày
> T thế cao hơn
Trang 4Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
- Tình yêu chồng, lòng căm thù > chị tiềm tàng
một sức mạnh phản kháng Hành động của chị là
hành động bột phát, tức thời xuất phát từ động
cơ bảo vệ anh Dậu.
? Tác giả khắc hoạ nhân vật chị Dậu bằng nghệ
thuật nào
? Qua phân tích nội dung đoạn trích em thấy chị
Dậu là ngời phụ nữ có tính cách nh thế nào
- HS: thảo luận phát biểu
- Chị Dậu là ngời phụ nữ hiền dịu, vị tha, khiêm
nhờng , biết nhẫn nhục chịu đựng và ở chị tiềm
tàng một sức mạnh phản kháng Chị đúng là cái
"đốm sáng" của Tắt đèn.
? Nét đặc sắc về nghệ thuật trong đoạn trích này
là gì
? Em hãy nêu giá trị nội dung của tác phẩm
- HS: Thảo luận nhóm phát biểu
? Thái độ của Ngô Tất Tố đối với chị Dậu
- Cảm thông và đồng tình với sự phản kháng của
chị Dậu > T tởng tiến bộ của nhà văn.
- HS: Đọc ghi nhớ
? Em hiểu nh thế nào về nhan đề "Tức nớc vỡ
bờ"
? Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng: Với tác phẩm
"Tắt đèn" Ngô Tất Tố đã"xui ngời nông dân nổi
loạn"? Em hiểu nh thế nào về nhận định này
- HS: Thảo luận phát biểu
+ Tự sự, miêu tả lời nói, hành động
=> Vẻ đẹp chân thực, sinh động của ngời phụ nữ nông thôn: dịu dàng mà
cứng cỏi ( thật đáng khâm phục)
5.Tổng kết:
a.Nghệ thuật:
- Tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm
- Xây dựng nhân vật rất thành công
b.Nội dung:
- Tố cáo chế độ TDPK
- Ca ngợi vẻ đẹp của ngời phụ nữ nông dân
* Ghi nhớ: (SGK/33).
III.Luyện tập:
- Nhan đề nói rõ quy luật: ở đâu có áp bức ở đó có đấu tranh
- Chế độ TDNPK áp bức bóc lột tàn bạo không cho ngời nông dân đợc sống Ngời nông dân muốn sống đợc thì phải vùng dậy đấu tranh chống áp bức bóc lột > Đó là một nhận xét xác đáng
4.Củng cố:
? Tóm tắt đoạn trích "Tức nớc vỡ bờ"
? Em học tập đợc gì từ nghệ thuật kể chuyện của Ngô Tất Tố qua đoạn trích "Tức nớc vỡ bờ"
5.H ớng dẫn về nhà:
- Về tập đọc diễn cảm, tóm tắt đoạn trích
- Viết một đoạn văn ngắn PBCN của em về nhân vật chị Dậu trong đoạn trích Làm bài tập 1,2,3,4 SBT/15+16
- Xem trớc bài : Xây dựng đoạn văn trong văn bản
+ Đọc kĩ các ví dụ + Xem có mấy cách trình bày đoạn văn
Trang 5
Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
Tiết: 10 Tập làm văn:
( Dạy:24/9/2007)
Xây dựng đoạn văn trong văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
- Học sinh hiểu đợc khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung đoạn văn
- Rèn kỹ năng viết đợc các đoạn văn mạch lạc đủ sức làm sáng tỏ một nội dung nhất định
B Chuẩn bị: - Bảng phụ.
C Tiến trình lên lớp:
1 ổ n định tổ chức : 8A1: 8A2:
2.Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là chủ đề của văn bản? Nêu chủ đề của văn bản "Trong lòng mẹ"
? Tính thống nhất về chủ đề của văn bản đợc thể hiện nh thế nào
3 Bài mới : Giới thiệu bài.
Trong một văn bản thờng có nhiều đoạn văn, Vì thế muốn tạo lập văn bản ta phải biết cách trình bày một đoạn văn Để giúp các em biết cách xây dựng đoạn văn chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
- HS: đọc văn bản SGK/34
? Văn bản trên gồm mấy ý? Mỗi ý đợc viết thành
mấy đoạn văn
- Văn bản gồm 2 ý Mỗi ý viết thành một đoạn
văn
? Em hãy nêu nội dung chính của mỗi đoạn
? Căn cứ vào dấu hiệu hình thức và nội dung nào
để nhận biết đoạn văn
? Vai trò của đoạn văn trong văn bản
? Qua đó em cho biết thế nào là đoạn văn? Nêu
đặc điểm cơ bản của đoạn văn
* HS: Đọc ý 1 phần ghi nhớ SGK/36
- GV: Đoạn văn là đơn vị trên câu, có vai trò
quan trọng trong việc tạo lập văn bản
- HS: Làm bài tập 1: SGK/36
- Một em đọc văn bản
? Văn bản gồm mấy ý? Mỗi ý diễn đạt thành mấy
đoạn văn
- Gồm 2 ý
- Mỗi ý diễn đạt thành một đoạn văn
- HS: Đọc lại đoạn thứ nhất của văn bản trên
? Đoạn văn nói về đối tợng nào.Tìm các từ ngữ có
tác dụng duy trì đối tợng đó trong đoạn văn
- HS: Thảo luận phát biểu
? Theo em đó là những từ loại gì, những từ đó có
mối quan hệ nh thế nào về nghĩa
- GV: Đó là những từ ngữ chủ đề.Vậy thế nào là từ
ngữ chủ đề
- HS: Đọc đoạn văn thứ hai
I.Thế nào là đoạn văn:
1.Ví dụ:(SGK/34)
*Văn bản : Ngô Tất Tố và tác phẩm
Tắt đèn
2 Nhận xét:
+đ1: Giới thiệu về Ngô Tất Tố +đ2: Giá trị hiện thực của Tắt đèn.
* Đoạn văn:
- HT: Bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu
dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng Gồm nhiều câu tạo thành
- ND: Thờng biểu đạt một ý tơng đối
hoàn chỉnh
- Là đơn vị trực tiếp để tạo nên văn bản
II.Từ ngữ và câu trong đoạn văn 1.Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của
đoạn văn.
a Từ ngữ chủ đề:
+đ1:Ngô Tất Tố Ông Học giả
-Nhà báo- -Nhà văn
- DT, ĐT, từ đồng nghĩa
- Từ dùng làm đề mục
- Đợc nhắc lại nhiều lần
=> duy trì đối tợng biểu đạt
b Câu chủ đề:
Trang 6Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
? ý khái quát bao trùm cả đoạn văn thứ hai là gì
- Đánh giá những thành công của Ngô Tất Tố
trong việc tái hiện thực trạng nông thôn Việt Nam
trớc CMT8 và khẳng định phẩm chất tốt đẹp của
ngời lao động.
? Câu nào trong đoạn văn chứa đựng ý khái quát
ấy
? Đó là câu chủ đề? Vậy em có nhận xét gì về câu
chủ đề
? Theo em thế nào là từ ngữ chủ đề, câu chủ đề?
chúng đóng vai trò gì trong văn bản
- HS: Đọc ý 2 phần ghi nhớ (SGK/36)
? Hãy phân tích và so sánh cách trình bày ý của
hai đoạn văn trong văn bản trên: ? Đoạn 1 có câu
chủ đề không? Yếu tố nào duy trì đối tợng trong
đoạn văn
? ở đoạn văn 2 câu chủ đề nằm ở vị trí nào
? Nhận xét quan hệ giữa câu chủ đề với các câu
còn lại
? ý của đoạn văn này đợc triển khai theo trình tự
nào
- HS: Đọc đoạn văn b SGK/35
? Đoạn văn có câu chủ đề không
? Nó nằm ở vị trí nào
? Nội dung của đoạn văn đợc trình bày theo trình
tự nào
? Qua tìm hiểu bài tập, em hãy khái quát các cách
trình bày nội dung một đoạn văn
- HS: Đọc ghi nhớ
? Phân tích các cách trình bày nội dung trong các
đoạn văn
? Với câu chủ đề :"Lịch sử ta đã có nhiều cuộc
kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nớc của
nhân dân ta"
? Hãy viết thành một đoạn văn diễn dịch
? Biến đổi đoạn văn diễn dịch đó thành đoạn văn
quy nạp
- HS: viết đoạn văn > Biến đổi thành đoạn văn
quy nạp
- GV: nhận xét, sửa sai
+ đ2:Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu
nhất của Ngô Tất Tố
- ND: Khái quát ý cả đoạn
- HT: Ngắn gọn, đủ hai thành phần
câu
- Vị trí: Đứng đầu hoặc cuối đoạn
văn
III Cách trình bày nội dung đoạn văn:
+ Đ1: - Không có câu chủ đề.
- Mỗi câu giới thiệu về một nét lí lịch của nhà văn
- Các câu bình đẳng với nhau về ý nghĩa
=> Đoạn văn song hành
+ Đ2:- Câu chủ đề nằm ở đầu đoạn
văn
- Các câu tiếp theo cụ thể hoá ý chính
- ý khái quát > ý chi tiết, cụ thể
=> Đoạn văn diễn dịch
+Đ3:- Câu chủ đề nằm ở cuối đoạn
văn
- Từ các ý cụ thể, chi tiết > ý khái quát
=> Đoạn văn quy nạp
* Ghi nhớ: (SGK/36).
III.Luyện tập:
Bài 2/36.
+ Đoạn a: Diễn dịch
+ Đoạn b: Song hành
+ Đoạn c: Song hành
Bài 3/37.
+ Câu chủ đề : Câu đã cho
+ Câu triển khai ý khái quát:
- Câu1: K/n Hai Bà Trng
- Câu 2: Chiến thắng của Ngô Quyền
- Câu 3: Chiến thắng của Trần
H-ng Đạo
- Câu 4: K/n Lê Lợi
- Câu 5 : Cuộc kháng chiến chống TDP thành công
- Câu 6: K/c chống Mỹ cứu nớc toàn thắng
Trang 7Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
4.Củng cố :
? Nêu đặc điểm cơ bản của đoạn văn
? Thế nào là câu chủ đề
? Nêu các cách trình bày nội dung một đoạn văn
5 H ớng dẫn học bài:
- Về học kĩ bài, nắm chắc phần ghi nhớ
- Làm bài tập 4SGK/37; Bài 2,3,4,5SBT/17+18
- Chuẩn bị giờ sau tiết 11+12 viết bài tập làm văn số 1( Văn tự sự) tại lớp
+ Chuẩn bị giấy để viết bài
+ Xem và lập dàn ý 3 đề trong SGK/37
-Tiết: 11 + 12: Tập làm văn:
( Dạy:22/9/2007)
Viết bài tập làm văn số 1 - Văn tự sự
A.Mục tiêu cần đạt:
- Học sinh đợc ôn lại cách viết bài văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm thông qua việc kể lại những sự việc, những cảm xúc trong tâm hồn mình
- Rèn kỹ năng viết văn có bố cục đủ 3 phần rõ ràng; biết cách xây dựng đoạn văn linh hoạt, sáng tạo
- Giáo dục học sinh ý thức tích cực, tự giác làm bài
B.Chuẩn bị:- HS chuẩn bị giấy kiểm tra 2 tiết.
C Tiến trình lên lớp:
1.
ổ n định tổ chức : 8A1: 8A2:
2.Nội dung kiểm tra:
Đề bài: Em hãy kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên lên học ở trờng THCS Phả Lại
I.Yêu cầu chung:
1.Thể loại : Văn tự sự
2 Nội dung: Những kỉ niệm sâu sắc ngày đầu tiên lên học ở trờng THCS Phả Lại.
+ Ngôi kể: Ngôi thứ nhất.
+ Trình tự kể:
- Theo trình tự thời gian, không gian
- Theo diễn biến của sự việc
- Theo diễn biến của tâm trạng
3.Hình thức: - Trình bày sạch đẹp.
- Chữ viết rõ ràng
- Diễn đạt lu loát, cảm xúc chân thành
II.Yêu cầu cụ thể:
- Bài làm kết hợp các phơng thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm song phơng thức tự sự
là chủ yếu Không sa đà vào miêu tả hoặc biểu cảm
- Sử dụng yếu tố miêu tả để tả cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt song phải phù hợp với tâm trạng của nhân vật; yếu tố biểu cảm: bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ về những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học ở trờng THCS Phả Lại
Trang 8Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
- Bài viết có bố cục 3 phần rõ ràng, cân đối, cùng hớng về nội dung
- Các đoạn văn trong phần thân bài; các phần MB-TB-KB phải liên kết chặt chẽ bằng cácphơng tiện liên kết
- Diễn đạt lu loát, văn viết có cảm xúc, hình ảnh; có sự kiện chi tiết phù hợp Dùng từ chính xác tiêu biểu, chọn lọc; trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng
Dàn ý:
1.MB:- Giới thiệu sự việc, tình huống để hồi tởng về ngày đầu tiên đi học ở trờng THCS
Phả Lại
2.TB: - Kể các sự việc theo một trình tự lô gích, hợp lí.
+ Trên đờng tới trờng + Trên sân trờng
+ Trong lớp học
3.KB: - Cảm xúc, ấn tợng về ngày đầu tiên đi học ở trờng THCS Phả Lại.
3.Biểu điểm:
- Điểm 8 >9: Bài làm đáp ứng đợc các yêu cầu trên Văn viết mạch lạc giàu hình ảnh, cảm
xúc
- Điểm 7: Đáp ứng đợc các yêu cầu trên song còn mắc lỗi nhỏ về chính tả, diễn đạt.
- Điểm 5 >6: Phần lớn đáp ứng đợc các yêu cầu trên, song các sự việc, tình tiết còn đơn
điệu
- Điểm 3 >4: Đạt cơ bản những yêu cầu trên nhng còn sa vào tả hoặc biểu cảm.
- Điểm 1 >2: Không biết làm kiểu bài tự sự - Còn sao chép.
4.Thu bài - Nhận xét giờ làm bài.
- Lớp 8A1:
- Lớp 8A2:
5.H ớng dẫn học bài :
- Ôn lại cách làm bài văn tự sự
- Luyện viết đoạn văn diễn dịch, quy nạp, song hành
- Soạn bài : Lão Hạc:
+ Đọc văn bản nhiều lần
+ Tóm tắt văn bản một cách ngắn gọn
+ Đọc, nghiên cứu kĩ chú thích
+ Trả lời câu hỏi trong SGK/48
Ngày 17 tháng 9 năm 2007.
Kí duyệt
Trang 9Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
Tuần 4: Bài 4
Tiết: 13: Văn bản: L o hạc ã
( Dạy:27/9/2007) ( Nam Cao)
* Tóm tắt truyện ngắn:"Lão Hạc ":
Vợ Lão Hạc chết Lão Hạc cùng cậu con trai sống trên mảnh vờn ba sào Nhà nghèo, không có tiền cới vợ, anh con trai
phẫn chí đi làm phu đồn điền Từ đó, Lão Hạc sống thui thủi một mình trong túp lều nơi xó vờn Lão làm thuê để nuôi thân Chỉ
có con chó ở bên cạnh, lão gọi là "cậu Vàng", lão quý nó nh ngời đàn bà hiếm hoi quý đứa con cầu tự.
Hết 3 năm rồi 4 năm anh con trai vẫn cha về Lão âm thầm đợi chờ và chỉ biết tâm sự với cậu Vàng Bao nhiêu tiền bán hoa lợi lão đều dành dụm để cho con trai lão về sẽ có chút tiền cới vợ Một trận ốm kéo dài 2 tháng 18 ngày, lão yếu đi ghê lắm Làng mất nghề vé sợi, lão Hạc không có việc làm Rồi lại bão, hoa màu trong vờn bị phá sạch sành sanh.
Gạo mỗi ngày một kém Mỗi ngày lão và cậu Vàng ăn hết ba hào gạo mà vẫn đói deo đói dắt Lão đành phải bán con chó Sau khi bán chó lão khóc.
Lão sang tâm sự với ông giáo về kiếp ngời khổ sở của mình; lão nhờ ông giáo giữ hộ mảnh vờn cho cậu con trai, gửi ông giáo 30 đồng bạc phòng khi lão chết gọi là của lão có tí chút, còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả Từ đó, Lão Hạc ăn khoai,
ăn củ ráy, củ chuối, sung luộc chế tạo đợc món gì lão ăn món ấy Và lão từ chối mọi sự giúp đỡ của ông giáo.
Một hôm lão xin Binh T ít bả chó, nói là để giết con chó nhà nào hay đến vờn nhà lão rồi rủ Binh T cùng uống rợu Ông giáo rất buồn khi nghe Binh T kể chuyện ấy
Nhng rồi lão Hạc bỗng nhiên chết, cái chết thật dữ dội :lão tru tréo, hai mắt long lên sòng sọc, bọt mép sùi ra vật vã đến hai giờ đồng hồ mới chết Cả làng không ai biết lão chết vì bệnh gì mà lại đau đớn nh vậy, chỉ có Binh T và ông giáo hiểu.Ông giáo nhìn thi thể lão Hạc khẽ hứa sẽ giữ mảnh vờn cho lão và trao lại trọn vẹn cho con trai lão khi hắn trở về
A.Mục tiêu cần đạt:
- Học sinh hiểu đợc: Tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của lão Hạc.Đó cũng là số phận đáng thơng và vẻ đẹp tâm hồn đáng trọng của ngời nông dân Việt Nam trớc Cách mạng Tháng Tám
- Thấy đợc tấm lòng nhân đạo của nhà văn Nam Cao: Thơng cảm, trân trọng sâu sắc đối với ngời nông dân nghèo khổ
- Bớc đầu hiểu đợc đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao: khắc hoạ nhân vật tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên, hấp dẫn, kết hợp giữa tự sự, triết lí với trữ tình
- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm và phân tích nhân vật
- Giáo dục học sinh biết cảm thông, trân trọng những con ngời bất hạnh
B.Chuẩn bị: - Tập truyện ngắn của Nam Cao (Tập I).
- ảnh chân dung Nam Cao
C Tiến trình lên lớp:
1.
ổ n định tổ chức : 8A1: 8A2:
2.Kiểm tra bài cũ:
? Đọc "Tức nớc vỡ bờ" em thấy chị Dậu là ngời nh thế nào.
? Nhan đề đoạn trích có ý nghĩa gì? Em thích nhất chi tiết nào ? Vì sao
3.Bài mới : Giới thiệu bài.
Có những ngời nuôi chó, quí chó nh ngời, yêu chó nh con Nhng quí chó đến mức nh lão Hạc thì thật là hiếm Và quí đến thế tại sao lão vẫn bán chó để rồi lại tự dằn vặt hành hạ mình và cuối cùng tự tìm đến cái chết dữ dội, thê thảm Nam Cao muốn gửi gắm điều gì qua câu chuyện đau thơng và vô cùng xúc động này.
- GV:+ Giới thiệu hai tuyển tập truyện ngắn của
Nam Cao( Tập I+II)
+ Giới thiệu ảnh Nam Cao
? Hãy nêu những hiểu biết của em về Nam Cao
- Sinh ngày 29-10-1915 Tên thật: Trần Hữu Tri
- Bút danh: Nam Cao ( Ghép hai chữ đầu tên huyện và tổng quê:
Nam Sang và Cao Đà).
- Từng làm phóng viên báo kịch bóng, viết quảng cáo, dạy học t,
th kí hiệu buôn, chích thuốc phiện ở bệnh viện
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về đề tài nông dân và
trí thức tiểu t sản trớc cách mạng.
- Các tác phẩm nổi tiếng: Chí Phèo, Sống mòn, Lão Hạc
- GV: Giới thiệu truyện ngắn Lão Hạc
? Tác phẩm Lão Hạc có vị trí nh thế nào trong
I Giới thiệu chung:
1.Tác giả:(1915 -1951)
2.Tác phẩm: Sáng tác 1943 là tác
phẩm xuất sắc nhất viết về đề tài ngời
Trang 10Trờng THCS Phả Lại Năm học: 2007 - 2008.
sáng tác của Nam Cao
? Tóm tắt ngắn gọn nội dung truyện ngắn
- HS: Tóm tắt - GV: nhận xét, bổ sung
- GV: Nêu yêu cầu đọc:
Giọng đọc diễn cảm, biến hoá đa dạng hợp tâm trạng nhân vật.
+ Lão Hạc:Khi chua chát, xót xa, lúc chậm rãi, nằn nì Lời vợ ông
giáo: Lạnh lùng, dứt khoát.
+ Ông giáo: Khi từ tốn, ấm áp, lúc xót xa,thơng cảm.
+ Binh t đầy vẻ nghi ngờ, mỉa mai.
+ Phần dẫn truyện trớc và phần đối thoại giữa Lão Hạc với ông
giáo: Giọng đọc vừa phải, chậm rãi.
+ Phần cuối: Gấp gáp, nhấn ở các chi tiết, từ ngữ miêu tả cái chết
đau đớn của Lão Hạc.
- GV: Đọc mẫu - Gọi 5 học sinh nối tiếp nhau
đọc
- Nhận xét cách đọc của học sinh
- GV: Hớng dẫn học sinh tìm hiểu chú thích
trong SGK Chú ý các chú thích: 9, 10, 15, 21,
30
? Đoạn trích học gồm mấy ý? Đó là những ý
nào? Em hãy tóm tắt lại
*Tóm tắt:- Sau khi buộc phải bán "cậu Vàng", Lão Hạc sang
nhà ông giáo kể việc này và nhờ ông giáo trông nom mảnh vờn cho
con trai, và giữ hộ 30 đồng bạc để khi chết có tiền làm ma.
- Sau đó, khi không còn gì để ăn, Lão Hạc đã xin bả chó để tự tử,
cái chết của lão thật vật vã, thê thảm.
? Xác định ngôi kể? Tác dụng của ngôi kể
- Truyện kể ở ngôi thứ nhất, ngời kể là nhân vật tôi (ông giáo), cây
chuyện trở nên chân thực, gần gũi Tác giả nh kéo ngời đọc cùng
nhập cuộc, cùng sống, cùng chứng kiến với các nhân vật Vì thế ở
đây không gợi lên một chút nghi ngờ về sự tởng tợng, sắp xếp mà
ngời đọc thấy đúng là câu chuyện có thực ngoài đời,
? Truyện có những nhân vật nào? Ai là nhân vật
trung tâm? Vì sao
- Nhân vật Lão Hạc; ông giáo
- Lão Hạc là nhân vật trung tâm vì câu chuyện
xoay quanh quãng đời khốn khổ và cái chết của
Lão Hạc.
? Tình cảnh của cha con Lão Hạc nh thế nào
? Em có nhận xét gì về tình cảnh cha con Lão
Hạc?
- GV: Khi con đi vắng lão còn một con chó làm
bạn ? Con chó Vàng có vị trí quan trọng nh thế
nào trong cuộc đời Lão Hạc
nông dân
II.Đọc - Hiểu văn bản.
1.Đọc:
2.Chú thích: (SGK/45).
3.Bố cục: 2 đoạn
+ý1:Từ đầu >đáng buồn: Những việc làm của Lão Hạc trớc khi chết.
+ý2:Còn lại: Cái chết của Lão Hạc.
4.Phân tích:
a Nhân vật Lão Hạc:
*Gia cảnh nhà Lão Hạc.
+ Nhà nghèo, vợ chết, không đủ tiền
c-ới vợ cho con; anh con trai quẫn chí
bỏ đi đồn điền cao su (nơi địa ngục trần gian); khi đi anh để lại cho Lão một con chó.
Tình cảnh khốn khổ Cả cuộc đời lão Hạc là một chuỗi bất hạnh đau khổ
* Con chó Vàng với Lão Hạc có biết bao ý nghĩa:
- Nó là một tài sản lớn (lão lẩm bẩm quy ra tiền)
- Một con vật nuôi - mang theo hi vọng nhìn thấy con hạnh phúc (định bụng