GV: Như vậy chúng ta có thể chứng minh được hai tam giác vuông đồng dạng với nhau dựa vào các kiến thức đã học ở lớp 8 , bên cạnh việc chứng minh được hai tam giác đồng dạng với nhau c[r]
Trang 1Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
Ngày soạn: 14/8/2010 Ngày dạy: 17/8/2010 ( 8A,B)
TRONG TAM GIÁC VUÔNG
I.MỤC TIÊU:
Qua bài học này học sinh cần nắm được :
Nhận biết được các cặp tam giác vuông đồng dạng trong hình 1(sgk –T64)
a2 = b2 + c2 ; h2 = b’c’
Biết vận dụng các định lý 1 và định lý 2 vào để giải bài tập
II CHUẢN BỊ:
1.Thầy : Chuẩn bị sẵn hình 1(sgk –T64),êke,thước,nghiên cứu tài liệu.
2.Trò : Ôn tập lại các trường hợp đồng dạng của tam giác vuông, dụng cụ học tập III.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1.Kiểm tra bài cũ: ( 8’)
? Tìm các cặp tam giác vuông đồng dạng
với nhau trong hình sau:
? Nêu các trường hợp đồng dạng của tam
giác vuông ?
HS : Lên bảng làm bài
+/ HCA HAB vì có BAH = C ( cùng phụ với B ) (3đ)
+/ Góc nhọn bằng nhau ,hoặc hai cạnh góc vuông tỉ lệ , cạnh huyền và một cạnh góc vuông tỉ lệ ( 1 đ)
Trang 2GV: Như vậy chúng ta có thể chứng minh được hai tam giác vuông đồng dạng với nhau dựa vào các kiến thức đã học ở lớp 8 , bên cạnh việc chứng minh được hai tam giác đồng dạng với nhau chúng ta còn có thể vận dụng các kiến thức đã học này này để tìm racác mối quan hệ khác nữa trong tam giác và lớp 9 này chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu GV: Giới thiệu nội dung chương trình :
- Hình học lớp 9 gồm 4 chương :
+ Chương I: Hệ thức lượng trong tam giác vuông
+ Chương II: Đường tròn
+ Chương III: Góc với đường tròn
+ Chương IV: Hình trụ ,hình nón hình cầu
? Để tính được ta căn cứ vào phần kiến thức đã học nào ?
HS: Áp dụng nội dung định lý Pitago
? Nếu trong một tam giác vuông cho ta biết độ dài của một cạnh và số đo của một góc nhọn ta có thể tính được độ dài của các cạnh còn lại không ? Để trả lời cho câu hỏi này chúng ta cùng nghiên cứu nội dung của chương đầu tiên.Mở đầu chúng ta cùng tìm hiểu về bài đầu tiên: Một số hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV: Thực hiện vẽ hình 1
(sgk – T 64) lên bảng
gọi AH là đường cao của
HS: Thực hiện vẽ và ghi nhớ theo hướng dẫn
tam giác ABC ứng với cạnh
Trang 3Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
huyền BC và có độ dài là h
Gọi cạnh huyền BC đối
diện với góc A có độ dài là
a ( BC = a) cạnh AC đối
diện với góc B có độ dài là
b,cạnh AB đối diện với AB
BH , còn hình chiếu của ACtrên BC là CH
biết mối quan hệ giữa các
cạnh trong tam giác vuông
liên hệ với nhau theo định
lý Pitago
Vậy trong tam giác vuông
định hình chiếu chính là một đường xiên và hình chiếu của một đường xiên xuất phát từ một đỉnh là khoảng cách từ chân đường xiên đến chân đường vuông
cạnh góc vuông và hình
chiếu cua rnó liên hệ với
nhau như thế nào,ta cùng
nó trên cạnh huyền ( 10’)
Trang 4xét nội dung phần 1
GV( Quay trở lại với phần
kiểm tra bài cũ )
đó trên cạnh huyền GV: Giới thiệu nội dung
thấy không chỉ các cạnh
trong tam giác vuông mới
có quan hệ với nhau mà các
Trang 5Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
chiếu của nó trên cạnh
huyền cũng có quan hệ với
Trang 6nào liên quan đến đường
cao,chúng ta tìm hiểu tiếp
nội dung tiếp theo của bài
2 Một số hệ thức liên quan đến đường cao ( 14’)
GV: Giới thiệu nội dung
Trang 7Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
dung của định lý: Trong am
giác vuông bình phương
đường cao ứng với cạnh
huyền bằng tích hai hình
chiếu của hai cạnh góc
vuông trên cạnh huyền
Từ hai định lý 1 và 2 ta có
thể thấy Trong tam giác
vuông nếu biết hai trong số
ba yếu tố của hệ thức ta
luôn tính được yếu tố còn
lại
Trang 8GV: Đưa nội dung và hình
vẽ của ví dụ 2 lên bảng
? Cho biết bài toán cho ta
biết điều gì và yêu cầu điều
gì ?
GV: Để đo chiều cao của
cây người ta đã làm gì ?
HS: Đọc đề bài Xác định yêu cầu của bài
HS: Bài toán cho ta biết khoảng cách từ người đo đến cây là độ dài đoạn
AE = 2,25 m; khoảng cách
từ mắt người đó đến mặtk đất là đoạn AD= 1,5 mYêu cầu tính chiều cao của cây
HS: Dùng thước đo góc có một góc vuông nên ADCvuông tại D
? BC còn được gọi là gì
trong tam giác vuông ADC?
? Nêu cách tính BC ?
HS: BC là hình chiếu của cạnh góc vuông DC trên cạnh huyền AC
HS: Trong tam giác vuông ADC đã biết đường cao ứngvới cạnh huyền BD = 2,25
Trang 9Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
m,biết AB = AE = 1,5m là hình chiếu của AD trên cạnh huyền AC Do đó để tính BC ta lấy bình phương đường cao BD chia cho hình chiếu của AD là AB trên AC thì sẽ tính được BC
Vây chiều cao của cây là
2
BD BC AB
Thay số ta có :
AC = BC + AB = 3,375 + 1,5 = 4,875( m)GV: Như vậy để tính được
BC ta đã dựa vào định lý
2.Cụ thể như trong ví dụ 2
ta thấy chỉ cần một chiếc
thước thợ và thước đo độ
dài ta có thể đo được chiều
cao của cây đó chính là
khẳng định ban đầu của bài
Trang 10?Cho hình vẽ Điền nội
( Định lý 1)
Trang 11Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
? Vậy nếu có điều ngược lại
là trong một tam giác nếu
tam giác đó có phải là tam
giác vuông không ?
GV: Chắc chắn đó sẽ là tam
giác vuông
Để chứng minh nội dung
trên chúng ta sẽ tìm hiểu
trong tiết sau
HS: Trả lời theo ý của mình
*/ Hướng dẫn học ở nhà : ( 2’)
- Học thuộc phần định lý ,đọc phần có thể em chưa biết
- Ôn lại cách tính diện tích tam giác vuông
- Làm các bài tập : 5,6,7 ( sgk – T 69 – 70)
Trang 12Ngày soạn:14/8/2010 Ngày dạy :17/8/2010 ( 8A,B)
Tiết 2 MỘT SỐ HỆ THỨC VỀ CẠNH VÀ ĐƯỜNG CAO
TRONG TAM GIÁC VUÔNG
I.MỤC TIÊU:
Qua bài học sinh cần nắm được :
Nhận biết được các cặp tam giác vuông đồng dạng trong hình 1( sgk – T64)
1 Thầy : Giáo án , sách giáo khoa , nghiên cứu tài liệu
2 Trò : Ôn tập lại các trường hợp đồng dạng của tam giác vuông, định lý Pitago III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ : ( 5’)
? Phát biểu định lý 1 Vẽ hình , ghi giả thiết và kết luận của định lý theo hình ?
HS1:
Trang 13Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
+/ Phát biểu định lý 1:Trong tam giác vuông bình phương mỗi cạnh góc vuông bằng tíchcủa cạnh huyền và hình chiếu của cạnh góc vuông đó trên cạnh huyền ( 5 điểm )
+/ Vẽ hình : ( 2 điểm )
+/ Viết đúng hệ thức theo hình ( 3 điểm )
? Phát biểu nội dung định lý 2, vẽ hình và ghi giả thiết ,kết luận của định lý theo hình ?HS2:
+/ Định lý 2:Trong một tam giác vuông bình phương đường cao ứng với cạnh huyền bằng tích hai hình chiếu của hai cạnh góc vuông trên cạnh huyền ( 5 điểm )
Định lý 2 thiết lập mối quan
hệ giữa đường cao ứng với
Trang 14? Tích AH.BC có liên quan
giữa cạnh huyền với đường
cao tương ứng và hai cạnh
Trang 15Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
GV: Giới thiệu lại nội dung
a2h2 = b2c2 Áp dụng định lý Pitago có a2 = b2 + c2
thay vào hệ thức sau khi đã bình phương hai vế ta được (b2 + c2) h2 = b2c2
Chứng minh
( sgk – T 67)
Trang 16Áp dụng tính chất của tỉ lệ thức ta có 12 =b + c22 22
? Tính độ dài của đường
cao ứng với cạnh huyền ?
GV: Bài tập trên là ví dụ 3
( sgk –T67)
HS: Phân tích và tìm hướnggiải
Vì bài toán cho biết độ dài hai cạnh góc vuông yêu cầutính độ dài của đường cao ứng với cạnh huyền do đó
ta nghĩ đến có một hệ thức liên quan đến cả ba đại lượng này do đó dễ dàng tính được một yếu tố chưa biết
Vì tam giác đã cho là tam giác vuông và h là đường cao ứng với cạnh huyền Theo định lý 4 ta có :2
Trang 17Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
với một cạnh góc vuôngGV:Treo bảng phụ bốn hệ
có được khi tam giác đã cho
là tam giác vuông Do đó
mới được gọi là các hệ
thức trong tam giác vuông
GV: Đưa bài tập lên bảng
? Hãy điền vào chỗ trống
Bài 3( sgk – T69)
? Bài toán cho ta biết gì và
yêu cầu điều gì ?
? Nêu cách tính x và y ?
HS: Trả lời HS: y2 = 52 + 72
Vì tam giác đã cho là tam giác vuông và y là cạnh huyền, áp dụng định lý
Trang 18= x.(1 + x) = 4.(1 + 4) = 20
Trang 19Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
Tiết 3 LUYỆN TẬP
I.MỤC TIÊU:
- Củng cố và khắc sâu lại các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông.
Trang 20- Biết vận dụng linh hoạt các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông ,tính
độ dài các yếu tố trong tam giác vuông
- Rèn luyện kỹ năng vẽ hình ,khả năng tư duy logic,phân tích ,tổng hợp bài toán và trình bày lời giải của bài toán hình học
II CHUẨN BỊ:
1 Thầy : Hệ thống các câu hỏi và bài tập,dụng cụ vẽ hình.
2 Trò : Làm các bài tập về nhà Ôn tập lại các 4 hệ thức trong tam giác vuông đã
học
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ ( 10’)
*/ Câu hỏi :
? Cho hình vẽ Hãy viết các hệ thức về
cạnh và đường cao trong tam giác
vuông
? Cho tam giác vuông ,đường cao ứng với cạnh huyền chia cạnh huyền ra thành hai
đoạn thẳng có độ dài là 1 và 2 Tính cạnh góc vuông của tam giác trên ?
+ / Vẽ hình đúng và ghi giả thiết kết luận đúng được 2 điểm
+/ Giải đúng ,chính xác , trình bày khoa học , lập luận chặt chẽ 8 điểm
Trang 21Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
gt ABC;A = 90 ;AH BC 0 tại H;
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV: Yêu cầu học sinh làm
bài tập 5 ( sgk – T 69)
? Lên bảng vẽ hình và ghi
giả thiết,kết luận của bài ?
HS: Đọc đề và xác định yêucầu đề bài
Trang 222 2
2 2 2
2 2
2 2 2 2 2
2 2 2
.
12
2, 4 5
AC AB
AC AB AH
AB AC AH
AH = 2,4; HB = 1,8; HC = 3,2
? Có cách nào khác tính các
yếu tố trên không ?
HS: Sau khi tính được BH
và CH thì áp dụng định lý 2tính được AH
= 5,76
( Theo định lý 2)Hoặc áp dụng định lý Pitago để tính AHGV: Yêu cầu học sinh làm
bài tập 7
HS: Đọc nội dung yêu cầu của bài
Bài tập 7 ( sgk – T 69)
? Hãy nghiên cứu và nêu
cách thực hiện của hai cách
HS: Cách 1 được vẽ theo các bước sau :
Cách 1.
Trang 23Trường THCS Mường Bỳ Giỏo ỏn hỡnh 9
cú bỏn kớnh bất kỡ
- Dựng đoạn thẳng x vuụng gúc với đường kớnh và chia bỏn kớnh ra thành hai đoạn a
Ta kớ hiệu cỏc giao điểm như hỡnh dưới
Hay x2 = a.b
Cỏch 2.
? Nờu cỏch vẽ thứ hai ?
Để tiện trong quá trình giải
bài tập ta gọi đờng kính ở
- Dựng đoạn thẳng vuụng gúc với đường kớnh bvà chia đường kớnh b thành haiđoạn thẳng trong đú cú một đoạn cú độ dài là a
- Nối mỳt của đường kớnh với đường vuụng gúc ta được đoạn thẳng x
Trang 24b,c lên bảng và yêu cầu 3
học sinh lên bảng làm bài
Hình 11
HS: Hoạt động cá nhân làmbài và trình bày như bên
Bài tập 8 b,c ( Sgk – T70)
b Trong hình 11.Do các tam giác vuông tạo thành đều là tam giác vuông cân nên : x = 2
y2 = 22 + x2 ( Theo định lý Pitago )
tập 9
Trang 25Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
kết luận của bài ?
Chứng minh
a, Xét ADI và CDL có :
AD = DC (ABCD llà hình vuông)
Vậy : DIL cân tại D
Trang 26b, Có DI = DL (Theo chứng câu a) nên:
AE = BD = 230 km, AB = 2200 km, R = OE = OD = 6370 km Hỏi hai vệ tinh A và B
có nhìn thấy nhau không ?
Cách làm : Tính OH, biết HB = AB
nhìn thấy nhau
Trang 27
Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
Trang 282 Trò : Ôn tập lại về các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông ,làm
bài tập về nhà, dụng cụ học tập
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Kiểm tra bài cũ: (8’)
*/ Câu hỏi :
? Hãy khoanh tròn chữ cái đứng trước kết quả đúng Cho hình vẽ
a, Độ dài của đường cao AH bằng :
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV: Đưa đề bài lên bảng
Cho ABC vuông tại A,
đường cao AH Giải bài
toán trong mỗi trường hợp
Trang 29Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
Trang 30 AH 10,39Theo định lý 1 về hệ thức giữa cạnh và đường cao trong tam giác vuông ta có
Trang 31Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9
= 25 (cm)Vậy:
HB = 25 cm, CH = 36 cm
? Cho ABC vuông tại A,
vẽ đường cao AH Chu vi
của ABH là 30 cm và
chu vi ACH là 40 cm
Tính chu vi của ABC ?
HS: Vẽ hình và ghi giả thiếtkết luận vào vở
Trang 32 AHB CHA
Tỉ số giữa hai cạnh góc vuông 3 : 4 nghĩa là nếu một cạnh có độ dài là 3a thì cạnh kia có
độ dài là 4a, tìm a tìm a từ hệ thức (3a)2 + (4a)2 = 1252
Trang 33
Trường THCS Mường Bú Giáo án hình 9