C¬ thÓ trai.[r]
Trang 1
phòng giáo dục đào tạo huyện thờng xuân
trờng thcs thị trấn thờng xuân
=====****======
giáo án sinh học 7
Ngời dạy: Tống Duy Việt
trờng thcs thị trấn thờng xuân
Bài 1: Thế giới động vật đa dạng, phong phú I- Mục tiêu bài dạy
- HS hiểu đợc thế giới ĐV vô cùng đa dạng (số loài, môi trờng sống) và phong phú (số lợng cá thể)
-Thấy đợc sự đa dạng và phong phú của thế giới ĐV nớc ta phần lớn là do thiên nhiên u đãi
- Rèn kỹ năng nhận biết qua tranh vẽ
II- Phơng pháp
-Trực quan
-Hoạt động nhóm
Trang 2- Hớng dẫn HS thảo luận nhóm về sự đa dạng loài của ĐV
- Nêu câu hỏi 1; 2 phần trang 6
- Bổ sung những phần thiếu
- Yêu cầu 1 HS kết luận
- Chốt lại vấn đề sự đa dạng loài và phong phú về só lợng cá thể
- Trả lời câu hỏi 1; 2 ( SGK)
- Tự ghi kết luận vào vở
- Quan sát tranh nêu nhận xét
- Thảo luận nhóm thống nhất
- Kết luận về sự thích nghi của ĐV với các môi trờng khác nhau
rất đa dạng (Khí hậu, địa hình )
- Trả lời câu hỏi
- Đọc phần ghi nhớ SGK
I- Động vật đa dạng về loài và phong phú về số l ợng cá thể
- Hiện nay : 1,5 tr loài
- Rất đa dạng về loài
- Rât phong phú về số lợng cá thểVD: 8600 loài chim:
VI- Củng cố bài: 1/ Nêu một số VD chứng tỏ ĐV rất đa dạng và phong phú
2/ Nguyên nhân nào làm cho ĐV nớc ta đa dạng và phong phú
Trang 3Bài 2: Phân biệt động vật với thực vật- Đặc điểm chung của động vật
I- Mục tiêu bài dạy
II- Phơng pháp
- Phân biệt đợc ĐV với TV (sự giống và khác nhau )
- Nêu đợc các đặc điểm của động vật
1/ Chứng minh rằng giới ĐV rất đa dạng về loài và rất phong phú về số lợng cá thể
2/ Kể tên những ĐV thờng gặp ở địa phơng em? Vì sao ĐV ở nớc ta phong phú? Em phải làm gì để giữ gìn sự phong phú ấy?V- Bài giảng
Trang 41 Hoạt động 1:
Phân biệt động vật với thực vật
Tìm hiểu vai trò của động vật
- Hớng dẫn HS nghiên cứu hình 2.1 (SGK)
- Yêu cầu thảo luận nhóm
- Yêu cầu đại diện một nhóm lên điền bảng
- Yêu cầu các nhóm khác nhận xét bổ sung
? Trả lời câu hỏi cuối phần I
- Yêu cầu thảo luận nhóm
- Yêu cầu đại diện một nhóm lên điền bảng
- Yêu cầu các nhóm khác nhận xét bổ sung
? Trả lời câu hỏi cuối phần I
- Yêu cầu một học sinh đọc 5 đặc điểm phần SGK tr 10
- Hớng dẫn HS trao đổi trong bàn chọn ba đặc điểm quan trọng
- Cho HS quan sát biểu đồ 2.2 nhận xét tỉ lệ các loài ĐV
- Khẳng định trớc học sinh vai trò của động vật
- Hớng dẫn học sinh liên hệ thực tế, thảo luận nhóm điền bảng 2
(SGK)
- Quan sát hình 2.1
- Thảo luận nhóm
- Cá nhân điền bảng trang 9 (SGK)
- Đại diện một nhóm lên bảng điền - Nhận xét bài của bạn
- Tự hoàn thiện bài cuả mình
- Trả lời câu hỏi
- 1 HS trình bày
- HS khác nhận xét bổ sung
- Quan sát biểu đồ nhận xét tỉ lệ về số lợng các loài ĐV
- Thảo luận nhóm điền bảng 2 (SGK)I- Phân biệt ĐV với TV
III- Sơ l ợc phân loại giới ĐV
(SGK)
IV - Vai trò của động vật
Trang 5VI - Củng cố : Chia lớp thành hai đội : Một đội đặt câu hỏi liên quan tới những kiến thức đã học - Một đội trả lời
VII - Bài tập về nhà : - Đọc kỹ bài thực hành - Ôn lại kiến thức sử dụng kính hiển vi
- Chuẩn bị nuôi cấy trùng roi, trùng giày - Lấy váng cống rãnh, ao hồ
chơng i : ngành động vật nguyên sinh
Bài 3 : Thực hành quan sát một số động vật nguyên sinh
- Thấy đợc dới kính hiển vi ít nhất hai đại
diện của ngành ĐVNS bớc đầu nhận diện
- Tranh vẽ trùng roi, trùng giày
? Các thao tác sử dụng kính hiển vi
? Tóm tắt các yêu cầu và nhiệm
vụ của bài thực hành
Trang 6- Theo dõi các nhóm thực hành, hớng dẫn các nhóm gặp khó khăn
- Gọi 2 HS chữa BT trắc nghiệm
- Gọi 2 HS lên bảng trình bày trên tranh cấu tạo và cách di chuyển của trùng roi, trùng giày
- Đánh giá và cho điểm
- Đọc SGK tóm tắt kiến thức
- 1 HS lên bảng mô tả
- Quan sát tranh , đối chiếu chú thích,
ghi nhớ hình dạng và cấu tạo hai loại trùng
- Nghe hớng dẫn thực hành và làm thu hoạch
- Tiến hành quan sát theo sự phân công, ớng dẫn của thầy (cô): Quan sát từ độ phóng đại nhỏ tìm trùng sau đó chuyển
h-sang độ phóng đại lớn nhận dạng hình dạng, cấu tạo và quan sát cách di chuyển
- Làm bài tập trắc nghiệm cuối mỗi phần quan sát vào vở bài tập
- 2 HS lần lợt chữa bài tập trắc nghiệm
IV - Thu hoạch
bài 4 : Trùng roi
- Mô tả đợc cấu tạo ngoài và trong của trùng roi từ đó hiểu
đợc cách dinh dỡng và sinh sản của chúng
- Tìm hiểu cấu tạo tập đoàn Vôn vốc, thấy đợc mối qhệ
giữa ĐV và TV; giữa ĐV đơn bào và ĐV đa bào
- Trực quan
- Hoạt động theo nhóm nhỏ
- Tranh câm CT trùng roi
- Sơ đồ câm các bớc sinh sản phân đôi
- Tranh CT tập đoàn Vôn vốc
Kiểm tra xen trong khi giảng bài mới
- Treo tranh câm CT trùng roi
? Trùng roi sống ở đâu ? Có cấutạo và di chuyển nh thế nào?
? Trùng roi có thể dinh dỡng bằng những cách nào?Vì sao?
? Trùng roi hô hấp và bài tiết
nh thế nào ?
- Đánh giá câu trả lời của HS vàcho điểm
- Treo sơ đồ câm mô tả các bớc sinh sản của trùng roi
- Cá nhân tự liên hệ kiến thức bài thực hành trả lời các câu hỏi
- 1 HS lên bảng mô tả trên tranh câm cấu tạo và cách di chuyển của trùng roi
- HS dựa vào cấu tạo t duy trả lời
- Cá nhân tự đọc SGK rút ra kiến thức trả lời
- Những HS khác, nhận xét, bổ sung câu trả lời rút ra đáp án đúng
- Cá nhân nghiên cứu SGK ghi nhớ kiến thức
I- Trùng roi xanh
*Nơi sống:
1/ Cấu tạo: màng TB roi
-Cơ thể đơn bào Đ.mắt nhân hạt d.lục hạt dự trữ K.B co bóp
- Di chuyển nhờ roi2/ Dinh d ỡng
tự dỡng
- 2 cách dd
Trang 7Tìm hiểu sự sinh sản của
? Kết luận về hình thức sinh sảncủa trùng roi
- Gọi 1 HS đọc thí nghiệm SGK
? Giải thích hiện tợng thí nghiệm
? Thí nghiệm chứng tỏ điều gì
? Kết luận về tính hớng sáng - Treo tranh tập đoàn trùng roi, cho HS quan sát mẫu vật
? Nhận xét hình dạng, kích
th-ớc, màu sắc của tập đoàn
- Tập đoàn trùng roi đợc gọi là tập đoàn Vôn Vốc
? Tập đoàn VônVôc là gì ? Chúng cho thấy mối liên hệ nào?
- Một đại diện trình bày
S2 vô tính bằng cách phân đôi
TB theo chiều dọc4/ Tính h ớng sáng
- Trùng roi di chuyển về phía
có ánh sáng nhờ roi và điểm mắt
II - Tập đoàn trùng roi
- Là một tập hợp gồm hàng ngàn trùng roi
VI - Củng cố : Trò chơi giải ô chữ : Cho một học sinh lên điều hành ra các câu hỏi liên quan tới những kiến thức trong bài
VD : - Có sáu chữ cái ; tên gọi của một tập hợp trùng roi -Có bảy chữ cái ; một giác quan của trùng roi
- Có sáu chữ cái; một bào quan quyết định hình thức dinh dỡng của trùng roi
Trang 8Bài 5 : Trùng biến hình và trùng giày
- Phân biệt đợc cấu tạo và lối sống của trùng
biến hình và trùng giày
- Nhận xét đợc mức độ đơn giản của trùng biến
hình và sự phân hoá trong cấu tạo của trùng giày
- Trực quan
- Hoạt động nhóm
- Sơ đồ câm cấu tạo trùng giày , trùng biến hình
- Sơ đồ di chuyển, bắt mồi,sinh sản của trùng biến hình
? Trùng roi xanh giống và khác TV ở những điểm nào
? Giải thích mối liên hệ giữa
ĐV đơn bào và ĐV đa bào
- Gọi 1 HS lên bảng mô tả cấu tạo
và cách di chuyển của trùng biến hình trên sơ đồ
? Vì sao chúng đợc gọi là trùng biến hình
-Treo sơ đồ bắt mồi và tiêu hoá
của trùng biến hình
? Đọc trình tự đúng của ác câu thông tin về cách bắt mồi và tiêu hoá
? Tóm tắt quá tình bắt mồi và tiêu hoá của trùng biến hình
? Trùng biến hình bài tiết và hô
hấp bằng cách nào
? Nhận xét hình thức sinh sản của trùng biến hình
- Cho các nhóm thảo luận so sánh trùng giày và trùng biến hình theo các câu hỏi sau:
? Cấu tạo trùng Biến hình và trùng giày khác nhau ntn ? Cách di chuyển của chúng khác nhau ntn
? Cách tiêu hoá của chúng khác nhau ntn
? Cách sinh sản của chúng giống
- Cá nhân quan sát sơ đồ, đối chiếu chú thích và thông tin SGK ghi nhớcấu tạo và cách di chuyển của trùngbiến hình
- 1 HS lên bảng mô tả trên tranh
trả lời câu hỏi HS khác nhận xét
bổ sung
- Cá nhân quan sát sơ đồ, đọc các câu thông tin trong SGK sắp xếp các câu theo đúng trình tự
- 1 HS đọc trình tự đúng HS khác nhận xét, thay đổi nếu cần
- Cá nhân tóm tắt 1 HS trả lời
- Cá nhân tự đọc thông tin SGK , tóm tắt trả lời
- Cá nhân tự đọc thông tin SGK , suy nghĩ trả lời
- Các nhóm nghiên cứu thông tin SGK, hình vẽ đối chiếu với chú thích thảo luận trả lời, phân công
đại diện trình bày : + Nhóm 1+ 2: câu 1 + 2 + Nhóm 3+ 4: câu 3 + 4
- Đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày bài làm của nhóm
- Hai nhóm còn lại lắng nghe, đối chiếu với bài làm của nhóm mình,
I - Trùng biến hình 1/ Cấu tạo và di chuyển
- Cơ thể đơn bào có cấu tạo
đơn giản
- Di chuyển bằng chân giả 2/ Dinh d ỡng
- Bắt mồi bằng chân giả
- Tiêu hoá nội bào
- Hô hấp qua màng tế bào
- Bài tiết = không bào co bóp
3/ Sinh sản
- Sinh sản vô tính bằng cách phân đôi tế bào
II - Trùng giày 1/ Cấu tạo : Cơ thể đơn bào có:
- Hai nhân: 1 lớn, 1 nhỏ
- 2 không bào co bóp hình hoa thị
- Rãnh miệng, lỗ miệng, hầu2/ Dinh d ỡng:
TĂ lỗ miệng hầu
Trang 9vµ kh¸c nhau ë nh÷ng ®iÓm nµo
lç tho¸t kh«ng bµo tiªu ho¸3/ Sinh s¶n
Trang 10Bài 6: Trùng kiết lị và trùng sốt rét
- Biết đợc 1 số ĐVNS gây bệnh nguy hiểm
- Nhận biết đợc nơi ký sinh, cách gây hại của trùng
1 Vì sao nói trùng biến hình
đơn giản nhất trong các ĐVNS
2 Trùng giày phức tạp hơn trùng biến hình ntn ?
- Cho HS làm bài tập trắc nghiệm
và trả lời câu hỏi sau:
? Trùng kiết lị giống và khác trùng biến hình ở những điểm nào
? Vì sao ngời bị mắc bệnh kiết lị
? tác hại và cách phòng chống?
? Đời sống của trùng sốt rét ?
? Trùng sốt rét có cấu tạo và cáchdinh dỡng thích nghi với lối sống
ký sinh ntn ?
? Mô tả quá trình sinh sản và phát triển của trùng sốt rét trên sơ
đồ câm ? Nhận xét
- Hớng dẫn HS thảo luận nhóm
điền bảng so sánh trùng sốt rét vàtrùng kiết lị
? Kết luận về ĐVNS sống kí sinh
? Tình hình bệnh sốt rét và bệnh kiết lị ở nớc ta hiện nay
? Cách phòng chống 2 bệnh trên
- 1 HS đọc thông tin SGK
- Hoạt động cá nhân nghiêncứu thông tin, đói chiếu với hình 6.1, 6.2 và chú thích làm bài tập trắc nghiệm sau đó trả lời câu hỏi
- 1, 2 HS lần lợt trả lời câu hỏi
I - Trùng kiết lị
- Đời sống : ks trg ruột ngời
- CT : Nh trùng biến hình, chân giả ngắn
- DD : ăn hồng cầu
- Tác hại : gây bệnh kiết lị
II - Trùng sốt rét 1/ Cấu tạo và dinh d ỡng
- CT : rất đơn giản
- DD : qua màng tế bào2/ Vòng đời
Hình 6.4 SGK
* So sánh trùng kiết lị và trùng sốt rét
3/ Bệnh sốt rét ở n ớc ta hiện nay
VI - Củng cố - Bài tập : ? Trùng sốt rét và trùng kiết lị có đặc điểm gì giống và khác nhau
- Su tầm tranh ảnh thông tin về vai trò của ĐVNS đối với đời sốngvà trong TN
Bài 7: Đặc điểm chung và vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh
Trang 11I- Mục tiêu bài dạy II- Phơng pháp III- Chuẩn bị IV- Kiểm tra bài cũ
- Qua các đại diện của ĐVNS đã học nêu đợc đặc
điểm chung của ĐVNS
- Nhận biết đợc vai trò thực tiễn của ĐVNS
- Treo tranh các đại diện ĐVNS
- Hỡng dẫn Hs thảo luận nhóm điền bảng 1 và trả lời câu hỏi
? ĐVNS sống tự do có những đặc điểm gì
- Cho HS quan sát tranh hoặc xem băng
về ĐVNS (nếu có)
? Nêu vai trò của ĐVNS trong ao nuôi cá
? Điền bảng vai trò của ĐVNS
- Gọi đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày
2 yêu cầu
? Kết luận về vai trò của ĐVNS đối với
tự hiên và cuộc sống con ngời
- Các nhóm quan sát tranh, liên
hệ kiến thức đã học thảo luận
điền bảng tổng kết từ đó trả lời các câu hỏi
- Các nhóm phân công đại diện trình bày
- Đại diện các nhóm lần lợt trình bày
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- 1 HS nhắc lại đặc điểm chung
- Cá nhân liên hệ kiến thức thực
tế trả lời
- Các nhóm quan sát tranh, xem băng liên hệ kiến thức đã học thảo luận điền bảng và trả lời câuhỏi
- Đại diện 2 nhóm lầ lợt trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung nếu cần
I - Đặc điểm chung cquan dch
- ĐVNS tự do dị dỡng cquan dch-ĐVNS ksinh hoại sinh
S2 VT nhanh
CT =1 tế bào
- ĐVNS CN = 1 cơ thể sống độc lập
II -
Vai trò của ĐVNS
- Làm thức ăn cho ĐV nhỏ
- Gây bệnh cho ngời và ĐV
- Có ý nghĩa về địa chất
VI - Củng cố - dặn dò: - Tìm bắt thuỷ tức bám trên cây thuỷ sinh ở các ao hồ nớc sạch
chơng hai : ngành ruột khoang
Bài 8: Thuỷ tức
- Mô tả đợc hình dạng ngoài và cách di chuyển của
Thuỷ tức
- Pb đợc CT & chức năng của các loại TB trên
thành cơ thể để giả thích đợc cách di chuyển; dinh
dỡng & sinh sản của chúng
- Trực quan
- Hoạt động nhóm
Trang 12sinh sản của thuỷ tức
- Cho học sinh quan sát mô hình thuỷ tức kết hợp với hình vẽ và thông tin SGK
? Mô tả hình dạng ngoài của thuỷ tức
- Khi nuôi thuỷ tức trong lọ chúng luôn di chuyển về phía ánh sáng bằng hai cách
? Mô tả bằng lời hai cách di chuyển của thuỷ tức trên tranh
? Nhắc lại : CT thành cơ thể thuỷ tức gồm những loại TB nào; chức năng chủ yếu của từng loại.?
- Gọi 1 hs đọc thông tin SGK
Hớng dẫn học sinh liên hệ kiến thức về CT trong trả lời các câu hỏi của phần (III)
1hs trình bày bài làm; học sinh khác nhận xét , bổ sung
? Mô tả quá trình sinh bắt mồi &
tiêu hoá thức ăn của Thuỷ thức
.-1 học sinh đọc thông tin SGK sau
đó tóm tắt kiến thức trả lời
? Thuỷ tức có những hình thức sinh sản nào
? So sánh các hình thức đó với hình thức sinh sản của những sinh vật đã biết
? Kết luận về hình thức sinh sản của thuỷ tức
-HS quan sát mô hình thuỷ tức đối chiếu với hình vẽ và thông tin SGK
để mô tả
- 1hs mô tả cấu tạo trên mô hình
- HS quan sát hình 8 2 & quan sát thuỷ tức di chuyển trong bình nuôi (nếu có) để mô tả
- 1 hs lên bảng mô tả trên sơ đồ di chuyển, những hs khác theo dõi nhân xét; bổ sung
- Cá nhân quan sát mô hình, tranh
vẽ, nghiên cứu thông tin SGK điền tên TB tơng ứng vào bảng 2
- 1 học sinh đọc bài làm ; những học sinh khác nhận xét bổ sung
- Liên hệ với những kiến thức đã
học trả lời
- Những Hs khác nhận xét, bổ sung
rút ra kết luận
I- Hình dạng ngoài và dchuyển đế
- Cthể hình trụ dài
lỗ miệng đối xứng toả tròn
kiểu sâu đo
- Di chuyển kiểu lộn đầu
II- Cấu tạo trong
- Thành cơ thể gồm 2 lớp lớp ngoài lớp trong
- Các loại tế bào:
+ TB gai: tự vệ + TB mô bì cơ: bảo vệ, co rút + TB TK : mạng thần kinh + TB sinh sản TB trứng tinh trùng + TB mô cơ tiêu hoá: tiêu hoáthức ăn
III- Dinh d ỡng
- Bắt mồi bằng tua miệng
- Tiêu hoá nhờ mô cơ tiêu hoá
- Ruột túi
- Hô hấp qua thành cơ thểIV- Sinh sản
mọc chồi
3 cách s2 hữu tính tái sinh
VI- Củng cố - bài tập
Trang 13- Su tầm thông tin, tranh ảnh về sứa, san hô và hải quỳ
Bài 9 : Đa dạng của ngành Ruột khoang
- Hiểu đợc ruột khoang sống chủ yếu ở biển rất đa
dạng và phong phú
- nhận biết đợc CT của sứa thích nghi với lối sống tự
do ; Hải quỳ , san hô thích nghi với lối sống bám cố
1/ Mô tả cấu tạo ngoài và cách di chuyển của thuỷ tức2/ Thành cơ thể thuỷ tức có những loại TB nào ? Chức năng của từng loại
V- Bài giảng
Trang 14Các hoạt động học tập Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Bài ghi của học sinh
? Nhận xét về đời sống và cấu tạo của hải quỳ, San hô
? Sứa, San hô, Hải quỳ có đặc điểm gì giống và khác nhau
? Nhận xét về sự đa dạng của RK
- Các nhóm quan sát tranh, nghiêncứu thông tin Sgk hoặc xem băng hình (nếu có) thảo luận điền bảng
1, nêu đặc điểm CT của sứa thích nghi với đời sống di chuyển tự do
- Đại diện 1 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung và
đặt thêm câu hỏi cho nhóm trình bày
- HS trao đổi trong bàn đánh dấu bảng 2 và trả lời các vấn đề GV đa
- Tập đoàn có khoang ruột thông với nhau và có khung x-
ơng đá vôi chung
VI - Củng cố - bài tập :
Chia thành 2 nhóm su tầm thông tin, tranh ảnh về vai trò của ngành RK đối với TN và đời sống con ngời (hỏi - trả lời)
Bài 10 : Đặc điểm chung và vai trò của ngành ruột khoang
- Thông qua cấu tạo của thuỷ tức, sứa và san hô nêu
đ-ợc đặc điểm chung của ngành Ruột khoang
-Nhận biết đợc vai trò của Ruột khoang đối với hệ sinh
thái biển và đời sống con ngời
-Su tầm tự luận
- Hoạt động nhóm
- Trực quan
- Băng hình về Ruột khoang nếu có
V- Bài giảng
Các hoạt động học tập Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Bài ghi của học sinh
Trang 15- 1 đại diện trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
? Nhắc lại đặc điểm chung của ngành RK
- Hớng dẫn các nhóm đã chuẩn bị tài liệu trình bày về vai trò của ngành Ruột khoang
-Tổ chức thảo luận về vai trò của ngành RK và thái độ của con ngời
- Cá nhân quan sát hà đời sống
- Cá nhân quan sát hđã có chọn từ thích hợp điền bảng tổng kết
- Trao đổi trong nhóm nhỏ (2 bàn) thống nhất rút ra đặc điểm chung
- Đại diện 1 nhóm trình bày bài làm, những HS khác nhận xét, bổ sung
- 1 HS nhắc lại đặc điểm chung
- Các nhóm chuẩn bị trình bày : + 1 nhóm cử đại diện trình bày tóm tắt những vai trò su tầm đợc + nhóm còn lại sẽ đa ra các câu hỏi chất vấn
+ các thành viên của nhóm 1 sẽ giúp đỡ nhau giải đáp các câu hỏi
- Y/c nhóm chất vấn phải đánh giá
đợc câu trả lời của nhóm trình bày
và giải đáp đợc câu hỏi nếu nhóm trình bày cha trả lời đợc
II - Vai trò của Ruột khoang
- Nhận biết đợc sán lông là đại diện cho giun giẹp sống tự do
- Nắm đợc những đặc điểm cấu tạo thích nghi với đời sống ký
sinh của sán lá gan
- Dựa vào vòng đời của sán lá gan giải thích đợc đặc điểm sinh
sản và cách phòng chống bệnh sán lá gan
- Trực quan
- Hoạt động nhóm
- Vấn đáp
- Mô hình, tiêu bản sánlông, sán lá gan (nếu
có)
- Sơ đồ câm vòng đời sán lá gan
V- Bài giảng
Trang 161 Hoạt động 1:
Tìm hiểu chung về giun
giẹp và sán lông
2 Hoạt động 2:
Tìm hiểu cấu tạo và cách
dinh dỡng của sán lá gan
So sánh với cấu tạo và
? Đời sống của sán lông
? CT của sán lông thích nghi với đời sống của nó ntn
- Cho Hs quan sát mô hình, tiêu bản
đối chiếu với hình 11.1 và chú thích, nghiên cứu thông tin SGk
- Gọi 1 Hs lên bảng mô tả trên tranh cấu tạo và cách di chuyển của sán lá
gan
? CT của sán lá gan thích nghi với đs
ký sinh ntn
? Ruột sán lá gan đợc gọi là ruột gì
? Có điểm gì giống và khác với ruột túi của thuỷ tức
- Hớng dẫn HS liên hệ kiến thức điềnbảng so sánh với sán lông
? Kết luận về sự thích nghi của sán lông, sán lá gan với đời sống của chúng
? Nhận xét mức độ an toàn trong quá
trình phát triển của sán lá gan
? Sán lá gan thích nghi với sự phát tán nòi giống đó ntn
- Cá nhân đọc, nghe thông tin tóm tắt kiến thức trả lời
- Cá nhân quan sát mô hình, mẫu vật, tranh vẽ, nghiên cứu thông tin SGK trả lời các câu hỏi
- 1 HS trình bày, những HS khác nhận xét, bổ sung
- HS khác nhận xét bổ sung
- Cá nhân đọc thông tin Sgk, liên
hệ với kiến thức về thuỷ tức trả lời câu hỏi Hs khác nhận xét bổ sung
- Trao đổi trong bàn điền bảng so sánh và rút ra KL về sự thích nghi của sán lông, sán lá gan
- 1 Hs đại diện trình bày
- Cá nhân quan sát sơ đồ, đối chiếu với thông tin SGK ghi nhớ kiến thức
và giác quan tiêu giảm
- Di chuyển : SGK
II - Dinh d ỡng
- Hút chất dd của vật chủ
- Ruột phân nhánh, cha có hậu môn
III - Sinh sản1/ Cơ quan sinh dục
- Lỡng tính
- Gồm 2 bộ phận tuyến sd tuyến noãn (đực-cái) hoàng2/ Vòng đời
? Cách phòng ngừa sán lá gan cho vật nuôi ? Giải thích cách làm?
- Tìm thông tin, tranh ảnh về các bệnh giun sán ký sinh
Trang 17Bài 12: Một số giun giẹp khác và đặc điểm chung của ngành giun giẹp I- Mục tiêu bài dạy II- Phơng pháp III- Chuẩn bị IV- Kiểm tra bài cũ
- Nhận biết đợc đặc điểm kích thớc, tác hại, khả năng
xâm nhập cơ thể của một số giun giẹp khác
- Rút ra đợc đặc điểm chung của ngành giun giẹp
học thảo luận điền bảng hệ thống đặc
điểm của một số giun giẹp và rút ra
đặc điểm chung của ngành giun giẹp
- Gọi đại diện một nhms trtình bày , nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Đánh giá phần trình bày của các nhóm
- Cá nhân quan sát mô hình, mẫu vật, tranh vẽ 12.1 - 12.3 SGK, trao đổi trong bàn trả lời các câu hỏi
- 2 HS lần lợt trình bày, những
HS khác nhận xét, bổ sung
- Các nhóm thảo luận liên hệ kiến thức đã có điền bảng hệ thống và rút ra kết luận về đặc
điểm chung của ngành giun giẹp
- Đại diện một nhóm trình bay,nhóm khác nhận xét, bổ sung
I - Một số giun giẹp khác
- Sán lá máu: KS trong máu ngời
- Sán bã trầu: KS trong ruột lợn
- Sán dây: KS trong ruột ngời và cơ bắp trâu bò
Trang 18VI - Củng cố - Bài tập:
- Su tầm thông tin về giun đũa và bệnh giun đũa ký sinh
ngành giun tròn
Bài 13: giun đũa
- Mô tả đợc cấu tạo; cách di chuyển của
giun đũa trong hệ sống ký sinh
- Giải thích đợc vòng đời của giun đũa từ
đó biết cách phòng chống bệnh giun đũa
- Trực quan
- Hoạt động nhóm
- Mẫu ngâm giun đũa đực &
cái
- Mẫu mổ giun đũa
- Sơ đồ câm vòng đời của giun
V- Tiến trình hoạt động
1 Hoạt động 1:
Tìm hiểu cấu tạo, cách di
chuyển và dinh dỡng của
giun đũa
- Cho Hs quan sát mẫu ngâm giun đũa
đực và cái đối chiếu với hình 13.1 và thông tin SGK trả lời câu hỏi
? Mô tả cấu tạo ngoài của giun đũa
? Phân biệt giun đũa đực và giun đũa cái
- Cho HS quan sát mẫu mổ giun đũa
- Gọi 1 học sinh lên bảng mô tả cấu tạotrong của giun đũa trên mẫu mổ
- Học sinh khác nhận xét, bổ sung
? Giun đũa di chuyển nh thế nào trong ruột ngời? Vì sao? Khi di chuyển đó cólợi gì
- 1 HS đọc thông tin SGK về dinh dỡng
Giáo viên chỉ theo tranh
- Hớng dẫn HS xem lại thông tin thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi SGK
- Đại diện 4 nhóm lẫn lợt trình bày câu I
- Giải thích khái niệm ruột ống
- Cho HS quan sát hình 13.4; treo sơ
đồ câm vòng đời giun đũa
- Gọi 1 HS lên bảng mô tả vòng đời
- Quan sát mẫu vật, hình vẽ, chú thích, nghiên cứu thông tin SGK trả
lời
- 1 HS trình bày, những học sinh khác bổ sung
- HS quan sát mẫu mổ; hình vẽ; chúthích; nghiên cứu thông tin SGK ghi nhớ cấu tạo trong và cách di chuyển của giun đũa
- 1 học sinh lên bảng mô tả trên mẫu mổ
- Mô tả cách di chuyển của giun
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- HS dọc thông tin, tóm tắt kiến
I – Cấu tạo ngoài
- Cơ thể hình trụ, thon dài (25cm)
- Có vỏ cuticun bọc ngoài
II – Cấu tạo trong và dichuyển
- CT trong: SGK
- Di chuyển bằng cách cong duỗi cơ thể nhờ cơ dọc
III - Dinh d ỡng
- Hút dinh dỡng của vật chủ
- ống ruột thẳng, có hậumôn
IV – Sinh sản1- Cơ quan sinh dục
- Giun phân tính
- Tuyến sinh dục dạng ống
Trang 192 Hoạt động 2:
Tìm hiểu hình thức sinh
sản của giun đũa
trên sơ đồ câm; HS khác nhận xét, bổ sung
- Hớng dẫn HS trao đổi trong bàn trả
lời 2 câu hỏi SGK
- 1 đại diện trả lời; Những HS khác nhận xét; Bổ sung
- Đánh giá kết quả hoạt động của các nhóm
thức
- HS quan sát hình 13.4; nghiên cứuthông tin SGK ghi nhớ kiến thức
- 1 HS lên bảng trình bày trên sơ đồcâm; HS khác nhận xét, bổ sung
- HS trao đổi trong bàn trả lời 2 câu hỏi
- 1 đại diện trả lời, những HS khác nhận xét, bổ sung
- Thụ tinh trong, đẻ nhiều trứng
2- Vòng đời Giun đũa trứng
ấu trùng trong trứng
VI - Bài tập về nhà:
- Su tầm thông tin, tranh ảnh về bệnh giun sán ký sinh
Bài 14: một số giun tròn khác và đặc điểm chung của ngành giun tròn
- Biết thêm về một số giun tròn kí sinh khác ở cả
động vật và thực vật; biết cách phòng chống giun
kí sinh
- Xác định đợc điểm chung của giun tròn để phân
biệt với các loài giun sán khác
- Trực quan
- Hoạt động nhóm
- Vấn đáp
- Tranh ảnh về một số giun tròn kí sinh
- Tranh ảnh về ngời, gia súc
và cây trồng bị giun tròn kí sinh
1/ Cấu tạo của giun đũa thíchnghi với đời sống ký sinh ntn2/ Giun đũa có đặc điểm gì tiến hoá hơn giun giẹp?
V- Tiến trình hoạt động
Trang 20- Hớng dẫn HS thảo luận nhóm trả
lời các câu hỏi thảo luận
- Gọi đại diện 3 nhóm lần lợt trình bày phần kết quả
- Nhóm còn lại nhận xét, bổ sung và
đặt thêm câu hỏi cho 3 nhóm kia
- Đánh giá kết quả hoạt động của cácnhóm
- Hớng dẫn HS trao đổi trong bàn
điền bảng xác định đặc điểm của ngành giun tròn và rút ra đặc điểm chung của ngành
- 1 HS đại diện trình bày
- Các HS khác nhận xét, bổ sung
- 1 HS nhắc lại đặc điểm chung của ngành giun tròn
- Đánh giá kết quả buổi học
- Nghe giáo viên giới thiệu
- Quan sát tranh; ghi nhận thông tin
- HS hoạt động nhóm quan sát tranh;
nghiên cứu thông tin thảo luận trả lời các câu hỏi SGK
- Đại diện 3 nhóm lần lợt trình bày câu trả lời
- 1 HS đại diện trình bày
- Có khoang cơ thể cha chính thức
- Xác định đợc cấu tạo trong -> giải thích cách dinh dỡng
- Bớc đầu hình dung đợc cách ở của giun đất
- Trực quan
- Hoạt động nhóm - Mô hình giun đốt, giun đất
sống
- Kén trứng của giun đất (nếu có)
1/ Trình bày đặc điểm chung của ngành giun tròn
2/ Kể tên một số đại diện của ngành giun tròn và vai trò của chúng? Cách phòng chống
V- Tiến trình hoạt động
Trang 21sản của giun đất
- Cho Hs quan sát giun đất; mô hình
- Gọi 1 HS lên bảng mô tả cấu tạo ngoài của giun đất, HS khác nhận xét
bổ sung
- Hớng dẫn HS quan sát giun đất bò trên giấy đối chiếu với hình 15.3 sắp xếp lại chú thích hợp lý
? Giun đất di chuyển bằng cách nào
- Hớng dẫn HS quan sát hình 15.4;
15.5; xem chú thích xác định các hệ cơ quan mới xuất hiện ở giun đất
- 1 HS đọc thông tin về cách dinh ỡng và h2 của giun đất
d Gọi 1, 2 HS trả lời 2 câu hỏi SGK
- HS quan sát giun đất bò đối chiếu với hình 15.3 sắp xếp lại chú thích
- 1 HS trình bày, HS khác nhận xét
bổ sung
- HS tổng hợp kthức trả lời
- HS quan sát hình 15.4; 15.5; liên hệkiến thức cũ xác định các hệ cơ quanmới xuất hiện ở giun đất
- 1 HS đọc thông tin; những học sinhkhác lắng nghe trả lời câu hỏi
II – Di chuyển
- Bằng cách phồng giãn cơ thể
III Cấu tạo trong
- Xuất hiện hệ tuần hoàn
và hệ TK
- Ruột phân hoá nhiều bộ phận
IV - Dinh d ỡng
- Cơ quan tiêu hoá: SGK
- Hô hấp qua da
IV – Sinh sản
- Giun đất lỡng tính, thụ tinh chéo tạo kén trứng (do đai sinh dục)
IV - Củng cố - bài tập ? Vì sao nói giun đất là bạn của nhà nông ? Vì sao khi trời ma giun đất thờng chui lên khỏi mặt đất
bài 16: thực hành : mổ và quan sát giun đất
- Quan sát và nhận biết đợc các đặc điểm cấu tạo
ngoài giun đất
- Biết cách mổ, tìm và quan sát nội quan ĐVKXS
- Thực hành - Tranh cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của giun đất
Trang 22- Kiểm tra phần chuẩn bị thực hành của các nhóm.
? Các nhiệm vụ cần làm khi quan sát cấu tạo ngoài và cấu tạo trong
? Khi quan sát cấu tạo ngoài cần làmgì
? Khi mổ giun đất cần lu ý những
- Đánh giá kết quả thực hành của cácnhóm
- 2 HS lần lợt trình bày
- HS trình bày phần chuẩn bị
- Các nhóm cử ngời nhận mẫu, xử lí và mổ giun
- Quan sát mẫu theo các yêu cầu thực hành
- Trình bày kết quả thực hành
I – Yêu cầu
II – Chuẩn bịIII Nội dung1- Cấu tạo ngoài
a) Xử lí mẫub) Quan sát CT ngoài
* Chú thích:
Hình 16.12- Cấu tạo trong a) Mổ: Lu ý múi kéo
b) Quan sát cấu tạo trong
- Hệ tiêu hoá, TK, SD
IV – Thu hoạch
VI - Củng cố - Bài tập:
- Su tầm thông tin về các loài giun đốt và vai trò của chúng trong tự nhiên, đối với đời sống con ngời
bài 17: một số giun đốt và những đặc điểm chung của ngành giun đốt I- Mục tiêu bài dạy II- Phơng pháp III- Chuẩn bị IV- Kiểm tra bài cũ
- Nhận biết đợc đặc điểm cấu tạo và lối sống của một số loài
- Tranh ảnh về một số loài giun đốt khác
1/ Trình bày cấu tạo của giun
đất ?2/ Vai trò của giun đất đối với con ngời?
- Hớng dẫn HS quan sát tranh;
nghiên cứu thông tin, bổ sung thêm
- HS kể tên các giun đốt đã biết, quan sát tranh
- HS quan sát tranh nghiên cứu thông tin trao đổi trong bàn chọn
ng, bụng
Đai SD
Trang 23? Nhận xét sự đa dạng của ngành giun đốt.
- Gọi 1 HS đọc thông tin SGK
- Hớng dẫn HS thảo luận nhóm điềnbảng 2 và rút ra đặc điểm chung của ngành giun đốt
- Gọi đại diện 1 nhóm trình bày;
các nhóm khác nhận xét, bổ sung
? Ngành giun đốt có những vai trò gì
? Kể tên cc đại diện ứng với vai trò thực tiễn đó
? Con ngời cần có thái độ nh thế nào đối với mỗi loại giun đốt
- 1 HS đại diện trình bày, học sinh khác nhận xét, bổ sung
- HS tổng hợp kiến thức rút ra nhận xét
- 1 HS đọc thông tin SGK
- HS hoạt động nhóm liên hệ các kiến thức đã có thảo luận điền bảng 2 và rút ra đặc điểm chung của ngành giun đốt
- Đại diện 1 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- 1 HS nhắc lại đặc điểm chung
- Hệ TK + giác quan phát triển
- ống tiêu hoá phân hoá
- Hô hấp qua da hoặc mang
- Di chuyển bằng chi bên (hoặc tơ) và cơ
* Vai trò thực tiễn
VI - Củng cố - bài tập : - Nuôi trai sông trong lọ nớc rải cát, quan sát hoạt động sống
chơng bốn : ngành thân mềm
Bài 18: trai sông
- Mô tả đợc cấu tạo, cách di chuyển của Trai sông
- Hiểu đợc cách d2 và sinh sản của Trai sông thích
nghi với lối sống thụ động ít di chuyển
- Trực quan
- Hoạt động nhóm - Trai sông nuôi trong lọ nớc có rải cát
- Mô hình cấu tạo trai sông
Trang 24- Gọi 1 HS lên bảng mô tả cấu tạo vỏ
và cấu tạo cơ thể Trai trên mô hình
- Gọi 2 HS lần lợt trình bày câu trả
lời
- Những HS khác nhận xét, bổ sung
- Gọi 1 HS đọc thông tin SGK
- Cho HS tự t duy trả lời 2 câu hỏi
- Gọi 1 HS đại diện trả lời
- Những HS khác nhận xét, bổ sung
? Cách dinh dỡng và sinh sản của Trai thích nghi nh thế nào với lối sống thụ động, ít di chuyển
- Gọi 1 HS lên bảng lập sơ đồ vòng
đời của trai
? Các câu hỏi cuối bài
- Quan sát mẫu vật, mô hình hình
vẽ SGK và nghiên cứu thông tin ghinhớ
- 1 HS lên bảng mô tả cấu tạo trên mẫu vật và mô hình
- HS khác nhận xét, bổ sung
- 1-2 HS trả lời 2 câu hỏi CT
- Những HS khác nhận xét, bổ sung
- HS quan sát cách di chuyển của Trai trong lọ ( hoặc xem băng) đối chiếu với hình vẽ, chú thích và thông tin SGK trao đổi trong bàn giải thích cơ chế di chuyển và dinh dỡng
- 2 HS lần lợt trình bày
- Những HS khác nhận xét, bổ sung
1 Vỏ trai
- Gồm 2 mảnh
- Có 3 lớp: sừng đá vôi
xà cừ
ấu trùng ấu trùng(bám trên da (bám trên mang cá) mang trai mẹ)
VI - Củng cố - bài tập:
? Điền sơ đồ câm cấu tạo của trai sông
? Cấu tạo của trai thích nghi ntn với đời sống của nó
? Vì sao trai đợc xếp vào ngành thân mềm
- Tìm hiểu thông tin về trai, mực, ốc sên
Trang 25Bài 19: một số thân mềm khác
- Phân biệt đợc 1 số đại diện
?Vì sao gọi trai là Thân mềm
? Mô tả cơ chế di chuyển của trai
? Cách dinh dỡng và sinh sản của trai thích nghivới đời sống ntn
- Gọi 1 HS đọc thông tin SGK
? Các đại diện trên khác nhau ở những điểm nào
? Có thể chia chúng thành mấy nhóm Vì sao?
? Kể thêm 1 số đại diện theo các nhóm
- Cho HS quan sát hình 19.6 và 19.7 nghiên cứu thông tin (hoặc xem băng hình về tập tính của mực, ốc sên)
- Hớng dẫn các nhóm thảo luận
+ Nhóm 1 + 3: ốc sên
+ Nhóm 2 + 4: Mực
- Gọi 2 đại diện lần lợt trình bày
- HS quan sát tranh, các loại vỏ, nghe thông tin, nghiên cứu hình 19.1-> 19.5 đối chiếu với chú thích, suy nghĩ trả lời câu hỏi
- 1- 2 HS trả lời; những HS khác nhận xét, bổ sung
- HS liên hệ kiến thức thực tế trả lời
- HS hoạt động nhóm xem hình 19.6,19.7 (xem băng) nghiên cứu thông tin thảo luận các câu hỏi về tập tính của ốc sên và mực theo sự phân công
- 2 nhóm cử 2 đại diện trình bày
1 Tập tính đẻ trứng ở ốc sên
2 Tập tính ở mực
Trang 26- Quan sát, phân biệt đợc cấu tạo vỏ ốc, vỏ
trai, mai mực, cấu tạo ngoài của trai, mực,
cấu tạo trong của mực trên mẫu đã chuẩn bị
- Củng cố kỹ năng quan sát, so sánh, tờng
trình
- Thực hành theo nhóm -Vỏ ốc, trai, mai mực, kính lúp.- Con ốc sên, con trai, con mực
cấu tạo trong của mực
? Bài thực hành yêu cầu quan sát mấy phàn
? Với mỗi phần cần xác định đợc những gì
? Sau khi quan sát cần làm gì
- Phát mẫu vật và kính lúp
- Hớng dẫn các nhóm thực hành
- Gọi đại diện 1 nhóm lên bảng chú thích vào sơ đồ câm cấu tạo vỏtrai và mai mực (Hình 20.1; 20.2;
20.3)
- Phát mẫu vật (Kiểm tra mẫu vật
do HS chuẩn bị)
- Hớng dẫn các nhóm tách vỏ trai quan sát cấu tạo trai, cấu tạo ngoài
và cấu tạo trong của mực 2 nhóm quan sát cấu tạo ngoài trớc; 2 nhóm quan sát cấu tạo trong trớc
- Gọi đại diện 2 nhóm chú thích cấu tạo ngoài của trai và mực; 1 nhóm chú hích cấu tạo trong của mực
để nhận dạng các chi tiết cấu tạo
- Trao đổi để chú thích bằng số vào hình Đại diện 1 nhóm lên bảng Cácnhóm khác nhận xét, bổ sung
- Chuẩn bị dụng cụ, mẫu vật quan sát
- Các nhóm dùng kính lúp quan sát các nội dung theo sự phân công của giáo viên, thảo luận chú thích các sơ
đồ câm
- Đại diện các nhóm lên chú thích sơ
đồ câm trên bảng, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Trao đổi thảo luận điền bảng thu hoạch tổng hợp cuối bài
I - Qsát cấu tạo vỏ Thân mềmQuan sát cấu tạo vỏ ốc và mai mực (chú thích hình 20.1; 20.2; 20.3)
II - Quan sát cấu tạo ngoàiQuan sát ngoài Trai sông và cấu tạo ngoài của Mực (chú thoích hình 20.4; 20.5)III - Quan sát cấu tạo trongQuan sát cấu tạo trong của mực (chú thích hình 20.6)
Thu hoạch
Làm bảng thu hoạch cuối bài
Bài 21: Đặc điểm chung và vai trò của ngành Thân mềm
Trang 27I- Mục tiêu bài dạy II- Phơng pháp III- Chuẩn bị IV- Kiểm tra bài cũ
- Nhận biết đợc các đặc điểm chung của ngành Thân
mềm dù chúng rất đa dạng về cấu tạo và lối sốg
- Thấy đợc vai trò của Thân mềm đối với tự nhiên và
đời sống con ngời
Trực quan Vấn đáp - Sơ đồ cấu tạo chung của Trai, ốc, Mực
- Mẫu ngâm băng hình
về Thân mềm (nếu có)
? Kể tên các đại diện Thân mềm đã biết
? Nêu một số thông tin về cấu tạo và tập tính của chúng
điểm chung nhất định
- Cho HS quan sát sơ đồ cấu tạo chung của Trai, ốc và Mực
- Hớng dẫn HS trao đổi trrong bàn
điền từ và ký hiệu vào bảng 1 cho
đúng sau đó rút ra đặc điểm chung của ngành Thân mềm
- Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
? Nêu một số vai trò của các đại diệnThân mềm mà em biết
- Hớng dẫn Hs tìm các đại diện của Thân mềm để ghi tên chúng vào bảng 2 trong SGK lu ý các đại diện thờng gặp ở địa phơng
- Gọi 1 , 2 Hs trình bày về vai trò củaThân mềm sau khi đã điền bảng
? Kết luận về vai trò của Thân mềm
- Hs liên hệ kiến thức thực tế hình dung lại sự phong phú và đa dạng của ngành Thân mềm về cấu tạo
và tập tính
- Quan sát sơ đồ trên bảng, đối chiếu với chú thích ghi nhớ kiến thức
- Trao đổi trong bàn điền bảng 1
và rút ra các đặc điểm nchung của ngành Thân mềm
- Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- 1, 2 Hs nêu các vai trò của Thân mềm đã biết
- Cá nhân tự liên hệ kiến thức thực
tế và bài học điền bảng 2 sau đó trình bày , Hs khác nhận xét, bổ sung
- 1 Hs kết luận về vai trò cuả Thânmềm trong tự nhiên và đối với đời sống con ngời
I - Đặc điểm chung của ngành Thân mềm
- Thân mềm, không phân đốt
- Có vỏ đá vôi
- Có khoang áo phát triển
- Hệ tiêu hoá phân hoá
- Cơ quqn di chuyển thờng
- Có hại cho cây trồng
- Có giá trị về địa chất
- Là vật chủ trung gian truyềnbệnh giun sán
VI - Củng cố - bài tập: ? Vì sao mực bơi nhanh lại đợc xếp cùng ngành với ốc sên bò chậm chạp
? Vì sao gọi Trai là máy lọc sống của tự nhiên
Trang 28- Thấy đợc cấu tạo ngoài và một phần cấu tạo trong
của Tôm sông thích nghi với đời sống ở nớc
- Giải thích đợc cách di chuyển, dinh dỡng và sinh sản
? Lớp ngoài cùng cơ thể Tôm là gì
? Lớp vỏ cấu tạo bằng chất gì ?
? Quan sát kỹ vỏ tôm nhận xét cấu tạo của vỏ? Cấu tạo đó thích nghi vớichức năng của vỏ nh thế nào?
? Quan sát các mẫu tôm khác nhau nhận xét mầu sắc và giải thích sự khác nhau đó
- Cho Hs quan sát mô hình tôm đối chiếu với sơ đồ cấu tạo ngoài và chú thích xác định các phần phụ của Tôm, trao đổi trong nhóm điền bảng chức năng
- Gọi đại diện một nhóm trình bày;
? Ngời dân thờng câu tôm vào thời gian nào trong ngày và câu bằng mồigì? Vì sao?
- Cho Hs quan sát mẫu tôm đực và tôm cái
? Tôm đực phân biệt với tôm cái ở
- Liên hệ kiến thức thực tế trả lời
- Quan sát mẫu tôm, sơ đồ cấu tạo ngoài của tôm kết hợp với kiến thứcthực tế và thông tin SGK nhận xét cấu tạovỏ tôm và giải thích những
đặc điểm cấu tạo thích nghi với chức năng của vỏ
- Cá nhân quan sát mẫu nhận xét vàtrả lời
- 1 Hs trả lời, Hs khác NX, BS
- 1 HS trình bày dựa theo dàn ý các bài đã học
- Cá nhân tìm hiểu thông tin SGK hoàn thành theo dàn ý - 1 Hs lên bảng điền vào dàn ý - 1 Hs lên bảng trình bày quá trình tiêuhoá
của tôm trên sơ đồ cấu tạo trong
- Cá nhân liên hệ kiến thức trả lời
- HS quan sát mẫu tôm đực và tôm cái xác định các đặc điểm khác biệtgiữa tôm đực và tôm cái
- Cá nhân liên hệ kiến thức thực tế trả lời
I- Cấu tạo ngoài và dchuyển Cơ thể chia 2 phần
Đầu ngực Bụng 1/ Vỏ cơ thể
- Cấu tạo bằng kitin ngấm thêm canxi , có chứa sắc tố
- 5 đôi chân bụng (chân bơi)
- 1 đôi tấm lái3/ Di chuyển bơi
3 kiểu bò nhảy
- Bài tiết: tuyến xanh ở gốc
đôi râu thứ hai
- Hô hấp: bằng lá mang ở gốc chân ngực
III - Sinh sản
- Tôm phân tính, tôm đực khác tôm cái
Trang 29những điểm nào
? Ngoài ra vào mùa sinh sản còn có thể phân biệt đợc tôm đực với tôm cái bằng cách nào
? Tập tính ôm trứng của tôm mẹ có ýnghĩa gì
? Tại sao trong quá trình lớn lên ấu trùng tôm phải lột xác nhiều lần
ấu trùng (lột xác nhiều lần)
VI - Củng cố - bài tập:
? Dựa vào cấu tạo của tôm giải thích vì sao gọi là lớp Giáp xác
? Dựa vào đặc điểm nào của tôm để ngời dân có kinh nghiệm đánh bắt tôm đợc nhiều
- Đọc kỹ bài thực hành mổ tôm
- Mõi nhóm chuẩn bị một miếng xốp 10 x 20 cm (hoặc bẹ chuổi ) và 10 đinh ghim, phân công nhiệm vụ chuẩn bị, mổ vàtrình bày cho các thành viên trong nhóm
Bài 23: thực hành mổ và quan sát tôm sông
- Nhận biết đợc cấu tạo ngoài cảu tôm
- Mổ và quan sát đợc cấu tạo trong của tôm sông
Quan sát cấu tạo ngoài
- GV nêu yêu cầu và nhiệm vụ thực hành, kiểm tra phần chuẩn bị kiến thức của Hs
- Phát mẫu vật và dụng cụ tới các nhóm thực hành đã phân công
- Cho các nhóm tiến hành quan sát và nêu đặc điểm cấu tạo ngoài
- Đại diện một nhóm lên bảng chú thích và nêu chức năng của các phần phụ
? Nêu cách mổ, quan sát mang và cấu
- Nghe nắm đợc các yêu cầu và nhiệm vụ thực hành
- Trả lời các câu hỏi của giáo viên
về phần chuẩn bị kiến thức
- Nhận mẫu vật và dụng cụ
- Các nhóm tiến hành quan sát cử
đại diện trình bày
- Đại diện một nhóm trình bày trên mẫu vật ; các nhóm khác nhận xét,
bổ sung
- 1 Hs nêu cách mổ và quan sát
I - Yêu cầu
II - Chuẩn bịIII - Nội dung1/ Quan sát cấu tạo ngoài
- Quan sát và nêu đặc điểmcấu tạo vỏ
- Xác định, gọi tên và nêu chức năng của các phần phụ
2/ Mổ và quan sát mang
- Xác định vị trí, hình
Trang 303 Hoạt động 3:
Mổ, quan sát mang và
cấu tạo trong
tạo trong của tôm
- Theo dõi quá trình thực hành của cácnhóm
- Gọi 2 Hs lên bảng chú thích sơ đồ câm cấu tạo mang và cấu tạo các hệ cơ quan của tôm
- Gọi đại diện 2 nhóm lần lợt trình bàytrên mẫu mổ
- Cho thời gian hoàn thành bản tờng trình nhóm Cuối giờ thu, chấm điểm
- Các nhóm tiến hành mổ và quan sát lần lợt các hệ cơ quan theo yêu cầu của giáo viên
- Đại diện 2 nhóm lên chú thích trên sơ đồ câm
- Đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày trên mẫu mổ, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Các nhóm hoàn thành bản tờng trình và nộp, cá nhân làm trong SBT
dạng, mầu sắc3/ Mổ và quan sát cấu tạo trong
- Xác định vị trí, mầu sắc, kích thớc, hình dạng của
hệ tiêu hoá và thần kinh
IV - Thu hoạch
- Chú thích sơ đồ câm
- Làm tờng trình nhóm
- Làm BT trong SBT
VI- Dặn dò : - Su tầm thông tin, tranh ảnh về các loài Giáp xác khác
Bài 24: Đa dạng và vai trò của lớp giáp xác
- Nhận biết một số Giáp xác khác đại diện cho các môi
tr-ờng sống và lối sống khác nhau
- Xác định đợc vai trò thực tiễn của Giáp xác đối với tự
nhiên và đời sống con ngời
? Trình bày đời sống và cấu tạo Tôm sông
? Tôm sông có những vai trò gì
đại diện
- Gọi 2 Hs lần lợt trả lời 2 câu hỏi cuối phần 1
- Gọi một số Hs trình bày những thông tin đã su tầm đợc
? Mỗi đại diện có những đặc điểm cấu tạo thích nghi với đời sống của
nó nh thế nào
? Kết luận về sự đa dạng của GX
- Cho Hs xem băng hình vè vai trò của các loài Giáp xác nếu có
? Giáp xác có những vai trò gì trong
tự nhiên và đối với đời sống của con ngời
- Hớng dẫn các nhóm trao đổi điền bảng ý nghĩa thực tiễn của Giáp
- Quan sát tranh và mẫu vật về một
số giáp xác khác, nghiên cứu thông tin Sgk, liên hệ kiến thức thực tế trao đổi trong bàn xác định những
đặc điểm của các đại diện
- 2 HS lần lợt trả lời 2 câu hỏi cuối phần 1; HS khác nhận xét, bổ sung
- Những Hs chuẩn bị thông tin lần lợt trình bày
- Suy nghĩ trao đổi trả lời câu hỏi của giáo viên
- Kết luận về sự đa dạng của GX
- Xem băng hoặc trao đổi về vai trò của Giáp xác
- Nêu các vai trò có thể có của Giápxác
- Các nhóm trao đổi điền bảng ý nghĩathực tiễn
- Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung nếu càn
Trang 31xác Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Bài 25: Nhện và sự đa dạng của lớp hình nhện
- Mô tả đợc cấu tạo, tập tính của một số đại diện lớp
Hình nhện
- Nhận dạng đợc một số đại diện quan trọng khác của lớp
Hình nhện và vai trò của chúng trong tự nhiên và đối với
đời sống con ngời
- Trực quan
- Hoạt động nhóm - Tranh cấu tạo ngoài Nhện, sơ đồ chăng tơ
- Tranh ảnh, mẫu vật
về một số đại diện lớp Hình nhện
1/ Kể tên một số Giáp xác
đã biết và nêu vai trò của chúng?
2/ Vì sao gọi chúng là Giáp xác?
? Sắp xếp thứ tự các bớc chăng tơ
và săn mồi của Nhện cho đúng
- Gọi đại diện một nhóm lên bảng trình bày quá trình chăng tơ và bắtmồi của Nhện trên sơ đồ
- Treo tranh một số đại diện khác của lớp Hình nhện
- Hớng dẫn thảoluận điền bảng2
- Gọi đại diện 2 nhóm trình bày
? Kể tên một số đại diện khác mà
em biết và nêu vai trò của chúng
- Cá nhân quan sát tranh trả lời
- 1 Hs lên bảng trả lời trên sơ đồ câm hoặc trên mô hình
- Các nhóm quan sát tranh , mô
hình liên hệ kiến thức thực tế thảo luận chọn từ điền bảng đặc điểm cấu tạo ngoài của Nhện
- Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Các nhóm quan sát sơ đồ liên hệ kiến thức thực tế thảo luận sắp xếpcác bớc chăng tơ và bắt mồi
- Đại diện một nhóm trình bày cácnhóm nhận xét, bổ sung
- Các nhóm quan sát tranh, nghiêncứu thông tin SGK liên hệ kiến thức thực tế thảo luận điền bảng
đại diện 2 nhóm trình bày, các nhóm nhận xét BS
- Liên hệ thực tế trả lời
I - Nhện1/ Đặc điểm cấu tạoCơ thể chia 2 phần Đôi kìm
- Đầu-ngực Chân xúc giác
4 Đôi chân bò Đôi khe thở
- Bụng Lỗ sinh dục Núm tuyến tơ2/ Tập tính
a) Chăng l ới b) Bắt mồi
II - Sự đa dạng của lớp Hình nhện
1/ Một số đại diên2/
ý nghĩa thực tiễn
VI - Củng cố - dặn dò: ? Mô tả cấu tạo và cách di chuyển của Nhện trên mô hình - Bắt châu chấu
lớp sâu bọ
Bài 26: Châu chấu
- Mô tả đợc cấu tạo ngoài, cấu tạo trong của - Trực quan - Tranh vẽ cấu tạo ngoài và ? Cấu tạo của Nhện và Tôm sông
Trang 32châu chấu - đại diện của lớp Sâu bọ
- Giải thích đợc cách di chuyển, dinh dỡng và
sinh sản của châu chấu
- Hoạt động nhóm trong của châu chấu - Mô hình châu chấu
- Châu chấu sống
có gì giống và khác nhau
? Trình bày tập tính của Nhện và ýnghĩa của tập tính đó
V- Bài giảng
Các hoạt động học tập Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Bài ghi của học sinh
1 Hoạt động 1:
Mô tả cấu tạo ngoài và
cách di chuyển của châu
- Cho Hs quan sát mô hình và tranh
vẽ cấu tạo ngoài của châu chấu
? Mô tả cấu tạo ngoài của châu chấu
? So với Tôm và Nhện khả năng di chuyển của có linh hoạt hơn không ?Vì sao?
- Gọi 1 HS lên bảng chú thích trên tranh câm cấu tạo ngoài của châu chấu và 1 Hs trình bày trên mô hình sau đó trả lời câu hỏi
- Cho Hs quan sát tranh cấu tạo trongcủa châu chấu và nghiên cứu các thông tin SGK
- Hớng dẫn các nhóm trao đổi thảo luận các câu hỏi phần thảo luận
? Giải thích quá trình dinh dỡng của châu chấu ?
- Gọi đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày , các nhóm khác nhận xét, bổ sung
? Dinh dỡng và hô hấp ở châu chấu khác gì với tôm ? Vì sao?
- Cho Hs quan sát sơ đồ quá trình sinh sản và phát triển của châu chấu
- Hớng dẫn HS trao đổi trong bàn trả
lời các câu hỏi phần thảo luận
? Quá trình phát triển của châu chấu
và tôm có diểm gì giống nhau ? Vì
sao?
- Gọi đại diện 1, 2 nhóm lần lợt trả
lời, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
? Kết luận về cấu tạo và các hoạt
động sống của châu chấu
- Cá nhân quan sát tranh cấu tạo
và mô hình mô tả cấu tạo ngoài của châu chấu và liên hệ kiến thức đã học về tôm và nhện trả
lời câu hỏi
- 1 Hs lên bảng chú thích trên tranh câm
- Đại diện 1 nhóm trình bày trên sơ đồ câm, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
2 đôi chân + Ngực 1 đôi càng
2 đôi cánh + Bụng : gồm nhiều đốt có các lỗ thở
bò
- Di chuyển nhảy bay
II - Cáu tạo trong
- Hệ tiêu hoá: có thêm ruột tịt
- Hệ bài tiết: nhiều ống bài tiết
- Hệ hô hấp: hệ thống ống khí
- Hệ thần kinh: dạng chuỗi hạch, hạch não phát triểnIII - Dinh d ỡng
- Quá trình tiêu hoá:
- Hô hấp : III - Sinh sản
- Hệ sinh dục phân tính, tuyến sinh dục dạg chùm, tuyến phụ sinh dục dạng ống
- Vòng đời :Châu chấu trứng (lột xác (đất)nhiều lần )
châu chấu non
VI - Củng cố - dặn dò:
SGK
Trang 33? Nêu các đặc điểm giúp nhận dạng châu chấu nói riêng và sâu bọ nói chung?
? Quan hệ giữa dinh dỡng, sinh sản và vai trò của châu chấu nh thế nào?
- Tìm hiểu về các loài sâu bọ có ở địa phơng em: su tầm tranh ảnh, thông tin, bắt một số loài sâu bọ thờng gặp
Bài 27: Đa dạng và đặc điểm chung của lớp sâu bọ
- Xác định đợc tính đa dạng của lớp sâu
bọ về loài, lối sống, môi trờng sống và
tập tính qua một số đại diện thờng gặp
-Rút ra đặc điểm chung của lớp sâu bọ
- Trực quan
- Hoạt động nhóm - Tranh ảnh về một số loài sâu bọ thờng gặp
- Một số mẫu sâu bọ do HS su tầm
? Đặc điểm nhận dạng sâu bọ nói chung
? Dinh dỡng và sinh sản của châu chấu có gì khác với tôm và nhện
V- Bài giảng
Trang 341 Hoạt động 1:
Tìm hiểu tính đa dạng
của sâu bọ qua một số
đại diện sâu bọ khác
2 Hoạt động 2:
Xác định đặc điểm
chung của lớp sâu bọ
- Hớng dẫn các cá nhân trình bày trớc lớp các thông tin về sâu bọ đã su tầm
đợc.(Lu ý trình bày một số đặc điểm cấu tạo, tập tính và vai trò)
- Các học sinh khác có thể đặt thêm câu hỏi hoặc bổ sung thêm thông tin nếu có
- Cho Hs quan sát bổ sung tranh và mẫu vật về một số đại diện sâu bọ th-ờng gặp
- Hớng dẫn Hs trao đổi trong nhóm xác định các sâu bọ đại diện điền bảng 1 bổ sung phần vai trò tơng ứng
- Gọi đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
? Kết luận về tính đa dạng của sâu bọ
- Hớng dẫn Hs trao đổi trong bàn
đánh dấu xác định các đặc điểm chung của sâu bọ
- Đại diện một nhóm nêu đặc điểm chung và vai trò của lớp sâu bọ
- Các cá nhân đã chuẩn bị thông tin lên trình bày đặc điểm cấu tạo, tập tính và vai trò của các đại diện sâu
bọ thờng gặp ở địa phơng
- Các HS khác có thể đặt thêm câu hỏi hoặc bổ sung thông tin nếu có
- Quan sát bổ sung một số đại diện trên tranh hoặc mẫu vật
- Các nhóm thảo luận xác định tên các đại diện điền bảng 1 có bổ sungthêm phần vai trò tơng ứng
- Đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Cá nhân tự rút ra kết luận
- Hs trao đổi trong bàn đánh dấu xác định các đặc điểm chung của lớp sâu bọ
- Đại diện một nhóm trình bày đặc
điểm chung và vai trò của lớp sâu bọ
I - Một số đại diện sâu bọ khác
1/ Sự đa dạng loài, lối sống
và tập tính2/ Nhận biết một số đại diện, môi tr ờng sống và vaitrò
TT MTSống ĐDiện VTrò Nớc
Cạn
Ký sinh
II - Đặc điểm chung <SGK>
?
Bài 28: Thực hành : Xem băng hình về tập tính của sâu bọ
- Quan sát một số tập tính của sâu bọ, ghi chép và trình bày
lại bằng lời sau khi xem băng
- Liên hệ kiến thức đã học giải thích đợc các tập tính đó
- Trực quan - Băng hình về tập tính
của sâu bọ
- Đầu video, màn hình
? CM sâu bọ rất đa dạng
về loài, môi trờng sống
và tập tính
V- Bài giảng
Các hoạt động học tập Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Bài ghi của học sinh
Trang 35- GV hớng dẫn các nhóm thảo luận giải thích các tập tính đã xemdựa vào các đặc điểm cấu tạo đã
học và các thông tin trong SGK của bài thực hành
- Gọi đại diện 2 nhóm lần lợt giải thích các tập tính , các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Hớng dẫn Hs làm bản thu hoạch ngắn gọn vào vở bài tập đánh giá
hiệu quả của các tập tính trên dối với đời sống của sâu bọ
- Thu 5, 6 bản tờng trình sớm nhất chấm ngay tại lớp, còn lại thu về nhà chấm
- Lắng nghe, xác định các yêu cầuthực hành
- Xem băng và ghi chép các ý chính để thảo luận giải thích
- Các nhóm thảo luận giải thích các tập tính và vai trò của chúng
đối với đời sống của sâu bọ dựa vào các đặc điểm cấu tạo đã học
và các thông tin bài thực hành cung cấp
- Đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày phần thảo luận giải thích của nhóm, các nhóm nhận xét, bổ sung
- Cá nhận làm bản thu hoạch dựa trên những ghi chép và kết quả
thảo luận nhóm đã bổ sung
I - Yêu cầu
II - Chuẩn bị
II - Nội dung1/ Giác quan2/ Thần kinh3/ Tập tính
VI - Củng cố - dặn dò: - Su tầm thông tin và tranh ảnh về vai trò của ngành chân khớp
Bài 29: Đặc điểm chung và vai trò của ngành chân khớp
- Nhận biết đợc đặc điểm chung của ngành Chân
khớpcùng sự đa dạng về môi trờng và tập tính
? Kể tên một số Chân khớp đã học ? Nêu một số đặc điểm đặc trng về cấu tạo, môi trờng và tậptính của chúng
V- Bài giảng
Trang 36- Gọi đại diện một nhóm trình bày
- Hớng dẫn Hs thảo luận nhóm điềnbảng 1 và bảng 2 SGK :
+ Nhóm 1 và 3 điền bảng 1 trớc + Nhóm 2 và 4 điền bảng 2 trớc
- Gọi đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày kết quả thảo luận
? Nhận xét mối liên hệ giữa sự đa dạng về cấu tạo với sự đa dạng về tập tính và môi trờng sống
? Ngành Chân khớp có thể có vai trò gì đối với tự nhiên và đời sống con ngời? Có ích hay có hại
- Hớng dẫn HS làm việc cá nhân lựachọn đại diện và xác định các vai trò tơng ứng điền bảng 3 SGK
- Gọi 1, 2 HS trình bày bài làm
- Các nhóm quan sát tranh, nghiên cứu thông tin SGK trao đổi trong nhóm đánh dấu vào ô trống tơng ứngxác định các đặc điểm chung của ngành Chân khớp
- Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Các nhóm thảo luận theo sự phân công của giáo viên
- Đại diện 2 nhóm lần lợt trình bày kết quả thảo luận , các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Cá nhân tự liên hệ kiến thức trả lời ,những Hs khác nhận xét bổ sung
- Rút ra kết luận về sự đa dạng của ngành Chân khớp
- Cá nhân liên hệ kiến thức thực tế trả lời
- Cá nhân liên hệ kiến thức điền bảngvai trò của ngành Chân khớp
- 1, 2 Hs trình bày bài làm, những hs khác nhận xét, bổ sung
I - Đặc điểm chung
- Phần phụ phân đốt, các đốtkhớp động với nhau
- Sự đa dạng về môi trờng sống ảnh hởng tới sự đa dạng về cấu tạo
2/ Đa dạng về tập tính
- Do hệ thần kinh phát triển cao
III - Vai trò thực tiễn:
- Có ích
- Có hại
VI - Củng cố - dặn dò: - Câu hỏi 1 và 2 cuối bài - Ôn lại kiến thức về các ngành ĐV đã học từ đầu năm
Bài 30: ôn tập phần động vật không xơng sống I- Mục tiêu bài dạy II- Phơng pháp III- Chuẩn bị IV- Kiểm tra bài cũ
- Khái quát đợc đặc điểm của các ngành ĐVKXS từ thấp đến cao
- Bớc đầu thấy đợc sự đa dạng về loài của ĐV, giải thích đợc
nguyên nhân đa dạng là do sự thích nghi cao độ của ĐV với môi
trờng sống
- Thấy đợc tầm quan trọng chung của ĐVKXS
- Hoạt động nhóm
- Trng bày và thuyết trình của HS
- Các tranh ảnh về
ĐVKXS
- HS su tầm thông tin, tranh ảnh về
Trang 37-Yêu cầu Hs điền vào chỗ trống ở bảng 1
- Gọi đại diện hoàn thành bảng
- Chốt đáp án đúng
? Kể thêm các đại diện ở mỗi ngành ?
Bổ sung đặc điểm cấu tạo đặc trng của các ngành tơng ứng
- Hớng dẫn Hs điền bảng vai trò thực tiễn của ĐVKXS
- Gọi đại diện lên bảng chữa
? Bổ sung các ý nghĩa thực tiễn khác
- Chốt lại bảng chuẩn
- Cá nhân dựa vào kiến thức đã có
và hình vẽ điền bảng 1
- 2 HS lần lợt chữa bài, các Hs khác nhận xét, bổ sung
- Cá nhân dựa vào bài làm suy nghĩ trả lời câu hỏi Rút ra nhận xét về tính đa dạng của ĐVKXS
- Cá nhân tự liên hệ kiến thức điềnbảng vai trò của ĐVKXS
- 1 HS đại diện trình bày, HS khác nhận xét, bổ sung
- Bổ sung thêm các vai trò đã biết
II - Sự thích ngi của
ĐVKXS
- Làm bảng 2 SGKIII - Vai trò thực tiễn của
ĐVKXSLàm bảng 3 SGK
IV - Tổng kết SGK
- Nhận biết một số đặc điểm về đời sống và cấu tạo
ngoài của cá chép từ đó giải thích đợc sự thích nghi
với đời sống ở nớc của cá
- Xác định đợc chức năng các loại vây của cá chép
- Trực quan
- Hoạt động nhóm - Tranh cấu tạo ngoài cá chép - Cá chép sống trong chậu nớc
- Tranh câm cấu tạo ngoài cá
Trang 38với đời sống ở nớc của
cấu tạo ngoài cá chép
? Vì sao gọi sự thụ tinh của cá chép là thụ tinh ngoài
? Vì sao cá chép phải đẻ rất nhiều trứngtrong một lứa
- Cho Hs quan sát tranh cấu tạo ngoài của cá chép và mẫu cá chép
- Treo tranh câm , gọi 1 HS lên bảng chú thích cấu tạo ngoài của cá chép
- Hớng dẫn Hs thảo luận theo bàn lựa chọn đáp án đúng trong bảng 1 để xác
định các đặc điểm thích nghi của cá vớimôi trờng sống
- Đánh giá phần thảo luận của các nhóm và đa ra đáp án chính xác
- Cho Hs quan sát cá chép và tranh cấu tạo ngoài
? Cấu tạo và vai trò của vây cá
? Xác định vị trí và số lợng các vây trênthân cá
? Dựa vào số lợng các loại vây chia vâycá thành mấy loại ? Mỗi loại gồm những vây nào
?? Quan sát cá bơi kết hợp thông tin
- Ghi tóm tắt đời sống của cá
chép
- Hs quan sát tranh cấu tạo ngoài và mẫu cá chép sống xác định các đặc điểm cấu tạo ngoài của cá chép
- 1 HS lên bảng chú thích, các HS khác nhận xét, BS
- Thảo luận trong bàn xác
định các đặc điểm cấu tạo thích nghi với đời sống
- Đại diện 1 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Các nhóm quan sát cá chép bơi, tranh cấu tạo cá chép , nghiên cứu thông tin SGK xác định cấu tạo, chức năng
vị trí và số lợng các vây cá
- Phân biệt các loại vây cá
- Thảo luận nhóm xác định chức năng của từng loại vây
- Làm bảng 2 trong SGK
- Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét,
VI - Củng cố - dặn dò:
? Cấu tạo ngoài của cá chép thích nghi với đời sống bơi lội nh thế nào?
? Làm bảng 2 trong SGK cuối bài
- Đọc bài thực hành mổ cá
Trang 39- Quan sát hình vẽ nội quan trong SGK, ghi nhớ vị trí, tên gọi các nội quan
- Chuẩn bị khăn lau, xà phòng
Bài 32: Thực hành mổ cá
- Xác định vị trí và vai trò của một số nội quan của cá
- Rèn kỹ năng mổ ĐVCXS và trình bày trên mẫu mổ
- Rèn kỹ năng làm tờng trình thực hành
- Thực hành theo nhóm - 4 cá chép, 4 bộ đồ mổ- Tranh cấu tạo trong cá
chép , mô hình não cá
V- Bài giảng
Trang 40- Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm
- Nêu yêu cầu thực hành
? Cách mổ cá chép ? Các nội dung cầnthực hành
- Treo tranh cấu tạo trong cá chép
- Yêu cầu 1 HS lên xác định các nội quan trên tranh
- Hớng dẫn cách làm bản tờng trình vàcác thao tác cần lu ý khi mổ
- Tổ chức các nhóm thực hành
- Quan sát giúp đỡ các nhóm gặp khó khăn, thao tác cha chính xác, làm tờngtrình cha chuẩn
- Cho Hs quan sát mẫu bộ não
- Nhận xét mẫu mổ và phần trình bày của các nhóm, nêu các sai sót cụ thể
- Thu tờng trình một số nhóm
- Thông báo đáp án tờng trình chuẩn
- Cho điểm thực hành các nhóm
- Chia nhóm thực hành theo sự hớng dẫn của giáo viên, trình bày phần chuẩn bị , nghe các yêu cầu thực hành
- Nêu cách mổ cá chép và các nội dung cần thực hành
- Quan sát tranh cấu tạo cá chép xác
định các nội quan
- 1 Hs lên bảng chú thích trên tranh
- Các nhóm phân công ngời mổ, ngời trình bày và th ký ghi tờng trình theo hớng dẫn của giáo viên
- Tiến hành mổ cá, quan sát các nội quan và trình bày trên mẫu mổ
- Quan sát mẫu bộ não và hoàn thiện bản tờng trình
- Nghe nhận xét để chỉnh lại những sai sót và rút kinh nghiệm cho những buổi thực hành sau
- Đối chiếu với đáp án chuẩn để hoàn thiện bản tờng trình cá nhân trong vở bài tập
I - Chuẩn bị
II Nội dung 1/ Mổ cá chép
- Lu ý2/ Quan sát, xác định nội quan
VI - Củng cố - dặn dò :
- Làm tờng trình , ôn lại cấu tạo ngoài và đặc điểm của những nội quan đã quan sát đợc
Bài 33: Cấu tạo trong của cá chép
- Nắm đợc vị trí cấu tạo các hệ cơ quan cá chép
- Giải thích đợc các đặc điểm cấu tạo trong thích nghi