Quá trình chiến đấu , đảm bảo giao thông vận tải ở Ngã ba Đồng Lộc còn có sự đóng góp rất to lớn của nhân dân và lực lượng dân quân du kích của Đồng Lộc và các xã Quang Lộc, Mỹ Lộc, Th[r]
Trang 1Sự tích về 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc
Ngã ba Đồng Lộc nằm trên đường Trường Sơn, thuộc địa phận Đồng Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh Ngã ba Đồng Lộc có tổng diện tích 50ha nằm gọn trong một thung lũng hình tam giác, hai bên đồi núi trọc, giữa là con đường độc đạo, mặt đường giống như một lòng máng, bom địch thả xuống bên nào đất đá cũng lăn xuống đường làm cản trở giao thông.
Thanh niên xung phong sửa đường
Tất cả mọi con đường từ Bắc vào Nam đều phải vượt qua ngã ba Đồng Lộc Ngã ba Đồng Lộc được coi như cổ họng, vượt qua được sẽ phân tán toả ra nhiều tuyến đường khác nhau đi vào nam Ngã ba Đồng Lộc là trọng điểm có tầm quan trọng chiến lược nên trong chiến tranh phá hoại kẻ địch âm mưu ném bom huỷ diệt nhằm chặn đứt sự chi viện sức người, sức của, vũ khí, súng đạn, lương thực của hậu phương lớn miền Bắc xã hội chủ nghĩa đối với tiền tuyến lớn miền Nam Chỉ tính riêng 240 ngày đêm từ tháng 3 đến tháng 10/1968 không quân địch đã trút xuống đây 48.600 quả bom các loại
Hồi 17h ngày 24/7/1968 tiểu đội 4 thanh niên xung phong được lệnh trọng điểm ở khu vực địch vừa thả bom để san lập hố bom sửa chữa đường, kết hợp sửa chữa hầm trú ẩn khơi sâu rãnh thoát nước ở đoạn đường độc đạo để nhanh chóng thông đường cho xe qua Tiểu đội 4 hôm ấy
có 10 cô gái trẻ:
Võ thị Tần - 22 tuổi - tiểu đội trưởng
Hồ Thị Cúc - 21 tuổi - tiểu đội phó
Võ Thị Hợi - 20 tuổi - chiến sĩ
Nguyễn Thị Xuân - 20 tuổi - chiến sĩ
Dương Thị Xuân - 19 tuổi - chiến sĩ
Trần Thị Rạng - 19 tuổi - chiến sĩ
Hà Thị Xanh - 18 tuổi - chiến sĩ
Trang 2Nguyễn Thị Nhỏ - 19 tuổi - chiến sĩ
Võ Thị Hạ - 19 tuổi - chiến sĩ
Trần Thị Hường - 17 tuổi - chiến sĩ
Nhận nhiệm vụ xong, các cô đến tại hiện trường gấp rút triển khai công việc với cả niềm vui được gửi gắm trên từng chiếc xe qua nên các cô không hề sợ hãi Họ làm việc không ngơi tay, vừa cười, vừa nói, vừa ý ới gọi nhau Bỗng một tốp máy bay phản lực từ h ướng Bắc vào Nam vượt qua trọng điểm Tất cả các cô nhanh chóng nằm rạp xuống đường Hết tiếng máy bay các
cô lại chồm dậy làm việc Bất ngờ tốp máy bay phản lực quay lại bay từ trong ra thả một loạt bom rơi đúng vào đội hình 10 cô gái Các tiểu đội thanh niên xung phong đi sau chồm lên gào thét, nhân dân xóm Bãi Dĩa quanh đấy cũng lao ra gọi tên từng người Khi đến nơi quả bom vừa nổ chỉ thấy một hố bom sâu hoắm, một vài chiếc xẻng, cuốc vǎng ra nhưng không còn thấy một ai, không nghe thấy một tiếng người Cả 10 cô gái trẻ ấy đã hy sinh
Để ghi sâu tội ác và ghi lại chiến tích của 10 cô gái tại trọng điểm lịch sử này Quốc hội và Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng danh hiệu anh hùng cho 10 cô gái hy sinh tại ngã ba Đồng Lộc
Nguồn: http://ngabadongloc.org.vn/media/?url=detail&id=74&date=7/2/2006
Bài thơ: Ngã ba Đồng Lộc (Huy Cận)
Ngã ba Đồng Lộc
Con ơi, bố về thăm Hà Tĩnh quê ta,
Bố kể con nghe về ngã ba Đồng Lộc
Trên mặt đất này có muôn triệu ngã ba
Và có nhiều ngã ba nổi tiếng:
Có những ngã ba nối những dòng sông lớn của
một đại châu, sóng dựng trùng trùng;
Có những ngã ba nối những con đường dài chạy từ các thủ đô to
Như những mạch máu khổng lồ
Trên thân hình trái đất
Trong đó mỗi con người là một hạt hồng cầu đỏ chói,
Có những ngã ba là nơi gặp gỡ của những dòng
văn minh lớn, đông, tây, kim cổ
Tất cả những ngã ba trên, con có thể học biết
(trong sách địa dư, trên những bản đồ),
Trang 3Mai sau lớn lên con có thể đến thăm và chụp ảnh nữa Xong rồi, con có thể quên
Nhưng con ơi, con chớ có quên ngã ba Đồng Lộc
Trong đời mỗi người cũng có những ngã ba đường quyết định, Trong đời mỗi dân tộc cũng có những ngã ba
Những ngã ba vận mệnh
Những cái nút trên dặm dài lịch sử
Gặp những ngã ba đời, con sẽ nghĩ suy
Và con ơi, muốn tìm đúng hướng đi
Con sẽ nhó đến ngã ba Đồng Lộc
Ngã ba Đồng Lộc:
Là ngã ba nhưng nào có phân vân
Nào có đắn đo do dự!
Là ngã ba trên chặng đường quyết liệt
Nhưng hướng đi đã quyết
Không phải cho một lần
Mà cho tất cả mọi lần
Không phải cho một người
Mà cho tất cả quê hương, đất nước:
Hướng về Nam, một nửa mình Tổ quốc
Các ngã ba khác trên đời làm bằng nước, bằng
sông, bằng thuỷ triều lên xuống,
Hay bằng đá, bằng đất
Bằng xi măng cốt sắt
Bằng vôi trắng, gạch nâu
Bằng đèn xanh đèn đỏ đủ màu
Hay bằng những sự chênh vênh vấp ngã,
Nhưng ngã ba Đồng Lộc làm bằng xương máu
Khi con về quê con nhớ viếng thăm
Mộ người cô kề bên đường đỏ
Các cô như còn đứng đó
Chờ lấp hồ bom
Đường thông xe các cô mới đi nằm
Các cô để lại tuổi thanh niên
Mười chín, hai mươi, hăm hai tuổi
Trang 4Cho đất nước, quê hương
Hồn trong như suối,
Bình minh đời sáng rực vừng dương
Con sẽ tìm thăm mời co La Thị Tám (1)
Từ trường học lại về trận địa đầu non
Đứng giữa đàn bò bê mũm mĩm
Trên sườn núi cao cỏ đã mượt màu xanh Như mảng da non trên thân thể đang lành
Cô sẽ chỉ con xem
Những hồ bom loang lổ
Như đất trên mặt trăng
Mỗi thước vuông ba quả bom to bự
Cô sẽ chỉ con xem
Nghìn vạn điểm lăn bom nổ chậm
Cô từng đến cắm cờ
Mỗi lần chạy đua với cái chết
Đôi chân cô nhanh hơn kíp nổ,
Cô là một ngọn cờ đỏ của quê ta
Nghìn năm sau lịch sử sẽ còn ghi
Những năm tháng chiến tranh ác liệt
Nghìn vạn chuyến xe đi
Qua trái tim ngã ba Đồng Lộc
Máu qua tim máu lọc
Xe vượt ngã ba xe xốc tới miền Nam
Và con ơi, bố ngồi nghĩ miên man:
Bạn bè ta trong cơn gió lốc
Hẳn cũng đang vượt những ngã ba Đồng Lộc, Những ngã ba Việt Nam
Dọc đường dài kẻ địch còn găm
Nhiều bom nổ chậm
Nhưng chẳng hề chi!
Khắp năm châu còn nhiều La Thị Tám
Nhiều Võ Thị Tần (2)
Đường sẽ thông xe đi về cách mạng
Huy Cận
Trang 5(1) Chị La Thị Tám chuyên phát hiện bom nổ chậm, cắm cờ bên cạnh bom để xe
tránh, và để hướng dẫn đội công binh đến phá bom; chị đã được tuyên dương anh hùng.
(2) Chị Võ Thị Tần đội trưởng đội thanh niên xung phong (10 cô) chuyên lấp hố bom,
đã hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ: toàn tổ đã được tuyên dương anh hùng
Nguồn: http://hanoi.vnn.vn/chuyen_de/9812/dgiac_lamtho/tho_18.htm
Vì sao Ngã Ba Đồng lộc trở thành trọng điểm đánh phá của địch?
Ngã Ba Đồng Lộc có vị trí rất quan trọng trong mạng lưới giao thông chiến lược Bắc – Nam qua địa bàn Hà Tĩnh, là giao điểm của đường 15 và các đường liên tỉnh
Từ đây có thể mở rộng ra các hướng, phục vụ tốt cho nhu cầu giao thông vận tải khi các tuyến giao thông ở đông bằng đã bị cắt đứt Đây cũng là nơi có địa hình phức tạp và hiểm yếu Toàn
bộ khu vực Ngã ba Đồng Lộc nằm trên một khu đồi hẹp, thuộc phạm vi 4 xã: Đồng Lộc, Trung Lộc, Mỹ Lộc và Thượng Lộc của huyện Can Lộc Địa hình trống trải, một bên là đồi trọc, một bên là ruộng nước sình lầy, mùa khô đường bụi đỏ, mùa mưa nước đọng Nếu bị địch đánh phá thì khắc phục rất khó khăn
Đầu tháng 4-1968, địch tập trung đánh phá tuyến đường số I từ cầu Thượng Gia đến Cổ Ngựa thuộc xã Tiến Lộc ( Can Lộc ) Ngày 20-4-1968, đường số I bị cắt đứt tại đây ta chuyển hướng vận tải sang tuyến đường 15 trên vùng rừng núi phía tây của tỉnh Lúc đó, Ngã ba Đồng Lộc là nơi duy nhất cho con đường vận tải chiến lược đi qua Nhận rõ vị trí quan trọng của Đồng Lộc, địch tập trung đánh phá ác liệt khu vực này ngay từ đầu Trong tháng 7 ném bom hạn chế ( từ tháng 4 đến tháng 10-1968), chúng đã đánh vào Ngã ba 1863 lần, ném gần 50.000 quả bom các loại, chưa kể đạn Rốc Két và đạn 20 mm
Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Xuân Linh thăm CBCS chiến đấu ở Đồng Lộc
Trang 6Hố bom ở Đồng Lộc
Bình quân mỗi tháng chúng đánh 28 ngày, ngày nhiều nhất là 103 lần bay với trên 800 quả bom các loại Suốt ngày đêm không lúc nào Đồng Lộc ngớt tiếng bom đạn Đất đá bị đào đi xới lại nhiều lần, hố bom chồng chất hố bom Cùng một lúc chúng ném các loại bom đào, bom phá, bom
bi, bom nổ chậm, bom từ trường Ban ngày, chúng tập trung chặn các lối ra vào Ngã ba Ban đêm, chúng thả pháo sáng, ném bom bi, bắn đạn Rốc Két, đạn 20mm nhằm tiêu diệt các lực lượng cứu đường của ta Bằng mọi giá chúng biến Ngã Bã này thành điểm chết, “trở về thời kỳ
đồ đá”, thành một bãi hoang không bóng người, không một chuyến xe qua Nhưng chúng đã nhầm
Nhận thức rõ âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù và vị trí chiến lược của Ngã ba Đồng Lộc trên tuyến giao thông vận tải ở địa phương, Tỉnh uỷ, Uỷ ban hành chính tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các nghành,các địa phương huy động lực lượng dồn sức cho Đồng Lộc để giải toả điểm chốt, giữ vững mạch máu giao thông Lực lượng chiến đấu gồm: Trung đoàn pháo cao xạ 210, Tiểu đoàn
8 pháo cao xạ của tỉnh, một bộ phận của tiểu đoàn 30 công binh quân khu
Địch phá một thì ta làm mười
Trang 7háng 5-1965, Ban đảm bảo giao thông tỉnh được thành lập do đồng chí Trần Quang Đạt, nguyên
Uỷ viên Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBHC tỉnh làm trưởng ban Khi địch tập trung đánh Đồng Lộc, Ban đảm bảo giao thông tỉnh trực tiếp chỉ đạo giải toả điểm chốt Đồng Lộc Các tổ quan sát, đếm bom, cắm tiêu, tổ rà phá bom, bộ phận ứng cứu đường cùng với mạng lưới thông tin liên lạc, lực lượng điều hành phương tiện giao thông, giữ gìn trật tự an ninh khu vực Ngã ba Đồng Lộc được hình thành 7/8 đại đội thuộc Tổng đội TNXP P18 do tỉnh đoàn điều động và nghành GTVT phụ trách gồm các đại đội từ C552 ® C557 được điều về với hơn 1000 người rải rác trên tuyến từ cầu Cơn Bạng đến Khe Giao Về lực lượng nghành GTVT gồm có: Tổ cơ giới giao thông do Uông Xuân Lý làm tổ trưởng, ½ đại đội chủ lực cầu, ½ đại đội chủ lực giao thông ( trong đó có anh hùng La Thị Tâm ), 3 đội công trình II, II và IV, tổ máy gạt I Cục công trình I
Quá trình chiến đấu , đảm bảo giao thông vận tải ở Ngã ba Đồng Lộc còn có sự đóng góp rất to lớn của nhân dân và lực lượng dân quân du kích của Đồng Lộc và các xã Quang Lộc, Mỹ Lộc, Thượng Lộc, Xuân Lộc, Trung Lộc, Phú Lộc, Sơn Lộc v.v Hàng vạn người được huy động ra mặt đường làm nhiệm vụ giải toả giao thông, tiếp tế lương thực, thực phẩm, đạn dược, chăm sóc thương binh Nhiều gia đình đã nhường nhà, nhường vườn để làm kho, mở đường tránh, đường
xế, làm nơi cứu thương Nhiều gia đình đã sẵn sàng dỡ nhà, đưa ván ra lát đường, chống lầy cho xe qua
Những đoàn xe ra trận
Chỉ trong 5 tháng, chúng ta đã bắn rơi 14 máy bay Mỹ Trong tháng 7 năm 1968 ta đã phá 1780 quả bom, góp 974.240 ngày công để thông tuyến, làm đường mới từ Khiêm Ích, Truông Kén, Bãi Dịa 6 km Quân và dân các xã đã góp 185.400 ngày công với 42.620 người phục chiến đấu, đào đắp 95.209 m3 đất đá, vận chuyển 45 m3 gỗ, cung cấp 22.448 cọc tre, 24.000 gánh bổi chống lầy Tổng quân số toàn bộ mặt trận lúc cao điểm nhất là 16.000 người
Giờ đây chiến tranh đã lùi xa, cuộc sống đã hồi sinh ngay trên “ toạ độ chết” năm xưa Tuy vậy,
Trang 8chiến thắng Đồng Lộc vẫn còn vang vọng mãi đến mai sau Hình ảnh Đồng Lộc quật khởi vươn lên vẫn còn ghi đậm trong tâm khảm của người dân Hà Tĩnh và là niềm tự hào của nhân dân cả nước, nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới
Di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc mãi mãi là nơi giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ
http://www.ngabadongloc.org.vn/media/?url=detail&id=63&date=7/1/2006