Cung cấp những khái niệm cơ bản của các phương pháp vật lý nghiên cứu vật liệu rắn, đồng thời cũng cho biết các ứng dụng cụ thể của các phương pháp đó.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
CÁC PHƯƠNG PHÁP VẬT LÝ NGHIÊN CỨU VẬT LIỆU RẮN
1 Thông tin về giảng viên
Thông tin về giảng viên thứ 1:
- Họ và tên: Trần Quang Thiện
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ
- Thời gian, địa điểm làm việc: 14h00-17h00 hàng tuần, khoa Hóa học
- Địa chỉ liên hệ: Khoa hóa học – trường ĐHSP Hà Nội 2
- Điện thoại: 0985290586
- Email: quangthiensp2@yahoo.com
- Các hướng nghiên cứu chính: Vật liệu điện cực, pin điện, ứng dụng công nghệ thông tin trong hóa học
Thông tin về giảng viên thứ 2:
- Họ và tên: Nguyễn Thế Duyến
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ
- Thời gian, địa điểm làm việc: 14h00-17h00 hàng tuần, khoa Hóa học
- Địa chỉ liên hệ: Khoa hóa học – trường ĐHSP Hà Nội 2
- Điện thoại, email: nguyentheduyensp2@gmail.com
- Các hướng nghiên cứu chính: Vật liệu điện cực, pin điện, ứng dụng công nghệ thông tin trong hóa học
2 Thông tin về môn học
- Tên môn học: Các phương pháp vật lý nghiên cứu vật liệu rắn.
- Mã môn học: HH362
- Số tín chỉ: 2
- Loại môn học:
+ Tự chọn
Trang 2+ Điều kiện tiên quyết: Học sau môn học Hóa lí 4.
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động học tập:
+ Học lý thuyết trên lớp: 20 tiết
+ Bài tập trên lớp: 10 tiết
+ Tự học, tự nghiên cứu: 60 tiết
- Đơn vị phụ trách môn học:
+ Bộ Môn: Hóa lí
+ Tổ: Hữu cơ – Hóa lí
+ Khoa: Hoá học
3 Mục tiêu của môn học
Sinh viên phải nắm được những phương pháp cơ bản trong nghiên cứu vật liệu rắn: phương pháp hiển vi điện tử quét(SEM); Phương pháp nhiễu xạ tia X – XRD
4 Tóm tắt nội dung môn học
Cung cấp những khái niệm cơ bản của các phương pháp vật lý nghiên cứu vật liệu rắn, đồng thời cũng cho biết các ứng dụng cụ thể của các phương pháp đó
Trang 35 Nội dung chi tiết môn học
Hình thức
tổ chức dạy
học
tiết
Yêu cầu đối với sinh viên
Thời gian, địa điểm
Ghi chú
Tín chỉ 1: Phương pháp hiển vi điện tử quét
Lý thuyết Chương 1: Phương pháp hiển vi điện tử
quét
1.1 Cơ sở của phương pháp 1.1.1 Một số khái niệm 1.1.2 Các hệ thức toán học được sử dụng 1.1.3 Cơ sở lí luận của phương pháp 1.1.4 Mô hình kính hiển vi điện tử quét 1.1.5 Một số ứng dụng của SEM 1.1.5.1 Điện tử thứ cấp(SEI) 1.1.5.2 Điện tử tán xạ ngược (BEI) 1.1.5.3 Tia X (X-Ray)
1.1.5.4 Huỳnh quang catôt (CL) 1.1.5.5 Suất điện động (EBIC)
1 2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc của kính hiển vi điện tử truyền qua
1 2.1 Súng phóng điện tử
1 2.2 Các hệ thấu kính và lăng kính
1 3 Sự tạo ảnh trong TEM
1 3.1 Bộ phận ghi nhận và quan sát ảnh
1 3.2 Điều kiện tương điểm
1 3.3 Ảnh trường sáng, trường tối
1 3.4 Ảnh hiển vi điện tử truyền qua độ phân giải cao
1 3.5 Ảnh cấu trúc từ
10 Học liệu 2,
chương 4.
Phòng học
Trang 41 4 Xử lý mẫu và các phép phân tích trong TEM
1 4.1 Nhiễu xạ điện tử
1 4.2 Các phép phân tích tia X
1 4.3 Phân tích năng lượng điện tử
1 4.4 Xử lý mẫu cho phép đo TEM
1 5 Các loại kính hiển vi điện tử truyền qua hiện đại
1 5.1 Kính hiển vi điện tử truyền qua truyền thống (Conventional TEM - CTEM)
1 5.2 Kính hiển vi điện tử truyền qua quét (Scanning TEM - STEM)
1 5.3 Toàn ảnh điện tử
1 6 Ưu điểm và hạn chế của TEM
Bài tập Bài tập tương ứng của các Chương 4
trong học liệu số 1, tham khảo trong các
ho ̣c liê ̣u khác
5 Nắm vững
lý thuyết để
giải bài tâ ̣p
Lớp học
Tự học, tự
nghiên cứu
Đo ̣c các phần lý thuyết trước khi nghe giảng; vận dụng được các kiến thức sau bài giảng để giải các bài tập
30 Làm bài tâ ̣p
sau khi nghe giảng lý
thuyết, chỉ ra những vấn đề cần giải đáp.
Thư viện,
ở nhà
Tín chỉ 2: Phương pháp nhiễu xạ tia X - XRD và
Phương pháp phân tích nhiệt vi sai
Lý thuyết Chương 2: phương pháp nhiễu xạ tia X
-XRD
2.1 Một số khái niệm cơ bản 2.2 Sơ đồ nguyên lí máy đo nhiễu xạ tia X
6 Học liệu 2,
chương 6,8.
Phòng học
Trang 52.3 Sơ đồ khối thiết bị VSM 2.4 Nguyên lí của nhiễu xạ tia X 2.5 Các kỹ thuật nhiễu xạ tia X 2.6 Ứng dụng
Chương 3: Phương pháp phân tích nhiệt
vi sai
3.1 Một số khái niệm 3.2 Cơ sở lý thuyết của phương pháp 3.3 Ảnh hưởng của nhiệt độ đến cấu trúc phân tử
3.4 Một số ứng dụng
4 Học liệu 2,
chương 9.
Phòng học
Bài tập Bài tập tương ứng của các Chương 8
trong học liệu số 1, tham khảo trong các
ho ̣c liê ̣u khác
5 Nắm vững
lý thuyết để
giải bài tâ ̣p
Lớp học
Tự học, tự
nghiên cứu
Đo ̣c các phần lý thuyết trước khi nghe giảng; vận dụng được các kiến thức sau bài giảng để giải các bài tập
30 Làm bài tâ ̣p
sau khi nghe giảng lý
thuyết, chỉ ra những vấn đề cần giải đáp.
Thư viện,
ở nhà
6 Học liệu
- Học liệu bắt buộc:
1 Bài giảng của giảng viên.
2 Nguyễn Hữu Đĩnh, Trần Thị Đà Ứng dụng một số phương pháp phổ
nghiên cứu cấu trúc phân tử NXBGD - 1999.
- Học liệu tham khảo
3 http://www.wikipedia.com.vn
Trang 64 Bùi Hải Ninh Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học (Nghiên cứu ảnh hưởng của
Polyanilin đến cấu trúc PbO 2 ) Hà Nội - 2008.
- Các bài báo khoa học và luận văn đại học, Thạc sĩ; luận án tiến sĩ
7 Kế hoạch giảng dạy cụ thể
Tuần Giảng viên lên lớp (tiết) Sinh viên tự học (tiết)
Lý thuyết
cơ bản
Minh hoạ,
ôn tập, kiểm tra
Thực hành, bài tập
Xemina, thảo luận
chuẩn bị
tự đọc
Bài tập ở nhà, bài tập lớn
Tổng (tiết)
8 Yêu cầu của giảng viên đối với môn học
- Yêu cầu của giảng viên về điều kiện tổ chức giảng dạy môn học:
+ Phòng học nhóm
+ Máy chiếu
- Yêu cầu của giảng viên đối với sinh viên:
+ Dự lớp theo đúng qui chế
+ Thực hiện bài tập, thảo luận
+ Tích cực phát biểu và thảo luận
+ Tích cực đọc, nghiên cứu tài liệu ở nhà
+ Thực hiện đầy đủ các bài kiểm tra
Trang 79 Phương pháp và hình thức kiểm tra đánh giá môn học
9.1 Kiểm tra thường xuyên trong quá trình học tập; đánh giá nhận thức và thái độ tham gia thảo luận; đánh giá phần thực hành, chuyên cần: 1/10 tổng
số điểm
9.2 Kiểm tra giữa kì: 2/10 tổng số điểm
9.3 Thi hết học phần (do trung tâm khảo thí đảm nhiệm): 7/10 điểm –vấn đáp
Hà Nội, ngày 30 tháng 9 năm 2012
Giảng viên 1
ThS Trần Quang Thiện
Giảng viên 2
ThS Nguyễn Thế Duyến
P.Trưởng bộ môn
ThS Nguyễn Thế Duyến
Trưởng khoa
TS Đào Thị Việt Anh