Giao An 10 NC Bo GD Da Chinh

cuûa chuùng coù soá electron lôùp ngoaøi cuøng baèng nhau vaø ñöôïc saép xeáp theo chieàu taêng daàn cuaû ñòeân tích haït nhaân nguyeân töû.a. Trong moät nhoùm nguyeân toá, ñi töø tre[r]

Trang 1

01/08/09 Tiết 01 Bài I: ÔN TẬP ĐẦU NĂM

Giáo viên chuẩn bị phiếu học tập, sơ đồ hoá học

Học sinh ôn lại ở nhà trước khi đến lớp

II TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY

Gv đặt câu hỏi: nguyên tử là gì ? nguyên

tử được cấu tạo bởi những hạt nào? Chia

làm mấy phần?

-Khôí lượng của nguyên tử có thể coi bằng

khối lượng của hạt nhân hay không

Hoạt động 2:

-Nguyên tố hoá học là gì ?

-Những nguyên tử của cùng một nguyên tố

hoá học đều có tính chất hoá học giống

nhau hay khác nhau?

Hoạt động 3.

-Hoá trị là gì ?

-Quy tắc hoá trị ?

- GV gọi học sinh trả lời

- GV yêu cầu HS làm các bài tập

* Tính hoá trị các nguyên tố trong các hợp

chất sau MnO 2 ,PbO ,PbO 2 ,NH 3 ,H 2 S

,SO 2 ,SO 3 .

( Biết hoá trị của oxi là 2 ,của hidro là 1 )

Hoạt động 4 :

- Nội dung của định luật tuần hoàn ?

-Cho vd Cho 1.21 gam hỗn hợp A gồm Mg

,Zn ,Cu tác dụng hoàn toàn với oxi dư ,thu

được hỗn hợp chất rắn BCÓ KHỐI

LƯỢNG 1.61.gam.tính thể tích HCl 1M tối

IV Nguyên Tử :

-Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ gồm có hạt nhân

mang điện tích dương và lớp vỏ mang điện tích âm -Khối lượng của nguên tử được coi là khối lượng của hạt nhân:

 mnguuên tử = mp+ mn

V Nguyên tố hoá học

-Nguyên tố hoá học la øtập hợp những nguyên tử

VI Hoá Trị Của Một Nguyên Tố

Hoá trị là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử nguyên tố này với nguyên tử nguyên tố khác.

Hoá trị của một nguyên tố được xác định theo hoá trị của nguyên tố H(được chọn làm đơn vị ) và hoá trị của O (là hai đơn vị).

Trong công thức hoá học dưới đây, tích của chỉ số và hoá trị của nguyên tố này bằng tích chỉ số và hoá trị của nguyên tố kia

a Ax b By ax = by

Biết được 3 giá trị của đại lượng ta tính được đại lượng thứ tư.

IV Định Luật Bảo Toàn Khối Lượng

Trong một phản ứng hoá học, tổng khối lượng của các chất sản phẩm bằng tổng khối lượng của các chất phản ứng.

Trong một phản ứng hoá học nếu có n chất phản ứng và chất sản phẩm mà đã biết được khối lượng của (n -1) chất, ta tính được khối lượng của chất còn lại.

GV: Cao Hien HaTinh 1

Trang 2

thiểu can dùng hoà tan B.

-Mol là gì ?

-Khối lưộng mol là gì ?

- Khái niệm về thể tích mol chất khí ?

- các biẻu thức thể hiện sự chuyển đổi giữa

khối lượng ,lượng chất ,thề tích mol của

chất khí ?.

- yêu cầu ,làm bài tập hãy tính thể tích

( đktc) của hỗn hợp có chứa 1.1 gam CO 2

và 1.6 gam O 2

-hãy viết công thừc tính tỉ khối của khí A

so với khi B, công thức tính tỉ khối của khí

A so với không khí giải thích các kí hiệu

có trong công thức

-gv yêu cầu học sinh làm bài tập

a.Tính tỉ khối của khí CH 4 ,CO 2 so với

Thể tích mol của chất khí là thể tích chiếm bởi 6.10 23 phân tử của chất khí đó Ơû điều kiện tiêu chuẩn, thể tích mol của các chất khí là 22,4 lít.

Sự chuyển đổi giữa khối lượng, thể tích và lượng chất được tóm tắt bằng sơ đồ sau:

N= m/M => m = n.M V=22,4.n => n =V/22,4

N =A/N => A =n.N

VI Tỉ khối của chất khí

Tỉ khối của khí A đối với khí B cho biết khí A nặng hay nhẹ hơn khí B bao nhiêu lần.

Công thức tính tỉ khối của khí A đối với khí B:

4 Củng cố

-GV tóm tắt các nội dung đã ôn tập

Nguyên tử ,Nguyên tố hoá học ,Hoá trị các nguyên tố ,Định luật bảo toàn khối lượng ,Mol , Tỉ khối của chất khí

5 Hướng dẫn về nhà

Ôân các nội dung sẽ học ở tiết sau

-Sự phân loại các chất vô cơ

-Dung dịch

-Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

-làm các bài tập sau ; GV phô tô sẵn phát cho học sinh

a Hãy điền vào ô trống những số hiệu thích hợp:

Nguyên tử Số p Số e Số lớp e Số e lớp

trong cung Số e lớp ngoài cùng

Trang 3

agon … 18 … 2 …

b Natri có nguyên tử khối là 23, trong hạt nhân nguyên tử có 11proton; sắt có nguyên tử khối là 56, trong hạt nhân có 30 notron Hãy cho biết tổng số các hạt proton, notron , electron tạo nên nguyên tử natri và nguyên tử sắt

c Tính hoá trị của các nguyên tố:

I. Cacbon trong các hợp chất: CH4, CO, CO2

II. Sắt trong các hợp chất : FeO, Fe2O3

d Hãy giải thích vì sao:

I Khi nung canxi cacbonat (đá vôi) thì khối lượng chất rắn sau phản ứng giảm?

II Khi nung một miếng đồng thì khối lượng chất rắn sau phản ứng tăng?

e Hãy tính thể tích (đkc) của :

I Hỗn hợp khí gồm có 6,40g khí O2 và 22,4g khí N2

II Hỗn hợp khí gồm có 0,75 mol CO2 và 0,50 mol CO và 0,25 mol N2

f Hãy tính khối lượng của :

- Hỗn hợp chất rắn gồm 0,2 mol Fe và 0,5 mol Cu

- Hỗn hợp khí gồm có 33,0 lít CO2 ;11,2 lít CO ; 5,5 lít N2 (các thể tích khí đo ở đkc

g Có những chất khí riêng biệt sau: H2 , NH3 ,SO2 hãy tính :

- Tỉ khối củamỗi khí trên đối với khí N2

- Tỉ khối củamỗi khí trên đối với không khí

Giáo viên chuẩn bị phiếu học tập, sơ đồ hoá học

Học sinh ôn lại ở nhà trước khi đến lớp

III.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY

GV: Cao Hien HaTinh

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

3

Ngày:02/08/09

Tiết: 02

Trang 4

đó hòa tan trong bao nhiêu gam nước để tạo

thành dung dịch bão hòa ở 1 nhiệt độ xác

định ?

- Nồng độ dung dịch:

 Nồng độ phần trăm ( C% ): Là số

gam chất tan có trong 100g dung dịch

C% =m ct x100%

m dd

vd:hoà tan hoàn toàn 5.85 g NaC vào 400 g

nước tínhnồng độ phần trăm của NaCl

 Nồng độ mol ( C M ): Cho biết số mol

chất tan có trong bao nhiêu lit dung dịch ?

C M = n

V -n :là đại lượng gì ?

-V : là đại lượng gì ?.được tính bằng

đơn vị nào ?

HOẠT ĐỘNG 2:

Sự phân loại các hợp chất vô cơ:

- Oxit: làgì ? có mấy loại ?tính chất ?

- Oxit bazơ: CaO, Fe 2 O 3 tác dụng với dung

dịch gì tạo muối và nước

- Oxit axit: CO 2 , SO 2 tác dụng với dung dịch

gì tạo muối và nước

- Axit: là gì ?.tính chất hoá học chung của axít

.

Vd HCl, H 2 SO 4 tác dụng với ……?

- Bazơ: là gì ? tính chất hoá học chung của

bazơ ?.

vd: NaOH, Cu(OH) 2 tác dụng với ……?

- Muối: là gì ? tính chất hoá học chung của

muối ?

vd: NaCl, K 2 CO 3 có thể tác dụng … ?

HOẠT ĐỘNG 3:

 Ô nguyên tố cho ta biết những thông

tin gì ? hiện nay bảng htth có bao nhiêu

ô ?

 Số hiệu nguyên tử là gì ? nó có ảnh

trong 100 gam nước để tạo thành dd bảo hoà ở một nhiệt độ xác định.

 Những yếu tố ảnh hưởng đến độ tan:

-Độ tan của chất rắn trong nước phụ thuộc vào nhiệt độ Nhìn chung khi tăng nhiệt độ thì độ tan cũng tăng theo.

-Độ tan của chất khí trong nước phụ thuộc vào nhiệt độ và áp suất độ tan cuả chất khí tăng khi giảm nhiệt độ vàtăng áp suất.

 Nồng độ của dung dịch

-Nồng độ phần trăm (C%) của một dd cho biết số gam chất tan có trong 100g dd.

Công thức nồng độ phần trăm :

C% =m ct /m dd x 100%

M ct : khối lượng chất tan, biểu thị bằng gam.

M dd : khối lượng dd, tính bằng gam.

-Nồng độ mol(C M ) của một dd cho biết số mol chất tan trong 1 lít dd.

Công thức tính nồng độ mol:

oxít axít, như CO 2 , SO 2 … oxít axít tác dụng với dd bazơ,sản phẩm là muối và nước.

b) Axít, như HCl, H 2 SO 4 … Axít tác dụng với dd bazơ cho ra muối và nước

c) Bazơ , như NaOH, Cu(OH) 2 … Bazơ tác dụng với axít , sản phẩm là muối và nước.

d) Muối , như NaCl, K 2 CO 3, muối có thể tác dụng với axít, sản phẩm là muối mới và axít mới; có thể tác dụng với dd bazơ, sản phẩm là muối mới và bazơ mới.

V Bảng Tuần Hoàn Các Nguyên Tố

Trang 5

hưởng đến tính chất hoá học không ?

 chu kỳ là gì ?

 tại sao lại xếp các nguyên tố vào cùng

moat chu kỳ ?

 Số electron lớp ngoài cùng của nguyên

tử tăng dần như thế nào ?

 Tính kim loại của các nguyên

tố …………, đồng thời tính phi kim của

các nguyên tố ………….?

 Nhóm gồm các nguyên tố mà nguyên

tử của chúng có đặc điểm gì giống

nhau ? và được sắp xếp như thế nào ?

 Trong một nhóm nguyên tố, đi từ trên

Số hiệu nguyên tử là số thứ tự của nguyên tố trong BTH Số hiệu nguyên tử bằng số đơn vị điện tích hạt nhân và bằng số electron trong nguyên tử.

 Chu kì gồm các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron và được sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân.

Trong mỗi chu kì, đi từ trái qua phải:

-Số electron lớp ngoài cùng của nguyên tử tăng dần từ 1 đến 8 (trừ chu kì 1).

-Tính kim loại của các nguyên tố giảm dần, đồng thời tính phi kim của các nguyên tố tăng dần.

 Nhóm gồm các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có số electron lớp ngoài cùng bằng nhau và được sắp xếp theo chiều tăng dần cuả địên tích hạt nhân nguyên tử.

Trong một nhóm nguyên tố, đi từ trên xuống dưới :

-Số lớp electron của nguyên tử tăng dần.

-Tính kim loại của các nguyên tố tăng dần, đồng thời tính phi kim của các nguyên tố giảm dần.

4: Củng Cố :

 nhấn mạnh lại hai công tức thường xuyên sử dụng trong giải toán ở lớp 10,11,12.

 Cấu trúc ,ý nghĩa của bảng hệ thống tuần hoàn.

5:Bài Tập Về Nhà

1.Làm bay hơi 300g nước ra khỏi 700g dd muối 12%, nhận thấy có 5g muối kết tinh tách ra khỏi dd Hãy xác định nồng độ % của dd muối bảo hoà trong đk nhiệt độ của thí nghiệm (Đáp số 20%)2.Trong 800 ml dd NaOH có 8g NaOH

a)Tính nồng độ mol của dd NaOH

b)Phải thêm bao nhiêu ml nước vào 200ml dd NaOH để có dd NaOH 0,1 M?

( đáp số :a) 0,25M ; b )300 ml)3.Nguyên tố A trong BTH có số hiệu nguyên tử là 12 Hãy cho biết :

a)Cấu tạo nguyên tử của nguyên tố A

b)Tính chất hoá học đặc trưng của nguyên tố A

Trang 6

c)So sánh tính chất hoá học của nguyên tố A với các nguyên tố trên và dưới trong cùng nhóm, trước và sau trong cùng chu kì.

-CHƯƠNG I NGUYÊN TỬ (12 tiết)

I Mục tiêu của chương

1 Về kiến thức

Học sinh biết:

- Điện tích hạt nhân, số khối, nguyên tố hóa học, đồng vị

- Obitan nguyên tử, lớp electron, phân lớp electron, cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố hóa học

Học sinh hiểu:

- Thành phần cấu tạo nguyên tử

- Kích thước, khối lượng nguyên tử

- Sự biến đổi tuần hoàn cấu trúc vỏ nguyên tử của các nguyên tố hóa học

- Đặc điểm của lớp electron ngoài cùng

2 Về kỹ năng

- rèn luyện kỹ năng viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố

- Giải các bài tập về cấu tạo nguyên tử

3 Giáo dục tư tưởng, đạo đức

- Xây dựng lòng tin vào khả năng của con người tìm hiểu bản chất của thế giới vi mô.

- Rèn luyện tính cẩn thận, nghiêm túc trong khoa học.

II Một số điểm cần lưu ý

1 Thành phần cấu tạo nguyên tử

2 Khái niệm nguyên tố hóa học

3 Khái niệm obitan nguyên tử

4 Sự biến đổi tuần hoàn cấu trúc electron  sự biến đổi tuần hoàn tính chất

-BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ

I Mục tiêu bài học

1 Học sinh biết

Ngày: 4/08/2009

Tiết: 3

Trang 7

- Đơn vị khối lượng, kích thước của nguyên tử

- Ký hiệu, khối lượng và điện tích của electron, proton, nơtron

2 Học sinh hiểu

- Nguyên tử là phần tử nhỏ nhất của nguyên tố

- Nguyên tử có cấu tạo phức tạp nguyên tử có cấu tạo rỗng

II Chuẩn bị

1 Đồ dùng dạy học

- Tranh ảnh về một số nhà bác học

- Sơ đồ tóm tắt thí nghiệm tìm ra tia âm cực

- Mô hình thí nghiệm khám phá hạt nhân nguyên tử

2 Phương pháp dạy học

- Đàm thoại gợi mở kết hợp với việc sử dụng các đồ dùng học trực quan.

III Tiến trình dạy học

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

Hoạt động 1: Vào bài

Ơû lớp 8 các em đã biết khái niệm nguyên

tử Hãy nhắc lại khái niệm nguyên tử là

gì?

Nguyên tử được thành từ những hạt nào?

Ký hiệu các hạt?

- Nguyên tử là một hạt vô cùng nhỏ trung hòa về điện

- Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích âm (e - )

GV tóm tắt lại bằng sơ đồ:

Hạt nhân (P, n) Nguyên tử

Vỏ (e)

- Nguyên tử tạo thành từ 3 loại hạt:

Proton (P), Nơtron (n), electron (e)

Những nguyên tử có kích thước và khối

lượng như thế nào, kích thước, khối lượng

các hạt ra sao Hôm nay chúng ta

sẽ đi giải thích câu hỏi đó.

Hạt nhân (P, n) Nguyên tử

Vỏ (e)

Bài 1: Thành phần nguyên tử

I Thành phần cấu tạo của nguyên tử

Trang 8

GV sử dụng tranh vẽ phóng to Hình 1.1, H

1.2 (sgk) và thí nghiệm của Thomson và

đạt câu hỏi.

- Tia âm cực gồm chùm hạt mang điện tích âm và mỗi hạt có khối lượng được gọi là các electron

Hiện tượng tia âm cực bị lệch về phía cực

dương chứng tỏ điều gì?

Ký hiệu: e

b Khối lượng và điện tích của electron b Khối lượng và điện tích của electron

GV thông báo: bằng thực nghiệm đã xác

định khối lượng và điện tích của e - Me = 9,1095.10 -31 kg

Điện tích qe=-1,602.10 -16 C = 1đv điện tích Hoạt động 3: GV sử dụng hình 1.3 (sgk) và

mô tả thí nghiệm, yêu cầu HS nêu nhận

xét

2 Sự tìm ra hạt nhân nguyên tử

- Hiện tượng q hầu hết hạt nhân đều xuyên thẳng qua lá vàng chứng tỏ nguyên tử có cấu tạo rỗng.

Vậy cấu tạo của hạt nhân nguyên tử như

thế nào?

- Hiện tượng một số rất ít đi lệch hướng ban đầu hoặc bị bật lại sau chứng tỏ ở tâm nguyên tử là hạt nhân mang điện tích dương

Hoạt động 4: Cấu tạo của hạt nhân

nguyên tử

3 Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử

GV yêu cầu HS dọc sgk tìm thông tin trả

lời vào phiếu học tập

a Sự tìm ra proton

- Từ thí nghiệm Rô-do-pho đã tìm ra loại

hạt nào? Khối lượng và điện tích là bao

nhiêu?

- Thí nghiệm Chat-uých đã phát hiện ra

hạt nào? Có khối lượng, điện tích là bao

nhiêu?

Từ thí nghiệm của Rô-do-pho đã phát hiện hạt nhân nguyên tử nitơ và một loại hạt có khối lượng 1,6726.10 -27 kg; mang 1 đơn vị điện tích dương gọi là proton Ký hiệu: p

- Từ 2 thí nghiệm rút ra kết luận b Sự tìm ra nơtron

Từ thí nghiệm Chat-uých quan sát được một loại hạt mới có khối lượng q xấp xỉ khối lượng của proton không mang điện gọi là nơtron Ký hiệu: n

GV yêu cầu HS đọc sgk và trả lời các câu

hỏi theo phiếu học tập

1 Kích thước Đường kính nguyên tử vào khoảng 10 -10 m (khối cầu)

- So sánh đường kính nguyên tử với đường

kính của hạt nhân với đường kính p, e

Quy ước: 1nm = 10 -9 m 1m = 10 A 0

1 A 0 = 10 -10 m

- So sánh đường kính hạt nhân với e, p a Nguyên tử nhỏ nhất là nguyên tử Hidro

có bán kính 0,053nm

b Đường kính hạt nhân 10 -5 nm.

Trang 9

R Nguyên tử > R Hạt nhân : 10 4 lần

c Đường kính của electron, proton khoảng 10 -8 nm.

Hoạt Động 6:

-GV đặt vấn đề: thực nghịêm đã xác định

khối lượng của nguyên tử Cacbon Là:

19,9264.10 -27 Kg

+ Quy Ước: Lấy Giá Trị 121 Khối lượng

khối lượng của cacbon làm đơn vị tính

- Nguyên tử có cấu tạo rỗng.

- Cách tính khối lượng nguyên tử.

5 Hướng dẫn:

- Làm Bt 1, 2, 3 (SGK)

- Chuẩn bị bài 2.

-BÀI 2: HẠT NHÂN NGUYÊN TỬ

NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

I Mục tiêu của bài:

* Khái niệm về số dơn vị điện tích, phân biệt khái niệm số đơn vị điện tích hạt nhân (Z) với khái niệm điện tích hạt nhân(Z+).

* Kí hiệu nguyên tử:

* Khái niệm số khối, nguyên tố hóa học, số hiệu nguyên tử.

II Chuẩn bị:

1 Các phiếu học tập.

2 Hs nắm được đặc điểm các hạt cấu tạo nên nguyên tử.

III Tiến trình tiết dạy:

Trang 10

Học sinh nhắc lại đặc điểm của các

hạt cấu tạo hạt nhân nguyên tử.

=> Kết luận: Điện tích hạt nhân do

điện tích của hạt Proton quyết định

Vd1: Số điện tích hạt nhân của Oxy là

8 => P = ? e = ?

Vd2: Nguyên tử Na có 11 e lớp vỏ => P

= ?.

=> Điện tích hạt nhân = ?

I Hạt nhân nguyên tử:

1 Điện tích hạt nhân:

Nếu có 1 hạt P => Z= 1

2 hạt P => Z= 2

=> Z = ∑ P Điện tích hạt nhân Z+

Số điện tích hạt nhân

= số Proton= số electron.

Vd2: Tìm số Nơtron của Clo biết số

khối là 35, điện tích hạt nhân là 17+.

Vd3: Lưu huỳnh có 16 electron, biết số

khối là 32 Tìm Proton, Nơtron.

2 Số khối (A):

A= Z + N.

Vd: Cacbon có 6 Proton, 6 Nơtron.

A= 6+6= 12 (hạt).

- Cho hs tìm hiểu SGK và cho biết

nguyên tố hóa học là gì?

- GV phân biệt rỏ khái niệm nguyên

tử và nguyên tố.

- Nguyên tử là nói đến một hạt vi mô

trung hòa về điện.

- Nguyên tố lànói đến tập hợp các

nguyên tử có cùng điện tích hạt nhân.

II Nguyên tố hóa học:

Hs đọc SGK và cho biết số hiệu

nguyên tử là gì? Cho biết thông tin là

gì?

Lấy ví dụ minh họa?

2 Số hiệu nguyên tử:

Là số số điện tích hạt nhân nguyên tử của một nguyên tố.

Ký hiệu: Z Cho biết:

Trang 11

3 Ký hiệu nguyên tử:

A X: Ký hiệu nguyên tử

Z A: Số khối.

Z: Số nguyên tử Vd: 35Cl

17 A = 35

Z = 17

N = 18

4 Củng cố:

- Sự liên quan giữa điện tích hạt nhân với Proton và số electron.

- Cách tính số khối, khái niệm nguyên tố hóa học.

* Khái niệm đồng vị, nguyên tử khối, nguyên tử khối trung bình

* Cách tính nguyên tử khối trung bình

II Chuẩn bị

1 Tranh vẽ các đồng vị của Hidro

2 Phiếu học tập, học sinh soạn bài trước

III Tiến trình tiết dạy

3 Bài mới

GV treo tranh vẽ các đồng vị của

hidro  HS nghiên cứu

GV lưu ý: Do điện tích hạt nhân quyết

định tính chất, nếu các đồng vị có

- Là những nguyên tử có cùng số proton nhưng khác nhau về số Nơtron Do đó A cũng khác nhau:

Trang 12

cùng tính chất Nếu các đồng vị có

cùng điện tích hạt nhân thì có tính

chất giống nhau.

Y/c hs nhăc lại đơn vị khối lượng

nguyên tử là gì? Có giá trị bằng bao

nhiêu?

BT1 Nguyên tử Cacbon nặng 19,9206

10 -27 Hỏi nguyên tử đó nặng gấp bao

nhiêu lần đơn vị khối lượng nguyên

tử?

II Nguyên tử khối:

Nguyên tử khối trung bình.

1 Nguyên tử khối:

Nguyên tử khối của một nguyên tử cho biết khối lượng của một nguyên tử nặng gấp bao nhiêu lần đơn vị khối lượng nguyên tử.

12 10

Gv yêu cầu hs trả lời: Tại sao có thể

coi nguyên tử khối bằng số khối?

Nguyên tử khối trung bình.

Giả sử có hai đồng vị A, B

a, b lần lượt tỉ lệ %

75,77% 24,23%

100

23 , 24 37 77 , 75 35





GV thông báo: Hầu hết các nguyên tố

hóa học trong tự nhiên là hổn hợp của

nhiều đồng vị chỉ có một số ít không

Trang 13

BÀI: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA ELECTRON

TRONG NGUYÊN TỬ OBITAN NGUYÊN TỬ

I Mục tiêu:

* Trong nguyên tử electron chuyển động xung quanh hạt nhân không theo một quỹ đạo xác định.

* Mật độ xác suất tìm thấy electron trong không gian nguyên tử kh6ong đồng đều.

* Hình dạng Obitan nguyên tử.

II Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học: Mẫu hành tinh nguyên tử Rô –dê – pho và Bo; 2 Obitan nguyên tử Hidrô; 3 hình ảnh các Obitan S, P.

2 Phương pháp dạy học Nêu vấn đề trực quan.

III Tiến trình tiết dạy:

GV dùng sơ đồ mẫu hình tinh nguyên

tử của Rơ – dơ – pho, Bo và Zan – mơ

– Phan để rút ra kết luận.

Trong nguyên tử electron chuyển

động trên quỹ đạo xác định

Tuy nhiên thuyết Bo vẫn không giải

thích được nhiều tính chất khác của

nguyên tử do chưa mô tả đúng trạng

thái chuyển động của các electron.

I Sự chuyển động của các electron trong nguyên tử.

1 Mô hình hành tinh nguyên tử.

Trong nguyên tử elctron chuyển động trên những quỹ đạo tròn hay bầu dục xác định xung quanh hạt nhân.

GV dùng tranh đám mây nguyên tử

Hidrô, giúp học sinh tìm hính ảnh xác

suất tìm thấy electron (SGK).

2 Mô hình đại diên về sự chuyển động của electron trong nguyên tử Obitan nguyên tử.

a Sự chuyển động của electron trong nguyên tử.

Electron chuyển động rất nhanh, không thể quan sát được đường đi của nó, nói đám mây electron nhưng không phải do nhiều e - tạo nên mà là

vị trí e Hoạt động 3:

-Gv thông báo: Electron có thể có mặt

ở khắp nơi trong không gian nguyên

tử bao quanh hạt nhân Nhưng khả

b Obitan nguyên tử KL: Obitan nguyên tử là khu vực không gian xung quanh hạt nhân mà

Ngày: 8/08/2009

Tiết: 6

Trang 14

năng không đồng đều

VD: Nguyên tử Hidro khả năng có

mặt electron lớn nhất là khu vực cách

hạt nhân khoảng 1,053nm cho học sinh

đọc định nghĩa obitan (sgk)

tại đó xác suất có mặt electron khoảng 90%

GV sử dụng tranh vẽ hình ảnh, các

obitan S,P yêu cầu HS nhận xét hình

dạng obitan nguyên tử Hidro- là một

khối cầu

Lưu ý: obitan 1s có kích thước nhỏ hơn

1s, 3s, 4s tất cả đều có hình dạng là

VD: Obitan Px định hướng theo trục X Hoạt động 5

Dựa vào tranh vẽ hình ảnh các obitan,

GV phân tích.

Obitan s

Obitan p

Obitan d, f

* Obitan d, f có hình phức tạp

4 Củng cố : Sử dụng BT trong sgk để củng cố kiến thức trọng tâm của bài: BT4, BT6.

5 Hướng dẫn về nhà:

- Làm các BT 1,2,3,5 (sgk)

- Ôn lại lý thuyết làm Bt từ bài 1 đến bài 4

Trang 15

LUYỆN TẬP ( Tiết 1)

I Mục tiêu

- Đặc tính của các hạt cấu tạo nên nguyên tử

- Nắm rõ: điện tích, số khối, nguyên tử khối

- Sự chuyển động của electron trong nguyên tử obitan nguyên tử, hình dạng obitan nguyên tử.

II Chuẩn bị

1 Sơ đồ câm, phiếu học tập

2 Phương pháp, nêu vấn đề

3 Bài mới

GV sử dụng sơ đồ câm về cấu tạo nguyên tử

(các hạt cấu tạo nên nguyên tử, đặc tính) cho

HS lên bảng điền vào, HS khác nhận xét

GV cho học sinh ghép các thông tin ở cột bên

phải sao cho phù hợp với cột bên trái

1 Nguyên tử A Không mang

4 Obitan nguyên tử E Hình ảnh xác

suất lớn nhất

5 Obitan S G Dạng số 8 nổi

6 Obitan p H mnguyên tử= ∑mp +

∑mn

7 Khối lượng nguyên

* Số proton = số electron

* Nguyên tố hóa học gồm những nguyên tử có cùng điện tích hạt nhân

ElectronHạt nhân Proton

Nơtron

Ngày: 10/08/2009

Tiết: 7

Trang 16

GV dùng câu hỏi phát vấn nguyên tử được đặc

trưng bởi những đại lượng nào?

Số khối A đặc trưng cho nguyên tử A X

Z

* Sự chuyển động của electron có tuân theo

một quỹ đạo xác định hay không?

* obitan nguyên tử là gì?

* Hình dạng của obitan ra sao?

4 Obitan nguyên tử

- Chuyển động của electron trong nguyên tử không theo một quỹ đạo xác định:

- Obiatn nguyên tử là khu vực không gian xung quang hạt nhân mà tại đó xác suất có mặt

electron khoảng 90%

- các obitan Px, Py, Pz được ký hiệu AO-px, AO-py, AO-pz có hình dạng số 8 nối định hướng theo 3 trục x, y, z của hệ tọa độ đề các

4 Củng cố : GV sử dụng phiếu học tập yêu cầu học sinh điền nhanh các thông tin vào phiếu.

Làm kỹ các bài tập SGK, SBT tiết sau làm bài tập

Một số BT tiêu biểu SGK, SBT

Ngày: 11/08/2009

Tiết: 8

Trang 17

3 Bài mới

A BÀI TẬP

B KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG

BT1: Nguyên tử là phần tử nhỏ nhất của chất

A Không mang điện C Mang điện tích âm

B Mang điện tích dương D Có thể mang điện hoặc không mang điện

Chọn đáp án đúng: A

GV hướng dẫn – giải thích

BT2: Trong tự nhiên Silic tồn tại với hàm lượng các đồng vị Tính nguyên tử khối trung bình của Silic.

BT4: Biết rằng nguyên tử Agon có 3 đồng vị khác nhau, có số khối tương ứng là: 36, 38 và

A có phần trăm đồng vị tương ứng lần lượt là: 0,34%; 0,06%; 99,6% Tính số khối của đồng vị A của nguyên tố Agon Biết nguyên tử khối trung bình bằng 39,98

100

6 , 99 06 , 0 38 34 , 0 36

a Tính nguyên tử khối trung bình của Mg

b Giả sử hỗn hợp có trên 50 nguyên tử 25Mg thì số nguyên tử tương ứng của hai đồng

vị còn lại là bao nhiêu:

HD:

a Nguyên tử khối trung bình AMg = 24,3

b Trong trường hợp có 50: 25Mg

có 389: 24Mg

có 56: 26Mg

Trang 18

BÀI: LỚP VÀ PHÂN LỚP ELECTRON

I Mục tiêu

- Thế nào là lớp và phân lớp electron

- Số lượng các obitan trong một phân lớp và trong một lớp

- Sự giống nhau, khác nhau giữa các obitan trong cùng một phân lớp

- Dùng ký hiệu để phân biệt các lớp, phân lớp obitan.

II Chuẩn bị

1 Đồ dùng: tranh vẽ hình dạng các obitan s, p

2 Phương pháp Nêu vấn đề, trực quan.

3 Bài mới

Từ kiến thức về mật độ điện tích đám

mây electron của nguyên tử không

đồng đều GV đặt vấn đề: tại sao

electron lại có khu vực ưu tiên?

Thứ tự các lớp electron được bằng các số nguyên

n = 1 2 3 4 5 6 7 Tên K L M N O P Q Mức năng lượng tăng dần

GV giải thích điều này có liên quan

đến năng lượng của electron Mỗi

electron đều có một trạng thái mức

năng lượng nhất định Tùy vào trạng

thái năng lượng mỗi electron có khu

vực ưu tiên riêng.

* Lớp K (n=1) là lớp gần hạt nhân nhất Sự liên kết giữa electron trên lớp này với hạt nhân là bền chặt nhất.

* n càng lớn có năng lượng cao hơn

GV đặt vấn đề

Electron gần hạt nhân có mức năng

lượng thấp bị hút mạnh, liên kết với

hạt nhân chặt chẽ hơn Electron ở xa

hạt nhân liên kết càng yếu và có mức

năng lượng càng cao.

GV dùng tranh vẽ obitan s và làm VD

GV yêu cầu HS nhắc lại: thế nào là

một lớp electron? HS xem sgk?

* yêu cầu HS cho biết N (n=4) có mấy

Mỗi lớp electron phân chia thành các phân lớp ký hịêu các chữ cái s, p, d, f Các electron trên cùng một phân lớp

Ngày: 12/08/2009

Tiết: 9

Trang 19

phân lớp Viết ký hiệu?

* Lớp thứ n có n phân lớp Tuy nhiên

trên thực tế hơn 110 nguyên tố chỉ có

số electron điền vào bốn phân lớp s, p,

d và f.

có mức năng lượng bằng nhau.

Số phân lớp = số thứ tự của lớp Lớp thứ nhất (K) có 1 hân lớp 1s Lớp thứ hai (L) có 2 phân lớp 2s 2p Lớp thứ ba (M) có 3 phân lớp 3s 3p 3d

phân lớp electron

GV cần giải thích cho HS hiểu tại sao

các phân lớp khác nhau có số obitan

khác nhau?

GV phân tích…?

Trong một phân lớp các obitan có mức năng lượng bằng nhau

- Phân lớp s: có 1 obitan

- Phân lớp p: có 3 obitan px, py, pz

- Phân lớp d: có 5 obitan

- Phân lớp f: có 7 obitan

GV hướng dẫn HS tính số obitan trong

một lớp, dựa vào số phân lớp trong

mỗi lớp và số obitan trong mỗi phân

lớp mà HS đã nắm được.

- Lớp K có 1 2 = 1 obitan

- Lớp L có 2 2 = 4 obitan

- Lớp M có 3 2 = 9 obitan

- Lớp N có 4 2 = 16 obitan KL: lớp thứ n có n 2 obitan

4 Củng cố: Sử dụng BT 2, 3, 4 (sgk)

- Làm BT 1, 5, 6 (sgk)

- Chuẩn bị bài 7

-BÀI: NĂNG LƯỢNG CỦA CÁC

ELECTRON TRONG NGUYÊN TỬ CẤU HÌNH ELECTRON (tiết 1)

I Mục tiêu

- Số elecron tối đa trong một phân lớp và trong một lớp

- Các nguyên lý, quy tắc sắp xếp electron trong nguyên tử

II Chuẩn bị

1 Đồ dùng: tranh vẽ các mức năng lượng obitan nguyên tử; hình ảnh một số nhà bác học

2 Phương pháp: Thuyết minh + đàm thoại Nêu vấn đề.

Trang 20

nguyên tử Các electron trong cùng lớp electron

cùng phân lớp electron có mức năng

lượng như thế nào?

VD: phân lớp 2p có ba obitan

2px, 2py, 2pz tuy có sự định hướng trong

không gian khác nhau nhưng có cùng

mức năng lượng obitan.

1 Mức năng lượng obitan nguyên tử

- Trong nguyên tử, các electron trên mỗi obitan có một mức năng lượng xác định, gọi là mức năng lượng obitan nguyên tử (AO)

- Trên cùng một phân lớp, các electron trên các obitan khác nhau có mức năng lượng obitan bằng nhau

nguyên tử

HS nghiên cứu hình 1.1.1 (sgk) các AO tăng dần theo thứ tự sau:

+ Rút ra trật tự các mức năng lượng

obitan nguyên tử

1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p ………

+ Thấy được khi số lớp electron tăng

có hiện tượng chèn mức năng lượng

mức 4s thấp hơn 3d

5s thấp hơn 4d

6s thấp hớn 4f …….

+ Nhớ trật tự các mức năng lượng

electron trong nguyên tử

GV thông báo về tiểu sử và thành tích

khoa học của Pauli

1 Nguyên lý Pauli

a Ô lượng tử

* HS nghiên cứu sgk và cho biết: Để biểu diễn obitan nguyên tử ta dùng

ô vuông nhỏ gọi là ô lượng tử Một ô lượng tử tương ứng với một AO

VD: 

 2px 2py 2pz  2s

1s

+ Ô lượng tử là gì? Cách biểu diễn ô

lượng tử.

+ Nội dung nguyên lýù Pauli

+ Cách ký hiệu electron tối đa trong

một lớp, một phân lớp

Từ số electron trong một lớp

=> số electron tối đa 2n 2

=> số electron tối đa trong mỗi phân

lớp s tối đa 2 d tối đa 10

p tối đa 6 f tối đa 14

-> yêu cầu HS biểu diễn vào obitan

Trên một obitan chỉ có nhiều nhất là hai electron này có chuyển động tự quay khác chiều nhau ( )

2 Nguyên lý vững bền

Hoạt động 5

Trang 21

HS nghiên cứ sgk cho biết

+ Nội dung của nguyên lý vững bền

+ Vận dụng nguyên lý vững bền để

phân bố electron của nguyên tử vào

obitan

Ơû trạng thái cơ bản trong nguyên tử các electron chiếm lần lượt những obitan có mức năng lượng từ thấp đến cao

VD: z=1 1s 1 z=2 1s 2

z= 3 1s 2 2s 2 z=4 1s 2 2s 2

- HS nghiên cứu quy tắc (sgk)

- Vận dụng quy tắc để biểu diễn

electron trong các phân lớp của

2p 2 VD: z=6 2s 2 1s 2

4 Củng cố : BT1, 2, 3 (sgk)

5 Hướng dẫn về nhà : làm BT chuẩn bị phần còn lại

Trang 22

BÀI: NĂNG LƯỢNG CỦA CÁC

ELECTRON TRONG NGUYÊN TỬ CẤU HÌNH ELECTRON (tiết 2)

I Mục tiêu

- Cách viết cấu hình electron nguyên tử

- Các nguyên lý, quy tắc sắp xếp electron trong nguyên tử

II Chuẩn bị

1 Đồ dùng: tranh vẽ các mức năng lượng obitan nguyên tử; hình ảnh một số nhà bác học

2 Phương pháp: đàm thoại Nêu vấn đề.

3 Bài mới

GV cho HS nghiên cứu sgk và cho

biết:

+ Cấu hình nguyên tử là gì?

+ Cách viết cấu hình electron nguyên

tử.

Chú ý: sử dụng các nguyên lý và quy

tắc đã học để viết cấu hình electron.

Đặt câu hỏi: phân lớp s chứa tối đa?

Phân lớp p chứa tối đa?

Phân lớp d chứa tối đa?

Phân lớp f chứa tối đa?

1 Cấu hình electron

* Cấu hình electron nguyên tử biểu diễn sự phân bố electron trên các phân lớp thuộc các lớp khác nhau

* Quy ước:

- Số thứ tự lớp là 1, 2, 3….

- Phân lớp ký hiệu s, p, d, f

- Số electron được nghi bằng chỉ số ở phía trên, bên phải ký hiệu của phân lớp (s 2 , p 2 …)

Tiếp đến là thứ tự lớp electron như

GV hướng dẫn học sinh viết sau đó

cho các ví dụ khác

* Cách viết cách hình electron

- Xác định số electron của nguyên tử

- Nắm vững các nguyên lý, quy tắc

- Viết theo thứ tự các phân lớp và theo thứ tự các lớp

VD: 19K 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3ps 6 4s 1 26Fe 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 6 Hay [Ar] 3d 6 4s 2

Hoạt động 2: GV dẫn dắt HS viết cấu

hình electron nguyên tử của 10

nguyên tố đầu

2 Cấu hình electron nguyên tử của một nguyên tố

Cần lưu ý: vận dụng nguyên lý vững

bền các electron độc thân, electron

Trang 23

Sau khi GV hướng dẫn HS tự viết 10

nguyên tố còn lại cho HS nhận xét về

số lớp electron, số electron ngoài

cùng, số electron ghép đôi độc thân

1H 1s 1 hay 2He 1s 2 3Li 1s 2 2s 1 4Be 1s 2 2s 2 2p 1 5B 1s 2 2s 2 2p 1 6C 1s 2 2s 2 2p 7N 1s 2 2s 2 2p 3

cùng

GV yêu cầu HS dựa vào thứ tự các lớp

năng lượng của các electron trên các

lớp và phân lớp để trả lời câu hỏi

- Electron nào gần hạt nhân nhất? Xa

hạt nhân nhất? Liên kết với hạt nhân

chặt nhất? Liên kết với hạt nhân yếu

nhất?

- GV kết luận: electron lớp ngoài cùng

liên kết rất yêu với hạt nhân nguyên

tử, chúng dễ tham gia vào sự hình

thành liên kết hóa hóa học.

- GV treo bảng cấu hình cho HS nhận

xét => kết luận

a Nếu có 8 electron ngoài cùng là khí hiếm bền vững

b Nếu có 1,2,3 electron ở lớp ngoài cùng là các nguyên tử kim loại (trừ H,

=> kim loại, phi kim, khí hiếm, số electron độc thân

5 Hướng dẫn về nhà :

- Làm BT 1,2,3,4,5,6,7,(sgk)

- Xem lại và tóm tắt lại kiến thức trọng tâm của cả chương I.

Trang 24

BÀI: LUYỆN TẬP CHƯƠNG I (tiết 1)

I Mục tiêu

* Củng cố kiến thức:

- Thành phấn cấu tạo nguyên tử

- Những đặc trưng của nguyên tử

- Sự chuyển động của electron trong nguyên tử, khái niệm obitan nguyên tử.

- Sự phân bố electron và các nguyên lý, quy tắc

- Đặc điểm của electron lớp ngoài cùng

II Chuẩn bị

GV: Hệ thống câu hỏi, các phiếu học tập

HS: Học lý thuyết, hoàn thành các BT sgk, SBT

3 Bài mới

A NHỮNG KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG

Hoạt động 1: Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của HS

- Mỗi tổ chia 2 nhóm để HS kiểm tra chéo nhau, mỗi nhóm do tổ trưởng phụ trách Những HS làm BT đầy đủ, sạch sẽ đúng sẽ cho 10 điểm Những HS làm thiếu, không làm hoặc làm sai BT thì GV ghi tên vào sổ theo dõi và cho điểm kém.

- GV lấy bất kỳ mỗi tổ 1 quyển vở HS đã kiển tra để nhận xét Sau đó GV thu thập thắc mắc, những BT khó để giải đáp trong giờ luyện tập.

- GV hệ thống hóa kiến thức bởi hệ thống câu hỏi trong các phiếu học tập

A1 KIẾN THỨC VỀ CẤU TẠO NGUYÊN TỬ

Hoạt động 2: Phiếu học tập số 1

- Nguyên tử có thành phần cấu tạo như thế nào và đặc điểm các hạt cấu tạo nên nguyên tử?

- Sao A và Z được coi là những số đặc trưng các nguyên tử

- Trước hạt nhân và nguyên tử lớn hay nhỏ? Người ta dùng đơn vị đo là gì?

- Nguyên tử hầu như tập trung ở đâu? Vì sao?

A2. KIẾN THỨC VỀ VỎ NGUYÊN TỬ

a Nêu những hiểu biết về sự chuyển động của electron trong nguyên tử? Định nghĩa obitan nguyên tử?

b Những electron có mức năng lượng như thế nào được xếp cùng một lớp, cùng phân lớp? Cách ký hịêu lớp và phân lớp electron?

c Số các obitan trong một lớp và trong một phân lớp số electron tối đa trong một obitan, trong một lớp, phân lớp.

d Nêu nội dung các nguyên lý và quy tắc phân bố electrob của nguyên tử vào các mức năng lượng?

Ngày: 18/08/2009

Tiết: 12

Trang 25

A3 KIẾN THỨC VỀ NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

a Định nghĩa: nguyên tố hóa học, đồng vị.

b Vì sao phải tính nguyên tử khối trung bình, biểu thức tính?

4 Củng cố: GV treo sơ đồ tóm tắt lại nội dung cơ bản cho HS

Nguyên tử

Kích thước, khối lượng nguyên tử

Vỏ nguyên tử Electron

(e)

Điện tích: -1 Khối lượng: 5,5.10 -4 u

Hạt nhân

Proton (p)

Nơtron (n)

Điện tích:1+

Khối lượng: 1u Điện tích: 0 Khối lượng: 1u

Cấu trúc vỏ

nguyên tử

Obitan nguyên tử

Lớp electron

Phân lớp electron

Sự phân bố electron

Ký hiệu: n=1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

K M L N O P Q Số obitan: n 2

Ký hiệu: s, p, d, f Số obitan: 1, 3, 5, 7 Nguyên lý Pauli Nguyên lý vững bền Nguyên tắc Hun Cấu hình electron nguyên tử, đặc điểm electron ngoài cùng

Trang 26

BÀI: LUYỆN TẬP CHƯƠNG I (tiết 2)

GV: Hệ thống các bài tập

HS: Học lý thuyết, hoàn thành các BT sgk, SBT

3 Bài mới

B 1 BÀI TẬP THUỘC NHÓM KIẾN THỨC VỀ CẤU TẠO NGUYÊN TỬ

BT 1 : Hãy chỉ ra câu sau trong số các câu sau:

a Không có nguyên tử của nguyên tố nào lớp ngoài cùng nhiều hơn 8 electron

b Có nguyên tố lớp ngoài cùng bền vững với 2 electron

c Có thể coi hạt nhân nguyên tử Hydro là 1 proton

d Nguyên tử 7X

3 có tổng số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 3

BT 2 : Biết rằng nguyên tử Fe có 26p, 30n, 26e hãy:

- Tính khối lượng nguyên tử tuyệt đối của nguyên tử Fe

- Tính nguyên tử khối của Fe

- Tính khối lượng Fe có chứa trong 1kg electron

HD: mp = 26.1,6726.10 -27 kg

mn = 30.1,6748.10 -27 kg

- KLNT tuyệt đối của Fe = (26.1,6726 + 30.1,6748).10 -27 kg = 93,7316.10 -27 kg

- Nguyên tử khối của Fe là: 56 , 4631 ( )

10 66005 , 1

10 7316 , 93

10 109775 ,

Trang 27

Biết tổng số khối của 3 đồng vị là 87 Tổng khối lượng của 2 ô nguyên tử X là 5621,9 Mặt khác số nơtron trong A X

z1 là 1 đơn vị

a Tìm các số khối A1, A2, A3

b Biết trong đồng vị A X

z1 có số proton bằng số nơtron Xác định tên nguyên tố X Đáp số: A1 = 28; A2 = 29; A3 = 30 Nguyên tố X là Si

BT 4 : Một nguyên tử R có tổng số hạt bằng 115, số hạt mang điện tích nhiều hơn số hạt không mang điện là 25 hạt Tìm số proton, số khối và tên của R.

Đáp số: A = 80; R là Br

B 2 : BÀI TẬP THUỘC NHÓM KIẾN THỨC VỀ VỎ ELECTRON NGUYÊN TỬ

BT 5 : Khi số liệu nguyên tử Z tăng, trật tự năng lượng AO tăng dần theo chiều từ trái sang phải và đúng trật tự từ thấp lên cao theo như dãy sau không?

- Hãy viết cấu hình electron đầy đủ của nguyên tử các nguyên tố trên

- Tính số điện tích hạt nhân của mỗi nguyên tố

- Nguyên tố nào là kim loại, phi kim hay khí hiếm?

BT 7 : Cho nguyên tử 26 Fe Hãy:

a Viết cấu hình electron nguyên tử Fe, Fe 2+ , Fe 3+

b Biễu diễn sự phân bố electron vào các obitan nguyên tử

4 Củng cố :

- GV yêu cầu HS trình bày lại kiến thức trọng tâm về:

+ Cấu tạo nguyên tử

+ Vỏ nguyên tử

- Phát đề cương bài tập HS về nhà làm, chuẩn bị kiểm tra 45 phút.

GV: Cao Hien HaTinh

NGÀY :22/08/2009

TIẾT : 14

27

Trang 28

KIỂM TRA VIẾT BÀI SỐ 1 (01 tiết)

I Mục tiêu:

1 Giáo viên: Thơng qua kết quả kiểm tra, giáo viên cĩ cơ sở phân loại học sinh, phát hiện hs yếu kém

để cĩ kế hoạch bồi dưỡng, điều chỉnh

2 Học sinh: Thơng qua kết quả, hs tự đánh giá để điều chỉnh việc hoạ tập của mình.

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Giáo viên: Một số đề kiểm tra

Duyệt của chuyên mơn nhà trường

Hiệu phĩ chuyên mơn

Bài :09 :BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

I.CHUẨN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG

GV: Cao Hien HaTinh

NGÀY :23/08/2009

TIẾT : 15

28

Trang 29

1 Kiến thức

* Hiểu được :

Trang 30

Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.

Cấu tạo của bảng tuần hoàn : ô, chu kì, từ vị trítrong bảng tuần hoàn của các nguyên tố ( ô, nhóm, chu kì ) suy ra cấu hình

electron và ngược lại

II CHUẨN BỊ

- GV:

+Hình vẽ ô nguyên tố.

+Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học ( dạng dài )

- HS : Ôn lại cách cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố.

III TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY :

Hoạt Động 1:

* Gv Gọi 3 Hs viết cấu hình Electron của

các nguyên tố hàng 1 (Z = 1 đến Z = 2);

+ ĐTHN của một số nguyên tố trong cùng

một hàng ngang, trong cùng một cột dọc.

+ Số lớp Electron của các nguyên tố

trong cùng một hàng ngang, trong cùng

một cột dọc.

Từ ý kiến nhận xét của HS, GV tổng hợp,

kết luận rồi hướng dẫn hs rút ra nguyên

tắc xây dựng BTH

Hoạt Động 2 :

* Gv treo hình vẽ ô nguyên tố.

* Dựa vào sơ đồ ô nguyên tố, hãy nhận

xét về thành phần ô nguyên tố.

* GV nhấn mạnh những thành phần

không thể thiếu trong một ô nguyên tố

như kí hiệu hoá học, số hiệu nguyên tử,

NTKTB, tên nguyên tố.

* Mỗi hàng ngang là một chu kì, dựa vào

nguyên tắc sắp xếp hãy nêu định nghĩa

chu kì ?

* GV yêu cầu học sinh dựa vào bth cho

biết: có bao nhiêu chu kì.

* Hãy nhận xét số lượng các nguyên tố

trong mỗi chu kì.

I NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN.

- Các nguyên tố được hoá học được xếp theo chiều tăng dần của diện tích hạt nhân.

- Các nguyên tố cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành một hàng.

- Các nguyên tố có cùng số electron hoá trị trong nguyên tử được sắp thành một cột.

* Electron hoá trị là những electron có khả năng tham gia hình thành liên kết hoá học

II CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN

1 Ô nguyên tố Mỗi nguyên tố hoá học được xếp vào một

ô của bảng gọi là ô nguyên tố.

2 chu kì

a Định nghĩa (SGK – tr 37)

chu kì là dãy các nguyên tố, mà nguyên tử của chúng có số lớp electron, được sắp xếp theo chiều diện tích hạt nhân tăng dần.

b Giới thiệu các chu kì

- chu kì 1: gồm 2 nguyên tố H ( Z= 1) đến

He ( Z = 2 ).

- Chu kì 2 : gồm 8 nguyên tố Li( Z = 3 ) đến Ne ( Z = 18 ).

- Chu kì 3 : gồm 8 nguyên tố Na ( Z = 11)

Trang 31

* Chọn mỗi chu kì một nguyên tố đứng

đầu tiên, một nguyên tố đứng gần cuối và

một nguyên tố đứng cuối cùng để yêu cầu

hs viết cấu hình electron nguyên tử của

chúng rồi yêu cầu hs nhận xét : số lớp

electron, nguyên tố nào là kim loại, phi

kim hay khí hiếm

* GV hướng dẫn HS để rút ra nhận xét:

* Hoạt động 4 : Củng cố bài

Bài 1 : Nguyên tử X có phần lớp e ngoài

cùng là 3p1 Hãy chỉ ra điều sai khi nói về

nguyên tử X:

a.Hạt nhân nguyên tử X có 16p

b.Lớp ngoài cùng của nguyên tử X có 6e

c.Trong bảng tuần hoàn X nằm ở chu kì 3.

d.Trong bảng tuần hoàn X nằm ở nhóm

IV A.

e.X là một nguyên tố phi kim.

Bài 2 : Hãy chỉ ra câu trả lời đúng : đáp

số: c đúng

Catiron R+ có cấu hình electron ở phân lớp ngoài cùng là 2p6 vị trí của R

trong BTH là:

a.chu kì 2, nhóm VIA

b chu kì 2, nhóm VIIIA.

c chu kì 3, nhóm IA.

d chu kì 2, nhóm VIB.

e tất cả đều sai.

c Phân loại chu kì

- Chu kì 1,2,3 là các chu kì nhỏ.

- Chu kì 4,5,6,7 là các chu kì lớn.

NX: - các nguyên tố trong cùng CK có số lớp electron bằng nhau và bằng STT của

CK – mở đầu chu kì là kim loại kiềm, gần cuối chu kì là halogen (trừ CK); cuối

Trang 32

Bài :09 :BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN (tiết 02)

I.CHUẨN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG

1 Kiến thức

* Hiểu được :

-nhóm nguyên tố ( nhóm A, nhóm B, các nguyên tố họ Lan tan, họ Actini ).

từ vị trítrong bảng tuần hoàn của các nguyên tố ( ô, nhóm, chu kì ) suy ra cấu hình electron và ngược lại.

II CHUẨN BỊ

- GV:

Hình vẽ ô nguyên tố.

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học ( dạng dài )

- HS : Ôn lại cách cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố.

III.TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY………

Hoạt Động 1 :

* GV yêu cầu HS dựa vào BTH và tìm hiểu

SGK để trả lời các câu hỏi:

- Nhóm nguyên tố là gì ?

- Các nhóm nguyên tố được chia làm mấy

loại?

- Có bao nhiêu nhóm a, đặc điểm cấu tạo

nguyên tử các nguyên tố nhóm A.

- Có bao nhiêu nhóm b, đặc điểm cấu tạo

các nguyên tử nguyên tố nhóm B.

GV lưu ý nhóm a còn gọi là phân nhóm

chính, nhóm b còn gọi là phân nhóm phụ.

* GV : các nguyên tố xếp ở cuối bảng đều là

các nguyên tố , được xếp thành hai hàng.

- Họ Lantan gồm 14 nguyên tố, bắt đầu từ

Ce ( Z = 58 ) đến Lu (Z = 71) các nguyên tố

này có tchh rất giống với nguyên tố La.

- Họ Actini gồm 14 nguyên tố, bắt đầu từ Th

(Z = 90) Đến Lu (Z = 103) các nguyên tố

này có tchh rất giống với nguyên tố Ac.

HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ………

3 Nhóm nguyên tố

ĐN (SGK) : Nhóm là tập hợp các nguyên tố được xếp thành một cột, gồm các nguyên tố mà nguyên tử có cấu hình electron tương tự nhau, có TCHH gần giống nhau.

NX : Nguyên tử các nguyên tố trong cùng một nhóm có số electron hoá trị bằng nhau và bằng STT nhóm ( trừ một số ít ngoại lệ ).

Phân loại theo nhóm:

- Nhóm A : gồm 8 nhóm từ IA – VIIIA ( có chứa nguyên tố s và p)

- Nhóm B : gồm 8 nhóm từ IB – VIIIB (mỗi nhóm là một cột, riêng nhóm VIIIB có 3 cột)

Phân loại theo khối :

- Khối các nguyên tố s ( là khối những nguyên tố mà nguyên tử có các electron cuối cùng điền vào phân lớp

s ) gồm các nguyên tố nhóm IA và IIA.

- VD1: 11 Na là nguyên tố ở nhóm IA: 1s2, 2s2 2p6 3s1

NGÀY :24/08/2009

TIẾT : 16

Trang 33

Vd : Viết cấu hình Electron nguyên tử các

nguyên tử của nguyên tố đó có bao

nhiêu electron ở lớp ngoài cùng ? Giải thích.

các electron ở ngoài cùng nằm ở lớp

thứ mấy? Giải thích.

Viết cấu hình electron nguyên tử của

nguyên tố đó ?

Trả lời:

Nguyên tử có 6 electron ở lớp ngoài

cùng, thuộc nhóm VI ≤A vì chu kì 3 gồm các

nguyên tố nhóm A, STT nhóm = số electron

ngoài cùng.

Các electron ngoài cùng nằm ở lớp thứ

3, vì nguyên tố thuộc chu kì 3, có 3lớp

electron , lớp ngoài cùng là lớp thứ 3.

Cấu hình electron nguyên tử :1s+ 2s2

2p6 3p6 3p4

hoạt động3: Củng cố bài

-yêu cầu : Viết cấu hình electron nguyên tử

của các nguyên tố có Z = 12; Z = 26; Z = 28;

Z = 47 và xác định vị trí của nguyên tố trong

BTH.

Lưu ý : Xác định STT nhóm của các

nguyên tố nhóm B cần xét đến lớp ngoài

cùng ns và phân lớp d sát lớp ngoài cùng( n

– 1)d gọi tổng số electron trên hai phân số

này là x:

Nếu x < 8 thì số nhóm = x.

Nếu 8 ≤ x ≤ 10 thì nguyên tố ở nhóm

VIII B

- Khối nguyên tố p ( là khối những nguyên tố mà nguyên tử có các electron cuối cùng điền vào phân lớp p) gồm gồm các nguyên tố các nhóm IIIA và VIIIA ( trừ He).

- VD2: 16S là nguyên tố pở nhóm VIA: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p4

- Khối các nguyên tố d ( là khối những nguyên tố mà nguyên tử có các electron cuối cùng điền vào phân lớp d) gồm các nguyên tố thuộc nhóm B.

- VD3 : 26 Fe : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2

- khối các nguyên tố f ( là khối những nguyên tốmà nguyên tử có các electron cuối cùng điền vào lớp f) gồm các nguyên tố thuộc nhóm B, xếp thành hai hàng ở cuối bảng, chúng là hai họ Lantan và họ Actini.

- Họ Lantan gồm 14 nguyên tố, bắt đầu từ nguyên tốCe(Z= 58 )đến Lu (Z

= 71) Các nguyên tố này có TCHH rất giống với nguyên tố La thuộc nhóm IIIB.

- Actini gồm 14 nguyên tố, bắt đầu từ

Th ( Z = 90) đến Lr ( Z = 103).các nguyên tố này có TCHH rất giống với nguyên tố Ac thuộc nhóm IIIB.

VD 3: cấu hình electron của Br : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p5

Ô số 35 ( Z = 35)

- Chu kì 4 vì có 4 lớp electron.

- Nhóm A vì electron cuối cùng điền vào phân lớp s.

- Nhóm 1 A vì có 1 e ở lớp ngoài cùng.

Trang 34

Đặc điểm cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử nguyên tố nhóm A.

Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron lớp ngoài cùng của các nguyên tử các nguyên tố trong chu kì.

Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố chính là nguyên nhân cảu sự biến đổi tuần hoàn về tính chất các nguyên tố.

GV: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học.

HS : Ôn bài cấu tạo tuần hoàn các nguyên tố hoá học.

C.Kiểm Tra Bài Cũ

Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố có Z = 19, Z = 25, Z = 28 và xác định vị trí của nguyên tố trong BTH.

III TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY

Hoạt động 1: GV chuẩn bị 8 phiếu học

tập, mỗi phiếu ghi sẵn Z của khaỏng

các nguyên tố nhóm A phát cho 8 nhóm

HS và yêu cầu viết cấu hình e nguyên

tử Sau đó cho HS lên bảng điền vào

bảng sau :

I

A

II A

III A

IV A

V A

VI A

- Sau mỗi chu kì, cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố nhóm A biến đổi tuần hoàn, đặc biệt là số electron ở ngoài cùng Đó là nguyên nhân biến đổi tuần hoàn tính chất các nguyên tố.

- Kết luận : (SGK) NGÀY :26/08/2009

TIẾT : 17

Trang 35

Hoạt động 2: GV: từ cấu hình e nguyên

tử vừa XD hãy nhận xét về đặc điểm

cấu hình e lớp ngoài cùng của nguyên

tử các nguyên tố theo chu kì, theo

nhóm.

- nguyên tố s ở nhóm nào? Nguyên tố p

ở nhóm nào?

- Dựa vào BTH, hãy nhận xét vị trí của

các nguyên tố nhóm B trong BTH

- dựa vào cấu hình e nguyên tử của một

số nguyên tố : Z = 22, Z = 25, Z = 30 –

nêu đặc điểm xây dựng lớp vỏ e nguyên

tử của các nguyên tố nhóm B

* GV thông báo số electron hoá trị của

các nguyên tố nhóm B

- Sự biến đổi tuần hoàn về cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố chính là nguyên nhân của sự biến đổi tuần hoàn về tính chất của các nguyên tố.

II Cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố nhóm b

- Các nguyên tố nhóm B thuộc chu kì lớn, là các nguyên tố d và nguyên tố f còn gọi là các nguyên tố KL chuyển tiếp.

- Cấu hình e nguyên tử có dạng :(n -1)da ns2 (a= 1 – 10).

- Số e hoá trị của các nguyên tố nhóm d,f tính bằng số e nằm ngoài cùng và phân lớp sát lớp ngoài cùng chưa bão hoà.

Đặt S = a + 2 ; Nếu S ≤ 8 thì S = STT nhóm.

Nếu S = 8, 9, 10 thì nguyên tố ở nhóm VIII B

IV.Củng cố, dặn dò

Hoạt động 4 : GV có thể sử dụng một trong các bài tập sau :

Bài 1: Điền vào chỗ trống những từ, cụm từ cần thiết:

Trả lời : chu kì bao gồm các nguyên tố được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần Nguyên tố của các nguyên tố trong cùng chu kì có cùng số lớp electron Số thứ tự của chu kì trùng với số lớp electron của nguyên tử của nguyên tố trong chu kì đó Trong mỗi chu kì, số e lớp ngoài cùng tăng dần Mở đầu mỗi chu kì bao giờ cũng là nguyên tố có 1 electron ở lớp ngoài cùng và kết thúc mỗi chu kì bao giờ cũng có 8 electron ở lớp ngoài cùng (trừ chu kì 1) Như vậy theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, cấu hình e nguyên tử của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn.

Bài 2: mệnh đề nào sau đây không đúng ? trả lời : b,e không đúng

a Nguyên tử của các nguyên tố trong cùng một nhóm A bao giờ cũng có số e lớp ngoài cùng bằng nhau.

b Số thứ tự nhóm = số e lớp ngoài cùng của nguyên tử nguyên ốt trong nhóm đó.

c Các nguyên tố trong cùng một nhóm có tính chất hoá học tương tự nhau.

d Trong 1 nhóm, nguyên tử của hai nguyên tố thuộc hai chu kì liên tiếp hơn kém nhau một lớp e.

Trang 36

e Tính chaât hoùa hóc cụa caùc nguyeđn toâ trong cuøng moôt nhoùm A bieân ñoơi tuaăn hoaøn.

Baøi 3: moôt nguyeđn toâ ôû chu kì 3, nhoùm V cụa BTH Hoûi?

nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ ñoù coù bao nhieđu electron ôû lôùp ngoaøi cuøng? Giại thích.

Nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ ñoù coù bao nhieđu lôùp e ? giại thích.

Vieât caâu hình electron nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ ñoù.

Vieât caâu hình e nguyeđn töû cụa ngyeđn toâ cuøng nhoùm, thuoôc hai chu kì lieđn tieâp ( tređn vaø döôùi vôùi nguyeđn toâ ñoù).

Trạ lôøi:

nguyeđn töû coù 6 electron ôû lôùp ngoaøi cuøng, thuoôc nhoùm VA vì chu kì 3 goăm caùc nguyeđn toâ nhoùm A, STT cụa nhoùm = soâ electron ngoaøi cuøng.

Nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ ñoù coù 3 lôùp electron vì nguyeđn toẫ thuoôc chu kì 3.

Caâu hình electron nguyeđn töû : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3

d.Nguyeđn toâ ôû nhoùm VA chu kì 2 : 1s2 2s2 2p3

Nguyeđn toâ ôû nhoùm VA, chu kì 4 : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p3

Baøi 4 : moôt ngueđn toâ ôû chu kì 4; Nhoùm IIA cụa BTH (cađu hoûi nhö baøi taôp 3)

Nguyeđn ttöû cụa nguyeđn toâ ñoù coù bao nhieđu electron ôû lôùp ngoaøi cuøng ? Giại thích Nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ ñoù coù bao nhieđu lôùp e ? Giại thích.

Vieât caâu hình electron nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ ñoù.

Vieât caâu hính e nguyeđn töû cụa nfuyeđn toâ cuøng nhoùm, thuoôc hai chu kì lieđn tieâp (tređn vaø döôùi vôùi nguyeđn toâ ñoù).

*Giaùo vieđn : Bạng 2.2; 2.3; hình 2.1; 2.2; 2.3

*.kieơm tra baøi cuõ

Nguyeđn nhađn naøo laøm cho tính chaât cụa caùc nguyeđn toâ bieân ñoơi moôt caùch tuaăn hoaøn ? cho ví dú.

III.TIEÂN TRÌNH GIẠNG DÁY

NGAØY :28/18/2009

TIEÂT : 18

Trang 37

Xem bảng 2.2 nêu quy luật biến đổi bán

kính nguyên tử của các nguyên tố theo

chu kì và theo nhóm?

* Dựa vào đặc điểm cấu tạo của các

nguyên tố trong một chu kì và trong một

nhóm, GV hướng dẫn cho HS giải thích

quy luật biến đổi bán kính nguyên tử theo

chu kì và theo nhóm.

* nêu kết luận biến đổi bán kính nguyên

tử.

- Tìm hiểu SGK để biết năng lượng ion

hóa là gì ?

* Bổ sung: năng lượng ion hóa nói trên là

năng lượng ion hóa thứ nhất (I1) Ngoài

ra còn có I1 I2 I3 …… có được làkhi tách e

ra khỏi ion mang 1,2,3…… điện tích (+)

tương ứng I1 có ý nghĩa nhất đối với hóa

học I càng nhỏ nguyên tử càng dễ tách e

và ngựơc lại.

* GV cho VD : cho biết năng lượng ion

hóa (kJ/mol) của nguyên tử 1 số nguyên

tố như sau : IAl = 578; ISi = 786; Ip =

1012.

- Nguyên tử của nguyên tố nào dễ tách e

nhất ? khó tách e nhất?

Trả lời : Trong nguyên tử các nguyên tố

trên, nguyên tử Al dễ tách e nhất vì để

tách electron ra khỏi nguyên tử cần tiêu

tốn ít năng lượng nhất; còn nguyên tử P

khó tách e nhất vì để tách electron ra

khỏi nguyên tử cần tiêu tốn nhiều năng

lượng nhất.

* GV gợi ý để HS tổng kết : trong nguyên

tử, electron nào dễ tách ra khỏi nguyên

I BÁN KÍNH NGUYÊN TỬ

- trong một chu kì, theo chiều tăng dần của diện tích hạt nhân, bán kính nguyên tử các nguyên tố tăng dần.

 Giải thích : trong 1 chu kì Các nguyên tử cùng số lớp e  Z + tăng

lực hút giữa hạt nhân với các e lớp ngoài cùng tăng bán kính nguyên tử giảm dần.

- Trong một nhóm, theo chiều tăng dần của diện tích hạt nhân, bán kính nguyên tử các nguyên tố tăng dần.

 Giải thích : Z + tăng (từ trên xuống dưới)số lớp e tăng nhanhbán kính nguyên tử tăng nhanh.

Kết luận: Bán kính nguyên tử của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân.

II NĂNG LƯỢNG ION HÓA khái niệm (SGK)

năng lượng ion hóa thứ nhất (I1) của nguyên tử là năng lượng tối thiểu cần để tách electron thứ nhất ra khỏi nguyên tử

ở trạng thái cơ bản.

Electron liên kết với hạt nhân càng yếu càng dễ tách ra khỏi nguyên tử Nguyên tử càng dễ tách electron, năng lựơng ion hóa càng thấp.

2 sự biến đổi năng lượng ion hóa thứ nhất

trong một chu kì, theo chiều tăng dần của Z.

Z + tăng  lực F tăng  F1 tăng

Trong một nhóm A, theo chiều tăng của Z:

Z + tăng  r(nguyên tử) tăng  lực F tăng  I1 tăng.

Trang 38

tử ? Giữa I và khả năng tách electron ra

khỏi nguyên tử có mối liên hệ gì?

* Dựa vào quy luật biến đổi bán kính

nguyên tử hãy cho biết:

- Trong 1 chu kì, nguyên tử của nguyên tố

nào dễ tách e nhất? Khó tách e nhất?

Giải thích ? rút ra quy luật biến đổi năng

lượng ion hóa trong chu kì.

Trong một chu kì theo chiều tăng dần

của điện tích hạt nhân, lực liên kết giữa

hạt nhân và e lớp ngoài cùng tăng, làm

cho I1 nói chung tăng theo

 Trong một nhóm A, nguyên tử của

nguyên tố nào dễ tách e nhất? Khó tách

e nhất ? Giải thích? Rút ra quy luật biến

đổi năng lượng ion hóa trong nhóm A.

 Trong một nhóm A, theo chiều tăng

của điện tích hạt nhân, khoảng cách giữa

electron lớp ngoài cùng đến hạt nhân

tăng, lực liên kết giữa electron lớp ngoài

cùng và hạt nhân giảm, do đó I1 nói

chung giảm

* GV hướng dẫn HS nghiên cứu bảng 2.3

và hình 2.1 (chú ý chu kì 2, phát hiện

những T.H ngoại lệ như B,O; Al,S) và rút

ra kết luận.

- Hãy so sánh chu kì 2 với chu kì 3 và cho

biết I có sự biến đổi tuần hoàn không?

Lưu ý: Xesi là nguyên tố có I1 thấp nhất

nên Cs được làm tế bào quan điện.

Củng cố tiết thứ nhất

- Nếu không xét thí nghiệm thì năng

lượng ion hóa của nguyên tử nguyên tố

nào lớn nhất, của nguyên tử nguyên tố

nào nhỏ nhất?

- Dựa vào bảng 2.4 và hình 2.2 (SGK) hãy

cho biết khái niệm độ âm điện; quy luật

biến đổi độ âm điện của các nguyên tố

theo chu kì và theo nhóm A.

* GV kết luận:

- Theo chiều tăng dần của Z+, độ âm điện

của các nguyên tố tăng lên trong một chu

kì và giảm đi trong một nhóm.

Kết luận : (SGK) Năng lượng ion hóa thứ nhất của nguyên tử các nguyên tố nhóm A biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân.

III Độ Âm Điện

1 khái niệm (SGK) Độ âm điện của một nguyên tố đặc trưng cho khả năng hút electron của nguyên tử nguyên tố đó trong phân tử.

2 Sự biến đổi độ âm điện các nguyên tố.

- Trong một chu kì, theo chiều tăng dần của Z+ thì độ âm điện tăng dần.

- Trong một nhóm A, theo cghiều tăng dần của Z+ thì độ âm điện giảm dần.

* Kết luận : Vậy độ âm điện của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của Z+.

Trang 39

- Vậy độ âm điện của các nguyên tố biến

đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của

a Số lớp electron e Số electron trong lớp vỏ nguyên tử.

b Số electron ở lớp ngoài cùng f tính kim loại, phi kim

c Khối lượng nguyên tử g Hình dạng đám mây electron

d Hóa trị của các nguyên tố trong các oxít

Đáp án : b, d ,f và g

Hướng dẫn chung : Cần học thuộc lí thuyết trước khi làm bài tập.

BTVN : 2.14; 2.15 (SBT)

BÀI 12 : SỰ BIẾN ĐỔI TÍNH KIM LOẠI – PHI KIM CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN (tiết 01)

I Chuẩn Bị Kiến Thức Và kĩ Năng

Trang 40

- Hiểu được sự biến đổi hóa trị của các nguyên tố với hiđro và hóa trị cao nhất với oxi của các nguyên tố trong một chu kì.

* Kĩ năng

Dựa vào qui luật chung, suy đoán được sự biến thiên tính chất cơ bản trong chu kì (nhóm A) cụ thể, thí dụ sự biến thiên về:

- Hóa trị cao nhất của nguyên tố đó với oxi và với hidro.

- Tính chất kim loại, phi kim.

II Chuẩn Bị

GV: Bảng 2.4;

Học sinh : ôn kĩ bài 11 “Sự biến đổi tuần hoàn tính chất các nguyên tố”

Kiểm Tra Bài Cũ

Hãy cho biết tính chất nào của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của Z+:

a số lớp electron

b Số electron ở lớp ngoài cùng.

c Khối lượng nguyên tử

d Hóa trị cao nhất với oxi

e Bán kính nguyên tử

f Số electron trong lớp vỏ nguyên tử.

g Hình dạng đám mây electron.

Đáp án :b,d,e,g

III Tiến Trình Giảng Dạy

* GV yêu cầu HS tìm hiểu SGK:

- Cho biết đặc trưng của tính KL?

M Mn+ + ne

Nguyên tử càng ddễ nhường e  tính

KL càng mạnh Khả năng Na  Na+

+ 1e rất dễ nên tính KL của Na rất

mạnh.

- Cho biết đặc trưng của tính PK?

X + ne  Xn-

Nguyên tử càng dễ nhận e  tính PK

I SỰ BIẾN ĐỔI TÍNH KIM LOẠI – PHI KIM CỦA CÁC NGUYÊN TỐ

1 Tính kim loại – phi kim

* Tính kim loại: (SGK)

M  Mn+ + ne Tính KL được đặc trưng bằng khả năng của nguyên tử nguyên tố dễ nhường e để trở thành ion dương.

- Nguyên tử càng dễ nhường e  tính

KL càng mạnh.

* Tính Phi kim (SGK)

X + ne  Tính phi kim được đặc trưng bằng khả năng của nguyên tử nguyên tố dễ

Định dạng
Số trang	178
Dung lượng	1,81 MB