- Nguyeân nhaânvaø heä quaû cuûa caùc cuoäc phaùt kieán ñòa lyù nhö laø moät trong nhöõng nhaân toá quan troïng, taïo tieàn ñeà cho söï hình thaønh chuû nghóa tö baûn ôû chaâu AÂu.. - [r]
Trang 1Phần Một:
I/- Mục tiêu nội dung phần một:
1 Về kiến thức:
Cung cấp cho HS những kiến thức cơ bản, chính xác, khoa học để các em có những hiểu biết cần thiết về lịch sử thế giới trung đại Phần này gồm ba bội dung chủ yếu:
- Khái quát xã hội phong kiến Tây Âu
- Khái quát về xã hội phong kiến phương Đông, chủ yếu là Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á
- Những nét chung, sơ đẳng về xã hội phong kiến
2 Về tư tưởng:
- Giáo dục cho HS lòng tự hào về những thành tựu văn hóa, văn minh của nhân loại trong thời trung đại
3 Về kĩ năng:
- Rèn luyện cho HS tinh thần học tập chủ động tích cực, kĩ năng sử dụng bản đồ, lập biểu bảng trong học tập môn Lịch sử Đồng thời, giúp học sinh tập sử dụng SGK, quan sát hiện vật, hình ảnh, bản đồ……trong SGK để tự nêu nhận xét
II/- Phương tiện dạy học:
-GV: Bản đồ Châu Âu thời phong kiến
- Bản đồ thế giới
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Bản đồ Ấn Độ – Đông Nam Á
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
- Lược đồ SGK
- Tranh ảnh
NS:……… Bài 1
Trang 2I/- Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
- Khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa
- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào; kinh tế trong thành thị trung đại khác với kinh tế lãnh địa ra sao
2 Tư tưởng:
- Bồi dưỡng nhận thức cho HS về sự phát triển hợp qui luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
3 Kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội CHNL sang XHPK
II/- Phương tiện dạy học:
-GV: Bản đồ Châu Âu thời phong kiến Tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
- HS: SGK
III/- Hoạt động dạy và học:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Giới thiệu nội dung chương trình Lịch sử 7
- Nhắc lại Lịch sử thế giới cổ đại lớp 6
2 Bài mới: (34’)
* Giới thiệu bài: Ở Châu Âu có những quốc gia phong kiến hình thành và phát triển Để hiểu quá trình đó chúng ta cùng tìm hiểu nội dung của bài
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành
xã hội phong kiến ở châu Aâu
- PP: Vấn đáp
- Yêu cầu hs đọc đoạn 1 Sgk
1.Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Aâu.12’
– Cuối thế kỉ thứ V, người Giéc – Man xâm chiếm
Trang 3? Các quốc gia phong kiến châu Aâu
hình thành trong hoàn cảnh nào?kể
tên các quốc gia đó?
- HS dựa vào thông tin sgk
? Khi tràn vào lãnh thổ của đế
quốc Rô- ma, người Giéc- man đã
làm gì? Tác động của những việc
làm đó đến sự hình thành xã hội
phong kiến châu Aâu?
? Lãnh chúa PK và nông nô được
hình thành từ những tầng lớp nào
của xã hội cổ đại ?có quan hệ như
thế nào với nhau?
- HS trả lời, bổ sung, GV kết
luận
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm “
lãnh địa” tổ chức hoạt động và đặc
trưng kinh tế lãnh địa.
-PP: trực quan, miêu tả, phân tích
- GV y/c hs đọc thầm đoạn 1
? Em hiểu thế nào là lãnh địaPK?
-Y/c hs xem hình 1 sgk trang 4, + đọc
đoạn chữ nhỏ và miêu tả tổ chức
lãnh địaPK
?dựa vào thông tin đoạn 2 sgk -> em
có nhận xét gì về cuộc sống của
lãnh chúa và nông nô trong lãnh
địa?
-HS trả lời,bổ sung, gv kết luận
? Từ sự phân tích trên em có nhận
xét gì về đặc điểm của kinh tế lãnh
địa?
-Lưu ý hs: + đất rộng lớn
+Lãnh chúa nắm mọi
quyền hành, định thuế, bóc lột nông
nô
* Hoạt động 3: Tìm hiểu sự ra đời, đặc
trưng và vai trò của thành thị trung
đại.
-PP: Trực quan, miêu tả, giải thích,
thảo luận
- Y/c hs đọc đoạn 1 mục 3 ( kể cả
đoạn chữ nhỏ)
tiêu diệt các quốc gia cổ đại phương Tây, thành lập các vương quốc mới: Tây Gốt, Đông Gốt…
-Chiếm ruộng đất chủ nô chia cho nhau, phong chức tước cho tướng lĩnh quân sự và quí tộc
=>Xã hội xuất hiện 2 tầng lớp mới:
+Lãnh chúa phong kiến: Nhiều ruộng đất, quyền lực + Nông nô: (nông dân và nô lệ)
Xã hội phong kiến châu Aâu hình thành
2 Lãnh địa phong kiến.8’
- Lãnh địa là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làm chủ(vương quốc thu nhỏ)
+ Lãnh chúa: sống sung sướng, bóc lột nông nô + Nông nô: lao độâng cực khổ,sống phụ thuộc, nộp thuế và sản phẩm cho lãnh chúa
- Đặc trưng của kinh tế : tự cung tự cấp, đóng kín
3 Sự xuất hiện của thành thị trung đại 14’
- Nguyên nhân: sản xuất phát triển, thợ thủ công đem hàng hóa đến nơi đông người để bán và lập xưởng
Trang 4?Thành thị trung đại xuất hiện như
thế nào?
- Y/c hs quan sát hình 2 sgk trang
5miêu tả
- Nêu được:
+Phía trên ảnh: lâu đài ,
nhà thờ với kiến trúc đặc sắc
+ phía dưới: cảnh mua bán
đông người ,sôi động tấp nập
-Liên hệ hôi chợ thời nay và tác
dụng
- GV kết luận: thành thị vừa là
trung tâm kinh tế vừa là trung tâm
văn hóa
-Em hãy dựa sgk miêu tả những
hoạt động ở thành thị: Nêu được: cư
dân + nghề chính
- Thảo luận: chia lớp thành 2 dãy
bàn 3’
+ 2 dãy Bên trái: Từ những
nội dung tìm hiểu trên, hãy nêu đặc
điểm kinh tế thành thị?
+2 dãy Bên phải: Vai trò của
thành thị đối với XHPK châu Aâu?
- Đại diện nhóm trả lời, bổ sung
Gv kết luận
- GV tổng kết bài
sản xuất, từ đó thị trấn ra đời và phát triển -> gọi là thành thị
- Hoạt động: Thợ thủ công và thương nhân lập phường hội, thương hội để sản xuất và buôn bán
-Vai trò: thúc đẩy xã hội phong kiến châu Aâu phát triển
3 Củng cố: 5’
? XHPK châu Aâu được hình thành dựa trên cơ sở của giai cấp nào?
A Tăng lữ quý tộc và nông dân
B Lãnh chúa PK và Nông nô
C Chủ nô và nô lệ
D Địa chủ và nông dân
? So sánh điểm giống và khác nhau của kinh tế lãnh địa với nền kinh tế thành thị?
4 Hướng dẫn học ở nhà:1’
- Học bài theo câu hỏi sgk
-Đọc trước bài 2: tìm những câu chuyện kể về các nhà phát kiến địa lý, xem lược đồ đường đi của các nhà thám hiểm
*Nhận xét:
………
………
………
………
………
Trang 5………
Tuần: 1 Tiết: 2
NS:……… Bài 2
I/- Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp hs hiểu rõ:
- Nguyên nhânvà hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý như là một trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu
- Quá trình hình thành chủ nghĩa tư bản trong lòng XHPK ở châu Âu
2 Tư tưởng:
- Giúp hs thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên chủ nghĩa tư bản
3 Kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ để xác định đường đi của ba nhà phát kiến địa lí, khai thác tranh ảnh lịch sử
II/- Phương tiện dạy học:
-GV: Bản đồ thế giới
Tranh ảnh về con tàu thủy thủ tham gia các cuộc phát kiến địa lí
Những câu chuyện kể về các nhà thám hiểm
- HS: SGK, tự tìm các câu chuyện về các nhà phát kiến địa lí
III/- Hoạt động dạy và học:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
- A Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào
Ví sao thành thị trung đại ra đời?
-B Kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị có điểm gì giống và khác nhau? Vai trò của thành thị đối với xã hội phong kiến châu Âu?
2 Bài mới: (34’)
* Giới thiệu bài: Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hóa phát triển, nhiều cuộc phát kiến địa lý mang lại những kết quả to lớn cho các thương nhân châu Âu Kết quả đó như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài 2:
Trang 6HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
*Hoạt động 1: Giúp hs tìm hiểu được
nguyên nhân và trình bày được các cuộc
phát kiến địa lý cuối thế kỷ XV đầu thế
kỷ XVI cũng như ý nghĩa của nó
- PP:Trực quan, miêu tả
GV giải thích hs hiểu khái niệm” Phát
kiến địa lý”
HS đọc thầm đoạn 1 sgk, quan sát hình
3,4 miêu tả kĩ thuật đóng tàu Ca-
ra-ven
? Nguyên nhân và điều kiện nào
giúp các nhà thám hiểm thực hiện
được các cuộc phát kiến ?
- HS dựa sgk trả lời , gv kết luận
- Y/C hs chỉ trên lược đồ đường đi, địa
danh các nhà phát kiến đã đến (- Tích
hợp môi trường)
+ Cho hs kể chuyện về các nhà phát
kiến: Côlôm bô
? Kết quả và ý nghĩa các cuộc phát
kiến địa lí.?
- HS trả lời, bổ sung, gv kết luận
GV nhấn: Đây còn được xem là cuộc
cách mạng KHKT trong giao thông,
thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát
triển Qua đó giúp giao lưu văn hóa
được đẩy mạnh
Chuyển ý: Sự phát triển mạnh trong
thương nghiệp châu Âu đã làm thay
đổi xã hội phong kiến như thế nào?
*Hoạt động 2:Tìm hiểu sự hình thành
chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.
- PP: Phân tích
- GV thông tin tác động của cuộc
phát kiến địa lý đối với tầng lớp
quý tộc thương nhân
? Quý tộc và thương nhân châu Âu
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lý.15’
a Nguyên nhân: do nhu cầu phát triển sản xuất (vàng bạc, nguyên liệu và thị trường) Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: la bàn, kĩ thuật đóng tàu
b Những cuộc phát kiến lớn:
- 1487 B Đi.a-xơ đến cực Nam châu Phi
- 1492 C.Cô lôm bô tìm ra châu Mỹ
- 1498 Va- xcô đơ Ga ma đến Tây Nam Ấn Độ
-1519-1552 Ph.Ma-gien-lan đi vòng quanh trái đất
c
Ý nghĩa:
- Thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát triển
- Đem lại nguồn lợi khổng lổ cho giai cấp tư sản châu Âu
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu 20’
- Sau các cuộc phát kiến,
giàu có lên nhờ cướp bóc
của cải tài nguyên ở các
Trang 7đã làm thế nào để có tiền vốn và
đội ngũ lao động làm thuê?
? Vì sao quý tộc- pk không sử dụng
nông nô?
( dùng nô lệ da đenthu nhiều lợi
nhuận hơn)
GV phân tích và tóm lưiợc sự xuất
hiện mối quan hệ mới trong XHPK
+ Người làm thuê bị bóc lôt g/c vô
sản
? Hậu quả của quá trình tích lũy tư
bản nguyên thủy? HS trả lời, bổ sung,
gv kết luận
- GV nhấn mạnh: Những biểu hiện của
quan hệ sản xuất TBCN :
+ Thành thị thay = phường hội
+ Nông thôn: sx nhỏthay = đồn
điền, trang trại
+ Thương hội: thay = công ty buôn
bán đường dài
GV kết luận Nền sx mới TBCN ra
đời ngay trong lòng CĐPK
nước thuộc địa, Quý tộc và thương nhân mở rộng sản xuất kinh doanh, lập đồn điền, bóc lột người
lao động làm thuê giai
cấp tư sản ra đời
- Nông nô bị tước đoạt ruộng đất, vào làm thuê cho xí nghiệp của tư sản giai cấp vô sản
- Hình thức kinh doanh tư bản
ra đời
=> Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành
3 Củng cố: (3’) – Trắc nghiệm:
- Ai là người tìm ra Châu Mĩ?
c.Côlômbô d Magienlan
- Những biểu hiện của quan hệ SX TBCN? Đánh dấu x vào các ô
đúng:
Sự xuất hiện các thị trấn
Công trường thủ công
Công ti thương mại
Đồn điền
4 Hướng dẫn học tập: (1’)
- Học bài + Trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài 3 “Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở châu Âu”
- Xem lại bài Văn hóa cổ đại lớp 6
- Sưu tầm tài liệu nói về nhà thiên văn học Cô-pec-nich
* Nhận Xét:
………
………
………
………
………
Trang 8………
Tuần: 2 - Tiết :3
NS:………
Bài 3
CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG
PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I/- Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào Văn hóa phục hưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo tác động trực tiếp đến xã hội phong kiến châu Âu
2 Tư tưởng:
- Nhận thức được sự phát triển hợp qui luật của XH loài người, về vai trò của giai cấp tư sản
3.Kĩ năng:
- Phân tích những mâu thuẫn XH để thấy được nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
II/- Phương tiện dạy học:
- Bản đồ Châu Âu + Mẫu chuyện lịch sử
- Tranh ảnh về thời kì Văn hóa phục hưng
III/- Hoạt động dạy và học:
1.Kiểm bài cũ: (5’)
- Nguyên nhân và tác động của các cuộc phát kiến địa lí ở thế kỉ XV
- Quan hệ SX TBCN ở Châu Âu hình thành như thế nào?
2.Bài mới : (34’)
* Giới thiệu bài: Sau quá trình tích lũy nguyên thủy giai cấp TS ngày càng giàu nhưng chưa có địa vị chính trị, vì vậy họ đấu tranh chống lại phong kiến giành địa vị tương xứng trong một thời gian dài
Trang 9*Hoạt động 1: Giúp hs hiểu được nguyên
nhân, nội dung và ý nghĩa của phong trào
văn hóa Phục Hưng
- PP:Vấn đđáp , trực quan, liệt kê
- GV thông tin: TK XIV chế độ PK suy yếu
CNTB thắng thế, giai cấp TS sáng tạo nền văn
hóa mới dựa trên nền văn hóa cổ Hi Lạp Rôma
-> Văn hóa phục hưng lan rộng khắp châu Âu
- HS đọc đoạn in nghiêng
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa
phục hưng? (giai cấp TS có quyền lực KT, nhưng
không có quyền lực chính trị)
- Người đề xướng phong trào văn hóa phục
hưng? (giới trí thức TS, nhà văn, thơ, họa,…)
- Kể tên các tác giả tiêu biểu? (Rabơle, Vanh-xi,
Côpecnich, Sếch pia…)
- GV giới thiệu H.6 SGK mẫu chuyện cuộc đời
hoạt động của Côpecnic, tác phẩm chuyện tình
Reméo-Julillette -> Nêu nội dung các tác phẩm
văn hóa phục hưng? (Phê phán sự nghiêm khắc
(g.hội) cái xấu (PK) đề cao vai trò cá nhân +
khoa học)
- Tác dụng của phong trào văn hóa phục hưng?
(Được đông đảo quần chúng ủng hộ + phát động
phong trào quần chúng PK – mở đường cho XH
châu Âu và thế giới phát triển)
- Đánh giá thời kì văn hóa phục hưng? (Là thời
kì xuất hiện nhiều tài năng, phong phú thể loại)
- GV kết luận: tài năng nở rộ, phong phú thể loại
tạo điều kiện VH.KHKT phát triển
*Họat động 2: Tìm hiểu nguyên nhân của
phong trào cải cách tôn giáo(diễn biến, nội
dung, tác động )
- PP: Vấn đáp, phân tích
- HS đọc đoạn đầu SGK: mục 2
- Nguyên nhân nào dẫn đến phong trào cải cách
tôn giáo? (Giáo hội khống chế đời sống tinh thần
+ cản trở bước tiến của giai cấp tư sản)
- GV phân tích: PK lấy kinh thánh kitô khống
1.Phong trào Văn hóa phục hưng (thế kỉ XIV –XVII): (18’)
a Nguyên nhân: Giai cấp tư sản có thế lực kinh tế nhưng không có địa
vị xã hội nên đấu tranh chống phong kiến
- Hình thức: Cách mạng văn hĩa
b Nội dung:
+ Lên án và tấn công vào trật tự xã hội phong kiến
+ Đề cao giá trị con người
+ Đề cao khoa học tự nhiên xây dựng thế giới quan duy vật tiến bộ
c Vai trị:
+ Phát động quần chúng đấu tranh chống PK
+ Mở đường cho sự phát triển của văn hĩa Châu Âu và văn hĩa nhân loại
2 Phong trào cải cách tôn giáo:
a Nguyên nhân: Giáo hội bóc lột nhân dân và cản trở bước phát triển của giai cấp tư sản
Trang 10chế đời sống tinh thần nhân dân, đóng kín giao
lưu”Niềm tin”“Những điều dù phi lí vẫn là chân
lí nếu được con người tin”=> tin vào cái khơng
thể tin
- Yêu cầu HS quan sát hìnhLu thơ: người khởi
xướng phong trào cải cách Và đọc thầm chữ nhỏ
? Trình bày nội dung phong trào cải cách?
- HS dựa SGK, bổ sungGV kết luận
? Phong trào đã tác động như thế nào đến xã hội
Đức và các nước Tây Âu?
GV nêu hạn chế phong trào: Tơn giáo vẫn khơng
bị xĩa bỏ hồn tồn, chỉ thay đổi cho phù hợp với
kích thước của nĩ
GV tổng kết tồn bài
- Người khởi xướng: Lu – thơ(Đức)
và Can- vanh( Thụy Sĩ)
b Nội dung:
+ Phủ nhận vai trị của giáo hội, bải
bỏ lễ nghi phiền tối
+ Quay về với giáo lí Ki tơ nguyên thủy
c.Tác động:
+ Đạo Ki tơ bị phân hĩa thành 2 phái: cựu ki tơ giáo và tân giáo + Thổi bùng lên cuộc chiến tranh nơng dân ở Đức
3 Củng cố: (4’) - Trắc nghiệm:
- Sự kiện nào được xem là khởi đầu cuộc đấu tranh của giai cấp TS
Châu Âu chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở Châu Âu
a) CNTB hình thành b) Những cuộc phát kiến địa lí
c) Phong trào XHPH d) Phong trào cách mạng tôn giáo
-Viết tiếp những từ thích hợp vào chỗ trống:Tác động của phong trào cải
cách tôn giáo:
a)Tôn giáo bị phân làm 2 phái ………
b)Thúc đẩy châm ngòi cho ………
4 Hướng dẫn học tập: (1’)
- Học bài + Trả lời câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài 4 Trung Quốc thời phong kiến
+ Xem lại Trung Quốc thời cổ đại lớp 6
+ Sưu tầm tranh ảnh về TQ thời phong kiến
* Nhận xét:
………
………
………