Bài soạn tiet 124-chuan-mơi

Mùa xuân của thiên nhiên đất trời.

Trang 1

TIẾT 124

(Thanh Hải)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức:

- Vẻ đe ̣p của mùa xuân thiên nhiên và mùa xuân đất nước

- Lẽ sông cao đe ̣p của mô ̣t con người chân chính

2 Kĩ năng:

- Đo ̣c hiểu mô ̣t văn bản thơ trữ tình hiê ̣n đa ̣i

- Trình bày những suy nghĩ, cảm nhâ ̣n về mô ̣t hình ảnh thơ, mô ̣t khổ thơ, mô ̣t văn bản thơ

3 Thái đô ̣:

- Suy nghĩ về ý nghĩa, giá tri ̣ của cuô ̣c sống của mỗi các nhân, sống có ích, sống cống hiến cho cuô ̣c đời chung

- Giao tiếp: trình bày, trao đổi về sự thể hiê ̣n vẻ đe ̣p của mùa xuân và niềm khát khao được cống hiến của mỗi con người đối với đất nước qua bài thơ

II CHUẨN BI ̣

- Giáo viên: Giáo án chuẩn-STK-SGK

- Ho ̣c sinh: Bài soa ̣n

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn đi ̣nh tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Bài thơ Con cò tác giả mượn hình ảnh con cò để đề câ ̣p đến ai? Người ấy có những đă ̣c điểm nào đáng quí?

3 Bài mới

Hoa ̣t đô ̣ng của giáo viên và ho ̣c sinh Nô ̣i dung ho ̣c sinh ghi

Hoa ̣t đô ̣ng 1: Tìm hiểu chung văn bản

GV go ̣i HS đo ̣c phần chú thích

H: Phần chú thích cung cấp cho em những

thông tin nào về tác giả Thanh Hải?

H: Bài thơ được viết trong thời điểm nào?

GV hướng dẫn HS đo ̣c văn bản

GV đo ̣c mô ̣t đoa ̣n go ̣i 2 HS đo ̣c tiếp theo

GV nhâ ̣n xét cách đo ̣c

HS đo ̣c từ khó SGK

H: Hãy nêu ma ̣ch cảm xúc của bài thơ?

H; Bài thơ được sáng tác theo hình thức của thể

thơ nào? Phương thức biểu đa ̣t của bài thơ?

H: Hãy nêu bố cu ̣c của bài thơ?

Hoa ̣t đô ̣ng 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung

văn bản

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

- Thanh Hải(1930-1980), tên khai sinh là Pha ̣m Bá Ngoãn, quê huyê ̣n Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế

- Ông là mô ̣t trong những cây bút có công xây dựng nền văn ho ̣c cách ma ̣ng ở miền Nam từ những ngày đầu

2 Tác phẩm:

Bài thơ được sáng tác tháng 11/1980, khi nhà thơ đang nằm trên giường bê ̣nh- không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời

3.Ma ̣ch cảm xúc của bài thơ

Từ xúc cảm trước vẻ đe ̣p của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiê ̣n khát vo ̣ng được dâng hiến “ mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuô ̣c đời chung

4 Bố cu ̣c: 4 đoa ̣n

- Đoa ̣n 1: Khổ thơ đầu: cảm xúc của tác giả trước mùa xuân thiên nhiên đất trời

- Đoa ̣n 2: Hai khổ thơ tiếp theo: Cảm xúc về mùa xuân của đất nước

- Đoa ̣n 3: Hai khổ thơ tiếp: Suy nghĩ và ước nguyê ̣n của nhà thơ trước mùa xuân của đất nước

- Đoa ̣n 4: Khổ thơ cuối: Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điê ̣u dân ca xứ Huế

II Đo ̣c và tìm hiểu văn bản

1 Cảm nghĩ của nhà thơ về mùa xuân của thiên

Trang 2

GV go ̣i HS đo ̣c diễn cảm đoa ̣n 1

H: Nêu ý chính đoa ̣n 1?

H: Khổ thơ đầu tác giả tâ ̣p trung tả cảnh gì?

H: Hình ảnh mùa xuân của thiên nhiên được tác

giả phác ho ̣a như thế nào?

H: Theo em có gì đă ̣c biê ̣t trong cách thể hiê ̣n

hình ảnh của hai câu thơ đầu?

H: Mô ̣t khung cảnh như thế nào được gợi lên từ

hình ảnh âm thanh này?

H: Bằng trí tưởng tượng em hãy miêu tả bằng

lời bức tranh này?

Động não-HS trình bày 1 phút

H: Cảm xúc của tác giả trước cảnh đất trời vào

xuân như thế nào? Tâ ̣p trung ở chi tiết nào?

GV bình giảng hai câu thơ cuối

GV go ̣i HS đo ̣c hai khổ thơ tiếp theo

H: Khi đất nước vào xuân tác giả nhắc đến

những người nào? Vì sao ho ̣ la ̣i được quan tâm

như vâ ̣y?

H: Theo em trong đoa ̣n thơ có gì đă ̣c biê ̣t trong

cách thể hiê ̣n lời thơ của tác giả?

H: Lô ̣c là gì? Hình ảnh lô ̣c còn gắn với mô ̣t ý

nghĩa nào khác?

H: Từ đó cảnh tượng mùa xuân hiê ̣n lên như thế

nào?( HS đo ̣c khổ thơ 3)

H: Qua đoa ̣n thơ em thấy cảm xúc của nhà thơ

như thế nào?

H: Từ cảm xúc của mùa xuân tác giả đã tâm

niê ̣m điều gì? Tâm niê ̣m ấy được thể hiê ̣n qua

hình ảnh đă ̣c sắc nào?

H: Trong khổ thơ này tác giả sử dung BPNT gì?

Tác du ̣ng của BPNT đó?

GV bình đoa ̣n thơ và phân tích thêm cho HS

hiểu “ Tôi- Ta”

H: Ý nguyê ̣n âm thầm nhưng lớn nhất của nhà

thơ đươ ̣c bô ̣c lô ̣ qua lời thơ nào?

H: Tác giả sử du ̣ng nghê ̣ thuâ ̣t gì trong khổ thơ

ấy? Từ đó em cho biết tâm niê ̣m của tác giả như

thế nào?

GV bình

H: Bài thơ kết la ̣i bằng mô ̣t âm điê ̣u dân ca xứ

Huế mênh mang tha thiết Em có cảm nhâ ̣n gì

khi đo ̣c đoa ̣n thơ cuối?GV giảng

Thảo luâ ̣n nhóm:Bài thơ đã gợi cho em cảm

nghĩ gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con

người?( Cuộc sống của mỗi con người nằm

trong cuộc sống chung của mọi người Muốn

cuộc sống ấy tốt đe ̣p mọi người phải biết cống

nhiên đất nước.

a Mùa xuân của thiên nhiên đất trời.

- Hình ảnh:

+ Dòng sông xanh + Bông hoa tím biếc

- Âm thanh:Tiếng chim chiền chiê ̣n hót vang trời

- Đảo vi ̣ ngữ hai câu thơ đầu

=> Tươi đe ̣p, sáng sủa, rô ̣n rã và tươi vui Vẻ đe ̣p trong trẻo đầy sức sống của thiên nhiên đất trời mùa xuân

b Cảm xúc của tác giả

Từng gio ̣t long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng

=> Niềm vui, niềm say sưa ngây ngất của tác giả trước vẻ đe ̣p của thiên nhiên đất trời

2 Cảm xúc về mùa xuân của đất nước

- Người cầm súng => Ho ̣ làm hai nhiê ̣m vu ̣ chiến

- Người ra đồng đấu và sản xuất

- Nghê ̣ thuâ ̣t:

+ Điê ̣p ngữ và từ láy: lô ̣c, mùa xuân, tất cả, hối hả, xôn xao

+ Lô ̣c: Là chồi non( cành non hoă ̣c cây non), lô ̣c là sức xuân phơi phới trẻ trung

-> Mùa xuân đến mo ̣i miền đất nước -> Tươi đe ̣p sôi đô ̣ng, hứa he ̣n nhiều điều tốt đe ̣p

=> Nhà thơ say mê tin yêu con người, cuô ̣c sống của quê hương đất nước khi vào xuân

3 Tâm niê ̣m của nhà thơ

Ta làm con chim hót Điê ̣p từ và điê ̣p ngữ -> tô

Ta làm mô ̣t cành hoa đâ ̣m tâm niê ̣m hiến dâng của

Ta nhâ ̣p vào hòa ca tác giả với đất nước và nhân

Mô ̣t nốt trầm xao xuyến dân

Mô ̣t mùa xuân nho nhỏ => tâm niê ̣m chân thành, tha

Lă ̣ng lẽ dâng cho đời thiết, khiêm tốn=> ước nguyê ̣n Dù là tuổi hai mươi giản di ̣ tốt đe ̣p cao cả

Dù làkhi tóc ba ̣c

4 Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điê ̣u dân ca xứ Huế

III Tổng kết

Trang 3

hiến cho cuộc sống chung.)

Hoa ̣t đô ̣ng 3: Hướng dẫn HS tự tổng kết

Thảo luâ ̣n nhóm:Em hãy nêu giá tri ̣ nội dung

và nghê ̣ thuật đặc sắc của bài thơ?

Đại diê ̣n nhóm phát biểu.

Các nóm khác nhâ ̣n xét-> GV chốt la ̣i

1 Nghê ̣t thuâ ̣t:

- Thể thơ 5 chữ nhe ̣ nhàng tha thiết, mang âm hưởng gần gũi với dân ca

- Kết hơ ̣p hài hòa giữa hình ảnh thơ tự nhiên giản di ̣ với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát

- Ngôn ngữ thơ giản di ̣ trong sáng giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn du ̣, điê ̣p từ, điê ̣p ngữ, sử du ̣ng từ xưng hô…

- Cấu tứ chă ̣t chẽ, gio ̣ng điê ̣u thơ luôn biến đổi phù hợp với nô ̣i dung từng đoa ̣n

2 Nô ̣i dung: Ghi nhớ SGK

3 Ý nghĩa văn bản

Bài thơ thể hiê ̣n rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đe ̣p của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vo ̣ng đươ ̣c cống hiến cho đất nước cho cuô ̣c đời

IV CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ

1 Củng cố:

- Đo ̣c bài thơ

- Nêu giá tri ̣ nô ̣i dung và nghê ̣ thuâ ̣t của văn bản

2 Dă ̣n dò:

- Về nhà ho ̣c thuô ̣c lòng bài thơ

- Ho ̣c phần phân tích

- Chuẩn bi ̣: Nghi ̣ luâ ̣n về tác phẩm truyê ̣n hoă ̣c đoa ̣n trích

Tiêu đề	Mùa xuân nhỏ
Tác giả	Thanh Hải
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Bài soạn
Năm xuất bản	1980

Định dạng
Số trang	3
Dung lượng	51 KB